Chuyên đề tốt nghiệp: Ô nhiễm môi trường tại các làng nghề sản xuất hương trên địa bàn xã Quốc Tuấn, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương: Thực trạng và giải pháp

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là đánh giá mức độ ô nhiễm môi trường tại làng nghề sản xuất hương xã Quốc Tuấn, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Từ đó đưa ra các định hướng và giải pháp để giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường tại các làng nghề hương nhằm hướng đến mục tiêu phát triển làng nghề sản xuất hương theo hướng bền vững.

KHOA K  HO CH VÀ PHÁT TRI NẾ Ạ Ể

H I D Ả ƯƠ NG: TH C TR NG VÀ GI I PHÁP Ự Ạ Ả

GIÁO VIÊN HƯỚNG D NẪ : GS.TS. NGÔ TH NG L IẮ Ợ

SINH VIÊN TH C HI NỰ Ệ : TR N ANH DŨNG Ầ

M C L C Ụ Ụ

DANH M C VI T T TỤ Ế Ắ

BTNMT: B  tài nguyên môi trộ ường

CN : Công nghi pệ

CNH­HĐH: Công nghi p hóa – hi n đ i hóa ệ ệ ạ

COD: Nhu cầu oxy hóa học

DANH M C B NGỤ Ả

DANH M C HÌNHỤ

L I M  Đ UỜ Ở Ầ

1. Tính c p thi t c a đ  tàiấ ế ủ ề

Kinh t  t  nhân là đ ng l c cho tăng trế ư ộ ự ưởng kinh t  Đ y m nh phát tri nế ẩ ạ ể  kinh t  t  nhân trong đó khôi ph c và phát tri n các làng ngh  đã và đang đế ư ụ ể ề ượ  c

Đ ng và Nhà Nả ướ ấc r t quan tâm. Khôi ph c và phát tri n các làng ngh  không chụ ể ề ỉ 

gi  b n s c mà còn giúp cho n n kinh t  có s  đa d ng hóa s n ph m. Phát tri nữ ả ắ ề ế ự ạ ả ẩ ể  các làng ngh  v a là đi u ki n v a là k t qu  c a quá trình t p trung hóa và phânề ừ ề ệ ừ ế ả ủ ậ  công lao đ ng   nông thôn. Cu c s ng c a ngộ ở ộ ố ủ ười dân hi n này d n tr  nên  n đ nhệ ầ ở ổ ị  cùng v i s  phát tri n c a các làng ngh  S  phát tri n c a các làng ngh  góp ph nớ ự ể ủ ề ự ể ủ ề ầ  đáng k  trong chuy n d ch c  c u kinh t    đ a phể ể ị ơ ấ ế ở ị ương: Góp ph n t o công ănầ ạ  

vi c làm và thu nh p cho dân c    khu v c nông thôn; C i thi n đ i s ng gia đình,ệ ậ ư ở ự ả ệ ờ ố  

t n d ng lao đ ng lúc nông nhàn và góp ph n xóa đói gi m nghèo, nâng cao ch tậ ụ ộ ầ ả ấ  

lượng cu c s ng ngộ ố ười dân, c i thi n b  m t nông thôn tả ệ ộ ặ ươ ẹi đ p, văn minh h n.ơ  Bên c nh nh ng m t tích c c đó, vi c phát tri n các làng ngh  đã xu t hi n nhi uạ ữ ặ ự ệ ể ề ấ ệ ề  

v n đ  c n ph i kh c ph c, đ c bi t là v n đ  ô nhi m môi trấ ề ầ ả ắ ụ ặ ệ ấ ề ễ ường làng nghề đang di n ra r t ph  bi n   Vi t Nam hi n nay. Chính vì v y, kh c ph c ô nhi mễ ấ ổ ế ở ệ ệ ậ ắ ụ ễ  môi trường   các làng ngh  là nhi m v  c p thi t hàng đ u   các t nh, thành phở ề ệ ụ ấ ế ầ ở ỉ ố 

đ  giúp cho kinh t  t  nhân th t s  tr  thành đ ng l c c a n n kinh t ể ế ư ậ ự ở ộ ự ủ ề ế

H i Dả ương là m t t nh thu c đ ng b ng B c B  và cũng là t nh có r t nhi uộ ỉ ộ ồ ằ ắ ộ ỉ ấ ề  làng ngh  Hi n nay, các làng ngh    đây đã d n d n đề ệ ề ở ầ ầ ược ph c h i và phát tri nụ ồ ể  

r t m nh m , đóng góp r t l n vào GDP toàn t nh đ ng th i đem l i vi c làm  nấ ạ ẽ ấ ớ ỉ ồ ờ ạ ệ ổ  

đ nh và ngu n thu nh p cao cho ngị ồ ậ ười lao đ ng. Hi n nay, trên đ a bàn t nh v iộ ệ ị ỉ ớ  kho ng 66 làng ngh  tr i r ng trên 20ả ề ả ộ nhóm ngành ngh  s n xu t chính. Trong đó,ề ả ấ  làng ngh  m c v n chi m s  lề ộ ẫ ế ố ượng l n v i 14 làng ngh  (chi m 21%) và ti p theoớ ớ ề ế ế  sau là làng ngh  ch  bi n th c ph m, làng ngh  thêu ren, làng ngh  hề ế ế ự ẩ ề ề ương và m tộ  

s  làng ngh  khác. Tuy nhiên, vi c khôi ph c và phát tri n các làng ngh  v n g pố ề ệ ụ ể ề ẫ ặ  

r t nhi u khó khăn nh  ấ ề ư phát tri n s n xu t theo ki u t  phát, ch a n m b t để ả ấ ể ự ư ắ ắ ượ  c

th  trị ường, ch a có th  trư ị ường  n đ nh  Bên c nh đó thì nhi u h  v n làm thổ ị ạ ề ộ ẫ ủ công, máy móc cũ k , thô s  đi u này  nh hỹ ơ ề ả ưởng r t nhi u đ n vi c b o v  môiấ ề ế ệ ả ệ  

trường làng ngh  và  nh hề ả ưởng t i s  phát tri n b n v ng c a các làng ngh  t iớ ự ể ề ữ ủ ề ạ  đây

Làng ngh  hề ương   xã Qu c Tu n, huy n Nam Sách, t nh H i Dở ố ấ ệ ỉ ả ương cũng 

là m t làng ngh  đã t n t i và phát tri n lâu đ i   đây. Hi n nay, vi c phát tri nộ ề ồ ạ ể ờ ở ệ ệ ể  làng ngh  hề ương theo hướng b n v ng cũng đề ữ ược lãnh đ o huy n quan tâm và đạ ệ ề 

c p đ n. Tuy nhiên, v n đ  ô nhi m môi trậ ế ấ ề ễ ường   đây v n r t b t c p và cònở ẫ ấ ấ ậ  nhi u thách th c. Th  nh t, v  v n đ   nh hề ứ ứ ấ ề ấ ề ả ưởng t i s c kh e ngớ ứ ỏ ười lao đ ng,ộ  

s n xu t hả ấ ương v n mang tính th  công, đi u ki n s n xu t ch a đ m b o, ngẫ ủ ề ệ ả ấ ư ả ả ườ  ilao đ ng ch a độ ư ược đào t o đ y đ  Chính vì v y, nguy c  xu t hi n v  b nh t tạ ầ ủ ậ ơ ấ ệ ề ệ ậ  cho con người là r t cao. Th  hai, vi c phát tri n ngh  hấ ứ ệ ể ề ương đã và đang gây ra ô nhi m môi trễ ường nghiêm tr ng, đ c bi t là ô nhi m ngu n nọ ặ ệ ễ ồ ước, làm  nh hả ưở  ng

t i đ i s ng m  quan cũng nh  s c kh e ngớ ờ ố ỹ ư ứ ỏ ười dân và s n xu t nông nghi p t iả ấ ệ ạ  đây. Đ ng trứ ước th c tr ng s c kh e ngự ạ ứ ỏ ười dân và s c kh e môi trứ ỏ ường do s nả  

xu t hấ ương gây ra, sinh viên ch n đ  tài : “ọ ề Ô nhi m môi trễ ường t i các làngạ  ngh  s n xu t hề ả ấ ương trên đ a bàn xã Qu c Tu n, huy n Nam Sách, t nh H iị ố ấ ệ ỉ ả  

Dương: Th c tr ng và gi i pháp” ự ạ ả giúp tìm ra th c tr ng, nguyên nhân và đ a raự ạ ư  

gi i pháp giúp phát tri n ngh  hả ể ề ương và b o v  môi trả ệ ường

2. M c tiêu nghiên c u ụ ứ

M c tiêu chung:ụ   Đánh giá m c đ  ô nhi m môi trứ ộ ễ ường t i làng ngh  s nạ ề ả  

xu t hấ ương xã Qu c Tu n, huy n Nam Sách, t nh H i Dố ấ ệ ỉ ả ương. T  đó đ a ra cácừ ư  

đ nh hị ướng và gi i pháp đ  gi i quy t v n đ  ô nhi m môi trả ể ả ế ấ ề ễ ường t i các làngạ  ngh  hề ương nh m hằ ướng đ n m c tiêu phát tri n làng ngh  s n xu t hế ụ ể ề ả ấ ương theo 

hướng b n v ng.ề ữ

M c tiêu c  th :ụ ụ ể

Th  nh t ứ ấ , Xây d ng khung nghiên c u c a chuyên đ  v  ô nhi m môiự ứ ủ ề ề ễ  

trường và ô nhi m môi trễ ường t i các làng ngh  hạ ề ương và tác đ ng c a nó đ i v iộ ủ ố ớ  

đ i s ng và s n xu t c a nhân dân sinh s ng trong các làng ngh  hờ ố ả ấ ủ ố ề ương. 

Th  hai, ứ  Đánh giá th c tr ng ô nhi m môi trự ạ ễ ường, tác đ ng c a ô nhi m môiộ ủ ễ  

trường và h u qu  c a ô nhi m môi trậ ả ủ ễ ường t i s n xu t và đ i s ng c a ngớ ả ấ ờ ố ủ ườ  idân t i các làng ngh  c a xã Qu c Tu n, huy n Nam Sách, t nh H i Dạ ề ủ ố ấ ệ ỉ ả ương. 

Th  ba, ứ   Tìm ra các nguyên nhân  nh hả ưởng đ n tình tr ng ô nhi m môiế ạ ễ  

trường   các làng ngh  hở ề ương trên đ a bàn xã Qu c Tu n huy n Nam Sách t nhị ố ấ ệ ỉ  

H i Dả ương. 

Th  t ,  ứ ư Đ a ra nh ng đ nh hư ữ ị ướng c  th  đ  gi m thi u ô nhi m môi trụ ể ể ả ể ễ ườ  ng

t i các làng ngh  hạ ề ương c a xã Qu c Tu n, huy n Nam Sách, t nh H i Dủ ố ấ ệ ỉ ả ương

Th  năm,  ứ Đ a ra các gi i pháp đ  gi m thi u ô nhi m môi trư ả ể ả ể ễ ường t i cácạ  làng ngh  hề ương c a xã Qu c Tu n, huy n Nam Sách, t nh H i Dủ ố ấ ệ ỉ ả ương

3. Đ i tố ượng nghiên c uứ

Các làng ngh  hề ương t i xã Qu c Tu n, huy n Nam Sách, t nh H i Dạ ố ấ ệ ỉ ả ươ  ng

và tình tr ng ô nhi m môi trạ ễ ường t i các làng ngh  hạ ề ương đó. 

và t nh H i Dỉ ả ương. Nghiên c u cũng ti n hành kh o sát vào tháng 11 – 2018 và đ aứ ế ả ư  

ra gi i pháp gi m ô nhi m môi trả ả ễ ường t i ba làng ngh  xã Qu c Tu n cho nh ngạ ề ố ấ ữ  năm ti p theo. ế

Ph m vi v  n i dung:  ạ ề ộ Chuyên đ  ch  y u nghiên c u v  môi trề ủ ế ứ ề ường và ô nhi m môi trễ ường c a các làng ngh  hủ ề ương trong đó t p trung vào m c đ , nguyênậ ứ ộ  nhân c a ô nhi m và h u qu  c a ô nhi m t i đ i s ng và s n xu t c a ngủ ễ ậ ả ủ ễ ớ ờ ố ả ấ ủ ười dân 

s ng trong các làng ngh  hố ề ương

5. Phương pháp nghiên c uứ

­ Phương pháp làm vi c t i bàn và phệ ạ ương pháp chuyên gia: sinh viên ti nế  hành nghiên c u, t ng h p và phân tích các văn b n, tài li u có liên quan đ ng th iứ ổ ợ ả ệ ồ ờ  tham kh o ý ki n c a th y cô trong khoa K  ho ch và Phát tri n, trả ế ủ ầ ế ạ ể ường Đ i h cạ ọ  Kinh t  Qu c dân đ  tìm hi u c  s  lý lu n cho đ  tài.ế ố ể ể ơ ở ậ ề

­ Phương pháp quan sát: Quan sát môi trường và ho t đ ng môi trạ ộ ường, trang thi t b  cho các ho t đ ng môi trế ị ạ ộ ường, tìm hi u môi trể ường và công tác môi trườ  ng

t i các đ a phạ ị ương khác đ  rút ra nh n xét và đánh giá v  môi trể ậ ề ường và các ho tạ  

đ ng môi trộ ường t i xã Qu c Tu n, huy n Nam Sách.ạ ố ấ ệ

­ Phương pháp ph ng v n sâu: Phỏ ấ ương pháp này được th c hi n nh m thuự ệ ằ  

th p ý ki n c a các cán b  đ a phậ ế ủ ộ ị ương và các h  s n xu t hộ ả ấ ương và nh ng h  dânữ ộ  

s ng xung quanh các c  s  s n xu t này đ  có cái nhìn t ng th , th c t , g n gũiố ơ ở ả ấ ể ổ ể ự ế ầ  

nh t v  hi n tr ng môi trấ ề ệ ạ ường   đ a phở ị ương

­ Phương pháp đi u tra, kh o sát: Trên c  s  v n d ng k t qu  nghiên c uề ả ơ ở ậ ụ ế ả ứ  

lý lu n vào trậ ường h p c  th  (xã Qu c Tu n) sinh viên ti n hành đi u tra 3 c  sợ ụ ể ố ấ ế ề ơ ở 

s n xu t hả ấ ương đ  đánh giá để ược th c tr ng phát tri n làng ngh  hự ạ ể ề ương, tác đ ngộ  

c a vi c phát tri n làng ngh  hủ ệ ể ề ương t i môi trớ ường và nguyên nhân c a s   nhủ ự ả  

hưởng đó. T  nh ng k t lu n phân tích   trên, tác gi  đ a ra m t s  khuy n nghừ ữ ế ậ ở ả ư ộ ố ế ị 

đ nh hị ướng và gi i pháp phát tri n làng ngh  và b o v  môi trả ể ề ả ệ ường t i xã Qu cạ ố  

Tu n, huy n Nam Sách, t nh H i Dấ ệ ỉ ả ương

6. K t c u đ  tàiế ấ ề

CHƯƠNG 1: Làng ngh  s n xu t hề ả ấ ương và ô nhi m môi trễ ường t i các làngạ  ngh  s n xu t hề ả ấ ương

CHƯƠNG 2: Phương pháp đánh giá ô nhi m môi trễ ường t i các làng nghạ ề 

s n xu t hả ấ ương c a xã Qu c Tu n, huy n Nam Sách.ủ ố ấ ệ

CHƯƠNG 3: Th c tr ng ô nhi m môi trự ạ ễ ường t i các làng ngh  hạ ề ương   xãở  

Qu c Tu n, huy n Nam Sách, t nh H i Dố ấ ệ ỉ ả ương 

CHƯƠNG 4: Đ nh hị ướng và gi i pháp gi m ô nhi m môi trả ả ễ ường t i cácạ  làng ngh  hề ương c a xã Qu c Tu n, huy n Nam Sách, t nh H i Dủ ố ấ ệ ỉ ả ương

CHƯƠNG   I   :   LÀNG   NGH   S N   XU T   HỀ Ả Ấ ƯƠNG   VÀ   Ô   NHI M   MÔIỄ  

TRƯỜNG T I  CÁC LÀNG NGH  S N XU T HẠ Ề Ả Ấ ƯƠNG

1.1. S N XU T HẢ Ấ ƯƠNG VÀ LÀNG NGH  S N XU T HỀ Ả Ấ ƯƠNG

1.1.1. S n ph m hả ẩ ương và đ c đi m c a s n xu t s n ph m hặ ể ủ ả ấ ả ẩ ương

1.1.1.1. S n ph m hả ẩ ương  

S  t n t i và phát tri n c a nhang hự ồ ạ ể ủ ương cùng v i s  t n t i và phát tri nớ ự ồ ạ ể  

c a đ o Ph t cũng nh  đ i s ng tâm linh c a ngủ ạ ậ ư ờ ố ủ ười dân Châu Á nói chung và đ iờ  

s ng tín ngố ưỡng c a ngủ ười Vi t Nam nói riêng. Hệ ương đượ ử ục s  d ng trong nh ngữ  ngày l , ngày r m và trong t c th  cúng c a ngễ ằ ụ ờ ủ ười Vi t Nam. Đ c bi t trongệ ặ ệ  

nh ng ngày t t, hữ ế ương đượ ử ục s  d ng nhi u h n. ề ơ

Ngày nay, nhu c u s  d ng hầ ử ụ ương ngày càng l n nên vi c s n xu t hớ ệ ả ấ ươ  ng

được đ y m nh. Vì v y ngoài s  ho t đ ng c a các làng ngh  s n xu t hẩ ạ ậ ự ạ ộ ủ ề ả ấ ương, các c  s  s n xu t hơ ở ả ấ ương cũng ngày càng m  ra và c nh tranh tr c ti p v i cácở ạ ự ế ớ  làng ngh  Đ  đáp  ng đề ể ứ ược nhu c u s n xu t, nguyên li u đ u vào tr  nên khanầ ả ấ ệ ầ ở  

hi m h n nên hế ơ ương hóa ch t xu t hi n gây h i đ i v i ngấ ấ ệ ạ ố ớ ườ ải s n xu t và ngấ ườ  itiêu dùng. Hi n nay, th  trệ ị ường t n t i hai lo i hồ ạ ạ ương là hương s ch và hạ ương hóa 

ch t. ấ

Trong quá trình làm hương, vi c ph i khô hệ ơ ương làm cho hương được khô 

đ u và d  cháy cũng nh  làm ch t lề ễ ư ấ ượng hương t t h n vi c s y hố ơ ệ ấ ương. Vì v y,ậ  

vi c s n xu t hệ ả ấ ương t i các làng ngh  ch  y u d a nhi u vào th i ti t. Mùa khôạ ề ủ ế ự ề ờ ế  

và có n ng, th i ti t hanh và có gió s  thích h p cho vi c s n xu t hắ ờ ế ẽ ợ ệ ả ấ ương h n làơ  mùa m a v i không khí mang h i  m nhi u. Vi c làm khô hư ớ ơ ẩ ề ệ ương vào mùa m a trư ở nên khó khăn h n, đ c bi t là nh ng làng ngh  ch a ph  bi n máy s y hơ ặ ệ ữ ề ư ổ ế ấ ương. 

Vi c ph i hệ ơ ương cũng gây  nh hả ưởng t i môi trớ ường s ng và sinh ho t c a ngố ạ ủ ườ  idân. 

1.1.1.2. Đ c đi m c a s n xu t s n ph m hặ ể ủ ả ấ ả ẩ ương

a. S n xu t s n ph m h ả ấ ả ẩ ươ ng mang tính truy n th ng ề ố

S n xu t hả ấ ương hi n nay m c dù nhi u n i đã có s  c i ti n v  máy mócệ ặ ề ơ ự ả ế ề  

đ  c  gi i hóa vi c s n xu t. Tuy nhiên, v n còn m t s  làng ngh  s  d ng máyể ơ ớ ệ ả ấ ẫ ộ ố ề ử ụ  móc thô s , l c h u, ch  y u v n dùng s c ngơ ạ ậ ủ ế ẫ ứ ườ ể ải đ  s n xu t. Vì v y, năng su tấ ậ ấ  

lao đ ng v n ch a độ ẫ ư ược cao và gây  nh hả ưởng t i s c kh e c a ngớ ứ ỏ ủ ườ ải s n xu t.ấ  

S n xu t v n mang tính manh mún, nh  l  theo h  gia đình, ch a có quy mô l n vàả ấ ẫ ỏ ẻ ộ ư ớ  chuyên môn hóa trong s n xu t hả ấ ương

b. L c l ự ượ ng công nhân s n xu t h ả ấ ươ ng ch  y u là nông dân ủ ế

S n xu t hả ấ ương và s n xu t nông nghi p v n đả ấ ệ ẫ ược đan xen l n nhau trongẫ  các làng và người làm hương v a là th  th  công v a ngừ ợ ủ ừ ười nông dân và tranh thủ 

th i gian nông nhàn c a mình đ  s n xu t hờ ủ ể ả ấ ương. Hi n nay thì đã có s  chuyênệ ự  môn hóa khi m t s  ngộ ố ười nông dân đã chuy n h n sang làm hể ẳ ương đ  tăng thuể  

nh p cho gia đình. Trong th i gian giáp t t, đ  đáp  ng nhu c u c a ngậ ờ ế ể ứ ầ ủ ười tiêu dùng, đã có s  di c  lao đ ng t  các n i khác đ n đ  s n xu t hự ư ộ ừ ơ ế ể ả ấ ương. Th  thợ ủ công t i các làng ngh  s n xu t hạ ề ả ấ ương được truy n ngh  và d y ngh  r t t  m  vàề ề ạ ề ấ ỉ ỉ  

kh t khe. Vì v y, lao đ ng làng ngh  hắ ậ ộ ề ương thường có tay ngh  cao và giúp gìnề  

gi , phát huy đữ ược nh ng truy n th ng c a làng ngh ữ ề ố ủ ề

c. Nguyên li u s n xu t h ệ ả ấ ươ ng ch  y u t i ch  và công ngh  dùng đ  s n xu t ủ ế ạ ỗ ệ ể ả ấ  

h ươ ng t ươ ng đ i l c h u ố ạ ậ

Công ngh  dùng đ  s n xu t h ệ ể ả ấ ươ ng

Vi c s n xu t hệ ả ấ ương ch  y u v n s  d ng nh ng công ngh  thô s , l củ ế ẫ ử ụ ữ ệ ơ ạ  

h u, s  d ng kĩ thu t th  công và bán th  công là ch  y u. Tuy nhiên, hi n nay, sậ ử ụ ậ ủ ủ ủ ế ệ ự 

c nh tranh c a th  trạ ủ ị ường và nhu c u l n h n thì m t s  làng ngh  đã áp d ng côngầ ớ ơ ộ ố ề ụ  ngh  m i vào vi c s n xu t hệ ớ ệ ả ấ ương đ  tăng năng su t và ch t lể ấ ấ ượng hương để 

c nh tranh và đáp  ng nhu c u c a th  trạ ứ ầ ủ ị ường. 

Nguyên li u đ  s n xu t h ệ ể ả ấ ươ ng

Hương trên th  trị ường hi n nay đệ ượ ảc s n xu t chính t  ba nguyên li u là :ấ ừ ệ  các cây bài, cây tr m hầ ương và các ch t hóa h c.   các làng ngh , ban đ u là s nấ ọ Ở ề ầ ả  

xu t t  các cây th o dấ ừ ả ược và các nguyên li u h u h t g n n i s n xu t. Tuy nhiên,ệ ầ ế ầ ơ ả ấ  

vì s  c nh tranh c a các c  s  s n xu t hự ạ ủ ơ ở ả ấ ương khác nên các làng ngh  đã b t đ uề ắ ầ  

s  d ng nh ng nguyên li u đ u vào giá r  h n ho c các nguyên li u có quanh nămử ụ ữ ệ ầ ẻ ơ ặ ệ  

đ  s n xu t hể ả ấ ương nh m c nh tranh c  v  giá và s  lằ ạ ả ề ố ượng hương trên th  trị ường

d. S n ph m c a ngh  s n xu t h ả ẩ ủ ề ả ấ ươ ng

S n ph m hả ẩ ương đa d ng và phong phú v  hình d ng và m u mã. Có th  kạ ề ạ ẫ ể ể 

đ n nh  hế ư ương th ng và hẳ ương vòng, có nh ng n i dùng hữ ơ ương qu n gi y. Trênấ ấ  

th  trị ường hi n nay có 2 lo i hệ ạ ương đó là hương s ch và hạ ương hóa ch t. Hấ ươ  ng

s ch đạ ượ ảc s n xu t t  nh ng cây th o hấ ừ ữ ả ương và tinh d u t o mùi. Hầ ạ ương hóa ch tấ  

đượ ạc t o ra t  các hóa ch t c a benzen và đ ng v  c a benzen. Tuy v y, vi c s nừ ấ ủ ồ ị ủ ậ ệ ả  

xu t hấ ương s ch hay hạ ương hóa ch t đ u gây ra nh ng s  ô nhi m nh t đ nh choấ ề ữ ự ễ ấ ị  môi trường và  nh hả ưởng t i nh ng h  s n xu t và h  dân xung quanh.ớ ữ ộ ả ấ ộ

1.1.2. Quy trình s n xu t và tiêu th  hả ấ ụ ương

Quy trình s n xu t và tiêu th  hả ấ ụ ương tr i qua 7 bạ ước, được mô t  qua mô ảhình sau:

Hình 1.1: Quy trình s n xu t hả ấ ương

Ngu n: T ng h p t  kh o sátồ ổ ợ ừ ả

Mô t  c  th  quy trình s n xu t và tiêu th  hả ụ ể ả ấ ụ ương

Trước khi cho nguyên li u vào nghi n, ngệ ề ườ ải s n xu t s  ph i khô các th oấ ẽ ơ ả  

dược, dược ph m và đ c bi t là cây bài.ẩ ặ ệ

Th  nh t,  ứ ấ Đ i v i khâu nghi n nguyên li u, t t c  nh ng nguyên li u, dố ớ ề ệ ấ ả ữ ệ ượ  c

ph m nh  h i, tùng, qu , đinh hẩ ư ồ ế ương, thu c b c, hoàng đàn  và cây bài đố ắ ược cho vào máy và nghi n nh  đ  khi t o b t hề ỏ ể ạ ộ ương không b  s n và b t hị ạ ộ ương đượ  cnhuy n và t o đễ ạ ược mùi đ c tr ng c a hặ ư ủ ương. Đ  có th  đ t ch t lể ể ạ ấ ượng b t t t,ộ ố  

trước khi nghi n nh  c n l a ch n, phân lo i và lo i b  các t p ch t k  lề ỏ ầ ự ọ ạ ạ ỏ ạ ấ ỹ ưỡng

Th  hai,  ứ Sau đó, người th  th  công cho nguyên li u đã đợ ủ ệ ược nghi n nhề ỏ vào máy đ o b t đ  t o ra b t chu n b  cho bả ộ ể ạ ộ ẩ ị ước ti p theo. Trế ước khi sang khâu 

s n xu t th  ba, ngả ấ ứ ười th  th  công c n ray m n b t nh m có th  l y đợ ủ ầ ị ộ ằ ể ấ ược b tộ  

hương m n t i đa, t o đi u ki n cho vi c s n xu t ra s n ph m hị ố ạ ề ệ ệ ả ấ ả ẩ ương đ p m t vàẹ ắ  

ch t lấ ượng h n.  ơ

Th  ba,  ứ Sau khi thu được b t hộ ương m n t i đa, ta tr n b t hị ố ộ ộ ương v i b tớ ộ  keo và nướ  b ng m t t  l  v a đ , s  k t dính này không làm  nh hc ằ ộ ỷ ệ ừ ủ ự ế ả ưởng đ nế  

ch t lấ ượng và mùi c a hủ ương đ ng th i giúp cho vi c s n xu t hồ ờ ệ ả ấ ương t t h n. Sauố ơ  

đó, người th  th  công  đ  b t vào máy b n hợ ủ ổ ộ ắ ương và cho que hương vào máy và 

t o thành hạ ương nén. H  th ng máy nghi n và máy đ o b t ch  có 1 đ u vào và 1ệ ố ề ả ộ ỉ ầ  

đ u ra. Tuy nhiên, h  th ng máy b n hầ ệ ố ắ ương có 2 đ u vào và 1 đ u ra. Hai đ u vàoầ ầ ầ  

g m 1 đ u   trên đ  cho b t hồ ầ ở ể ộ ương và 1 đ u n m ngang đ  cho chân hầ ằ ể ương vào. 

Đ u ra là n i đ  chân hầ ơ ể ương sau khi được qu n thêm 1 l p b t hấ ớ ộ ương. Người thợ 

th  công có trách nhi m theo dõi quy trình ra hủ ệ ương đ  có th  x  lý k p th i nh ngể ể ử ị ờ ữ  

v n đ  nh  t c máy hay chân hấ ề ư ắ ương b  gãy ị

Th  t ,  ứ ư Sau khi hương nén được thành hình thành, người th  th  công mangợ ủ  

hương đi ph i khô đ  thu đơ ể ượ ảc s n ph m hẩ ương cu i cùng. Hi n nay, 1 s  h  s nố ệ ố ộ ả  

xu t dùng máy s y hấ ấ ương đ  kh c ph c l i th i ti t  m mùa xuân và đ u mùa h ,ể ắ ụ ạ ờ ế ẩ ầ ạ  giúp cho vi c s n xu t và tiêu th  hệ ả ấ ụ ương được thông su t.ố

  Th  năm ứ , Sau khi thu được s n ph m hả ẩ ương cu i cùng, ngố ười làm hươ  ng

ki m tra và lo i b  nh ng cây hể ạ ỏ ữ ương không đ t yêu c u nh  b t hạ ầ ư ộ ương b  v ,ị ỡ  không đ u, chân hề ương b  gãy  và c t cây hị ắ ương theo t  l  nh t đ nh đ  đ t đỷ ệ ấ ị ể ạ ượ  c

t i đ c l p đạ ộ ậ ược tách kh i ngh  nông nghi p và thu hút nhi u lao đ ng cũng nhỏ ề ệ ề ộ ư 

t o thu nh p chính cho h  T  đó, ta th y đạ ậ ọ ừ ấ ược đ  thành m t làng ngh , c n h i tể ộ ề ầ ộ ụ 

3 đi u ki n: (i) Ngh  đó ph i tách kh i nông nghi p; (ii) Có m t s  lề ệ ề ả ỏ ệ ộ ố ượng tươ  ng

đ i các h  ho c nhi u ngố ộ ặ ề ười cùng s n xu t m t ngh ; (iii)Thu nh p do s n xu tả ấ ộ ề ậ ả ấ  ngh  mang l i chi m m t t  tr ng l n trong t ng thu nh p c a làng.  ề ạ ế ộ ỷ ọ ớ ổ ậ ủ

Hi n nay, làng ngh  t n t i dệ ề ồ ạ ưới hai d ng đó là làng ngh  truy n th ng vàạ ề ề ố  làng ngh  m i v i nh ng đ c đi m khác nhau. ề ớ ớ ữ ặ ể

b. Đ c đi m c a làng ngh ặ ể ủ ề

 m i làng ngh  tuy bao gi  cũng có s  khác nhau v  quy mô s n xu t, quy

trình công ngh , tính ch t s n ph m nh ng đ u có chung m t s  đ c đi m sau: ệ ấ ả ẩ ư ề ộ ố ặ ể

Làng ngh  t n t i   nông thôn và g n bó v i quá trình s n xu t nông nghi p,ề ồ ạ ở ắ ớ ả ấ ệ  nông thôn. H  gia đình là đ n v  s n xu t nh  nh t c a làng ngh  và cũng là đ n vộ ơ ị ả ấ ỏ ấ ủ ề ơ ị 

s n xu t chi m đa s  và ph  bi n trong các làng ngh  Ngả ấ ế ố ổ ế ề ười lao đ ng t  haiộ ừ  ngu n là các thành viên trong gia đình và lao đ ng đi thuê v i các c  s  v t ch t tồ ộ ớ ơ ở ậ ấ ự xây d ng.ự

 Có s  chuyên môn hóa s n xu t trong các làng ngh  Làng ngh  s n xu tự ả ấ ề ề ả ấ  càng ph c t p thì tính chuyên môn hóa càng cao. Vi c chuyên môn hóa giúp tăngứ ạ ệ  năng su t lao đ ng cũng nh  vi c quy ho ch các khu s n xu t d  dàng h n.ấ ộ ư ệ ạ ả ấ ễ ơ

Công ngh  s n xu t l c h u v n còn khá đ n gi n, ch  y u v n d a vàoệ ả ấ ạ ậ ẫ ơ ả ủ ế ẫ ự  

s c c a ngứ ủ ười lao đ ng là chính. K  thu t s n xu t v n d a theo bí quy t độ ỹ ậ ả ấ ẫ ự ế ượ  ctruy n t  đ i này sang đ i khác. Vì v y ch a t o đề ừ ờ ờ ậ ư ạ ược năng su t cao cũng nhấ ư 

ch a t n d ng h t ngu n l c c a làng ngh ư ậ ụ ế ồ ự ủ ề

S n ph m c a các làng ngh  có tính đ c đáo, mang tính ngh  thu t caoả ẩ ủ ề ộ ệ ậ  

nh ng h u nh  đư ầ ư ượ ảc s n xu t đ n chi c ho c s n xu t 1 s n ph m.ấ ơ ế ặ ả ấ ả ẩ

T n d ng ngu n nguyên li u t i ch  đ  t o ra s n ph m giúp gia tăng thuậ ụ ồ ệ ạ ỗ ể ạ ả ẩ  

nh p cho ngậ ười lao đ ng. Tuy nhiên, hi n nay, ngu n nguyên li u t i ch  c a cácộ ệ ồ ệ ạ ỗ ủ  làng ngh  g n nh  đã h t và không đ  đáp  ng cho s n xu t. Vì v y, các làng nghề ầ ư ế ủ ứ ả ấ ậ ề 

đã chuy n hể ướng sang nh p kh u nguyên li u. Đi u này  nh hậ ẩ ệ ề ả ưởng r t l n đ nấ ớ ế  

s n xu t và tiêu th  s n ph m.ả ấ ụ ả ẩ

1.1.3.2. Khái ni m và đ c đi m c a làng ngh  hệ ặ ể ủ ề ương

a. Khái ni m c a làng ngh  s n xu t h ệ ủ ề ả ấ ươ ng

Làng ngh  s n xu t hề ả ấ ương h u h t là nh ng làng ngh  truy n th ng v iầ ế ữ ề ề ố ớ  

vi c s n xu t tách kh i ngành nông nghi p và có đa s  h  trong làng cùng làmệ ả ấ ỏ ệ ố ộ  

hương. Đ ng th i, ngồ ờ ười lao đ ng trong làng ngh  hộ ề ương có thu nh p chính tậ ừ ngh  này. Ngh  s n xu t hề ề ả ấ ương có t  r t lâu đ i g n li n v i s  phát tri n c aừ ấ ờ ắ ề ớ ự ể ủ  

đ o Ph t và phong t c t p quán c a ngạ ậ ụ ậ ủ ười Vi t Nam. Hàng năm, s  lệ ố ượng hươ  ng

đượ ảc s n xu t r t nhi u v i lấ ấ ề ớ ượng t  500 đ n 800 t n m i năm   m i làng hừ ế ấ ỗ ở ỗ ươ  ng

ch  y u đ  đáp  ng nhu c u c a ngủ ế ể ứ ầ ủ ười dân đ a phị ương và m t ph n xu t kh u.ộ ầ ấ ẩ  

Vi c tiêu th  hệ ụ ương được di n ra trong nh ng ngễ ữ ườ ễ ếi l , t t, ngày r m, mùng m t,ằ ộ  

đ c bi t là d p cu i năm v i m i tháng, ngặ ệ ị ố ớ ỗ ườ ải s n xu t hấ ương có th  tiêu th  để ụ ượ  ckho ng 300 – 400 thùng và m i thùng kho ng 2,5 đ n 3 v n nén. Hi n nay,   Vi tả ỗ ả ế ạ ệ ở ệ  Nam có r t nhi u làng ngh  hấ ề ề ương được phân b  r i rác   c  3 mi n B c, Trung,ố ả ở ả ề ắ  Nam đi u này cho th y ngh  s n xu t hề ấ ề ả ấ ương khá phát tri n   Vi t Nam.ể ở ệ

b. Đ c đi m c a làng ngh  h ặ ể ủ ề ươ ng

Các làng ngh    Vi t Nam có nh ng đ c đi m chung gi ng nhau. Tuy nhiên,ề ở ệ ữ ặ ể ố  làng ngh  hề ương v i nh ng đ c đi m s n xu t hớ ữ ặ ể ả ấ ương đã có nh ng đ c đi m riêngữ ặ ể  

bi t c a mình. ệ ủ

Th  nh t, Làng ngh  s n xu t h ứ ấ ề ả ấ ươ ng t n t i   nông thôn và g n v i y u t  l ch s ồ ạ ở ắ ớ ế ố ị ử

Trước đây, làng ngh  hề ương xu t hi n   nông thôn và thu c nhóm ngànhấ ệ ở ộ  nông nghi p. Vi c hình thành làng ngh  hệ ệ ề ương xu t phát t  lúc ngấ ừ ười nông dân tranh th  lúc nông nhàn đ  c i thi n b a ăn và tăng thu nh p cho gia đình. Tuyủ ể ả ệ ữ ậ  nhiên sau đó, ngh  s n xu t hề ả ấ ương được tách ra và sát nh p vào nhóm ngành ti uậ ể  

th  công nghi p vì nh ng tính ch t và đ c đi m c a s n xu t hủ ệ ữ ấ ặ ể ủ ả ấ ương. M c dù v y,ặ ậ  làng ngh  hề ương v n t n t i   nông thôn và ch u  nh hẫ ồ ạ ở ị ả ưởng r t nhi u t  đ c đi mấ ề ừ ặ ể  

s n xu t c a nông thôn. Hi n nay, kinh t  làng ngh  hả ấ ủ ệ ế ề ương liên k t v i kinh tế ớ ế nông nghi p đ  t o ra m t k t c u v ng ch c cho phát tri n kinh t  nông thôn.ệ ể ạ ộ ế ấ ữ ắ ể ế

Th  hai, Làng ngh  s n xu t h ứ ề ả ấ ươ ng th ườ ng là các làng ngh  truy n th ng, ề ề ố   quy mô s n xu t nh ả ấ ỏ

Hi n nay đã có s  xu t hi n c a nhi u làng ngh  m i. Tuy nhiên, làng nghệ ự ấ ệ ủ ề ề ớ ề 

hương h u h t v n s n xu t theo hầ ế ẫ ả ấ ướng truy n th ng. Chính vì th , lao đ ng ề ố ế ộ ở làng ngh  hề ương thường có tay ngh  cao, h  tr  t t cho quá trình s n xu t hề ỗ ợ ố ả ấ ương. 

Vì v n là các làng ngh  truy n th ng nên th  trẫ ề ề ố ị ường tiêu th  hụ ương không nh ngữ  không gi m mà còn tăng theo th i gian, giúp cho vi c s n xu t và tiêu th  hả ờ ệ ả ấ ụ ươ  ng

tr  nên d  dàng h n. Tuy nhiên, các làng ngh  hở ễ ơ ề ương truy n th ng v n t n t iề ố ẫ ồ ạ  

nh ng đi m h n ch  nh  công ngh  s n xu t thô s , l c h u và thói quen s n xu tữ ể ạ ế ư ệ ả ấ ơ ạ ậ ả ấ  

c a ngủ ười nông dân, làm cho năng su t lao đ ng b  gi m đi so v i s n xu t theoấ ộ ị ả ớ ả ấ  

hướng làng ngh  m i. Bên c nh đó, quy mô h  s n xu t nh  s  không đáp  ngề ớ ạ ộ ả ấ ỏ ẽ ứ  

được nh ng đ n hàng l n, ch a góp ph n phát tri n m nh làng ngh  hữ ơ ớ ư ầ ể ạ ề ương

Th  ba, hình th c t  ch c s n xu t h ứ ứ ổ ứ ả ấ ươ ng là trong các h  gia đình và s ộ ố  

l ượ ng h  tham gia s n xu t l n  ộ ả ấ ớ

Chính vì t n t i là các làng ngh  truy n th ng nên hình th c t  ch c s nồ ạ ề ề ố ứ ổ ứ ả  

xu t hấ ương v n theo các h  gia đình và theo hẫ ộ ướng nh  l  vì v y s  lỏ ẻ ậ ố ượng h  s nộ ả  

xu t hấ ương trong làng ngh  l n và đã duy trì đề ớ ược vi c s n xu t hệ ả ấ ương trong nhi u năm. H  gia đình v a là đ n v  s n xu t v a là m t đ n v  kinh t  trong làngề ộ ừ ơ ị ả ấ ừ ộ ơ ị ế  ngh  Vi c t  ch c theo h  gia đình có th  huy đ ng đề ệ ổ ứ ộ ể ộ ược toàn b  thành viên c aộ ủ  gia đình tham gia vào vi c s n xu t và t n d ng đệ ả ấ ậ ụ ược m t b ng s n xu t c a giaặ ằ ả ấ ủ  đình. Làng ngh  hề ương hi n nay mang l i doanh thu l n cho m i h  s n xu t vàệ ạ ớ ỗ ộ ả ấ  gia tăng thu nh p cho ngậ ười lao đ ng. Tuy nhiên hi n nay, làng ngh  hộ ệ ề ương r t ôấ  nhi m t  vi c s n xu t hễ ừ ệ ả ấ ương t o ra, gây  nh hạ ả ưởng l n đ n đ i s ng và s nớ ế ờ ố ả  

xu t c a ngấ ủ ười dân xung quanh. 

1.1.3.3. Vai trò c a làng ngh  hủ ề ương đ i v i phát tri n kinh t  xã h i   nôngố ớ ể ế ộ ở  

thôn

a. Gi i quy t vi c làm và gia tăng thu nh p cho ng ả ế ệ ậ ườ i dân

Trước khi có làng ngh  hề ương xu t hi n, ngấ ệ ười dân   các làng ngh  chở ề ủ 

y u th c hi n vi c canh tác nông nghi p, ch  y u là cây lúa. Vi c cày c y đế ự ệ ệ ệ ủ ế ệ ấ ượ  c

th c hi n theo th i v  và ph  thu c r t nhi u vào thiên nhiên. Vì v y, th i gian laoự ệ ờ ụ ụ ộ ấ ề ậ ờ  

đ ng c a ngộ ủ ười dân không đượ ổc  n đ nh và có nhi u th i gian nông nhàn. Khi đó,ị ề ờ  thu nh p ngậ ười nông dân không cao cũng nh  s  gia tăng các v n đ  xã h i. Đ ngư ự ấ ề ộ ồ  

th i, s c ép t  vi c gia tăng dân s  cũng nh  tác đ ng c a nhi u y u t  ngo i c nhờ ứ ừ ệ ố ư ộ ủ ề ế ố ạ ả  

nh  quá trình CNH – HĐH làm cho đ t canh tác nông nghi p b  h n ch  đi nhi u, vìư ấ ệ ị ạ ế ề  

v y s n xu t nông nghi p cũng b  h n ch  Khi làng ngh  hậ ả ấ ệ ị ạ ế ề ương xu t hi n, ngoàiấ ệ  

vi c canh tác nông nghi p, ngệ ệ ười dân tranh th  th i gian nông nhàn c a mình đủ ờ ủ ể 

s n xu t hả ấ ương, giúp gia tăng thu nh p cho ngậ ười dân và gi m các v n đ  xã h i.ả ấ ề ộ  Ngoài ra, làng ngh  có th  t n d ng nh ng ngề ể ậ ụ ữ ười nông dân không có vi c làm khiệ  

ru ng đ t b  thay đ i m c đích s  d ng hay nh ng ngộ ấ ị ổ ụ ử ụ ữ ười dân quá đ  tu i lao đ ng,ộ ổ ộ  

tr  em và nh ng ngẻ ữ ười khuy t t t   trong làng ngh  hế ậ ở ề ương. Vì v y, làng nghậ ề 

hương có vai trò r t quan tr ng và là đ ng l c quan tr ng trong vi c gi i quy t tìnhấ ọ ộ ự ọ ệ ả ế  

tr ng th t nghi p t m th i cho ngạ ấ ệ ạ ờ ười nông dân

S  xu t hi n c a làng ngh  hự ấ ệ ủ ề ương kéo theo s  xu t hi n c a m t s  ngànhự ấ ệ ủ ộ ố  khác nh  du l ch và v n t i, t o đi u ki n đ  gi i quy t v n đ  vi c làm và làmư ị ậ ả ạ ề ệ ể ả ế ấ ề ệ  gia tăng thu nh p, giúp cho ngậ ười dân có th   n đ nh để ổ ị ược cu c s ng c a mình t iộ ố ủ ạ  

n i sinh s ng, làm phong phú h n cu c s ng nông thôn cũng nh  làm gi m quáơ ố ơ ộ ố ư ả  trình di dân t  nông thôn ra thành th  đ  tìm vi c làm. Đi u này có tác đ ng tích c cừ ị ể ệ ề ộ ự  

đ n vi c qu n lý xã h i   các đô th  Đây là s  phát tri n hi u qu  và b n v ngế ệ ả ộ ở ị ự ể ệ ả ề ữ  trong b i c nh h n ch  vi c làm   nông thôn hi n nay. ố ả ạ ế ệ ở ệ

b. Tăng t  tr ng nhóm ngành ti u th  công nghi p   nông thôn ỷ ọ ể ủ ệ ở

V i nh ng đ c tính riêng bi t, làng ngh  hớ ữ ặ ệ ề ương được tách kh i nhóm ngànhỏ  nông nghi p đ  gia nh p nhóm ngành ti u th  công nghi p. S  di chuy n này gópệ ể ậ ể ủ ệ ự ể  

ph n chuy n d ch c  c u kinh t  nông thôn theo hầ ể ị ơ ấ ế ướng tăng t  tr ng nhóm ngànhỷ ọ  

ti u th  công nghi p và gi m t  tr ng nhóm ngành nông nghi p trong c  c u n nể ủ ệ ả ỷ ọ ệ ơ ấ ề  kinh t  ế

Làng ngh  hề ương xu t hi n góp ph n xóa b  s  đ c canh cây lúa, làm tăngấ ệ ầ ỏ ự ộ  nhanh kh i lố ượng s n ph m hàng hóa tiêu dùng, xu t kh u, giúp cho thu nh pả ẩ ấ ẩ ậ  

người dân tăng lên, góp ph n xóa đói gi m nghèo   trong các làng ngh  cũng nhầ ả ở ề ư 

đ a phị ương lân c n. Khi kh i lậ ố ượng hàng hóa tăng lên, th  trị ường được m  r ng vàở ộ  

n n kinh t  d ch v  có c  h i phát tri n. Khi đó, c  c u kinh t  nông thôn sề ế ị ụ ơ ộ ể ơ ấ ế ẽ chuy n d ch theo hể ị ướng tích c c.ự

c. Phát tri n du l ch văn hóa l ch s ể ị ị ử

Làng ngh  truy n th ng t n t i và phát tri n cùng v i s  t n t i và phátề ề ố ồ ạ ể ớ ự ồ ạ  tri n c a dân t c, nó g n li n v i s  phát tri n văn hóa, l ch s  dân t c. Vì v y,ể ủ ộ ắ ề ớ ự ể ị ử ộ ậ  

g n k t làng ngh  v i phát tri n du l ch hi n nay đang là hắ ế ề ớ ể ị ệ ướng phát tri n để ược các 

đ a phị ương áp d ng và r t thành công. Đ i v i làng ngh  hụ ấ ố ớ ề ương, vi c g n k t làngệ ắ ế  ngh  v i phát tri n du l ch ngoài vi c giúp duy trì vi c s n xu t hề ớ ể ị ệ ệ ả ấ ương, nó còn giúp 

b o t n và phát tri n di tích l ch s  c a các đình, chùa, thu hút khách tham quan vàả ồ ể ị ử ủ  

qu ng bá đả ược nh ng văn hóa t t đ p c a ngữ ố ẹ ủ ười Vi t Nam. Bên c nh đó, vi c g nệ ạ ệ ắ  

k t hai lĩnh v c giúp đa d ng hóa các ngành kinh t , có th  gi i quy t vi c làm vàế ự ạ ế ể ả ế ệ  tăng thu nh p cho ngậ ười dân t i làng ngh  Tuy nhiên, vi c k t h p này c n ph iạ ề ệ ế ợ ầ ả  xem xét k  càng đ  có th  th c hi n có hi u qu  t t nh t.ỹ ể ể ự ệ ệ ả ố ấ

d. Góp ph n đào t o ngu n nhân l c cho phát tri n công nghi p ầ ạ ồ ự ể ệ

V i nh ng đ c đi m c a vi c s n xu t hớ ữ ặ ể ủ ệ ả ấ ương, người làm hương có tay ngh  cao do đề ược truy n ngh  v i nh ng quy đ nh kh t khe. Ngề ề ớ ữ ị ắ ười th  th  côngợ ủ  

s  đẽ ược rèn thói quen, k  lu t và phỷ ậ ương pháp làm vi c công nghi p. T  đó hìnhệ ệ ừ  thành th  trị ường lao đ ng đáp  ng độ ứ ược c  v  s  và ch t lả ề ố ấ ượng cho nh ng ngànhữ  công nghi p, ti u th  công nghi p. Đ ng th i xây d ng và đ o t o đệ ể ủ ệ ồ ờ ự ạ ạ ược nh ngữ  cán b  qu n lý, ch  doanh nghi p t  nhân. Khi xã h i ngày càng phát tri n vi c cóộ ả ủ ệ ư ộ ể ệ  các nhà máy, khu công nghi p, c m công nghi p thay th  cho nh ng cánh đ ng.ệ ụ ệ ế ữ ồ  Khi đó, nh ng lao đ ng trong ti u th  công nghi p có th  d  dàng di chuy n sangữ ộ ể ủ ệ ể ễ ể  ngành công nghi p đ  lao đ ng. Đi u này góp ph n giúp phát tri n công nghi pệ ể ộ ề ầ ể ệ  theo hướng b n v ng và hi u qu ề ữ ệ ả

e. Thúc đ y kinh t  t  nhân, góp ph n phát tri n kinh t  nông thôn, xây d ng NTM ẩ ế ư ầ ể ế ự

V i đ c đi m c a làng ngh  hớ ặ ể ủ ề ương truy n th ng thì vi c s n xu t hề ố ệ ả ấ ươ  ng

t i các làng ngh  thu c vào lĩnh v c kinh t  t  nhân. Vi c phát tri n làng nghạ ề ộ ự ế ư ệ ể ề 

hương cũng góp ph n thúc đ y n n kinh t  t  nhân phát tri n. Góp ph n vào tăngầ ẩ ề ế ư ể ầ  

trưởng kinh t  theo hế ướng b n v ng cũng nh  th c hi n đề ữ ư ự ệ ược ch  trủ ương c aủ  

Đ ng và Nhà nả ước v  phát tri n kinh t  t  nhân cũng nh  l y kinh t  t  nhân làmề ể ế ư ư ấ ế ư  

đ ng l c chính cho tăng trộ ự ưởng kinh t  ế

Khi kinh t  t  nhân   nông thôn đế ư ở ược phát tri n, s  kéo theo thu nh p c aể ẽ ậ ủ  

người dân   nông thôn tăng lên, đây là đi u ki n c n đ  phát tri n kinh t  nôngở ề ệ ầ ể ể ế  thôn. Cùng v i vi c xây d ng nông thôn m i hi n nay thì các c  s  h  t ng kớ ệ ự ớ ệ ơ ở ạ ầ ỹ thu t và c  s  h  t ng xã h i đậ ơ ở ạ ầ ộ ược phát tri n, kéo theo s  ti n b  và công b ng xãể ự ế ộ ằ  

h i độ ược nâng cao. K t h p v i s  chuy n d ch c  c u kinh t  nông thôn theoế ợ ớ ự ể ị ơ ấ ế  

hướng tích c c. T t c  đi u đó kéo theo s  phát tri n kinh t  nông thôn theo hự ấ ả ề ự ể ế ướ  ng

b n v ng.ề ữ

f. Góp ph n làm gia tăng ngu n ngân sách đ a ph ầ ồ ị ươ ng

Làng ngh  hề ương cũng là m t b  ph n c a n n kinh t , ho t đ ng s n xu tộ ộ ậ ủ ề ế ạ ộ ả ấ  

hương cũng t o ra kh i lạ ố ượng s n ph m l n. Vì v y, xây d ng và phát tri n làngả ẩ ớ ậ ự ể  ngh  hề ương cũng góp ph n làm tăng ngu n ngân sách đ a phầ ồ ị ương nói riêng và ngân sách c a n n kinh t  nói chung, làm gi m thi u n  công và có thêm ngu n kinh phíủ ề ế ả ể ợ ồ  

đ  th c hi n các chính sách xã h i c a Đ ng và Nhà nể ự ệ ộ ủ ả ước đ a ra nh  xóa đói gi mư ư ả  nghèo, b t bình đ ng gi i, chính sách cho ngấ ẳ ớ ười già

1.2. Ô NHI M MÔI TRỄ ƯỜNG LÀNG NGH  S N XU T HỀ Ả Ấ ƯƠNG

1.2.1. Ô nhi m môi trễ ường và các lo i ô nhi m môi trạ ễ ường   làng ngh  s nở ề ả  

xu t hấ ương

1.2.1.1. Ô nhi m môi trễ ường và các ngu n gây ô nhi m môi trồ ễ ường t i các làngạ  

ngh  s n xu t hề ả ấ ương

a. Ô nhi m môi tr ễ ườ ng

Theo Lu t b o v  môi trậ ả ệ ường 2014: “Ô nhi m môi tr ễ ườ  là s  bi n đ i c a ng ự ế ổ ủ  các thành ph n môi trầ ường không phù h p v i quy chu n k  thu t môi trợ ớ ẩ ỹ ậ ường và tiêu chu n môi trẩ ường gây  nh hả ưởng x u đ n con ngấ ế ười và sinh v t”. Nh  v y, ôậ ư ậ  nhi m môi trễ ường ch u vi c con ngị ệ ười ph n  ng v i nh ng tác đ ng t  ch t th iả ứ ớ ữ ộ ừ ấ ả  gây ra nh ng  nh hữ ả ưởng x u  đ i v i con ngấ ố ớ ười nh  thay đ i gen di truy n, làmư ổ ề  cho s  đa d ng c a sinh h c b  gi m sút và làm gi m ch t lự ạ ủ ọ ị ả ả ấ ượng nông nghi p vàệ  gây h i cho s c kh e con ngạ ứ ỏ ười

Trong r t nhi u tác nhân gây ra ô nhi m môi trấ ề ễ ường, c n ph i k  đ n vi cầ ả ể ế ệ  gây ô nhi m t  nh ng ho t đ ng s n xu t c a các làng ngh  Vì v y, c n gi m ôễ ừ ữ ạ ộ ả ấ ủ ề ậ ầ ả  nhi m t  các làng ngh  đ  góp ph n tích c c vào vi c gi m ô nhi m môi trễ ừ ề ể ầ ự ệ ả ễ ườ  ng

s ng c a con ngố ủ ười và sinh v t.ậ

b. Ô nhi m môi tr ễ ườ ng t i các làng ngh  s n xu t h ạ ề ả ấ ươ ng

S n xu t t i các làng ngh  luôn là ho t đ ng gây ô nhi m cho môi trả ấ ạ ề ạ ộ ễ ường. 

M c dù m t s  làng ngh  đã có m t s  hành đ ng đ  gi m b t tác đ ng có h i t iặ ộ ố ề ộ ố ộ ể ả ớ ộ ạ ớ  môi trường nh  áp d ng khoa h c k  thu t vào trong s n xu t hay có h  th ng xư ụ ọ ỹ ậ ả ấ ệ ố ử 

lý ch t th i. Tuy nhiên, làng ngh  hấ ả ề ương v i nh ng đ c đi m nh t đ nh r t khó cóớ ữ ặ ể ấ ị ấ  

th  áp d ng khoa h c k  thu t vào trong s n xu t hay các h  s n xu t có th  tể ụ ọ ỹ ậ ả ấ ộ ả ấ ể ự xây d ng h  th ng x  lý ch t th i đ  h n ch  đự ệ ố ử ấ ả ể ạ ế ược nh ng tác đ ng t  s n xu tữ ộ ừ ả ấ  

hương gây ra. Đi u này làm cho làng ngh  hề ề ương luôn là m t làng ngh  gây ôộ ề  nhi m,  nh hễ ả ưởng t i đ i s ng và s n xu t c a ngớ ờ ố ả ấ ủ ười dân quanh vùng. Vì v y,ậ  làng ngh  hề ương c n đầ ược quan tâm gi m ô nhi m môi trả ễ ường, đ m b o đ i s ngả ả ờ ố  

và s n xu t cho ngả ấ ười dân quanh vùng

c. Các ngu n gây ô nhi m t i làng ngh  h ồ ễ ạ ề ươ ng

Các ngu n gây ô nhi m chính t i làng ngh  hồ ễ ạ ề ương đượ ổc t ng h p vào b ngợ ả  sau:

B ng 1.1: Ngu n và thành ph n ch t th i t i các làng ngh  s n xu t hả ồ ầ ấ ả ạ ề ả ấ ương

Nước th i sinhả  

ho t: COD,ạ  TSS, d u m ,ầ ỡ  Colitorm

a. Ô nhi m môi tr ễ ườ ng không khí

Ô nhi m không khí là s  có m t m t ch t l  ho c m t s  bi n đ i quan tr ngễ ự ặ ộ ấ ạ ặ ộ ự ế ổ ọ  trong thành ph n không khí, làm cho không khí không s ch ho c gây ra s  t a mùi,ầ ạ ặ ự ỏ  

có mùi khó ch u, gi m t m nhìn xa (do b i). Ô nhi m không khí còn gây bi nị ả ầ ụ ễ ế  

đ iổ  khí h uậ , gây b nh choệ  con người cũng nh  đ ng v t đ ng th i làm gi m năngư ộ ậ ồ ờ ả  

su t cây tr ng. Ô nhi m môi trấ ồ ễ ường không khí có th  làm h ng môi trể ỏ ường tự nhiên và  nh hả ưởng r t l n đ n các ho t đ ng c a con ngấ ớ ế ạ ộ ủ ười  cũng nh  sinh v t.ư ậ  Tuy nhiên, các ho t đ ng t  môi trạ ộ ừ ường t  nhiên cũng có th  gây ra ô nhi m môiự ể ễ  

trường không khí. M t trong nh ng n i gây ra ô nhi m không khí nhi u nh t là cácộ ữ ơ ễ ề ấ  làng ngh  ề

Ô nhi m không khí t i các làng ngh  hễ ạ ề ương ch  y u t  các ho t đ ng nh  :ủ ế ừ ạ ộ ư  Thái, xay b t bài, tr n ph  gia, ph i bài  Các ho t đ ng trên gây ô nhi m là doộ ộ ụ ơ ạ ộ ễ  

đ c tr ng c a s n xu t hặ ư ủ ả ấ ương khi các ngu n nguyên li u đ u có mùi và khi nghi nồ ệ ề ề  

và đ o b t bài đ u t o ra b i.ả ộ ề ạ ụ

Tiêu chí đánh giá m c đ  ô nhi m không khí ứ ộ ễ

Quy chu n Vi t nam v  gi i h n c a không khí đẩ ệ ề ớ ạ ủ ược th  hi n qua b ngể ệ ả  sau: 

B ng 1.2: Giá tr  gi i h n các thông s  c  b n trong không khí xung quanh ả ị ớ ạ ố ơ ả

Đ n v : Microgam trên mét kh i (μg/m3ơ ị ố )

STT Thông số

Trung bình 1 giờ

Trung bình 3 giờ

Trung bình 24 giờ

Trung bình năm

b. Ô nhi m môi tr ễ ườ ng n ướ c 

Ô nhi m môi trễ ường nước là s  thay đ i thành ph n và tính ch t c a nự ổ ầ ấ ủ ướ  c,

có h i cho ho t đ ng s ng bình thạ ạ ộ ố ường c a con ngủ ười và sinh v t, do có s  có m tậ ự ặ  

c a các tác nhân quá  ngủ ưỡng cho phép. Hi n chế ương Châu Âu đ nh nghĩa: “S  ôị ự  nhi m nễ ước là m t s  bi n đ i nói chung do con ngộ ự ế ổ ười gây ra đ i v i ch t lố ớ ấ ượ  ng

nước, làm ô nhi m nễ ước và gây nguy h i đ i v i vi c s  d ng c a con ngạ ố ớ ệ ử ụ ủ ười cho công nghi p, nông nghi p, nuôi cá, ngh  ng i – gi i trí cũng nh  đ i v i các đ ngệ ệ ỉ ơ ả ư ố ớ ộ  

v t nuôi, các loài hoang d i”. ậ ạ

Ô nhi m môi trễ ường nướ ởc   các làng ngh  hề ương ch  y u do các ho t đ ngủ ế ạ ộ  nhu m ph m. Nộ ẩ ước ph m nhu m sau khi s  d ng đã th i ra môi trẩ ộ ử ụ ả ường gây ra ô nhi m môi trễ ường nước. Ngoài ra, ô nhi m ngu n nễ ồ ước m t ph n do nộ ầ ước th i tả ừ chính đ i s ng sinh ho t c a công nhân trong làng ngh ờ ố ạ ủ ề

Quy đ nh chu n v  ch t lị ẩ ề ấ ượng nước được th  hi n qua b ng sau:ể ệ ả

B ng 1.3 : Giá tr  gi i h n c a thông s  c  b n v  ch t lả ị ớ ạ ủ ố ơ ả ề ấ ượng nước

c. Ô nhi m môi tr ễ ườ ng đ t  ấ

Ô nhi m môi trễ ường đ t là do quá trình s n xu t c a làng ngh  và t  sinhấ ả ấ ủ ề ừ  

ho t c a ngạ ủ ười dân trong làng ngh  đã sinh ra các lo i ch t th i khó phân h y vàề ạ ấ ả ủ  không được x  lý h t do m t s  nguyên nhân đã đử ế ộ ố ược đ  ra ho c chôn dổ ặ ưới lòng 

đ t làm cho ngu n đ t b  ô nhi m,  nh hấ ồ ấ ị ễ ả ưởng t i s c kh e con ngớ ứ ỏ ười và  nhả  

hưởng t i quá trình tr ng tr t. ớ ồ ọ

Ô nhi m môi trễ ường đ t t i làng ngh  s n xu t hấ ạ ề ả ấ ương ch  y u là do ch tủ ế ấ  

th i nh  : Bài h ng, b t bài  Ngoài ra còn có các ch t th i đ c h i t  c n c aả ư ỏ ộ ấ ả ộ ạ ừ ặ ủ  

nước nhu m hay d u máy ộ ầ

Đ  đánh giá m c đ  ô nhi m c a môi trể ứ ộ ễ ủ ường đ t t i làng ngh  s n xu tấ ạ ề ả ấ  

hương, nghiên c u d a vào b ng quy đ nh chu n v  m c đ  an toàn c a đ t thôngứ ự ả ị ẩ ề ứ ộ ủ ấ  qua b ng sau: ả

B ng 1.4: Gi i h n t i đa hàm lả ớ ạ ố ượng c a m t s  kim lo i n ng trong đ tủ ộ ố ạ ặ ấ  

           ( Ngu n: QCVN 03­MT:2015/BTNMT)ồ

d. Ô nhi m môi tr ễ ườ ng ti ng  n ế ồ

Ô nhi m ti ng  nễ ế ồ  là ti ng  nế ồ  trong môi trường vượt quá ngưỡng nh t đ nh ấ ịgây khó ch u cho ngị ười ho c đ ng v t. Ô nhi m ti ng  n   làng ngh  hặ ộ ậ ễ ế ồ ở ề ương ch  ủ

y u t  máy móc s n xu t hế ừ ả ấ ương đ c bi t t  các khâu ch  bi n nguyên li u. ặ ệ ừ ế ế ệ

Đ  đánh giá ô nhi m ti ng  n, nghiên c u dùng tiêu chí đánh giá qua b ng ể ễ ế ồ ứ ảsau:

B ng 1.5: Gi i h n t i đa cho phép v  ti ng  nả ớ ạ ố ề ế ồ

(theo m c âm tứ ương đương), dBA

TT Khu v cự T  6 gi  đ n 21 giừ ờ ế ờ T  21 gi  đ n 6 giừ ờ ế ờ

2 Khu   v c   thôngthường  ự   70 55

       (Ngu n: ồ QCVN 26:2010/BTNMT)

1.2.2. Các nhân t  gây ra đ n ô nhi m làng ngh  s n xu t hố ế ễ ề ả ấ ương

1.2.2.1. Nhân t  thu c v  đ c đi m k  thu t c a vi c s n xu t hố ộ ề ặ ể ỹ ậ ủ ệ ả ấ ương 

a. Quá trình chu n b  nguyên li u s n xu t h ẩ ị ệ ả ấ ươ ng

Quá trình chu n b  nguyên li u s n xu t hẩ ị ệ ả ấ ương gây ô nhi m môi trễ ườ  ng

nước khi các chân que hương đượ ẩc t m m t lo i hóa ch t màu đ  đ  giúp cho màuộ ạ ấ ỏ ể  

s c đắ ược b t m t h n. Sau khi s  d ng, nh ng thùng đ ng hóa ch t màu đ  n uắ ắ ơ ử ụ ữ ự ấ ỏ ế  không được x  lý b ng h  th ng x  lý ch t th i s  đử ằ ệ ố ử ấ ả ẽ ượ ử ạc r a s ch b ng nằ ước và 

x  th ng ra các ao h  ho c nh ng vùng đ t trũng gây ô nhi m môi trả ẳ ồ ặ ữ ấ ễ ường. 

Khi nghi n nguyên li u và đ o b t cũng là nguyên nhân gây ra ô nhi m môiề ệ ả ộ ễ  

trường không khí khi nó t o ra r t nhi u b i và mùi. Ngoài ra, vi c nghi n và đ oạ ấ ề ụ ệ ề ả  

b t thộ ường s  d ng máy móc công su t l n, đi u này cũng gây ra ô nhi m môiử ụ ấ ớ ề ễ  

trường ti ng  n.ế ồ

b. Quá trình s n xu t, ph i khô và ch n l a h ả ấ ơ ọ ự ươ ng

Quá trình s n xu t và ch n l a hả ấ ọ ự ương thường th i ra nh ng ch t th i r n,ả ữ ấ ả ắ  

đ c bi t là b t hặ ệ ộ ương b  h ng và chân hị ỏ ương b  gãy. Sau đó nh ng ch t th i nàyị ữ ấ ả  

được tích t  và th i ra môi trụ ả ường, gây ô nhi m ngu n đ t. Máy b n hễ ồ ấ ắ ươ  ng

thường có công su t nh  và cũng ít gây ra ti ng  n. Khi ph i khô hấ ỏ ế ồ ơ ương nén, mùi 

hương t o ra cũng làm cho môi trạ ường không khí tr  nên ô nhi m vì trong hở ễ ương có mùi c a cây bài, m t cây khá đ c. Đ ng th i, hi n nay có s  xu t hi n c a hủ ộ ộ ồ ờ ệ ự ấ ệ ủ ươ  nghóa ch t nên khi mùi hóa ch t thoát ra môi trấ ấ ường, s  gây ra ô nhi m môi trẽ ễ ườ  ngkhông khí

c. Quy trình công ngh  s n xu t h ệ ả ấ ươ ng

Có m t s  máy móc mang công ngh  th p, l c h u tuy không có công su tộ ố ệ ấ ạ ậ ấ  

l n, ít gây ra ti ng  n trong quá trình s n xu t hớ ế ồ ả ấ ương tuy nhiên, các lo i máy này cóạ  

th  làm cho ch t th i ra môi trể ấ ả ường tr  nên nhi u h n nh  không t n d ng đở ề ơ ư ậ ụ ượ  c

h t các nguyên li u ho c máy móc th i ra nhi u d u  Ti ng  n t  máy móc l cế ệ ặ ả ề ầ ế ồ ừ ạ  

h u cũng gây  nh hậ ả ưởng r t l n t i môi trấ ớ ớ ường và gây ra ô nhi m ti ng  n n uễ ế ồ ế  không có h  th ng làm gi m ti ng  n. Vì v y, đ  h n ch  ô nhi m môi trệ ố ả ế ồ ậ ể ạ ế ễ ường c nầ  

s  d ng các máy móc, công ngh  m i đ  gi m ch t th i và h n ch  ti ng  n. ử ụ ệ ớ ể ả ấ ả ạ ế ế ồ1.2.2.2. Nhân t  thu c v  mô hình t  ch c s n xu tố ộ ề ổ ứ ả ấ

Các làng ngh  s n xu t hề ả ấ ương có th  t  ch c s n xu t theo 2 hình th c đóể ổ ứ ả ấ ứ  

là s n xu t theo mô hình t p trung ho c mô hình phân tán trong t  h  gia đình.ả ấ ậ ặ ừ ộ

Mô hình s n xu t t p trung m c dù tách bi t kh i khu dân c , có đ  di nả ấ ậ ặ ệ ỏ ư ủ ệ  tích đ  xây d ng khu s n xu t, khu x  lý ch t th i. Tuy nhiên, đ i v i m t s  làngể ự ả ấ ử ấ ả ố ớ ộ ố  ngh  có quy mô nh , vi c xây d ng này cũng tề ỏ ệ ự ương đ i khó khăn và cũng khó khănố  

đ  x  lý h t để ử ế ược ch t th i  trong m t ngày s n xu t vì không đ  kinh phí cũngấ ả ộ ả ấ ủ  

nh  ngu n l c. Vì v y, các làng ngh  hư ồ ự ậ ề ương truy n th ng thề ố ường t  ch c theo môổ ứ  hình h  gia đình.ộ

Mô hình t  ch c s n xu t theo h  gia đình cũng có b t l i khi t t c  cácổ ứ ả ấ ộ ấ ợ ấ ả  khâu t  s n xu t, tiêu th  và x  lý ch t th i đ u ph i th c hi n đ n l  Đ  đ mừ ả ấ ụ ử ấ ả ề ả ự ệ ơ ẻ ể ả  

b o doanh thu cho h  s n xu t cũng nh  thu nh p c a ngả ộ ả ấ ư ậ ủ ười dân lao đ ng nên cácộ  

h  s n xu t đã b  b t m t s  quy trình x  lý ch t th i cũng nh  s  d ng cácộ ả ấ ỏ ớ ộ ố ử ấ ả ư ử ụ  nguyên li u làm hệ ương b ng hóa ch t gây ra ô nhi m môi trằ ấ ễ ường t i làng ngh  s nạ ề ả  

xu t hấ ương. 

1.2.2.3. Nhân t  thu c v  h  s n xu t và đ c đi m c a làng ngh  hố ộ ề ộ ả ấ ặ ể ủ ề ương

a. Di n tích n i s n xu t h ệ ơ ả ấ ươ ng

Di n tích s n xu t hệ ả ấ ương cho bi t đế ược quy mô và s n lả ượng hương đượ  c

s n xu t ra c a h  s n xu t. T  đó bi t đả ấ ủ ộ ả ấ ừ ế ượ ược l ng ch t th i t  quá trình s nấ ả ừ ả  

xu t hấ ương. Di n tích n i s n xu t hệ ơ ả ấ ương cũng cho bi t đế ược h  s n xu t đó cóộ ả ấ  

đ  đi u ki n và khu v c đ  xây d ng nh ng khu x  lý ch t th i đ  có th  đ mủ ề ệ ự ể ự ữ ử ấ ả ể ể ả  

b o h n ch  ô nhi m môi trả ạ ế ễ ường t  vi c s n xu t hừ ệ ả ấ ương gây ra

b. Khu x  lý ch t th i t  s n xu t h ử ấ ả ừ ả ấ ươ ng

Vi c s n xu t hệ ả ấ ương gây ra r t nhi u ch t th i t  các khâu, đi u này đòiấ ề ấ ả ừ ề  

h i m i h  s n xu t c n ph i có nh ng h  th ng x  lý ch t th i riêng t  ch t th iỏ ỗ ộ ả ấ ầ ả ữ ệ ố ử ấ ả ừ ấ ả  

r n, l ng và khí đ  có th  đ m b o đắ ỏ ể ể ả ả ược môi trường ít b   nh hị ả ưởng. N u h  s nế ộ ả  

xu t hấ ương không có m t ho c toàn b  h  th ng x  lý ch t th i mà đ a tr c ti pộ ặ ộ ệ ố ử ấ ả ư ự ế  

ch t th i đó ra môi trấ ả ường thì m c đ  ô nhi m môi trứ ộ ễ ường tr  nên tr m tr ng h n,ở ầ ọ ơ  

nh h ng t i đ i s ng và s n xu t nông nghi p c a ng i dân trong làng ngh

c. Trình đ  và ý th c c a ng ộ ứ ủ ườ i qu n lý và công nhân t i c  s  s n xu t h ả ạ ơ ở ả ấ ươ ng

Trình đ  c a ngộ ủ ười qu n lý và ngả ườ ải s n xu t t i các c  s  s n xu t hấ ạ ơ ở ả ấ ươ  ngcũng  nh hả ưởng ph n nào đ n ô nhi m môi trầ ế ễ ường. H  ch a nh n th c đọ ư ậ ứ ượ ầ  c t mquan tr ng c a môi trọ ủ ường đ i v i đ i s ng và s n xu t c a ngố ớ ờ ố ả ấ ủ ười dân. Vì v y hậ ọ 

ch a có ý th c đ  v a s n xu t, v a b o v  môi trư ứ ể ừ ả ấ ừ ả ệ ường. 

Tuy nhiên, hi n nay các phệ ương ti n thông tin đ i chúng đ u ph n ánh r ngệ ạ ề ả ộ  rãi t m quan tr ng c a môi trầ ọ ủ ường và kêu g i ngọ ười m i b o v  môi trọ ả ệ ường. Vì 

v y, vi c x  lý ch t th i t  s n xu t trậ ệ ử ấ ả ừ ả ấ ước khi đ a ra môi trư ường s  đẽ ược phổ 

bi n r ng rãi t i t ng c  s  s n xu t hế ộ ớ ừ ơ ở ả ấ ương. Nh ng, có l  đ  c t gi m chi phí s nư ẽ ể ắ ả ả  

xu t và thu l i cao h n mà ngấ ợ ơ ườ ải s n xu t hấ ương không ch  đ ng xây d ng cácủ ộ ự  khu x  lý ch t th i ho c có khu x  lý ch t th i nh ng không ho t đ ng mà xử ấ ả ặ ử ấ ả ư ạ ộ ả 

th ng ra môi trẳ ường gây ô nhi m môi trễ ường,  nh hả ưởng r t l n t i đ i s ng vàấ ớ ớ ờ ố  

s n xu t c a ngả ấ ủ ười dân trong làng ngh  hề ương

e. M t đ  các c  s  s n xu t trong làng ngh  h ậ ộ ơ ở ả ấ ề ươ ng

M t đ  các c  s  s n xu t cũng là m t nguyên nhân nh  gây ra ô nhi m môiậ ộ ơ ở ả ấ ộ ỏ ễ  

trường t i các làng ngh  Vi c m t đ  không đ ng đ u c ng v i tính ch t xen l nạ ề ệ ậ ộ ồ ề ộ ớ ấ ẫ  

v i nhà dân nên vi c xây d ng các khu x  lý ch t th i r t khó khăn. Bên c nh đó,ớ ệ ự ử ấ ả ấ ạ  

vi c tính chính xác s  lệ ố ượng ch t th i c n đấ ả ầ ược x  lý   nh ng khu có m t đ  cử ở ữ ậ ộ ơ 

s  s n xu t cao cũng là m t đi u khó khăn. Vì v y, các ch t th i t  vi c s n xu tở ả ấ ộ ề ậ ấ ả ừ ệ ả ấ  

hương s  không đẽ ược x  lý h t và g n nh  s  đử ế ầ ư ẽ ược th i ra môi trả ường và đi uề  này s  làm môi trẽ ường d n d n b  ô nhi mầ ầ ị ễ

f. Th i gian t n t i c a các c  s  s n xu t h ờ ồ ạ ủ ơ ở ả ấ ươ ng

Th i gian t n t i c  s  s n xu t cũng có  nh hờ ồ ạ ơ ở ả ấ ả ưởng ít nhi u đ n ô nhi mề ế ễ  môi trường. C  s  s n xu t t n t i nhi u năm s  có nhi u đi u ki n và kh  năngơ ở ả ấ ồ ạ ề ẽ ề ề ệ ả  xây d ng nh ng khu x  lý ch t th i, tuy nhiên, các c  s  này l i s  d ng nhi u cácự ữ ử ấ ả ơ ở ạ ử ụ ề  

lo i máy móc l c h u, đi u này l i gây  nh hạ ạ ậ ề ạ ả ưởng t i môi trớ ường. Bên c nh đó,ạ  các c  s  s n xu t m i có th  s  d ng máy móc hi n đ i, v a nâng cao ch t lơ ở ả ấ ớ ể ử ụ ệ ạ ừ ấ ượ  ng

hương, v a b o v  môi trừ ả ệ ường, nh ng h  l i khó có đi u ki n xây d ng nh ngữ ọ ạ ề ệ ự ữ  khu x  lý ch t th i, đi u này gây  nh hử ấ ả ề ả ưởng r t l n t i môi trấ ớ ớ ường làng nghề 

hương

1.2.2.4. Nhân t  thu c v  chính sáchố ộ ề

a. H  tr  v n cho nh ng ng ỗ ợ ố ữ ườ ả i s n xu t h ấ ươ ng

V n r t c n cho s n xu t. Chính nh ng đ c đi m c a làng ngh  hố ấ ầ ả ấ ữ ặ ể ủ ề ương nên các làng ngh  hề ương h u h t v n s  d ng công ngh  thô s , l c h u mà nguyênầ ế ẫ ử ụ ệ ơ ạ ậ  nhân chính   đây là không có ti n đ  mua nh ng máy móc t t h n, h n ch  đở ề ể ữ ố ơ ạ ế ượ  c

lượng ch t th i và ít gây ti ng  n. Vì v y, chính quy n đ a phấ ả ế ồ ậ ề ị ương c n có s  hầ ự ỗ 

tr  v n đ n ngợ ố ế ười dân đ  h  s n xu t có th  s  d ng máy móc hi n đ i h n trongể ộ ả ấ ể ử ụ ệ ạ ơ  quá trình s n xu t đ  gi m ch t th i và gi m ti ng  n gây ô nhi m môi trả ấ ể ả ấ ả ả ế ồ ễ ường

b. H  tr  h  s n xu t h ỗ ợ ộ ả ấ ươ ng xây d ng khu x  lý ch t th i ự ử ấ ả

Ngoài vi c h  tr  v n đ n ngệ ỗ ợ ố ế ười dân s  d ng máy móc s n xu t hi n đ i,ử ụ ả ấ ệ ạ  chính quy n cũng c n h  tr  v n và h  tr  v  các quy trình x  lý ch t th i t  r n,ề ầ ỗ ợ ố ỗ ợ ề ử ấ ả ừ ắ  

l ng, khí đ  các h  s n xu t có th  xây d ng nh ng h  th ng x  lý ch t th i đ mỏ ể ộ ả ấ ể ự ữ ệ ố ử ấ ả ả  

b o đúng k  thu t, giúp cho quá trình x  lý ch t th i đả ỹ ậ ử ấ ả ượ ố ơc t t h n, giúp cho môi 

trường trong làng ngh  s n xu t hề ả ấ ương ít b  ô nhi m h n.ị ễ ơ

c. Các quy đ nh và th  ch  v  quá trình s n xu t h ị ể ế ề ả ấ ươ ng

M t s  n i ch  có chính sách, khuy n khích phát tri n làng ngh  hộ ố ơ ỉ ế ể ề ương cũng 

nh  ch  s  d ng vi c tuyên truy n và giáo d c đ  ngư ỉ ử ụ ệ ề ụ ể ười dân v a s n xu t hừ ả ấ ương, 

v a b o v  môi trừ ả ệ ường mà ch a có nh ng quy đ nh và th  ch  cũng nh  ch  tài xư ữ ị ể ế ư ế ử 

ph t vi c gây ô nhi m môi trạ ệ ễ ường. Đi u này làm cho ngề ười dân dù bi t là ph i b oế ả ả  

v  môi trệ ường nh ng h  s n sàng không th c hi n các bi n pháp b o v  môiư ọ ẵ ự ệ ệ ả ệ  

trường đ  gi m giá thành s n xu t nh m đ t để ả ả ấ ằ ạ ược doanh thu t  s n xu t hừ ả ấ ươ  ng

nh  mong mu n.ư ố

d. Đánh giá và giám sát quá trình s n xu t h ả ấ ươ ng.

C n có s  đánh giá và gi m sát thầ ự ả ường xuyên c a các c p chính quy n, đ củ ấ ề ặ  

bi t là cách lãnh đ o xã có các làng ngh  hệ ạ ề ương đ i v i các c  s  s n xu t hố ớ ơ ở ả ấ ươ  ngtrong vi c s n xu t cũng nh  trong quá trình x  các ch t th i ra môi trệ ả ấ ư ả ấ ả ường đ  cóể  

th  đ a ra nh ng đ nh hể ư ữ ị ướng, gi i pháp giúp phát tri n làng ngh  hả ể ề ương cũng như các ch  tài x  ph t đ i v i nh ng h  c  tình gây ô nhi m môi trế ử ạ ố ớ ữ ộ ố ễ ường nh m gi mằ ả  thi u ô nhi m môi trể ễ ường cũng nh  thay đ i đư ổ ược ý th c c a ngứ ủ ườ ải s n xu t t iấ ạ  làng ngh  hề ương

1.2.3.  nh hẢ ưởng c a ô nhi m môi trủ ễ ường   các làng ngh  s n xu t hở ề ả ấ ương1.2.3.1.  nh hẢ ưởng t i quá trình sinh s ng c a ngớ ố ủ ười dân

Môi trường không khí, ti ng  n, nế ồ ước s  làm cho đ i s ng sinh ho t hàngẽ ờ ố ạ  ngày c a ngủ ười dân trong làng ngh  tr  nên khó khăn h n khi h  ph i đ i m t v iề ở ơ ọ ả ố ặ ớ  ngu n không khí và ngu n nồ ồ ước b  ô nhi m. Đi u này  nh hị ễ ề ả ưởng r t l n t i s cấ ớ ớ ứ  

kh e c a ngỏ ủ ười dân và gây ra m t s  b nh nh  đau m t, ngoài da, tiêu hóa và cácộ ố ệ ư ắ  

b nh nguy hi m khác cho con ngệ ể ười. 

Ti ng  n cũng gây ra s  khó ch u nh t đ nh cho ngế ồ ự ị ấ ị ười dân   xung quanhở  

xưởng s n xu t hả ấ ương. Đi u này sinh ra nh ng nhóm l i ích nh t đ nh t n t i ề ữ ợ ấ ị ồ ạ ở làng ngh , kìm hãm s  phát tri n làng ngh  cũng nh  phát tri n kinh t  ­ xã h iề ự ể ề ư ể ế ộ  chung

1.2.3.2.  nh hẢ ưởng t i s  phát tri n nông nghi p t i các làng ngh  hớ ự ể ệ ạ ề ương

Ô nhi m môi trễ ường đ t làm cho quá trình canh tác nông nghi p tr  nên khóấ ệ ở  khăn h n khi ph i tr i qua quá trình làm s ch đ t b ng m t s  các hóa ch t khác.ơ ả ả ạ ấ ằ ộ ố ấ  

Đi u này vô hình chung làm cho môi trề ường đ t tr  nên b c màu và khó canh tácấ ở ạ  

h n. ơ

Ô nhi m môi trễ ường nước cũng gây ra khó khăn khi canh tác nông nghi p vìệ  

nước là y u t  quan tr ng nh t trong quá trình s n xu t nông nghi p. ế ố ọ ấ ả ấ ệ

Chính nh ng khó khăn khi canh tác, làm cho s n ph m t  nông nghi p khôngữ ả ẩ ừ ệ  

được nh  k  v ng và nguy hi m h n là các s n ph m nông nghi p cũng s  bư ỳ ọ ể ơ ả ẩ ệ ẽ ị nhi m hóa ch t, gây h i cho s c kh e ngễ ấ ạ ứ ỏ ười tiêu dùng và  nh hả ưởng t i thu nh pớ ậ  

c a ngủ ười nông dân

Ô nhi m môi trễ ường nước cũng  nh hả ưởng r t l n t i phát tri n th y s nấ ớ ớ ể ủ ả  

c a các làng ngh  hủ ề ương. Làm gi m ch t lả ấ ượng các s n ph m th y s n và gây h iả ẩ ủ ả ạ  cho nh ng ngữ ườ ử ụi s  d ng s n ph m th y s n   các làng ngh  hả ẩ ủ ả ở ề ương

1.2.3.3.  nh hẢ ưởng t i s  phát tri n c a m t s  ngành khácớ ự ể ủ ộ ố

Hi n nay, vi c k t h p phát tri n làng ngh  v i phát tri n du l ch đang đệ ệ ế ợ ể ề ớ ể ị ượ  c

th c hi n và đ t đự ệ ạ ượ ấc r t nhi u k t qu  đáng ghi nh n. Tuy nhiên, vi c k t h pề ế ả ậ ệ ế ợ  này c n ph i đ m b o m t s  đi u ki n nh  làng ngh  đó c n ph i có s n ph mầ ả ả ả ộ ố ề ệ ư ề ầ ả ả ẩ  

đ c bi t có th  chuy n sang đ  du l ch  và 1 đi u ki n quan tr ng đó là làng nghặ ệ ể ể ể ị ề ệ ọ ề 

đó c n ph i đ m b o môi trầ ả ả ả ường được trong s ch, không b  ô nhi m. Vì v y, n uạ ị ễ ậ ế  môi trường làng ngh  hề ương b  ô nhi m, s   nh hị ễ ẽ ả ưởng t i phát tri n ngành du l chớ ể ị  văn hóa l ch s  Đi u này v a làm gi m doanh thu c a làng ngh , làm ngị ử ề ừ ả ủ ề ười dân không có thêm thu nh p và đ c bi t là không qu ng bá đậ ặ ệ ả ược văn hóa truy n th ngề ố  mang b n s c c a dân t c.ả ắ ủ ộ

CHƯƠNG 2 : PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ Ô NHI M MÔI TRỄ ƯỜNG T IẠ  CÁC LÀNG NGH  S N XU T HỀ Ả Ấ ƯƠNG C A XàQU C TU N, HUY NỦ Ố Ấ Ệ  NAM SÁCH

2.1. Gi i thi u chungớ ệ

2.1.1. N i dung đánh giáộ

Nghiên c u đánh giá ô nhi m môi trứ ễ ường t i các làng ngh  hạ ề ương d a vàoự  

vi c đánh giá ô nhi m trên 4 y u t  : không khí, nệ ễ ế ố ước, đ t và ti ng  n d a vào cácấ ế ồ ự  tiêu chu n theo quy đ nh c a nhà nẩ ị ủ ước v  ô nhi m môi trề ễ ường được trình bày ở 

chương 1. Ngoài ra, nghiên c u cũng đánh giá ô nhi m môi trứ ễ ường làng ngh  hề ươ  ngtheo ý ki n ch  quan c a các h  s n xu t cũng nh  các h  xung quanh làng ngh ế ủ ủ ộ ả ấ ư ộ ề

Nghiên c u cũng đánh giá các nguyên nhân gây ra ô nhi m t i các làng nghứ ễ ạ ề 

hương đ  có th  đ a ra nh ng gi i pháp chính nh m gi m thi u ô nhi m môiể ể ư ữ ả ằ ả ể ễ  

trường t i các làng ngh  hạ ề ương   đ a đi m nghiên c u.ở ị ể ứ

2.1.2. Phương pháp đánh giá

­ Phương pháp đi u tra h  gia đình nh m m c đích xác đ nh ề ộ ằ ụ ị m c đ  ô nhi mứ ộ ễ  khách quan và các nguyên nhân gây ra ô nhi m môi trễ ường t i xã Qu c Tu n.ạ ố ấ

­ Ph ng v n sâu: đ  tìm hi u thông tin, d  li u th  c p v  các chính sáchỏ ấ ể ể ữ ệ ứ ấ ề  

gi m thi u ô nhi m môi trả ể ễ ườ  và h  tr  cho ngng ỗ ợ ười dân c a các c p chính quy n.ủ ấ ề2.2. Mô t  c  th  phả ụ ể ương pháp đánh giá

2.2.1. Đ i tố ượng đi u tra và ph ng v n sâuề ỏ ấ

2.2.1.1. Đ i tố ượng đi u tra.ề

a. H  gia đình là đ i t ộ ố ượ ng đi u tra c a nghiên c u ề ủ ứ

Vi c l a ch n đ i tệ ự ọ ố ượng đi u tra là h  gia đình xu t phát t  m t s  lý do ề ộ ấ ừ ộ ốsau: 

­ Do đ c đi m c a s n xu t hặ ể ủ ả ấ ương t i các làng ngh  là s n xu t theo h  giaạ ề ả ấ ộ  đình. Hi n nay cũng đã có s  chuyên môn hóa trong quá trình s n xu t hệ ự ả ấ ương. Tuy nhiên, s  lố ượng không l n nên vi c đi u tra h  gia đình s  đem l i đ  chính xácớ ệ ề ộ ẽ ạ ộ  cao h n khi đánh giá c a nhóm nghiên c u.ơ ủ ứ

­ Các văn b n pháp lu t c a Vi t Nam áp d ng cho s n xu t làng ngh  đ uả ậ ủ ệ ụ ả ấ ề ề  

là áp d ng cho c  s  s n xu t hụ ơ ở ả ấ ương mà c  s  s n xu t t i các làng ngh  h u h tơ ở ả ấ ạ ề ầ ế  

đ u là h  gia đình. Nên vi c kh o sát theo h  giúp cho vi c so sánh chu i, so sánhề ộ ệ ả ộ ệ ỗ  chéo tr  nên d  dàng h n trong quá trình đánh giá.ở ễ ơ

b. Ch n m u đi u tra ọ ẫ ề

Đi u tra s  h  không s n xu t h ề ố ộ ả ấ ươ ng

Do s  lố ượng các h  gia đình   đ a phộ ở ị ương tương đ i l n (1640 h ) và khôngố ớ ộ  

th  đi u tra toàn b , nghiên c u đã s  d ng phể ề ộ ứ ử ụ ương pháp đi u tra ch n m u. Vì xãề ọ ẫ  

Qu c Tu n có 4 thôn nh ng ch  có 3 thôn đố ấ ư ỉ ược công nh n là làng ngh  vì v yậ ề ậ  nghiên c u ch  kh o sát   3 thôn v i s  lứ ỉ ả ở ớ ố ượng h  ộ ước tính là 1230 h  Đ  kháchộ ể  quan, nghiên c u ch  kh o sát ch n m u sau khi đã lo i b  các h  s n xu t hứ ỉ ả ọ ẫ ạ ỏ ộ ả ấ ương. 

C  m u kh o sát là 1000 h ỡ ẫ ả ộ

 M u đi u tra đẫ ề ược ch n theo công th c sau:ọ ứ

n = Trong đó:       n: s  h  gia đình c n ph i đi u tra.ố ộ ầ ả ề

zα: giá tr  t i h n (   = 0,05 , zị ớ ạ α α = 1,96)

p: t  l  h  đỉ ệ ộ ược kh o sát ảN: t ng s  h  gia đình (N = 1000)ổ ố ộe: sai s  cao nh t ( e = 10%)ố ấ

Đ ng th i, theo h  qu  c a b t đ ng th c Cauchy, ta có:ồ ờ ệ ả ủ ấ ẳ ứ

p. (1 – p) ≤ ()2 = 0,25

Do đó, v i zớ α = 1,96  2, ta có:

n =  =  ≤  =    ≈

N u p = 0,5 thì n =   , n u p ≠ 0,5 thì n   ế ế

V y, v i p = 0,5 thì kích thậ ớ ước m u là l n nh t n = = 90 hẫ ớ ấ ộ

Nh  v y, s  lư ậ ố ượng h  gia đình độ ược đi u tra là 90 h  gia đình đ i di n choề ộ ạ ệ  toàn xã Qu c Tu n.  ố ấ

Cách th c đi u tra kh o sát: Nh  v y, ba thôn có làng ngh  là An Xá, Tr cứ ề ả ư ậ ề ự  Trì và Đông Thôn, m i thôn s  kh o sát 30 h  T i t ng thôn đỗ ẽ ả ộ ạ ừ ược kh o sát, do vả ị trí đ a lý gi a các h  là r t g n và có s  đ ng đ u v  các đ c đi m kinh t  ­ xã h iị ữ ộ ấ ầ ự ồ ề ề ặ ể ế ộ  nên nhóm nghiên c u dùng phứ ương pháp ch n ng u nhiên đ n gi n, t c là vi cọ ẫ ơ ả ứ ệ  

ch n h  gia đình đ  kh o sát s  đọ ộ ể ả ẽ ược ch n ng u nhiên không theo m t quy lu tọ ẫ ộ ậ  nào c ả

Đi u tra s  h  s n xu t h ề ố ộ ả ấ ươ ng

T  l  h  s n xu t hỷ ệ ộ ả ấ ương so v i t  l  h  dân c a 3 thôn trong xã là 0.187%.ớ ỷ ệ ộ ủ  

Vì v y, v i m u đi u tra là 90 h  không s n xu t hậ ớ ẫ ề ộ ả ấ ương thì ta đi đi u tra 18 h  s nề ộ ả  

xu t hấ ương chia đ u cho 3 thôn An Xá, Tr c Trì và Đông Thôn, m i thôn đi u tra 6ề ự ỗ ề  

h  s n xu t hộ ả ấ ương

2.2.1.2. Ph ng v n sâu.ỏ ấ

Đ  có cái nhìn toàn di n h n v  th c tr ng ể ệ ơ ề ự ạ ô nhi m môi trễ ường t i các làngạ  ngh  xã Qu c Tu nề ố ấ , tác gi  đã tr c ti p ph ng v n ả ự ế ỏ ấ hai cán b  huy n, đó là:ộ ệ  Bà Vũ 

Th  Liênị   –  Trưởng Ban Tuyên Giáo  huy n Nam Sách, ông Nguy n Văn Th m ­ệ ễ ơ  

Trưởng phòng Kinh t  h  t ng huy n Nam Sách  ế ạ ầ ệ và  đ ng th i  ồ ờ nghiên c uứ   cũng 

ph ng v n tr c ti p 3 trỏ ấ ự ế ưởng thôn c a 3 làng nghủ ề cũng nh  m t s  ngư ộ ố ười dân ở trong các làng ngh  hề ương   xã Qu c Tu n. Cu c ph ng v n đở ố ấ ộ ỏ ấ ược ghi âm và đượ  cghi chép l i đ  s  d ng cho vi c nghiên c u. ạ ể ử ụ ệ ứ

2.2.2. Thi t k  phi u đi u traế ế ế ề

Ngoài nh ng nguyên t c chung c a m t phi u kh o sát nh  k t c u g m 3ữ ắ ủ ộ ế ả ư ế ấ ồ  

ph n (ph n gi i thi u, ph n câu h i, ph n k t) cùng v i nh ng yêu c u, vi c b oầ ầ ớ ệ ầ ỏ ầ ế ớ ữ ầ ệ ả  

m t, đ a ch  liên h , thông tin cá nhân ngậ ị ỉ ệ ườ ả ời tr  l i và l i c m  n thì ph i đ m b oờ ả ơ ả ả ả  

m t s  yêu c u c a nghiên c u. ộ ố ầ ủ ứ

Th  nh t  ứ ấ b ng kh o sát v  h  s n xu t c n tìm ra đả ả ề ộ ả ấ ầ ược các ch t th i và khuấ ả  

v c x  th i và nh ng h  th ng làm gi m ô nhi m môi trự ả ả ữ ệ ố ả ễ ường c a h  s n xu tủ ộ ả ấ  cũng nh  tìm ra đư ược nguyên nhân gây ra ô nhi m môi trễ ường t i các làng nghạ ề 

hươ  ng

Th  hai  ứ b ng kh o sát các h  dân xung quanh xem m c đ  đánh giá v  ôả ả ộ ứ ộ ề  nhi m môi trễ ường t i các làng ngh  hạ ề ương và  nh hả ưởng c a ô nhi m môi trủ ễ ườ  ng

làng ngh  hề ương đ n đ i s ng và s n xu t nông nghi p c a ngế ờ ố ả ấ ệ ủ ười dân trong làng ngh  hề ương.

B ng 2.1: N i dung chính c a phi u kh o sát h  s n xu t hả ộ ủ ế ả ộ ả ấ ương t i các làngạ  

ngh  hề ương xã Qu c Tu nố ấ

Phi u kh o sátế ả

­ Công ngh  s n xu t hệ ả ấ ương

­ Nguyên li u s n xu tệ ả ấ

­ Nh ng ch t th i trong quá trình s n xu t hữ ấ ả ả ấ ương

­ Khâu s n xu t gây ô nhi m nh tả ấ ễ ấ

­ H  th ng x  lý ch t th i c a h  s n xu tệ ố ử ấ ả ủ ộ ả ấ

c. M t s  n i dung khácộ ố ộ

­ S  h  tr  t  chính quy n đ a phự ỗ ợ ừ ề ị ương

­ Gia đình có đ ng ý chuy n c  s  s n xu tồ ể ơ ở ả ấ

­ Khó khăn và thu n l i trong vi c phát tri n ngh  làm hậ ợ ệ ể ề ương

­ Yêu c u đ i v i chính quy n đ  giúp x  lý ô nhi m làng ngh  hầ ố ớ ề ể ử ễ ề ương

3 L i c m  n và cam k t.ờ ả ơ ế

Ngu n: Nghiên c u xây d ng ồ ứ ự

B ng 2.2: N i dung chính c a phi u kh o sát h  dân xung quanh c  s  s nả ộ ủ ế ả ộ ơ ở ả  

xu t hấ ương t i các làng ngh  hạ ề ương xã Qu c Tu nố ấ

Phi u kh o sátế ả

1 Gi i thi u chungớ ệ

2 N i dung kh o sát.ộ ả

a. Thông tin chung

­ Tên Làng nghề

­ Kho ng cách g n nh t t i c  s  s n xu tả ầ ấ ớ ơ ở ả ấ

b.  Đánh giá s  ô nhi m môi trự ễ ường t i các làng ngh  hạ ề ương

­ Ô nhi m môi trễ ường theo m c đứ ộ

­ Th i gian xu t hi n các lo i ô nhi mờ ấ ệ ạ ễ

­ Lo i b nh gia đình thạ ệ ường m c ph iắ ả

­  nh hẢ ưởng c a ô nhi m môi trủ ễ ường t i sinh ho tớ ạ

­  nh hẢ ưởng c a ô nhi m môi trủ ễ ường t i s n xu t nông nghi pớ ả ấ ệ

c. M t s  n i dung khácộ ố ộ

­ Ki n ngh  đ  h n ch  ô nhi m môi trế ị ể ạ ế ễ ường t i các làng ngh  hạ ề ương

­ Gi i pháp c a xã đ  gi m ô nhi m môi trả ủ ể ả ễ ường t i các làng ngh  hạ ề ương

­ Nguyên nhân chính gây ra ô nhi m môi trễ ường t i các làng ngh  hạ ề ương

3 L i c m  n và cam k t.ờ ả ơ ế

Ngu n: Nghiên c u xây d ng ồ ứ ự

2.2.3. X  lý k t qu  đi u tra.ử ế ả ề

Đ  x  lý k t qu  đi u tra, nhóm nghiên c u s  d ng ph n m m EXCEL để ử ế ả ề ứ ử ụ ầ ề ể 

ti n hành phân tích và x  lý s  li u đi u tra. Nghiên c u đã mã hóa các tiêu chíế ử ố ệ ề ứ  trong b ng kh o sát đ  ti n hành x  lý s  li u trên ph n m m EXCEL nh  b ngả ả ể ế ử ố ệ ầ ề ư ả  

dưới đây:

B ng 2.3: Mã hóa thông tin trong x  lý s  li u ô nhi m môi trả ử ố ệ ễ ường làng nghề 

hương

M c đ  ôứ ộ  nhi mễ Th i gian xu t hi n ô

Ngu n: Nghiên c u thi t kồ ứ ế ế

B ng 2.4: Mã hóa thông tin trong x  lý s  li u ô nhi m môi trả ử ố ệ ễ ường làng nghề 

hươngNguyên nhân gây ra ô nhi mễ Đánh sốNhân t  thu c v  h  s n xu tố ộ ề ộ ả ấ 1

Nhân t  thu c v  đ c đi m k  thu t c a vi c s n xu t hố ộ ề ặ ể ỹ ậ ủ ệ ả ấ ương 3

Nhân t  thu c v  mô hình t  ch c s n xu tố ộ ề ổ ứ ả ấ 4

Ngu n: Nghiên c u quy đ nhồ ứ ịSau khi mã hóa và x  lý s  li u đi u tra trên ph n m m ử ố ệ ề ầ ề EXCEL, nghiên c uứ  thu đượ  m t s  k t qu  và d a vào nh ng k t qu  đóc ộ ố ế ả ự ữ ế ả  nghiên c u s  ti n hànhứ ẽ ế  đánh giá  s  nh n th c vự ậ ứ ề  ô nhi m môi trễ ường làng ngh  hề ương xã Qu c Tu nố ấ  theo:

­ M c đ  ô nhi m làng ngh  theo 3 m c đứ ộ ễ ề ứ ộ

­ Nguyên nhân gây ra ô nhi m môi trễ ường t i các làng nghạ ề

­ So sánh v i đánh giá c a s  Công Thớ ủ ở ương t nh H i Dỉ ả ương

CHƯƠNG 3: TH C TR NG Ô NHI M MÔI TRỰ Ạ Ễ ƯỜNG T I CÁC LÀNGẠ  NGH   HỀ ƯƠNG     XÃ   QU C   TU N,   HUY N   NAM   SÁCH,   T NH   H IỞ Ố Ấ Ệ Ỉ Ả  

DƯƠNG

3.1 Xã Qu c Tu n và các làng ngh  hố ấ ề ương t i xã Qu c Tu n, huy n Nam ạ ố ấ ệ

Sách

3.1.1. Gi i thi u v  xã Qu c Tu nớ ệ ề ố ấ

Xã Qu c Tu n là m t xã n m trong n i đ a huy n Nam Sách v i phía B cố ấ ộ ằ ộ ị ệ ớ ắ  giáp hai xã Thanh Quang và H p Ti n c a huy n Nam Sách, phía Đông giáp v i xãợ ế ủ ệ ớ  

An Bình, phía Tây giáp v i xã Nam Chính và phía Nam giáp v i xã An Lâm. Các xãớ ớ  

đ u thu c huy n Nam Sách. ề ộ ệ

Xã Qu c Tu n v i di n tích trên 600 haố ấ ớ ệ   và có kho ng 1640 h  dân v iả ộ ớ  kho ng 8000 nhân kh u chia thành 4 thôn : An Xá, Tr c Trì, Đông Thôn và Lả ẩ ự ươ  ngGián và các thôn giao thông v i nhau b ng đớ ằ ường b  ộ

Xã Qu c Tu n có đố ấ ường qu c l  37 ch y qua, thu n l i cho giao thố ộ ạ ậ ợ ươ  nghàng hóa v i các xã khác trong và ngoài huy n Nam Sách. H  th ng m ng lớ ệ ệ ố ạ ướ  i

đi n, h  th ng thông tin liên l c   xã Qu c Tu n luôn đ y đ  đ  ph c v  s n xu tệ ệ ố ạ ở ố ấ ầ ủ ể ụ ụ ả ấ  làng ngh  và sinh ho t cho ngề ạ ười dân.  H  th ng c p thoát nệ ố ấ ước ch a đư ược đ u tầ ư 

đ ng b , tình tr ng ng p úng khi m a v n còn xu t hi n,  nh hồ ộ ạ ậ ư ẫ ấ ệ ả ưởng t i khâu ph iớ ơ  khô hương nén c a c a các h  s n xu t.ủ ủ ộ ả ấ

Đ a hình xã Qu c Tu n b ng ph ng k t h p v i lị ố ấ ằ ẳ ế ợ ớ ượng nước d i dào đồ ượ  ccung c p t  sông Kinh Th y và ch u  nh hấ ừ ầ ị ả ưởng c a khí h u nhi t đ i gió mùa nênủ ậ ệ ớ  

Qu c Tu n có đ y đ  đi u ki n t  nhiên đ  phát tri n nông nghi p nh  tr ng lúaố ấ ầ ủ ề ệ ự ể ể ệ ư ồ  

nước, cây ăn qu  và phát tri n m t s  ngành khác.ả ể ộ ố

Là m t xã thu c khu v c phía B c huy n Nam Sách, n i có nhi u đình, chùa,ộ ộ ự ắ ệ ơ ề  

đ n v i nh ng ngôi chùa n i ti ng   g n đó nh  chùa Vĩnh Khánh( chùa Trămề ớ ữ ổ ế ở ầ ư  Gian)   An Bình và đ n Long Đ ng   Nam Tân, đình Đ u   H p Ti n và chùaở ề ộ ở ầ ở ợ ế  

Tr c Trì, chùa Đông Thôn   Qu c Tu n. V i s  đa d ng và nhi u n i th  cùng,ự ở ố ấ ớ ự ạ ề ơ ờ  

t o đi u ki n thu n l i cho vi c xây d ng và phát tri n nh ng làng ngh  hạ ề ệ ậ ợ ệ ự ể ữ ề ương t iạ  

xã Qu c Tu n, huy n Nam Sách, t nh H i Dố ấ ệ ỉ ả ương

3.1.2. Các làng ngh  s n xu t hề ả ấ ương t i xã Qu c Tu n, huy n Nam Sáchạ ố ấ ệ 3.1.2.1. Gi i thi u chung v  các làng ngh  hớ ệ ề ề ương xã Qu c Tu nố ấ

a. Ba làng ngh  h ề ươ ng t i xã Qu c Tu n, huy n Nam Sách và s n ph m h ạ ố ấ ệ ả ẩ ươ   ng

c a ba làng ngh  đó ủ ề

Hi n nay,   xã Qu c Tu n t n t i ba làng ngh  hệ ở ố ấ ồ ạ ề ương và đượ ấc l y tên theo 

ba thôn c a xã Qu c Tu n đó là làng ngh  hủ ố ấ ề ương An Xá, làng ngh  hề ương Đông Thôn và làng ngh  hề ương Tr c Trì. Các ự làng nghề hương   đây đở ượ  hình thành từ clâu đ i, ờ mang đ y đ  đ c đi m c a m t làng ngh  truy n th ng khi t n t i   trongầ ủ ặ ể ủ ộ ề ề ố ồ ạ ở  các thôn, s n xu t theo hả ấ ướng truy n th ng theo các h  gia đình v i quy mô s nề ố ộ ớ ả  

xu t nhấ ỏ và đem l i thu nh p  n đạ ậ ổ ịnh cho người dân   xã Qu c Tu n cũng nhở ố ấ ư 

người dân các xã lân c n đ ng th iậ ồ ờ  thúc đ y phát tri n kinh tẩ ể ế c a xã Qu c Tu nủ ố ấ  cũng nh  c a huy n Nam Sáchư ủ ệ  Quy mô c  s  s n xu t c a ba làng ngh  tơ ở ả ấ ủ ề ươ  ng

đ i b ng nhau, tuy nhiên s  lố ằ ố ượng lao đ ng l i có s  chênh l ch đáng k ộ ạ ự ệ ể

Hình 3.1: S  lố ượng c  s  s n xu t và s  lơ ở ả ấ ố ượng lao đ ng năm 2017 c a 3 làngộ ủ  

ngh  hề ương xã Qu c Tu n, huy n Nam Sách, t nh H i Dố ấ ệ ỉ ả ương

Ngu n: T ng h p t  phòng KT&HTồ ổ ợ ừ

Hương   các làng ngh  xã Qu c Tu n ch  y u đở ề ố ấ ủ ế ược làm t  dừ ược li u, ít sệ ử 

d ng hóa ch t nên r t an toàn cho ngụ ấ ấ ườ ải s n xu t và ngấ ười tiêu th  Hụ ương đượ  c

s n xu t   xã Qu c Tu n có mùi th m d u nh , khi s  d ng không b  t t gi aả ấ ở ố ấ ơ ị ẹ ử ụ ị ắ ữ  

ch ng. Chính vì v y, hừ ậ ương Qu c Tu n r t đố ấ ấ ược khách hàng tin dùng. Th  trị ườ  ng

được tr  r ng kh p trong toàn t nh H i Dả ộ ắ ỉ ả ương cũng nh  các t nh thành c a cư ỉ ủ ả 

nướ  c

b. L ượ ng s n xu t h ả ấ ươ ng t i ba làng ngh  t i xã Qu c Tu n, huy n Nam Sách ạ ề ạ ố ấ ệ

Vi c s n xu t, tiêu th  hệ ả ấ ụ ương được di n ra quanh năm. Trung bình, m iễ ỗ  năm, m t h  s n xu t bán độ ộ ả ấ ược trên 1000 thùng hương, kho ng 30 tri u nén.  Tuyả ệ  nhiên, nh ng tháng cu i năm và nh ng tháng đ u năm, đ c bi t là nh ng tháng t tữ ố ữ ầ ặ ệ ữ ế  

m i th c s  là mùa cao đi m. Hớ ự ự ể ương s n xu t t i đâu đả ấ ớ ược tiêu th  t i đó. Các cụ ớ ơ 

s  làm h t công su t v n không đáp  ng nhu c u c a ngở ế ấ ẫ ứ ầ ủ ười dân. M t ngộ ười dân cho bi t “D p cu i năm, trung bình m i tháng, nhà tôi bán đế ị ố ỗ ượ ừc t  300 ­ 400 thùng hàng. M i thùng t  2,5 đ n 3 v n nén. Lỗ ừ ế ạ ượng hương bán ra d p này chi m kho ngị ế ả