Thành phần nguyên tố vi lượng trong đĩa đệm Vai trò sinh học của các nguyên tố vi lượng NTVL lần đầu tiên do nhà bác học Liên Xô nghiên cứu và đặt nền móng cho ngành sinh - địa chất - hó
Trang 1Nguyên tố vi lượng có gây hội
chứng đau lưng?
Các chứng bệnh đau lưng do thoái hóa đĩa đệm cột sống có nhiều nguyên nhân như phong cách sinh hoạt, nghề nghiệp, chấn thương nhưng trong đó còn
có vai trò của các nguyên tố vi lượng
Trang 2Thành phần nguyên tố vi lượng trong đĩa đệm
Vai trò sinh học của các nguyên tố vi lượng (NTVL) lần đầu tiên do nhà bác học Liên Xô nghiên cứu và đặt nền móng cho ngành sinh - địa chất - hóa học dựa trên thuyết di trú (migration) các nguyên tố hóa học từ môi trường xung quanh (đất, không khí, nguồn nước) vào cơ thể động vật và thực vật với số lượng rất nhỏ Thời kỳ đầu, người ta tìm thấy các nguyên tố với những nồng độ rất thấp ở trong các cơ quan, tổ chức và cho rằng chúng không có vai trò gì đáng kể Nhưng những năm sau, phát hiện thấy chúng tích tụ có tính chất đặc hiệu nên đã được quan tâm nghiên cứu Học thuyết về các khu vực sinh - địa chất - hóa học đã giúp cho giải thích được nguyên nhân dịch tễ hoặc của nhiều bệnh (bướu cổ địa phương, nhiễm độc fluo, sâu răng, bệnh gút) Thành phần các NTVL trong cơ thể tỷ lệ thuận với thành phần NTVL của môi trường xung quanh Người ta đã xác định trong cơ thể người có tới 70 NTVL
NTVL xâm nhập vào cơ thể bằng cách nào?
Các NTVL xâm nhập vào cơ thể bằng nhiều con đường khác nhau dưới dạng ion Các NTVL tham gia các quá trình khuếch tán, thẩm thấu, hấp thụ, các
Trang 3phản ứng miễn dịch và sinh học của cơ thể Một số NTVL tham gia vào thành phần tế bào ở dạng hợp kim - protein, hợp kim - men và ngoài ra còn tham gia vào
sự thay đổi phản ứng của cơ thể khi cơ thể bị kích thích căng thẳng
Xác định NTVL bằng cách nào?
Các NTVL được định lượng bằng các phương pháp như quang phổ, cực phổ (polarographie) đo màu Hiện nay đã xác định được về số lượng và chất lượng của 15 NTVL trong quá trình biến đổi của chúng ở phần nhày và vòng sợi đĩa đệm Người ta cũng đã xác định được vai trò của NTVL và mối liên quan của chúng với các biến đổi hình thái đĩa đệm cũng như cơ chế bệnh sinh của hư xương sụn cột sống Các NTVL đã được xác định là silic, nhôm, magiê, calci, kali, titan, phosphor, crôm, thiếc, mangan, đồng, sắt Một số NTVL như calci, phosphor, mangan, đồng, sắt tăng dần theo tuổi, còn các NTVL như liti, kali, nhôm, silic, crôm, magiê, thiếc thì lại giảm dần theo tuổi phát triển Một sự thay đổi nào của một NTVL cũng đều kéo theo sự thay đổi các NTVL khác Điều này chứng tỏ các NTVL liên quan chặt chẽ với quá trình chuyển hóa ở đĩa đệm và phù hợp với từng lứa tuổi
Trang 4Vai trò của NTVL gây hội chứng đau lưng
Những đột biến NTVL trong quá trình lão hóa ở đĩa đệm tới mức nào đó sẽ đưa đến biến đổi hình thái và chức năng các cơ quan tư thế - vận động Các biểu hiện đó là: đông đặc, khô quắt; xuất hiện các khe kẽ, những đường nứt gãy và thoái vị
Ở những đĩa đệm của bệnh nhân bị hư xương sụn thấy tăng stronti, nhôm, silic, magiê, đồng, mangan; còn nhôm, phosphor, sắt, thiếc thì giảm Sự phân bố các NTVL trong đĩa đệm cũng thay đổi: ở đĩa đệm thoái hóa thấy kali giảm ở vùng bao sợi nhưng lại tăng ở nhân nhầy, còn calci thay đổi theo chiều ngược lại; nhôm, silic, titan thấy ở vòng sợi nhiều hơn ở nhân nhầy, còn đồng thì ngược lại
Người ta thấy rằng các biến đổi của các NTVL trong lão hóa cũng như trong hư xương sụn liên quan chặt chẽ có tính quy luật với quá trình chuyển hóa chung của cơ thể Các biến đổi của NTVL lệ thuộc vào sự thay đổi quá trình chuyển hóa các chất xảy ra trong đĩa đệm Sự chuyển động của các NTVL trong các trạng thái bệnh lý khác nhau của đĩa đệm có thể coi như một phản ứng theo bệnh sinh của bệnh lý đĩa đệm