Một số bệnh nhân bị viêm gan virut C chẳng hạn có thể chỉ bị chai gan sau vài chục năm bị nhiễm bệnh.. là một trong những nguyên nhân thường xuyên gây ra chai gan.. Trong số này, có rất
Trang 1Nhóm nguy cơ bị chai gan
Chai gan là trạng thái cuối cùng khi tế bào gan bị tổn thương quá lâu và lá gan dần bị thay thế bởi những mô sẹo Những mô sẹo này chạy ngang dọc chia lá gan thành những “u” nhỏ Tùy theo từng trường hợp, sự thay đổi có thể rất nhanh như chỉ trong một vài tuần lễ, đến rất nhiều năm Một số bệnh nhân bị viêm gan virut C chẳng hạn có thể chỉ bị chai gan sau vài chục năm bị nhiễm bệnh
Nguyên nhân nào đưa đến chai gan?
Hai nguyên nhân chính đưa đến chai gan là virut viêm gan B, C và uống rượu quá nhiều Gan nhiễm mỡ, gây ra bởi béo mập, tiểu đường và cholesterol cao
Trang 2là một trong những nguyên nhân thường xuyên gây ra chai gan Bệnh viêm gan virut B hoặc C nếu uống thêm rượu sẽ chóng chai gan hơn Một số các bệnh di truyền như hemochromatosis (gây ra bởi thặng dư chất sắt), wilson (gây ra bởi thặng dư chất đồng), autoimmune hepatitis (gây ra khi hệ thống miễn nhiễm tự hủy hoại lá gan) cũng là những nguyên nhân nhưng hiếm gặp hơn Khoảng 18% bệnh nhân bị chai gan nhưng không biết nguyên nhân Trong số này, có rất nhiều bệnh nhân được chẩn đoán là “gan nhiễm mỡ” trong một thời gian dài
Ai có thể bị chai gan?
Ai cũng có thể bị chai gan, tại Mỹ mỗi năm khoảng 35.000 người sẽ tử vong vì chai gan Việt Nam chưa có thống kê rõ rệt Nhưng vì quá nhiều người bị viêm gan virut B hoặc C, nên tỷ lệ chai gan của bệnh nhân Việt Nam có thể nhiều hơn người Mỹ rất nhiều lần
Triệu chứng của chai gan
Ngay cả trong trường hợp khi gan đã bị chai rất nặng, nhiều bệnh nhân vẫn không hề có một triệu chứng gì đáng kể Họ vẫn sống một cách tương đối khỏe mạnh Vì thế, những : “bợm rượu” cứ tưởng lá gan mình bấy lâu nay vẫn tốt nguyên, nên cứ thế mà “châm dầu vào lửa” Khi thử máu định kỳ, “năng chất gan”
Trang 3như ALT và AST vẫn “hoàn toàn bình thường” Vì thế nhiều kinh ngạc bất ngờ có thể xảy ra cho các bác sĩ lẫn bệnh nhân, khi bệnh bỗng dưng bộc phát một cách bất thình lình
Những triệu chứng thông thường nhất của chai gan thường rất mơ hồ như những cơn mệt mỏi, thiếu năng lực, không nguyên cớ rõ rệt Bệnh nhân có thể bần thần khó chịu, không tha thiết làm gì Người trở nên yếu đuối, chán ăn, mất ký Những triệu chứng này thường bắt đầu khi những mô xơ chạy xen kẽ giữa những
tế bào gan càng ngày càng nhiều hơn Nếu không được chữa trị kịp thời, lá gan sẽ
từ từ bị hủy hoại, và những triệu chứng sau đây sẽ ngày càng rõ rệt: Nước da trở nên “đen” và tái hơn với những vết nám trên mặt Nặng hơn nữa, da và mắt trở nên vàng Trí nhớ mỗi ngày một thuyên giảm Người bệnh trở nên chóng quên, kém minh mẫn lâu dần trở nên lú lẫn Người mỗi ngày một yếu, ăn kém ngon, lúc nào cũng buồn ngủ Máu loãng hơn, nên dễ chảy máu cam, máu lợi Hoặc khi đứt tay, máu chảy lâu hơn bình thường Nguy hiểm hơn nữa là ói ra máu, hoặc đi tiểu
ra máu (xuất huyết đường bao tử/ ruột hoặc từ trĩ) Bụng sưng to vì cổ trướng Nước “lõng bõng” trong bụng gây nặng nề và khó chịu Lâu dần, nhiều cơ quan khác nhau bị hư “lây” Khi thận cũng bị tàn phá theo phản ứng dây chuyền, bệnh
đã trở nên rất nặng, và nếu không chữa trị kịp thời tại bệnh viện, bệnh nhân có thể
tử vong một cách tương đối dễ dàng
Trang 4Cách xác định bệnh
Khi thử máu, năng chất gan ALT và AST có thể tăng cao, cũng như một số hóa chất khác trở nên bất thường Siêu âm gan có thể cho chúng ta một số khái niệm về hình thù của lá gan Nhưng chỉ khi lá gan bị chai rất nặng, mới có thể khám phá được bằng phương pháp này Một trong những phương pháp chính xác nhất để chẩn bệnh là sinh thiết lá gan Trong trường hợp này, một ít tế bào gan được rút ra bằng một cái kim thật nhỏ và khảo nghiệm dưới kính hiển vi Phương pháp này rất an toàn, nhất là nếu được làm dưới sự hướng dẫn của máy siêu âm hoặc CT scan
Cách chữa bệnh
Nói một cách tổng quát, cách chữa bệnh hữu hiệu nhất là loại bỏ những nguyên nhân đưa đến chai gan Nếu là gan bị nhiễm virut, cần phải chữa
Nếu chai gan do uống rượu quá nhiều, cần phải ngừng uống càng sớm càng tốt Nếu không tự cai rượu được một mình, bạn hãy mạnh dạn nhờ bác sĩ giúp bạn một tay
Ngày nay, người ta vẫn chưa có phương thức chữa bệnh hiệu nghiệm nào cho bệnh nhân với gan nhiễm mỡ, nhất là khi nguyên nhân gây ra viêm gan cho những bệnh nhân này vẫn chưa được sáng tỏ Bệnh nhân tiểu đường, nếu được
Trang 5chữa trị đúng cách có thể bớt nguy cơ bị gan nhiễm mỡ Gan nhiễm mỡ là một trong những nguyên nhân quan trọng đưa đến chai gan