Phân tích nội dung nguyên tắc đối xử tối huệ quốc (MFN) theo quy định của hiệp định chung về thuế quan và thương mại (GATT) trong khuôn khổ WTO lấy 01 ví dụ minh hoạ ”

Trong xu hướng toàn cầu hóa hiện nay, số lượng các quốc gia tham gia hội nhập kinh tế thế giới tăng rất nhanh. Một trong những nguyên tắc cơ bản thúc đẩy tự do hóa thương mại nói chung và về thuế quan nói riêng thì nguyên tắc Tối huệ quốc (MFN) ngày càng trở nên phổ biến trong quan hệ kinh tế quốc tế. Để hiểu rõ hơn vấn đề này, tôi sẽ đi sâu vào đề tài: “Phân tích nội dung nguyên tắc đối xử tối huệ quốc (MFN) theo quy định của Hiệp định chung về thuế quan và thương mại (GATT) trong khuôn khổ WTO. Lấy 01 ví dụ minh hoạ.”

KHOA PHÁP LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ

.………

MÔN LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ

BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN

ĐỀ TÀI:

Phân tích nội dung nguyên tắc đối xử tối huệ quốc (MFN) theo quy định của Hiệp định chung về thuế quan và thương mại (GATT) trong khuôn khổ

WTO Lấy 01 ví dụ minh hoạ.

HỌ VÀ TÊN : MSSV : LỚP :

“

Trong xu hướng toàn cầu hóa hiện nay, số lượng các quốc gia tham gia hội nhập kinh tế thế giới tăng rất nhanh Một trong những nguyên tắc cơ bản thúc đẩy tự do hóa thương mại nói chung và về thuế quan nói riêng thì nguyên tắc Tối huệ quốc (MFN) ngày càng trở nên phổ biến trong quan hệ kinh tế quốc tế Để hiểu rõ hơn vấn đề này,

tôi sẽ đi sâu vào đề tài: “Phân tích nội dung nguyên tắc đối xử tối huệ quốc (MFN) theo quy định của Hiệp định chung về thuế quan và thương mại (GATT) trong khuôn khổ WTO Lấy 01 ví

dụ minh hoạ.”

NỘI DUNG

I KHÁI QUÁT CHUNG

1 Tổ chức thương mại thế giới (WTO)

Tổ chức Thương mại Thế giới có tên tiếng Anh là World Trade Organization, được viết tắt là WTO và được thành lập theo Hiệp định thành lập Tổ chức thương mại thế giới ký tại Marrakesh ngày 15-4-1994 Tổ chức này được thành lập và hoạt động từ 1/1/1995 với mục tiêu thiết lập và duy trì một nền thương mại toàn cầu tự do, thuận lợi và minh bạc

4

4

I KHÁI QUÁT

1 Tổ chức Thương mại Thế giới WTO

2 Hiệp định chung về thuế quan và thương mại (GATT)

Hiệp định chung về thuế quan và thương mại có tên tiếng Anh đầy đủ là General Agreement on Tariffs and Trade, được viết tắt là GATT-94 Hiệp định được xây dựng theo nguyên tắc của mô hình ba cấp, bao gồm:

- Hiệp định GATT-94 được bắt đầu bằng nguyên tắc cơ bản: thương mại không phân biệt đối xử;

gồm các điều khoản đặc biệt liên quan đến những ngành hoặc những vấn đề chuyên biệt;

- Danh mục và chi tiết nêu cam kết của mỗi nước mở cửa thị trường nội địa của mình cho các nhà cung cấp hàng hóa nước ngoài

3 Tối huệ quốc (MFN)

Nguyên tắc Tối huệ quốc có tên tiếng Anh Most favoured nation và được viết tắt là MFN Nguyên tắc MFN được hiểu là nếu một nước dành cho một nước thành viên một sự đối xử ưu đãi nào đó thì nước này cũng sẽ phải dành sự ưu đãi đó cho tất cả các nước thành viên khác Thông thường nguyên tắc MFN được quy định trong các hiệp định thương mại song phương

II NỘI DUNG CHÍNH

1 Phân tích nội dung nguyên

tắc đối xử tối huệ quốc (MFN) theo

quy định của GATT trong khuôn khổ WTO

Nội dung của nguyên tắc đối xử Tối huệ quốc thực chất là việc WTO quy định rằng, nếu một nước dành cho một nước thành viên một sự đối xử ưu đãi nào đó thì nước này cũng sẽ phải dành sự ưu đãi đó cho tất cả các nước thành viên khác, các quốc gia không thể phân biệt đối xử với các đối tác của mình Cơ chế hoạt động của nguyên tắc này như sau: Nếu một nước dành cho một đối tác của mình một hay một số ưu đãi nào

đó thì nước này cũng phải đối xử tương tự

như vậy đối với tất cả các thành viên còn lại của WTO để tất cả các quốc gia thành viên đều được ưu tiên nhất

Tầm quan trọng đặc biệt của MFN được thể hiện ngay tại Điều I của Hiệp định GATT (mặc dù bản thân thuật ngữ “tối huệ quốc” không được sử dụng trong điều này) Theo Điều I:1 Hiệp định chung về thuế quan và thương mại (GATT), nguyên tắc Tối huệ quốc (MFN), là nguyên tắc pháp lí quan trọng nhất của WTO, được hiểu là nếu một nước dành cho một nước thành viên một sự đối xử ưu đãi nào đó thì nước này cũng sẽ phải dành

sự ưu đãi đó cho tất cả các nước thành viên khác Thông thường nguyên tắc MFN được

quy định trong các hiệp định thương mại song phương Khi quy chế MFN được

áp dụng đa phương đối với tất cả các nước thành viên WTO thì cũng đồng nghĩa với nguyên tắc bình đẳng và không phân biệt đối xử vì tất cả các nước sẽ dành cho nhau

sự đối xử ưu đãi nhất

Với sự tồn tại của nguyên tắc này, các quốc gia sẽ được bảo đảm rằng quốc gia đối tác thương mại của mình sẽ không dành cho quốc gia khác chế độ thương mại ưu đãi hơn, đồng nghĩa với nguyên tắc bình đẳng và không phân biệt đối xử vì tất cả các nước sẽ dành cho nhau sự đối xử ưu đãi nhất

Dù được tất cả các nước trong GATT và WTO công nhận là nguyên tắc nền tảng nhưng thực tế cho thấy các nước phát triển cũng như đang phát triển, không phải lúc nào cũng tuân thủ nghiêm túc nguyên tắc MFN

và đã có rất nhiều tranh chấp trong lịch sử của GATT liên quan đến việc áp dụng nguyên tắc này Thông thường thì vi phạm của các nước đang phát triển dễ bị phát hiện

và bị kiện nhiều hơn vi phạm của các nước phát triển Nguyên tắc MFN trong WTO không có tính chất áp dụng tuyệt đối

Một khía cạnh khác của quy tắc đối xử tối huệ quốc được nhắc đến tại Điều XIII Hiệp định GATT, theo đó các hạn chế thương mại

cũng phải được áp dụng một cách không phân biệt đối xử Nói cách khác, nếu Điều I đòi hỏi không phân biệt đối xử khi mở cửa thị trường, Điều XIII quy định không phân biệt đối xử khi các Thành viên áp dụng các rào cản thương mại Đây là cơ sở đảm bảo cho quá trình tự do hóa thương mại được bền vững và ổn định Nhìn chung theo quy định của GATT trong khuôn khổ của WTO, các quy định liên quan đến MFN nhằm hướng đến mục đích: Cấm phân biệt đối xử giữa các quốc gia đối tác và đảm bảo sự bình đẳng giữa các đối tác khi nhập khẩu cũng như xuất xứ từ các thành viên của WTO

2 Ví dụ minh họa

Án lệ Spain – Unroasted Coffee

- Nguyên đơn: Brazil

- Bị đơn: Tây Ban Nha

- Sản phẩm: café không rang không caffeine

“unwashed Arabica” và Robusta café (Mã số thuế quan 09.01A)

- Vấn đề tranh chấp: Tây Ban Nha ban hành

Luật mới có những thay đổi nhất định đến việc áp dụng thuế quan cho hàng Nhập khẩu, cụ thể là cà phê chưa rang Theo đó, hàng hoá là cà phê chưa rang không lọc hết cafein “chưa rửa Arabica” và Robusta cà phê (thuế số 09.01A) nhập khẩu vào Tây Ban Nha bây giờ phải chịu một mức thuế quan ít

hấp dẫn hơn sự đối xử dành cho cà phê

“mild”

- Cơ sở pháp lý: Điều I.1 của Hiệp định chung

về Thuế quan và thương mại (GATT-94)

- Quyết định của Tòa ( Holdings ):

+ Ban Hội thấm kết luận rằng các loại cà phê chưa rang , chưa khử caffeine như Arabica và Robusta được liệt kê trong biểu thuế hải quan của Tây Ban Nha được xem là các “sản phẩm tương tự theo Điều I.1 GATT + Ban Hội thấm tiếp tục lưu ý rằng Brazil xuất khẩu sang Tây Ban Nha chủ yếu là "cà phê chưa rửa Arabica" và cà phê Robusta hiện đang phải trả cao hơn mức thuế áp dụng cho cà phê "nhẹ” Vì đây được coi là

"sản phẩm tương tự”, nên Ban Hội thẩm đã kết luận rằng chế độ thuế mà Tây Ban Nha

đã áp dụng là phân biệt đối xử với cà phê không rang có nguồn gốc ở Brazil

- Lập luận của Tòa án (Reasoning):

+ Ban Hội thẩm lưu ý rằng không một bên liên quan nào được áp dụng chế độ thuế quan khác biệt đối với các loại cà phê khác nhau như cách mà Tây Ban Nha đã áp dụng đối với Brazil đối với các loại cà phê không rang, không chứa caffeine

+ Ngoài ra, Ban Hội thẩm còn nhận thấy rằng cà phê chưa rang thường được bán dưới dạng xay, trộn nhiều loại cà phê khác nhau,

và loại cà phê đã xay và pha trộn đó mới

chính là sản phẩm sử dụng cuối cùng, được công nhận là một sản phẩm xác định và riêng biệt dùng làm thức uống

+ Hội đồng thống nhất rằng cà phê nhập khẩu từ Brazil và cả phê từ các nước khác là sản phẩm tương tự, do chúng đều có cùng mục đích sử dụng (để uống), có cùng đặc tỉnh (các điều kiện địa lý, nuôi trồng không phải là căn cứ để xác định sự khác nhau giữa hai loại cà phê) Thêm vào đó, không có nước nào khác trên thế giới áp dụng mức thuế chênh lệch như các Tây Ban Nha đối xử với cà phê như Brazil

KẾT LUẬN

Cũng giống như các nghĩa vụ không phân biệt đối xử nói chung, mục đích cũng như nội dung cơ bản của Hiệp định chung về thuế quan và thương mại (GATT) đối với nguyên tắc Tối huệ quốc (MFN) là bảo đảm sự bình

đẳng về cơ hội cho các dịch vụ và nhà cung

ứng dịch vụ hay trong việc nhập khẩu cũng như xuất khẩu hàng hoá đến và đi của tất cả các thành viên WTO Hiểu một cách đơn giản, nguyên tắc này đòi hỏi các quốc gia là thành viên của WTO khi dành bất kỳ ưu đãi, miễn trừ nào cho quốc gia khác thì quốc gia thành viên này cũng phải dành những ưu

đãi, miễn trừ đó cho các thành viên còn lại của WTO lập tức và vô điều kiện

 Giáo trình

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo

trình luật thương mại quốc tế, Nxb.

CAND, Hà Nội, 2017

International Trade and Business Law,

People’s Public Security Publishing House, Hanoi, 2017 (Giáo trình song ngữ Anh-Việt do EU tài trợ trong khuôn khổ

Dự án EU-Việt Nam MUTRAP III)

 Điều ước quốc tế và các tài liệu khác

1 Tổ chức thương mại thế giới WTO.

2 Nguyên tắc Tối huệ quốc Most

favoured nation (MFN)

3 Hiệp định chung về Thuế quan và

Mậu dịch General Agreement on Tariffs and Trade (GATT)

 Website

1 Vi.wikipedia.o

2 Thuvienphapluat.vn