LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài: Ngân sách Nhà nước là một yếu tố không thể thiếu trong quá trình hội nhập quốc tế, phát triển đất nước, vì NSNN thể hiện hệ thống tổng quan các mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước và xã hội. Trong quá trình Nhà nước huy động và sử dụng các nguồn lực tài chính, nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng điều hành, quản lý nền kinh tế. Từ đó phát sinh ra Ngân sách Nhà nước. Sự quản lý Ngân sách Nhà nước có chặt chẽ hay không đánh giá sự tồn tại, và phát triển bền vững của Nhà nước. Đây chính là một lí do mà việc kiểm soát các khoản chi Ngân sách nhà nước luôn là mối quan tâm lớn của Đảng, Nhà nước và của các cấp, các ngành. Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 ra đời, với nhiều thay đổi nhằm tăng cường kỷ cương ngân sách và tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý ngân sách trong những năm tới.Trong chu trình quản lý chi NSNN, việc thiết lập một cơ chế kiểm soát chi NSNN khoa học, hợp lý nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm soát chi NSNN cũng có vai trò quan trọng góp phần không nhỏ trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài chính. Trong điều kiện nền kinh tế nước ta hiện nay, khi nguồn thu ngân sách còn nhiều hạn chế thì việc kiểm soát chặt chẽ các khoản chi nhằm đảm bảo các khoản chi được sử dụng đúng, tiết kiệm và hiệu quả là rất quan trọng. Chi”Ngân”sách Nhà nước được chia thành chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển, nó là công cụ chủ yếu để các cơ quan Đảng, Nhà nước thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của mình nhằm đảm bảo an ninh, quốc phòng đồng thời là nhân tố thúc đẩy phát triển xây dựng đất”nước. Công”tác KSC Ngân sách Nhà nước qua KBNN những năm qua rất được quan tâm, có những biện pháp để cải tiến quy trình KSC Ngân sách Nhà nước đã được đưa vào thực hiện và có chuyển biến tốt, cơ chế KSC thường xuyên, KSC đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước đã từng bước được hoàn thiện theo hướng hiệu quả, ngày một chặt chẽ và đúng mục đích hơn cả về chất lượng và”quy mô. Với vai trò là “người gác cổng” đối với toàn bộ các khoản chi ngân sách nhà nước (NSNN) được Chính phủ giao cho kiểm soát, thời gian qua, hệ thống Kho bạc Nhà nước (KBNN) luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Quận Tây Hồlà một quận nằm ở phía bắc nội thành thủ đô Hà Nội, Việt Nam.Quận được thành lập từ các phần của quận Ba Đình và huyện Từ Liêm theo Nghị định số 69/CP ngày 28 tháng 10 năm 1995 của Chính phủ Việt Nam và được xác định là trung tâm dịch vụ – du lịch - văn hóa, phù hợp với quy hoạch chung phát triển thành phố đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050. Địa bàn quận hiện nay có 8 trường THCS, một năm chi thường xuyên ngân sách nhà nước 50 tỷ đồng cho 8 trường. Do vậy, công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường THCS luôn là vấn đề được quan tâm của các cấp, các ngành. Bên cạnh những nỗ lực cố gắng của cán bộ kiểm soát chi KBNN Tây Hồ, việc kiểm soát chi NSNN đối với các trường THCS trên địa bàn quận Tây Hồ trong thời gian qua vẫn có những vấn đề hạn chế, tồn tại, vướng mắc. Đây chính là lí do lí giải tại sao phải tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua KBNN Tây Hồ một cách khoa học và có hệ thống, đúng mục đích và hiệu quả. Vì vậy, đề tài: “kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ, TP.Hà Nội” đã được tác giả lựa chọn làm luận văn thạc sỹ. Luận văn này nhằm góp phần làm rõ cơ chế kiểm soát chi thường xuyên NSNN và hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua các trường THCS tại Kho bạc Nhà nước quận Tây Hồ. 2. Tổng quan nghiên cứu Vấn đề kiểm soát chi thường xuyên của KBNN đối với các đơn vị sử dụng ngân sách luôn dành được nhiều sự quan tâm và đã có nhiều bài viết cũng như có những công trình nghiên cứu khoa học được thực hiện, đây là nguồn tài liệu cần thiết cho việc nghiên cứu luận văn. Có thể kể đến một số tài liệu tiêu biểu như sau: Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Anh (năm 2017) Trường Đại học kinh tế quốc dân với luận văn thạc sĩ “ Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước Ba Đình”. Đề tài đã đem đến cái nhìn tổng quát về kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN Ba Đình, đã tiến hành phân tích sâu thực trạng kiểm soát chi thường xuyên và đưa ra được hệ thống giải pháp hữu ích nhằm hoàn thiện công tác này. Tuy nhiên đề tài này chưa đề cập cụ thể từng lĩnh vực, nhóm đối tượng cụ thể để có thể đi sâu, bám sát và giải quyết những vấn đề thực tiễn của từng lĩnh vực. Dựa trên những kiến thức, lý luận về kiểm soát chi thường xuyên và thực tiễn ở quận Ba Đình mà tác giả đã nêu rõ ở trong đề tài từ đó có thể tìm cho mình hướng đi, cách giải quyết vấn đề và so sánh được công tác kiểm soát chi giữa các địa phương để giúp cho hoàn thiện công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ. Nguyễn Thị Thu Nguyệt (2015) với đề tài “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên của Ngân sách nhà nước đối với đơn vị sự nghiệp công lập qua Kho bạc nhà nước Quận 3”, luận văn thạc sĩ của trường Đại học Tài chính . Đề tài đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng công tác kiểm soát chi thường xuyên qua KBNN Quận 3 đối với đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện cơ chế tự chủ về tài chính, từ đó rút ra nguyên nhân, giải pháp và đề xuất kiến nghị nhằm tăng cường hiệu quả KSC thường xuyên đối với đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện cơ chế tự chủ về tài chính. Trên đây là một số đề tài tiêu biểu và hết sức bổ ích, đặc biệt về phương diện cơ sở lý luận, được tác giả tiếp thu, kế thừa và vận dụng vào quá trình nghiên cứu. Tuy nhiên do địa bàn nghiên cứu của các đề tài khác nhau cho nên những công trình nghiên cứu trên chưa đánh giá khái quát những tồn tại, hạn chế của kiểm soát chi NSNN qua KBNN. Ngoài ra đề tài nghiên cứu về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường THCS Kho bạc nhà nước quận Tây Hồ thì vẫn chưa được thực hiện. 3. Mục tiêu nghiên cứu Đề tài hướng đến các mục tiêu cơ bản sau: -Xác định được khung nghiên cứu về kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua KBNN cấp huyện. -Phân tích được thực trạng kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua Kho bạc nhà nước quận Tây Hồ; xác định được điểm mạnh, điểm yếu của kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ. -Đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ định hướng đến năm 2025. Các câu hỏi nghiên cứu đặt ra là: -Kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua KBNN cấp quận/huyện bao gồm những nội dung gì? Các nhân tố nào ảnh hưởng đến kết quả kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua KBNN cấp quận/huyện? -Kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua Kho bạc nhà nước quận Tây Hồ hiện nay diễn ra như thế nào? Có những điểm mạnh và hạn chế cơ bản nào và nguyên nhân của những hạn chế? Làm thế nào để thực hiện tốt kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ trong giai đoạn đến năm 2025? 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.1. Đối tượng nghiên cứu:Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường THCS qua KBNN Tây Hồ, thành phố Hà Nội. 4.2. Phạm vi nghiên cứu : + Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ với những nội dung cơ bản như: Nội dung kiểm soát chi, bộ máy kiểm soát chi, quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS. + Về không gian: nghiên cứu tại quận Tây Hồ + Về thời gian: Số liệu thu thập cho giai đoạn 2015-2019, số liệu sơ cấp thu thập tháng 3 năm 2020 và đề xuất các giải pháp cho giai đoạn đến năm 2025.
Trang 1- -HOÀNG PHƯƠNG HỒNG
KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN
NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC
TÂY HỒ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
Hà Nội - 2020
Trang 2- -HOÀNG PHƯƠNG HỒNG
KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN
NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC
TÂY HỒ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế và Chính sách
Mã ngành: 8340410
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học:
TS BÙI TRUNG KIÊN
Hà Nội - 2020
Trang 3Tôi xin cam đoan bản luận văn là công trình nghiên cứu khoa học, độc lập củatôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.
Tác giả luận văn
HOÀNG PHƯƠNG HỒNG
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới tất cả các cá nhân và tập thể đãtạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn tốtnghiệp
Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới thầy giáo TS Bùi Kiên Trung
đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này
Tôi cũngxin gửi lời cảm ơn chân thành tới tập thể thầy, cô giáo Trường Đại học
Trang 4Do thời gian thực hiện luận văn tốt nghiệp có hạn và khả năng nghiên cứu củatôi “còn hạn chế nên luận văn tốt nghiệp sẽ không tránh khỏi những thiếu” sót Tôi rấtmong nhận được những ý kiến đóng góp của thầy cô, bạn bè và những người quan tâmđến đề tài này để đề tài có tính thuyết phục và hoàn thiện hơn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
1.1.1 Trường trung học cơ sở 71.1.2 Chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở quakho bạc nhà nước quận 8
1.2 Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học
cơ sở qua kho bạc nhà nước quận 8
1.2.1 Khái niệm, mục tiêu và nguyên tắc kiểm soát chi thường xuyên ngân sáchnhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận 81.2.2 Bộ máy kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trườngTrung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận 111.2.3 Nội dung kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trườngtrung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận 111.2.4 Công cụ kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường
Trang 5trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận 14
1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận 17
1.3.1 Nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài kho bạc nhà nước quận 17
1.3.2 Nhân tố thuộc về kho bạc nhà nước quận 19
CHƯƠNG 2:PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KIỂM SOÁTCHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHOCÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TÂY HỒ THÀNH PHỐ HÀ NỘI 20
2.1 Khái quát về Kho bạc Nhà nước Tây Hồ 20
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển Kho bạc Nhà nước Tây Hồ 20
2.1.2 Chức năng nhiệm vụ Kho bạc Nhà nước Tây Hồ 20
2.1.3 Bộ máy Kho bạc Nhà nước Tây Hồ 22
2.2 Các trường Trung học cơ sở trên địa bàn quận Tây Hồ và chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 24
2.2.1 Các trường Trung học cơ sở trên địa bàn quận Tây Hồ 24
2.2.2 Chi thường xuyên Ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 26
2.3 Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 27
2.3.1 Bộ máy kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 27
2.3.2 Nội dung kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 28
2.3.3 Công cụ kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 36
2.4 Đánh giá kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 42
2.4.1 Đánh giá sự thực hiện mục tiêu kiểm soát 42
Trang 62.4.3 Điểm yếu trong kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho cáctrường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 462.4.4 Nguyên nhân của điểm yếu 49
Trang 7KHO BẠC NHÀ NƯỚC TÂY HỒ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 52
3.1 Định hướng hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ đến năm 2025 52
3.1.1 Về bộ máy kiểm soát chi 53
3.1.2 Về nội dung kiểm soát chi 54
3.1.3 Về công cụ kiểm soát chi 54
3.1.4 Về quy trình kiểm soát chi 54
3.2 Một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 55
3.2.1 Hoàn thiện bộ máy kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 55
3.2.2 Hoàn thiện nội dung kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 57
3.2.3 Hoàn thiện công cụ kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 58
3.2.4 Hoàn thiện quy trình kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 59
3.2.5 Các giải pháp khác 61
3.3 Một số kiến nghị 64
3.3.1 Kiến nghị với Kho bạc nhà nước 64
3.3.2 Kiến nghị với chính quyền quận Tây Hồ 65
KẾT LUẬN 67 TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 8TABMIS Hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho
bạc cho Bộ Tài chính Việt NamUBND Uỷ ban nhân dân
VAT Thuế giá trị gia tăng
YCTT Yêu cầu thanh toán
DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ
BẢNG:
Bảng 2.1: Danh sách các trường trung học cơ sở trong quận Tây Hồvà quy mô lớp học
– số giáo viên hiện nay 25Bảng 2.2: Quy mô cán bộ giáo viên, nhân viên, học sinh của các trường trung học cơ
sở qua các năm 2017-2019 25Bảng 2.3: Thực trạng thực hiện chi ngân sách nhà nước cho cáctrường THCS qua
KBNN Tây Hồ từ năm 2017-2019 26
Trang 9Bảng 2.5: Thống kê số chứng từ có sai sót về nội dung kiểm soát chi 29Bảng 2.6: Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước các khoản thanh toán
cá nhân cho các trường trung học cơ sở quận Tây giai đoạn 2017-2019 31Bảng 2.7: Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước các khoản chi
nghiệp vụ chuyên môn cho các trường trung học cơ sở quận Tây giai đoạn2017-2019 31Bảng 2.8: Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước các khoản chi
mua sắm, sửa chữa tài sản cho các trường trung học cơ sở quận Tây giaiđoạn 2017-2019 32Bảng 2.9 : Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước các khoản chi
khác cho các trường trung học cơ sở quận Tây giai đoạn 2017-2019 35Bảng 2.10: Công cụ pháp luật được sử dụng kiểm soát chi NSNN cho các trường
THCS qua KBNN quận Tây Hồ 36Bảng 2.11: Các văn bản hành chính của kho bạc nhà nước 38Bảng 2.12: Thực trạng từ chối chứng từ do phát hiện sai sót do giao dịch viên thực
hiện năm 2018-2019 tại KBNN Tây Hồ 41Bảng 2.13: Thực trạng từ chối chứng từ do phát hiện sai sót do kế toán trưởng kiểm
soát năm 2018-2019 tại KBNN Tây Hồ 42Bảng 2.14: Kết quả giải quyết hồ sơ kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các
trường THCS qua các năm 2017-2019 tại KBNN Tây Hồ 42
Bảng 2.15: Bảng khảo sát điều tra mức độ hài lòng của các trường THCS giao dịch tại
Trang 10Sơ đồ 2.3: Quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua
KBNN Tây Hồ 40
Sơ đồ 3.1: Ứng dụng luồng thông tin hệ thống kiểm soát hồ sơ, quản lý mẫu dấu chữ ký 64
Trang 11LỜI MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Ngân sách Nhà nước là một yếu tố không thể thiếu trong quá trình hội nhập quốc tế, phát triển đất nước, vì NSNN thể hiện hệ thống tổng quan các mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước và xã hội Trong quá trình Nhà nước huy động và
sử dụng các nguồn lực tài chính, nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng điều hành, quản lý nền kinh tế Từ đó phát sinh ra Ngân sách Nhà nước Sự quản lý Ngân sách Nhà nước có chặt chẽ hay không đánh giá sự tồn tại, và phát triển bền vững của Nhà nước Đây chính là một lí do mà việc kiểm soát các khoản chi Ngân sách nhà nước luôn là mối quan tâm lớn của Đảng, Nhà nước và của các cấp, các ngành Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 ra đời, với nhiều thay đổi nhằm tăng cường kỷ cương ngân sách và tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý ngân sách trong những năm tới.Trong chu trình quản lý chi NSNN, việc thiết lập một cơ chế kiểm soát chi NSNN khoa học, hợp lý nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm soát chi NSNN cũng có vai trò quan trọng góp phần không nhỏ trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài chính Trong điều kiện nền kinh tế nước ta hiện nay, khi nguồn thu ngân sách còn nhiều hạn chế thì việc kiểm soát chặt chẽ các khoản chi nhằm đảm bảo các khoản chi được sử dụng đúng, tiết kiệm và hiệu quả là rất quan trọng.
Chi ” Ngân ” sách Nhà nước được chia thành chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển, nó là công cụ chủ yếu để các cơ quan Đảng, Nhà nước thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của mình nhằm đảm bảo an ninh, quốc phòng đồng thời là nhân tố thúc đẩy phát triển xây dựng đất ” nước Công ” tác KSC Ngân sách Nhà nước qua KBNN những năm qua rất được quan tâm, có những biện pháp để cải tiến quy trình KSC Ngân sách Nhà nước đã được đưa vào thực hiện và có chuyển biến tốt, cơ chế KSC thường xuyên, KSC đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước đã từng bước được hoàn thiện theo hướng hiệu quả, ngày một chặt chẽ và đúng mục đích hơn cả về chất lượng
Trang 12và ” quy mô Với vai trò là “người gác cổng” đối với toàn bộ các khoản chi ngân sách nhà nước (NSNN) được Chính phủ giao cho kiểm soát, thời gian qua, hệ thống Kho bạc Nhà nước (KBNN) luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Quận Tây Hồlà một quận nằm ở phía bắc nội thành thủ đô Hà Nội, Việt Nam.Quận được thành lập từ các phần của quận Ba Đình và huyện Từ Liêm theo Nghị định số 69/CP ngày 28 tháng 10 năm 1995 của Chính phủ Việt Nam
và được xác định là trung tâm dịch vụ – du lịch - văn hóa, phù hợp với quy hoạch chung phát triển thành phố đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050 Địa bàn quận hiện nay có 8 trường THCS, một năm chi thường xuyên ngân sách nhà nước 50 tỷ đồng cho 8 trường Do vậy, công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường THCS luôn là vấn đề được quan tâm của các cấp, các ngành Bên cạnh những nỗ lực cố gắng của cán bộ kiểm soát chi KBNN Tây Hồ, việc kiểm soát chi NSNN đối với các trường THCS trên địa bàn quận Tây Hồ trong thời gian qua vẫn có những vấn đề hạn chế, tồn tại, vướng mắc Đây chính là lí do lí giải tại sao phải tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua KBNN Tây Hồ một cách khoa học và
có hệ thống, đúng mục đích và hiệu quả.
Vì vậy, đề tài: “kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường
THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ, TP.Hà Nội” đã được tác giả lựa chọn
làm luận văn thạc sỹ Luận văn này nhằm góp phần làm rõ cơ chế kiểm soát chi thường xuyên NSNN và hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua các trường THCS tại Kho bạc Nhà nước quận Tây Hồ.
2 Tổng quan nghiên cứu
Vấn đề kiểm soát chi thường xuyên của KBNN đối với các đơn vị sử dụng ngân sách luôn dành được nhiều sự quan tâm và đã có nhiều bài viết cũng như có những công trình nghiên cứu khoa học được thực hiện, đây là nguồn tài liệu cần thiết cho việc nghiên cứu luận văn Có thể kể đến một số tài liệu tiêu biểu như
Trang 13Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Anh (năm 2017) Trường Đại học kinh tế quốc dân với luận văn thạc sĩ “ Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước Ba Đình” Đề tài đã đem đến cái nhìn tổng quát về kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN Ba Đình, đã tiến hành phân tích sâu thực trạng kiểm soát chi thường xuyên và đưa ra được hệ thống giải pháp hữu ích nhằm hoàn thiện công tác này Tuy nhiên đề tài này chưa đề cập cụ thể từng lĩnh vực, nhóm đối tượng cụ thể để có thể đi sâu, bám sát và giải quyết những vấn đề thực tiễn của từng lĩnh vực Dựa trên những kiến thức, lý luận về kiểm soát chi thường xuyên và thực tiễn ở quận Ba Đình mà tác giả đã nêu rõ ở trong đề tài từ
đó có thể tìm cho mình hướng đi, cách giải quyết vấn đề và so sánh được công tác kiểm soát chi giữa các địa phương để giúp cho hoàn thiện công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ.
Nguyễn Thị Thu Nguyệt (2015) với đề tài “Hoàn thiện công tác kiểm soát chithường xuyên của Ngân sách nhà nước đối với đơn vị sự nghiệp công lập qua Kho bạcnhà nước Quận 3”, luận văn thạc sĩ của trường Đại học Tài chính Đề tài đi sâu phântích, đánh giá thực trạng công tác kiểm soát chi thường xuyên qua KBNN Quận 3 đốivới đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện cơ chế tự chủ về tài chính, từ đó rút ra nguyênnhân, giải pháp và đề xuất kiến nghị nhằm tăng cường hiệu quả KSC thường xuyên đốivới đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện cơ chế tự chủ về tài chính
Trên đây là một số đề tài tiêu biểu và hết sức bổ ích, đặc biệt về phương diện
cơ sở lý luận, được tác giả tiếp thu, kế thừa và vận dụng vào quá trình nghiên cứu Tuy nhiên do địa bàn nghiên cứu của các đề tài khác nhau cho nên những công trình nghiên cứu trên chưa đánh giá khái quát những tồn tại, hạn chế của kiểm soát chi NSNN qua KBNN Ngoài ra đề tài nghiên cứu về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường THCS Kho bạc nhà nước quận Tây Hồ thì vẫn chưa được thực hiện.
3 Mục tiêu nghiên cứu
Đề tài hướng đến các mục tiêu cơ bản sau:
- Xác định được khung nghiên cứu về kiểm soát chi thường xuyên cho các
Trang 14trường THCS qua KBNN cấp huyện.
- Phân tích được thực trạng kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCSqua Kho bạc nhà nước quận Tây Hồ; xác định được điểm mạnh, điểm yếu của kiểmsoát chi thường xuyên cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ
- Đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát kiểm soát chi thườngxuyên cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ định hướng đến năm 2025
Các câu hỏi nghiên cứu đặt ra là:
- Kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua KBNN cấpquận/huyện bao gồm những nội dung gì? Các nhân tố nào ảnh hưởng đến kết quả kiểmsoát chi thường xuyên cho các trường THCS qua KBNN cấp quận/huyện?
- Kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua Kho bạc nhà nướcquận Tây Hồ hiện nay diễn ra như thế nào? Có những điểm mạnh và hạn chế cơ bảnnào và nguyên nhân của những hạn chế?
Làm thế nào để thực hiện tốt kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ trong giai đoạn đến năm 2025?
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu:Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước
cho các trường THCS qua KBNN Tây Hồ, thành phố Hà Nội
4.2 Phạm vi nghiên cứu :
+ Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu kiểm soát chi thường xuyên NSNNcho các trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ với những nội dung cơ bản như:Nội dung kiểm soát chi, bộ máy kiểm soát chi, quy trình kiểm soát chi thường xuyênNSNN cho các trường THCS
+ Về không gian: nghiên cứu tại quận Tây Hồ
+ Về thời gian: Số liệu thu thập cho giai đoạn 2015-2019, số liệu sơ cấp thuthập tháng 3 năm 2020 và đề xuất các giải pháp cho giai đoạn đến năm 2025
Trang 155 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Khung nghiên cứu
Sơ đồ 1: Khung nghiên cứu của đề tài
5.2 Quy trình và phương pháp nghiên cứu
Bước 1: Nghiên cứu cơ sở lý luận nhằm xác định khung nghiên cứu về kiểmsoátchi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường THCS qua kho bạc nhà nướcquận/huyện Những phương pháp được sử dụng ở bước này là phương pháp tổng hợp
và phương pháp mô hình hóa
Bước 2: Thu thập dữ liệu thứ cấp thông qua các báo cáo, đánh giá của Khobạc Nhà nước Tây Hồ để làm rõ thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sáchnhà nước cho các trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ Các phương phápthực hiện chủ yếu là phương pháp thống kê và so sánh số liệu các năm
Bước 3: Thu thập số liệu sơ cấp bằng việc khảo sát các nhóm đối tượng có liênquan như công chức thực hiện kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước chocác trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ, kế toán các trường THCS thực hiệngiao dịch chi thường xuyên qua Kho bạc Phương pháp được sử dụng là điều tra khảosát bằng cách dùng bảng hỏi
Bước 4: Phân tích và đánh giá thực trạng kiểm soát chi thường ngân sách nhànước cho các trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ từ đó tìm ra những điểm
- Yếu tố thuộc môi trường
bên ngoài KBNN quận
Kiểm soát chi thườngxuyên ngân sách nhànước cho các trườngTHCS qua KBNNquận:
- Bộ máy kiểm soát
- Nội dung kiểm soát
- Quy trình kiểm soát
Thực hiện mục tiêu kiểm soátchi thường xuyên ngân sáchnhà nước cho các trườngTHCS qua KBNN quận:
- Ngăn chặn các khoản chikhông đủ điều kiện chi
- Cảnh báo kịp thời nhữngsai phạm
- Thực hiện tiết kiệm chingân sách
- Tham mưu để hoàn thiện cácquy định của pháp luật về chithường xuyên NSNN
Trang 16mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của điểm yếu trong quá trình kiểm soát chi thườngxuyên ngân sách nhà nước cho trường THCS.
Bước 5: Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên ngânsách nhà nước cho các trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ
6 Kết cấu của đề tài nghiên cứu
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước chocác trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận/huyện
Chương 2: Phân tích thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nướccho các trường Trung học cơ sở qua KBNN Tây Hồ, thành phố Hà Nội
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nướccho các trường Trung học cơ sở qua KBNN Tây Hồ, thành phố Hà Nội
Trang 17CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN
NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC QUẬN
1.1 Trường trung học cơ sở và chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận
1.1.1 Trường trung học cơ sở
Theo Quốc Hội năm 2019 tại luật Giáo dục thì “Giáo dục trung học cơ sở được thực hiện trong 04 năm học, từ lớp sáu đến hết lớp chín Học sinh vào học lớp sáu phải hoàn thành chương trình tiểu học Tuổi của học sinh vào học lớp sáu là 11 tuổi và được tính theo năm”.
Giáo dục THCS nhằm củng cố và phát triển kết quả của giáo dục tiểu học, bất đầu cho học sinh có học vấn phổ thông nền tảng, hiểu biết cần thiết …về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông hoặc chương trình giáo dục nghề nghiệp.
Vậy trường trung học cơ sở là cơ sở giáo dục giảng dạy cho học sinh từ lớp
6 đến hết lớp 9.
Theo Bộ giáo dục và đào tạo năm 2011 thì: “Trường trung học được tổ chức theo hai loại hình: công lập và tư thục.
Trường công lập do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thành lập
và Nhà nước trực tiếp quản lý Nguồn đầu tư xây dựng cơ sở vật chất và kinh phí cho chi thường xuyên chủ yếu do ngân sách nhà nước bảo đảm;
Trường tư thục do các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế hoặc cá nhân thành lập khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép Nguồn đầu tư xây dựng cơ sở vật chất và kinh phí hoạt động của trường tư thục là nguồn ngoài ngân sách nhà nước.”
Trang 181.1.2 Chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận
1.1.2.1 Khái niệm chi thường xuyên Ngân sách nhà nước
Theo Quốc Hội năm 2015: “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chicủa Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơquan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm
- Chi thanh toán cá nhân: khoản chi liên quan trực tiếp đến con người như lương,tiền thưởng, phụ cấp, tiền làm thêm giờ, phúc lợi các ngày lễ tết, thu nhập tăng thêm…
- Chi nghiệp vụ chuyên môn: đảm bảo hoạt động thường xuyên của đơn vị sửdụng NSNN như chi mua văn phòng phẩm, chi trả dịch vụ công, chi mua sắm công cụdụng cụ phục vụ công tác chuyên môn
- Chi mua sắm, sửa chữa:mua sắm sửa chữa tài sản cố định
- Chi khác: chi tiếp khách, và các khoản chi khác theo quy định
1.2 Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận
1.2.1 Khái niệm, mục tiêu và nguyên tắc kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận
1.2.1.1 Khái niệm kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận
Theo Nguyễn Thị Ngọc Huyền, Đoàn Thị Thu Hà và Đỗ Thị Hải Hà (2012) thì:
“Kiểm soát là quá trình giám sát, đo lường, đánh giá và điều chỉnh hoạt động nhằmđảm bảo sự thực hiện theo kế hoạch”
Trang 19Kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua KBNN quận làtổng thể các hoạt động của KBNN quận nhằm đảm bảo các khoản chi thường xuyênNSNN cho các trường THCS thực hiện đúng quy định, đúng mục đích, đúng đốitượng.
Kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua kho bạc nhà nướcquận là quá trình KBNN quận thông qua hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của nhànước để thực hiện chức năng kiểm soát việc thanh toán các khoản chi thường xuyêncủa các trường THCS KBNN căn cứ vào giấy rút dự toán, ủy nhiệm chi của cáctrường THCS kiểm soát tính hợp pháp, hợp lệ của chứng từ để thanh toán
Haynói cách khác, kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS
là quá trình KBNN quận thẩm định và kiểm tra các khoản chi thường xuyên NSNNtheo đúng chế độ và theo đúng dự toán giao đã được cơ quan nhà nước có thẩmquyền phê duyệt
1.2.1.3 Mục tiêu kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận
Mụctiêu của công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS là:
- Ngăn chặn các khoản chi không đủ điều kiện chi
- Cảnh báo kịp thời những sai phạm
- Thực hiện tiết kiệm chi ngân sách
- Tham mưu để hoàn thiện các quy định của pháp luật về chi thường xuyênNSNN
1.2.1.4 Nguyên tắc kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận
Nguyên tắc thực hiện đối với các khoản chi thường xuyên nói chung và các khoản chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS nói riêng được áp dụng theo quy định tại thông tư số 161/2012/TT-BTC ngày 02/10/2012 của Bộ tài chính quy định chế độ kiểm soát, thanh toán các khoản chi ngân sách nhà nước qua KBNN; thông tư 39/2016/TT-BTC ngày 01/3/2016 của Bộ tài chính sửa đổi,
Trang 20bổ sung một số điều của thông tưsố 161/2012/TT-BTC ngày 02/10/2012 và các quy định hiện hành:
“1 Tất cả các khoản chi ngân sách nhà nước phải được kiểm tra, kiểm soát trong quá trình chi trả, thanh toán Các khoản chi phải có trong dự toán ngân sách nhà nước được giao (quy định tại điểm 1 Điều 3 của Thông tư này), đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức do cấp có thẩm quyền quy định và đã được thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách hoặc người được ủy quyền quyết định chi.
2 Mọi khoản chi ngân sách nhà nước được hạch toán bằng đồng Việt Nam theo niên độ ngân sách, cấp ngân sách và mục lục ngân sách nhà nước Các khoản chi ngân sách nhà nước bằng ngoại tệ, hiện vật, ngày công lao động được quy đổi và hạch toán bằng đồng Việt Nam theo tỷ giá ngoại tệ, giá hiện vật, ngày công lao động do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định.
3 Việc thanh toán các khoản chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước thực hiện theo nguyên tắc trực tiếp từ Kho bạc Nhà nước cho người hưởng lương, trợ cấp xã hội và người cung cấp hàng hóa dịch vụ; trường hợp chưa thực hiện được việc thanh toán trực tiếp, Kho bạc Nhà nước thực hiện thanh toán qua đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước.
4 Trong quá trình kiểm soát, thanh toán, quyết toán chi ngân sách nhà nước các khoản chi sai phải thu hồi giảm chi hoặc nộp ngân sách Căn cứ vào quyết định của cơ quan tài chính hoặc quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, Kho bạc Nhà nước thực hiện việc thu hồi cho ngân sách nhà nước theo đúng trình tự quy định.”
Tất cả các khoản chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS nằm trong
dự toán được giao hàng năm đều phải được kiểm soát qua hệ thống KBNN trước khi thanh toán đến đơn vị hưởng Các khoản chi phải đảm bảo các điều kiện chi,khoản chi phải có trong dự toán được giao trừ một số trường hợp như tạm cấp kinh phí cho những nhiệm vụ cấp bách không thể trì hoãn được, chi bổ sung
từ ngân sách cấp trên cho cấp dưới, chi ứng trước dự toán năm sau và chi từ
Trang 21nguồn tăng thu Ngoài những điều quy định trên, đối với các trường hợp thanh toán nhỏ lẻ, đối tượng hưởng không có tài khoản tại ngân hàng, đơn vị có thể rút tiền mặt về quỹ để thực hiện việc chi trả.
1.2.2 Bộ máy kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận
Bộ máy kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua KBNNquận là tập hợp các bộ phận, cá nhân của KBNN quận với những nhiệm vụ, quyền hạnnhất định, phối hợp chặt chẽ với nhau nhằm thực hiện quy trình kiểm soát chi thườngxuyên NSNN cho các trường THCS
Bộ máy kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua KBNNquận bao gồm: Lãnh đạo KBNN quận, công chức được phân công nhiệm vụ kế toántrưởng, công chức được phân công nhiệm vụ kiểm soát chi là các giao dịch viên
+ Lãnh đạo KBNN quận: kiểm soát tổng thể và phê duyệt chứng từ (giấy, chươngtrình dịch vụ công, chương trình thanh toán song phương)
+ Kế toán trưởng: kiểm soát các thông tin các yếu tố trên chứng từ giấy mà cácgiao dịch viên đã kiểm soát, ký trên chứng từ giấy và đối chiếu giữa chứng từ trên giấyvới bút toán đã nhập trên hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc (Tabmis) vàtrên chương trình thanh toán song phương
+ Giao dịch viên: giao dịch trực tiếp với các trường THCS, chịu trách nhiệmkiểm soát tính hợp pháp, hợp lệ, nội dung yêu cầu thanh toán trên hồ sơ, chứng từ; kýchứng từ giấy, nhập chứng từ vào hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc(Tabmis); áp thanh toán để chứng từ giao diện sang chương trình thanh toán songphương sang ngân hàng
Tùy từng quy mô giao dịch viên và số lượng đơn vị trường của mỗi quận, huyệnthì mỗi kho bạc sẽ phân công trực tiếp cho số công chức trực tiếp phụ trách khác nhau
1.2.3 Nội dung kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận
Đối với kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS, công chức kiểm soát chi thực hiện kiểm soát hồ sơ, chứng từ thanh toán theo các nội dung sau:
1.2.3.1 Kiểm soát tính hợp pháp về chữ ký và mẫu dấu của các trường
Trang 22trung học cơ sở
Thông tư 61/2014/TT-BTC ngày 12/5/2014 quy định rõ về quy “trình, thủ tục mởmẫu dấu chữ kí của các đơn vị sử dụng ngân sách Bất kì đơn vị nào khi giao dịch vớiKho bạc cũng đều phải đăng kí tối thiểu cho các chữ kí của chủ tài khoản, người được
ủy quyền, chữ ký của kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán và người được ủy quyền Khi
có bất kì sự thay đổi nào trong quá trình giao dịch, đơn vị sử dụng ngân sách cần thôngbáo ngay cho Kho bạc nơi mở tài khoản, làm đơn đề nghị thay đổi theo đúng mẫu biểuđược quy định Việc kiểm soát thanh toán chi thường xuyên thì kiểm soát mẫu dấu chữ kýluôn là vấn đề cần quan tâm đầu tiên, bởi nó thể hiện sự chuẩn chi của chủ tài khoản thểhiện tính hợp pháp hợp lệ của chứng từ Chứng từ gửi KBNN thanh toán phải luôn có đầy
đủ chữ ký của Thủ trưởng đơn vị, Kế toán trưởng đã đăng kí với Kho bạc Nhà”nước
1.2.3.2 Kiểm soát các khoản chi so với dự toán
Kiểm soát các khoản chi so với dự toán tức là kiểm tra xem khoản chi có nằmtrong dự toán được giao hay không, có vượt mức dự toán hay không và dự toán củađơn vị còn đủ để thực hiện chi hay không:
Điều kiện để các trường trung học có thể thanh toán được của một khoản chi đó
là khoản chi phải được phân bổ trong dự toán được giao hàng năm Khi khoản chi đã
có trong dự toán thì điều kiện tiếp theo là số dư tài khoản dự toán của đơn vị còn đủ đểchi, trừ các trường hợp sau:
+ Chi cho các nhiệm vụ cấp bách được xác định thuộc dự toán năm sau, nhưngphải thực hiện ngay trong năm, mà nguồn dự phòng không đáp ứng được
+ Tạm cấp kinh phí thường xuyên như chi lương, công tác phí, các khoản có tínhchất tiền lương, chi bổ sung cân đối từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới, dự
án chuyển tiếp thuộc chương trình mục tiêu quốc gia, một số khoản chi đảm bảo hoạtđộng thường xuyên của đơn vị theo đúng quy định của pháp luật
+ Chi từ nguồn dự phòng Ngân sách nhà nước và nguồn tăng thu so với dự toánđược giao theo quy định để khắc phục thiên tai, bệnh dịch… và các khoản chi đột xuấtkhông thể trì hoãn được ngoài dự toán được giao đầu năm và phát sinh trongnăm
1.2.3.3 Kiểm soát tính hợp pháp, hợp lệ của hồ sơ, chứng từ
Các trường THCS là đơn vị sử dụng ngân sách dựa trên những thông tư, văn bảnhiện“hành về mẫu chứng từ, làm nội dung đầy đủ các yếu tố trên chứng từ, phù hợp
Trang 23với mã nội dung kinh tế, mã ngành, mã chương, số tiền và nội dung phải có trong dựtoán được giao Sau khi được thủ trưởng đơn vị chuẩn chi và kí đầy đủ trên tất cả cácliên chứng từ bằng mực xanh, không phai, kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán củađơn vị có trách nhiệm mang tới kho bạc để thanh toán Số lượng liên chứng từ phảiluôn đầy đủ theo từng nội dung chi, ví dụ như chi cho các đơn vị sử dụng ngân sách cótài khoản tại kho bạc phải cần 03 liên, chi cho các đơn vị thụ hưởng có số tài khoản tạicác ngân hàng thương mại…thì cần 02 liên Lưu ý không cạo tẩy xóa trên các liênchứng từ khi mang tới kho bạc Nhà nước Nội dung chi phải đúng với chế độ, địnhmức quy định trong quy chế chi tiêu của đơn vị và các văn bản chế độ hiện”hành.Công chức được phân công nhiệm vụ làm kiểm soát chi các trường THCS cầnkiểm tra về việc khoản chi của đơn vị đã được chuẩn chi hay chưa Công chức làmnhiệm vụ kiểm tra sự khớp đúng về tính hợp lệ và tính đầy đủ của hồ sơ, chứng từthanh toán Đối với mỗi nội dung chi đều có quy định riêng về hồ sơ chứng từ kèmtheo, do đó, kho bạc nhà nước cần kiểm soát hồ sơ theo quy định, đảm bảo được rằngkhoản chi khi được thanh toán thì hồ sơ, chứng từ thanh toán phải đầy đủ, hợp lệ vàhợp pháp.
1.2.3.4 Kiểm soát các khoản chi so với chế độ quy định hiện hành
Theo Quốc hội (2015): “Đối với chi thường xuyên phải bảo đảm đúng chế
độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định; trường hợp các cơ quan, đơn vị đã được cấp có thẩm quyền cho phép thực hiện theo cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí thì thực hiện theo quy chế chi tiêu nội bộ và phù hợp với dự toán được giao tự chủ;”
Kiểm soát chi các khoản chi theo đúng chế độ, tiêu chuẩn định mức là việc kiểmsoát sự tuân thủ chế độ, tiêu chuẩn định mức chi thường xuyên NSNN theo các quy địnhcủa các cơ quan có thẩm quyền Đối với khoản chi chưa ban hành các quy định về chế
độ, định mức, tiêu chuẩn thì công chức làm nhiệm vụ kiểm soát chi thực hiện kiểm soáttheo các quy định chung về thanh toán các khoản chi thường xuyên và dự toán được cấpcho các nội dung chi đó và theo quy chế chi tiêu nội bộ đã được gửi đến kho bạc vàođầu năm
Các cơ quan có thẩm quyền, chính quyền địa phương cầnc ăn cứ vào tình hình
Trang 24thực tế, ban hành bộ quy chuẩn về chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi thường xuyênNSNN, đây là mức chi tối đa được thanh toán đối với từng nội dung chi Các quy địnhnày là cơ sở để các trường THCS lập dự toán, đồng thời đó cũng là căn cứ để côngchức làm nhiệm vụ kiểm soát chi thực hiện kiểm soát, thanh toán khoản chi Việc đề racũng như thực hiện chế độ, tiêu chuẩn, định mức là tiền đề sử dụng có hiệu quả nguồnlực nhà nước, qua đó thực hành được tiết kiệm và chống lãng phí tài sản nhà nước Các khoản chi phải được thủ trưởng các trường THCS hoặc người được ủy quyềnquyết định chi, thể hiện dưới hình thức văn bản hoặc thông qua việc phê duyệt trênchứng từ và các hồ sơ thanh toán gửi KBNN kèm theo Mọi khoản chi gửi qua KBNNphải được sự cho phép của thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách mở tài khoản tại khobạc mới đủ điều kiện để thực hiện chi Quyết định duyệt chi của thủ trưởng đơn vị thểhiện trên chữ ký và con dấu trên chứng từ và phải khớp đúng với đăng ký mẫu dấu chữ
ký mở tài khoản tại kho bạc Qua sự kiểm soát này, thủ trưởng đơn vị là chủ tài khoảncủa các đơn vị có thể quản lý được các khoản thu chi, nắm rõ được cơ chế hoạt độngtài chính của đơn vị, đồng thời sử dụng nguồn lực nhà nước một cách có hiệu quả
1.2.4 Công cụ kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận
Công cụ pháp lý để công chức thực hiện nhiệm vụ kiểm soát chi NSNN cho
các trường THCS qua KBNN quận: các quy định của pháp luật về chi thường xuyên NSNN cũng như các kiểm soát chi thường xuyên NSNN (luật, nghị định, thông tư).
Công cụ hành chính: bao gồm các văn bản hành chính của kho bạc nhà
nước trong việc giải quyết các vướng mắc, hướng dẫn cho KBNN quận huyện trong công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN nói chung và kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS nói riêng Ngoài ra còn có hệ thống các biểu mẫu quy định về thực hiện quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN.
Công cụ kỹ thuật, nghiệp vụ: là toàn bộ hệ thống thông tin, hệ thống công
nghệ thông tin, các phần mềm, dự toán chi, cam kết chi, mục lục NSNN, định mức chi như: hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc (Tabmis), thanh toán song phương, phần mềm khai thác dữ liệu, chương trình dịch vụ công trực tuyến, phần mềm quản lý văn bản.
Trang 25Thông qua hệ thống các công cụ kiểm soát chi thường xuyên NSNN này, côngchức làm nhiệm vụ kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS có thểquyết định kiểm soát chi một cách đúng chế độ, định mức, tiêu chuẩn theo đúng văn bảnquy phạm pháp luật, hạn chế được những rủi ro, tránh được tình trạng gây thất thoát trongchi ngân sách thường xuyên và đánh giá được sự tuân thủ pháp luật về tài chính công củađơn vị.
1.2.5 Quy trình kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận
Quy trình về công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN được thểhiện ở sơ đồ dưới đây:
Trường
THCS
Giao dịch viên Kế toán trưởng Giám đốc
Kho bạc nhà nước quận
Kiểm soát và phê duyệt chứng từ
Kiểm soát và phê duyệt chứng từ
Không
đủ điềukiệnthanhtoán
Đủ điềukiệnthanhtoán
Không đủ điều kiệnthanh toán
Đủ điều kiện thanh toán
Không đủ điều kiệnthanh toán
Đủ điều kiện thanh toán
Áp thanh toán theo quy định hiện hành của chương trình
Đóng dấu,tách lưu
chứng từ và trả
chứng từ cho đơn vị
Trang 26Mô tả các bước thực hiện như sau:
+ Đơn vị sử dụng ngân sách là các trường trung học cơ sở mang hồ sơ trực tiếphoặc đẩy trên chương trình dịch vụ công trực tuyến tới kho bạc
+ Giao dịch viêntiếp nhận, kiểm tra hồ sơ chứng từ của đơn vị, kiểm soát chứng
từ, ký chức danh kế toán trên chứng từ giấy, kiểm soát số dư và nhập bút toán, trình hồ
sơ, chứng từ giấy, chuyển bút toán trên hệ thống thông tin quản lý ngân sách và khobạc (Tabmis) lên kế toán trưởng Đối với chứng từ trên dịch vụ công trực tuyến, giaodịch viên tiếp nhận và hiệu chỉnh chứng từ, in chứng từ và gửi xử lý đến kế toántrưởng Trong trường hợp không đủ điều kiện thanh toán, giao dịch viên lập mẫusố
02 ban hành kèm theo Thông tư 161/2019/TT-BTC ngày 02/10/2019 của Bộ Tàichính quy định chế độ kiểm soát, thanh toán các khoản chi NSNN qua KBNNvà trìnhGiám đốc KBNN quận phê duyệt, sau đó chuyển trả lại cho đơn vị
+ Kế toán trưởngkiểm soát hồ sơ, chứng từ, ký chứng từ giấy, phê duyệt búttoán trên hệ thống Tabmis hoặc trên chương trình dịch vụ công, sau đó chuyển GDVtrình hồ sơ, chứng từ giấy lên Giám đốc KBNN quận.Trong trường hợp không đủ điềukiện thanh toán, giao dịch viên lập mẫu số 02 và trình Giám đốc KBNN quận phêduyệt, sau đó chuyển trả lại cho đơn vị
+ Giám đốc kiểm soát hồ sơ, chứng từ và ký duyệt chứng từ giấy hoặc phê duyệttrên chương trình dịch vụ công, chuyển trả lại cho giao dịch viên Trong trường hợpkhông đủ điều kiện thanh toán, Giám đốc trả lại giao dịch viên đồng thời giao dịch viên lập mẫu số 02 và trình Giám đốc KBNN quận phê duyệt, sau đó chuyển trả lại cho đơnvị
+ Giao dịch viên áp thanh toán vàthực hiện chạy giao diện sang chương trìnhthanh toán song phương hoặc thủ quỹ chi tiền cho khách Đối với chứng từ dịch vụcông thì thêm bước chạy giao diện từ chương trình dịch vụ công sang hệ thống thôngtin ngân sách và kho bạc (Tabmis) , sau đó áp thanh toán và thực hiện như trên
+ KTT ký song phương điện tử với ngân hàng
+ Giám đốc ký song phương điện tử với ngân hàng và chuyển trả lại chứng từcho GDV
+GDV đóng dấu “KẾ TOÁN” lên các liên chứng từ, lưu 01 liên cùng hồ sơthanh toán vào tập chứng từ ngày, trả 01 liên cho đơn vị giao dịch (trả 02 liên cho đơn
Trang 27vị giao dịch trong trường hợp khấu trừ thuế VAT).
1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận
1.3.1 Nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài kho bạc nhà nước quận
Một là,hệ thống quy định của pháp luật về chi thường xuyên NSNN và kiểm soát
chi NSNN cho các trường THCS qua KBNN:
Luật Ngân sách là thước đo vô cùng quan trọng để quy định rõ trách nhiệm củaKho bạc Nhà nước trong việc quản lý quỹ ngân sách.Khi Luật ngân sách nhà nước được ban hành, thì cơ chếkiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN mới được hình thành và đi vào cuộc sống Sau khi Luật Ngân sách nhà nước ra đời thì một loạt chế độ chính sách về quản lý và kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN được ban hành, đó là nghị định của chính phủ, các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính và các bộ, ngành chức năng, các văn bản của KBNN Đây
là hệ thống chế độ, chính sách làm cơ sở cho KBNN thực hiện cơ chế kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS KBNN không thể thực hiện kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCSđược nếu như không
có hệ thống hệ thống luật pháp và chế độ, chính sách về chi thường xuyên NSNN.
Hiện nay, hệ thống luật pháp và chế độ, chính sách chi và kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS của chúng ta hiện nay ban hành đã khá đầy
đủ, đồng bộ và tương đối sát với thực tiễn cuộc sống Nhưng do chi thường xuyên NSNN đa dạng, phức tạp và rộng khắp, đồng thời chịu tác động của nhiều yếu tố khách quan và chủ quan khác nhau, nên nhiều khi ban hành còn thiếu cơ
sở thực tế để thực hiện, có tình trạng chưa đồng bộ Các văn bản càng đầy đủ, chi tiết, độ bao quát sâu sát với thực tế chi NSNN thì càng tạo ra môi trường thuận lợi cho KBNN thực hiện việc kiểm soát chi, ra quyết định thanh toán hay
từ chối thanh toán đối với từng khoản chi của đơn vị Tránh trường hợp các văn bản chồng chéo, không hợp lý trong thực thi văn bản.
Đối với các khoản chi từ nguồn NSNN cần có hệ thống quy định liên
Trang 28quan đến cấp phát thanh toán như một quy chuẩn để tất cả các đơn vị thực hiện, tránh việc chi trả không đúng, sử dụng lãng phí nguồn lực của Nhà nước
Hai là, năng lực quản lý điều hành của cơ quan chính quyền địa phương và sự
phối hợp trong quá trình điều hành ngân sách
Tổ chức bộ máy chính quyền địa phương là nhân tố ảnh hưởng gián tiếp đếnkiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Khi bộ máy chính quyền được bố tríkhoa học, hợp lý thì quy trình phân bổ dự toán, phê duyệt dự toán NSNN không bịtrùng lặp, chồng chéo, hạch toán cân đối NSNN tại KBNN phản ánh đúng kết quả cânđối ngân sách giữa các cấp chính quyền, quyết toán số liệu ngân sách thường xuyênkhi hết niên độ ngân sách được thực hiện kịp thời nhằm phát hiện được những khoảnchi còn sai sót của đơn vị giao dịch, tăng cường sự sát sao trong việc quản lý nguồnngân sách Và ngược lại, nếu tổ chức cồng kềnh, phức tạp sẽ kéo theo sự phưc tạptrong quản lý ngân sách thường xuyên của chính quyền địa phương Việc phối hợptrong quản lý điều hành giữa cơ quan cấp phát vốn là tài chính và cơ quan thanh toán
là KBNN quận phải thật nhịp nhàng mới tạo điều kiện quản lý ngân sách một cách dễdàng
Ba là, sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo KBNN cấp trên:
+ Nguồn nhân lực tại KBNN:Năng lực chuyên môn và kinh nghiệm
được đúc kết từ quá trình công tác của đội ngũ công chức là nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng kiểm soát của KBNN trong chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS Từ đó đặt ra yêu cầu công chức kiểm soát chi phải có trình độ nghiệp vụ cao, am hiểu một cách chuyên sâu các văn bản, thông tư, nghị định.
Để có được điều đó, KBNN cấp trên liên tục tổ chức các cuộc thi về chuyên môn nghiệp vụtại các đơn vị KBNN trên toàn quốc Qua đây đào tạo lại kiến thức cho cán bộ công chức Hổng chỗ nào đào tạo chỗ đó Liên tục cập nhất văn bản nhà nước, giúp công chứckiểm soát chi nâng cao trình độ, nghiệp vụ, nâng cao hiệu quả kiểm soát chi thường xuyên.Qua đó, giúp cho chất lượng hoạt động của nghiệp vụ được nâng cao, góp phần thực hiện tốt hơn nữa nhiệm vụ chính trị, chuyên môn của công chức của KBNN cấp huyện, mang lại sự hài long, tin tưởng của khách hang khi đến KBNN để giao dịch.
Trang 29+ Về đầu tư cơ sở vật chất, hiện đại hóa ngành kho bạc: Hiện đại hóa công
nghệ KBNN là một trong những điều kiện quan trọng góp phần nâng cao chất lượngcông tác KSC NSNN qua KBNN Ứng dụng công nghệ tin học hiện đại vào hoạt độngKBNN sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực đến toàn bộ hoạt động quản lý quỹ NSNN.Nhất là trong hoàncảnh hiện nay khi khối lượng chi thường xuyên NSNN qua KBNNngày càng lớn và nhiều, thì việc phát triển ứng dụng công nghệ sẽ tiết kiệm thời giangiải quyết công việc, đảm bảo công việc được diễn ra nhanh chóng, chính xác và antoàn
Hạ tầng công nghệ lớn mạnh, hiện đại và an toàn là cơ sở cho việc trao đổi thôngtin giữa KBNN, cơ quan tài chính và ĐVSDNS, giúp cho giao dịch ngày càng thuậntiện, tăng tính minh bạch đối với công tác KSC nâng cao hiệu quả quản lý ngânsách
1.3.2 Nhân tố thuộc về kho bạc nhà nước quận
Một là, quan điểm của lãnh đạo KBNN quận có ảnh hưởng rất lớn đối với hoạt
động của một đơn vị Với mô hình KBNN cấp huyện không có tổ chức phòng thì vaitrò quản lý, điều hành, giám sát của lãnh đạo cơ quan là một yếu tố quan trọng trongquá trình hoạt động của cơ quan đó nói chung và trong quá trình kiểm soát chi thườngxuyên NSNN đối với các trường THCS nói riêng Quan điểm của lãnh đạo mà đúngđắn tác động tích cực, thông suốt và thống nhất trong quá trình chỉ dạo kiểm soát chithường xuyên NSNN, tạo điều kiện tốt nhất cho nhân viên, công chức trong việc thựchiện công việc được giao Khả năng quản lý của lãnh đạo bộ máy tại KBNN quận gồmcác nội dung: đề ra chiến lược hoạt động, xây dựng và triển khai các chương trình, kếhoạch công tác của đơn vị, thực hiện các công việc khoa học, hợp lý Từ đó xây dựngnên bộ máy làm việc hiệu quả, năng suất cao, quy định rõ rang nhiệm vụ và quyền hạncủa các khâu, cũng như các cá nhân trong đơn vị Năng lực quản lý của lãnh đạo cótầm ảnh hưởng đặc biệt đối với kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trườngTHCS qua KBNN quận Nếu năng lực lãnh đạo yếu, sự phân công sắp xếp công việckhông phù hợp thì việc kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS quaKBNN cũng sẽ có thể đạt được các mục tiêu đã đề ra
Hai là, điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuậtlà một yếu tố đóng vai trò quan trọng để đạt
được hiệu suất trong giải quyết công việc tại KBNN quận Trụ sở KBNN quận được đầu
tư cơ sở vật chất đầy đủ, hoàn thiện Mỗi công chức đều được trang bị một bộ máy tính đểbàn bao gồm tích điện, cấu hình đáp ứng được việc thiết lập các phần mềm ứng dụng
Trang 30phục vụ công tác chuyên môn Để thực hiện các mục tiêu chiến lược đã đề ra thì hệ thốngcông nghệ thông tin phải luôn được cập nhật, phù hợp, thông suốt để hỗ trợ đắc lực hỗ trợcho bộ máy kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS hoàn thành tốtnhiệm vụ được giao, đảm bảo các khoản chi được thanh toán kịp thời, đầy đủ.
2.1 Khái quát về Kho bạc Nhà nước Tây Hồ
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển Kho bạc Nhà nước Tây Hồ
Kho bạc Nhà nước Tây Hồ là tổ chức trực thuộc Kho bạc Nhà nước Hà Nội cóchức năng nhiệm vụ KBNN trên địa bàn Quận Tây Hồ theo quy định của pháp luật.Kho bạc Nhà nước Tây Hồ có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng để thực hiện giaodịch, thanh toán theo quy định của pháp luật
KBNN Tây Hồ được thành lập theo quyết định số 1305 TC/QĐ/TCCB ngày16/12/1995 của Bộ trưởng Bộ Tài Chính và chính thức đi vào hoạt động ngày01/01/1996 Những ngày đầu mới thành lập, điều kiện nơi làm việc của KBNN Tây Hồ
vô cùng khó khăn, cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động của đơn vị hầu như chưa có,
tổ chức bộ máy chỉ có 11 người Đến nay đơn vị đã có trụ sở làm việc khang trang tại
711 Lạc Long Quân, Quận Tây Hồ, Hà Nội, cùng với 33 cán bộ (trong đó gần 80% cán
bộ có trình độ đại học, trong đó có 02 người là thạc sỹ kinh tế).Với sự nỗ lực của tậpthể lãnh đạo và cán bộ công chức, đặc biệt là được sự quan tâm lãnh đạo của chínhquyền địa phương, sự phối hợp của các ban ngành có liên quan cũng như sự chỉ đạotrực tiếp của KBNN Hà Nội, KBNN Tây Hồ nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy vàngay năm đầu tiên hoạt động đơn vị đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị, chuyênmôn mà KBNN giao phó, được hệ thống KBNN và Quận ghi nhận
2.1.2 Chức năng nhiệm vụ Kho bạc Nhà nước Tây Hồ
KBNNTây Hồcó tư cách pháp nhân, có trụ sở, con dấu riêng và được mở tàikhoản tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Hà Nội để thực
Trang 31hiện giao dịch thanh toán KBNN Tây Hồ là tổ chức trực thuộc KBNN Hà Nội, cóchức năng thực hiện nhiệm vụ KBNN trên địa bàn quậnTây Hồ theo quy định củapháp luật như: quản lý thu, chi NSNN trên địa bàn; quản lý quỹ NSNN, các quỹ tàichính nhà nước và các quỹ khác của Nhà nước được giao theo quy định của pháp luật;
kế toán Kho bạc; một số chức năng ngân hàng Chính phủ; thực hiện việc huy động vốncho NSNN…
- Thực hiện kiểm soát, thanh toán, chi trả các khoản chi NSNN trên địa bàn theo
đúng quy định của pháp luật.Với các khoản chi không đúng, không đủ điều kiện thanhtoán theo quy định của pháp luật, KBNN có quyền từ chối thanh toán, chi trả, chịutrách nhiệm về quyết định của mình
- Thực hiện đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho các đơn vị sử
dụng ngân sách khi đến giao dịch với Kho bạc
- Tổ chức thanh toán, quyết toán, đối chiếu số liệu liên kho bạc.
- Thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn kho quỹ.
- Mở tài khoản, kiểm soát tài khoản và thực hiện thanh toán bằng tiền mặt, bằng
chuyển khoản đối với cơ quan, đơn vị, cá nhân có qusn hệ giao dịch với KBNN TâyHồ
- Tổ chức thực hiện công tác kế toán nhà nước, hạch toán kế toán thu chi Ngân
sách Nhà nước, báo cáo cho cơ quan tài chính cùng cấp và các cơ quan nhà nước cóliên quan theo quy định về tình hình thực hiện thu chi Ngân sách Nhà nước
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do giám đốc KBNN Hà Nội giao.
Với chức năng quản lý quỹ NSNN, trong những năm qua KBNN Tây Hồ đãlàm tốt công tác quản lý thu, chi, huy động vốn cho NSNN trên địa bàn thông quahình thức phát hành công trái, trái phiếu chính phủ KBNN Tây Hồ đã chủ động phốihợp chặt chẽ với cơ quan ban ngành như cơ quan thuế, ngân hàng Phối hợp thuNSNN bằng phương pháp ủy nhiệm thu cho ngân hàng các khoản thu thuế doanh
Trang 32ngiệp, thu phạt tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng và cũng giảm thiểu được sốlượng lớn tiền mặt giao dịch tại kho bạc.
Đối với công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN, đơn vị đã làm tốt nhiệm vụkiểm soát thanh toán, chi trả các khoản chi NSNN cho các đơn vị thụ hưởng trên địabàn được kịp thời và đúng chế độ Công tác kế toán thanh toán được hiện đại hóa, kịpthời đáp ứng các nhiệm vụ chuyên môn Thực hiện nghiêm chỉnh các quy định củangành Tài Chính và hệ thống KBNN trong việc mở và sử dụng tài khoản cho các đơn
vị Mọi khoản chi thường xuyên đều được phản ảnh, hạch toán kịp thời thấp nhấtnhững sai sót nhằm đảm bảo an toàn tiền, tài sản của Nhà nước.Việc kết hợp và ứngdụng chương trình mới TABMIS (Hệ thống thông tin quản lý NSNN) đều được cán bộnắm bắt kịp thời, nhanh chóng, là công cụ hỗ trợ đắc lực cho công tác hạch toán kếtoán các hoạt động chuyên môn của đơn vị
Cấp ủy Đảng, Ban Giám đốc luôn quan tâm tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộtham gia học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ Chú trọng đến công tácgiáo dục đạo đức, tác phong tinh thần, thái độ phục vụ văn minh, lich sự, trung thực,liêm khiết, không vụ lợi cá nhân Hoạt động KBNN Tây Hồ ngày càng ổn định và pháttriển, chất lượng đội ngũ cán bộ cũng phát triển cả về lượng và chất: có phẩm chất đạođức, tác phong làm việc khoa học, trình độ chuyên môn nghiệp vụ quản lý NSNN ngàycàng vững vàng Trong giai đoạn hiện nay KBNN Tây Hồ đã và đang tham gia thựchiện công tác cải cách hành chính trong quản lý, cùng với việc áp dụng hệ thống quản
lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001-2008 với tiêu chí cam kết mặt chấtlượng, chuẩn hóa phương thức làm việc với mục tiêu hướng tới sự hài lòng của tổchức, công dân có liên quan, xây dựng một hệ thống quản lý chất lượng công việctrong cơ quan để giảm thiểu phiền hà, nhũng nhiễu, minh bạch hóa các quy trình thủtục giải quyết công việc hướng tới một nền hành chính văn minh, hiện đại, công khaiminh bạch
2.1.3 Bộ máy Kho bạc Nhà nước Tây Hồ
Trang 34Sơ đồ 2.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy Kho Bạc Nhà Nước Tây Hồ
Giao dịch viên quản lý các dự
án đầu
tư XDCB
GDV quản lý khối trường học ngân sách cấpthành phố
GDV quản
lý khốitrườnghọc ngân sách cấp quận
GDV quản lý đơn vị hành chính ngân sách cấp quận
GDVphụ trách kho quỹ
Công chức phụ trách bảo
vệ cơ quan
Công chức lái
xe, côngchức phụ trách văn thư
UQ KẾ TOÁN TRƯỞNG
Trang 35Ban lãnh đạo KBNN Tây Hồ gồm Giám đốc và Phó giám đốc Trong đó, Giámđốc trực tiếp điều hành, quản lý giám sát bộ phận Giao dịch viên và các nhân viêntrong trụ sở cơ quan, Phó Giám đốc tham mưu và phân công theo điều hành của Giámđốc.
Nhómcông chức gồm 21 người trong đó có 1 kế toán trưởng, 01 ủy quyền kếtoán trường,18 giao dịch viên làm chức năng kiểm soát chi, hạch toán kế toán, đốichiếu song phương, liên kho bạc, công tác kế toán nội bộ, 01 giao dịch viên làm thủkho phụ trách thu chi tiền mặt tại quỹ
Nhóm công chức còn lại bao gồm: 02 bảo vệ tại trụ sở cơ quan, 01 lái xe và 01công chức phụ trách văn thư lưu trữ
Trướckhi triển khai đề án thống nhất đầu mối giao dịch viên, công tác kiểm soátchi NSNN trong hệ thống KBNN Tây Hồ chưa tập trung vào một đầu mối mà đượcphân công cho 2 bộ phận để thực hiện (phòng, bộ phận kiểm soát chi thực hiện kiểmsoát chi vốn đầu tư; phòng bộ phận kế toán thực hiện kiểm soát chi các khoản chithường xuyên) Với mô hình này, mặc dù tương đối phù hợp với đặc thù của KBNNnhưng vẫn còn những tồn tại, hạn chế như chưa tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị
sử dụng ngân sách, các chủ đầu tư, ban quản lý dự án trong việc giao dịch thanh toánvới các đơn vị KBNN, chưa đảm bảo nguyên tắc tách bạch giữa nghiệp vụ kiểm soátchi và nghiệp vụ kế toán
Việc triển khai thống nhất đầu mối giao dịch viên đã tạo điều kiện thuận lợi hơncho đơn vị sử dụng ngân sách khi thanh toán các khoản chi NSNN với KBNN Cácđơn vị, khách hàng chỉ gửi hồ sơ đề nghị thanh toán đến một công chức làm nhiệm vụkiểm soát chi của KBNN, nơi đơn vị mở tài khoản bao gồm cả hồ sơ chi đầu tư, chithường xuyên theo đúng quy đình Một cửa một giao dịch viên, đồng thời nhận lại kếtquả từ chính công chức kiểm soát chi đó khi nộp hồsơ
2.2 Các trường Trung học cơ sở trên địa bàn quận Tây Hồ và chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ
2.2.1 Các trường Trung học cơ sở trên địa bàn quận Tây Hồ
Ta có bảng số liệu
Trang 36Bảng 2.1: Danh sách các trường trung học cơ sở trong quận Tây Hồ
và quy mô lớp học – số giáo viên hiện nay
Bảng 2.2: Quy mô cán bộ giáo viên, nhân viên, học sinh của các trường trung học
cơ sở qua các năm 2017-2019
T
1 Tổng số trường THCS trường 8 8 8
2 Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên:Trong đó:
- Biên chế hưởng lương từ NSNN
- Lao động hợp đồng
người 427
386 41
427
386 41
427
386 41
3 Tổng số học sinh học sinh 622
5
66507024
Nhìn vào bảng 2.1 và 2.2 địa bàn quận Tây Hồ có 8 trường trung học cơ sở vớiquy mô lớp học, cán bộ nhân viên không quá lớn Trường THCS Chu Văn An có quy
mô lớn nhất bao gồm 48 lớp học, với 110 cán bộ nhân viên trong đó có 100 công chức,viên chức giáo viên và 10 nhân viên lao động hợp đồng Quy mô nhỏ nhất là trườngTHCS Tứ Liên, chỉ có 10 lớp học với 30 giáo viên trong đó là 25 công chức, viên chứcgiáo viên và 5 lao động hợp đồng Qua các năm thì tổng số trường THCS trên địa bànquận không thay đổi, tổng số biên chức giáo viên và lao động hợp đồng không thay đổi,tuy nhiên số học sinh tăng dần đều qua các năm, thể hiện chất lượng giáo dục đào tạo và
Trang 37sự an tâm của các bậc phụ huynhđến các trường THCS trong địa bàn ngày càng đi lên.
2.2.2 Chi thường xuyên Ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ
Tình hình chi thường xuyên Ngân sách nhà nước cho các trường THCS qua KBNN Tây Hồ:8 trường THCS sử dụng kinh phí thường xuyên NSNN trên địa bàn
quận Tây Hồ thực hiện chi thường xuyên qua KBNN Tây Hồ giai đoạn 2017-2019được thể hiện như sau:
Bảng 2.3:Thực trạng thực hiện chi ngân sách nhà nước cho các
trường THCS qua KBNN Tây Hồ từ năm 2017-2019
Đơn vị :triệuđồng
2017/2018
Chênh lệch 2018/2019
Trang 38Qua số liệu chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS trên cho thấy kết quảthanh toán các khoản chi thường xuyên NSNN có sự gia tăng qua các năm Nguyênnhân do chủ trương phát triển kinh tế – xã hội của Đảng và Nhà nước như: cải cáchquản lý hành chính Nhà nước, tăng chi cho giáo dục đào tạo, cải cách chính sách tiềnlương Cùng với việc tăng quy mô chi thường xuyên NSNN là việc tạo điều kiện cấpphát thanh toán kịp thời Với số lượng lớn các khoản chi của các cấp ngân sách từTrung ương đến địa phương, vai trò kiểm soát chặt chẽ các khoản chi thường xuyêncủa KBNN Tây Hồ càng được thể hiện ngày một rõ nét góp phần quan trọng làm chođồng vốn từ NSNN được sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm và đạt hiệu quả cao, ngănchặn tình trạng thất thoát, lãng phí tiền và tài sản của nhà nước.
2.3 Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ
2.3.1 Bộ máy kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ
Thực hiện nhiệm vụ kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS,KBNN Tây Hồ tổ chức phân công nhiệm vụ như sau:
Bảng2.4: Bảng phân công nhân lực kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các
trường THCS qua KBNN Tây Hồ T
T
1 Lãnh đạo Giám đốc 01 Bà: Nguyễn Thị Quỳnh Nguyên
2 Công chức Kế toán trưởng 01 Ông: Nguyễn Tiến Tuyên
3 Công chức Giao dịch viên 01 Bà: Nguyễn Thị Thúy Hằng
Bộ phận giao dịch với khách hàng là các trường THCS có 01 giao dịch viên đượcphân công nhiệm vụ kiểm soát chi NSNN phụ trách quản lý trực tiếp với 08 trườngTrung học cơ sở trong địa bàn quận, 01 công chức là kế toán trưởng và 01 lãnh đạotrực tiếp là Giám đốc KBNN quận Tây Hồ Mô hình kiểm soát chi thường xuyên được
tổ chức theo sơ đồ sau:
Trang 39Sơ đồ 2.2: Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy thực hiện kiểm soát chi thường xuyên
NSNN cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ
Quy mô và cơ cấu nguồn nhân lực theo sơ đồ trên:
+ Giám đốc (01 cán bộ): trình độ đào tạo là Thạc sỹ có thâm niên công tác là 30năm, độ tuổi hiện nay là 52 tuổi
+ Kế toán trưởng (01 công chức): trình độ đào tạo là Đại học, có thâm niên côngtác là 32 năm, độ tuổi hiện nay là 57 tuổi
+ Giao dịch viên (01 công chức): trình độ đào tạo tốt nghiệp cao đẳng, thâm niêncông tác là 28 năm công tác, độ tuổi hiện nay là 50 tuổi
2.3.2 Nội dung kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ
Trong quá trình kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS, KBNN Tây
Hồ áp dụng quy định về kiểm soát chi theo thông tư 161/2012/TT-BTC ngày02/10/2012 và thông tư 39/2016/TT-BTC ngày 01/3/2016 Ngoài ra, KBNN Tây Hồcòn áp dụng các văn bản cụ thể liên quan đến các khoản chi cụ thể để kiểm soát hồ sơthanh toán cho các trường THCS Việc kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNNTây Hồ cho các trường THCS đảm bảo theo các nội dung:
+ Các khoản chi được thủ trưởng đơn vị hoặc người ủy quyền chuẩn chi+ Các khỏan chi có trong dự toán được cơ quan có thẩm quyền giao và dự toánđơn vị còn đủ tồn quỹ để thanh toán cho khoản chi đó
+ Các khoản chi được thanh toán có hồ sơ, chứng từ đầy đủ và hợp lệ theo quy định.+ Các khoản chi phải đảm bảo theo đúng quy định hiện hành về định mức, chế
Trang 40Qua công tác kiểm soát chi cho các trường THCS từ năm 2017-2019 đã thống kêđược số chứng từ có lỗi về nội dung kiểm soát như sau:
Bảng 2.5: Thống kê số chứng từ có sai sót về nội dung kiểm soát chi
Năm 2018 Năm 2019 Số
lượng
Tỷ trọng
CL (%)
Số lượng
tại KBNN Tây Hồ chưa xảy ra việc từ chối thanh toán khoản chi do không đủ điềukiện khớp đúng về đăng ký mẫu dấu, chữ ký Điều này thể hiện được sự trung thực củakhách hàng giao dịch và trách nhiệm với thực hiện chi ngân sách Để thực hiện đượctốt việc kiểm soát tính hợp pháp về chữ ký và đăng ký mẫu dấu của đơn vị, KBNNTây Hồ đã thực hiện việc mở tài khoản theo đúng quy định hiện hành tại thông tư18/2020/TT-BTC ngày 31/3/2020 hướng dẫn đăng ký và sử dụng tài khoản tại kho bạcnhà nước có hiệu lực từ ngày 15/5/2020 và trước đó là thông số 61/2014/TT-BTC ngày12/05/2014 của Bộ Tài chính về việc hướng dẫn đăng ký và sử dụng tài khoản tại Khobạc Nhà nước trong điều kiện áp dụng hệ thống thông tin quản lý ngân sách và khobạc (TABMIS).Công chức làm giao dịch viên thực hiện kiểm soát đã kiểm soát sựthống nhất giống nhau giữa chứng từ và hồ sơ mở tài khoản của đơn vị, chữ ký và dấu
rõ ràng, sắc nét
Thứ hai, về kiểm soát các khoản chi so với dự toán, qua bảng 2.4 ta thấy số lượng
chứng từ bị từ chối do khoản chi không đủ để chi so với dự toán năm 2017 là cao nhất,