Trong nền kinh tế thị trường, thị trường là vấn đề sống còn của mọi doanh nghiệp. Thị trường có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với nền kinh tế nói chung và đối với từng doanh nghiệp nói riêng, đi
Trang 1Lời nói đầu
Trong nền kinh tế thị trờng, thị trờng là vấn đề sống còn của mọi doanhnghiệp Thị trờng có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với nền kinh tế nói chung và
đối với từng doanh nghiệp nói riêng, điều này dẫn đến mọi hoạt động củadoanh nghiệp đều gắn với thị trờng Doanh nghiệp chỉ sản xuất những sảnphẩm hàng hoá, dịch vụ mà thị trờng “cần” có nh vậy doanh nghiệp mới hyvọng tồn tại và phát triển
Không phải chỉ đến khi thị trờng ra đời, ngời ta mới biết đến vai tròcủa việc tiêu thụ sản phẩm đối với sản xuất và tiêu dùng Lý thuyết và thực tế
đã chứng minh rằng tiêu thụ là một mắt xích không thể tách rời trong vòngtuần hoàn sản xuất - tiêu thụ – của cuộc sống Nền kinh tế thị trờng càngphát triển thì ngời ta càng chú ý hơn đến khâu tiêu thụ
Doanh nghiệp công nghiệp là đơn vị trực tiếp tạo ra của cải vật chất,cung cấp sản phẩm, lao vụ cho xã hội Trong nền kinh tế thị trờng, tất cả cácdoanh nghiệp đều muốn khảng định đợc vai trò, vị thế của mình Muốn vậydoanh nghiệp không đợc phép quên mình đang có trong tay một công cụ đắclực mà mình phải khai thác tối đa hiệu quả của nó đó là công tác kế toán, nhất
là công tác kế toán thành phẩm và tiêu thụ thanh phẩm
Công ty cổ phần đầu t và phát triển Hà thành tuy mới thành lập nhng đãkhông ngừng lớn mạnh va tìm đợc chỗ đứng cho mình Có đợc thành tích đóphải kể đến vai trò của công tác kế toán.Tổ chức công tác kế toán thành phẩm
và tiêu thụ thành phẩm đã có những đổi mới kịp thời sáng tạo Nhng bên cạnh
đó vẫn có những điểm tồn tại cần khắc phục
Từ các lý do trên, em đã chọn nghiên cứu đề tài “ Tổ chức công tác kếtoán thành phẩm và tiêu thụ thành phẩm ở công ty cổ phần đầu t và phát triển
Hà thành” nhằm rèn luyện các kỹ năng nghề nghiệp của mình có điều kiệntìm hiểu thực tế công tác kế toán thành phẩm và tiêu thụ thành phẩm,đồngthời có những kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác đó
Trang 2Chơng i:
lý luận cơ bản về tổ chức kế toán thành phẩm
và tiêu thụ thành phẩm trong doanh nghiệp sản xuất
1.1 Sự cần thiết kế toán thành phẩm và tiêu thụ thành phẩm trong
doanh nghiệp
Chúng ta đã biết, thành phẩm và tiêu thụ thành phẩm có vai trò rất quantrọng Chúng không chỉ ảnh hởng đến bản thân doanh nghiệp , đến ngời tiêudùng mà còn ảnh hởng đến cả sự tồn tại và phát triển của nền sản xuất xã hội
Do đó việc hiểu đợc khái niệm thành phẩm và tiêu thụ thành phẩm cũng nhyêu cầu quản lý đối với chúng là hết sức cần thiết
1.1.1 Thành phẩm và yêu cầu quản lý thành phẩm.
1.1.1.1 Khái niệm thành phẩm
Sản phẩm hàng hoá của các doanh nghiệp công nghiệp bao gồm thànhphẩm, nửa thành phẩm, lao vụ mà doanh nghiệp sản xuất ra để cung cấp chonhu cầu tiêu dùng và xã hội trong đó thành phẩm chiếm đại bộ phận Thànhphẩm là những sản phẩm đã đợc chế biến xong ở bớc công nghệ cuối cùng củaquá trình công nghệ chế tạo sản phẩm đó, đã đợc kiểm tra và xác nhận phùhợp với những tiêu chuẩn kĩ thuật quy định đợc nhập kho thành phẩm hoặcgiao trực tiếp cho khách hàng
Giữa thành phẩm và sản phẩm xét trên một phơng diện nào đó có phạm
vi giới hạn khác nhau, sản phẩm có phạm vi rộng hơn thành phẩm Nói đếnsản phẩm là nói đến kết quả của quá trình chế tạo ra nó; còn nói đến thànhphẩm là nói đến quá trình sản xuất gắn với một quy trình công nghệ nhất địnhtrong phạm vi doanh nghiệp Cho nên sản phẩm bao gồm cả thành phẩm vànửa thành phẩm
Thành phẩm nào của doanh nghiệp cũng biểu hiện trên hai mặt : hiệnvật và giá trị
- Hiện vật đợc thể hiện cụ thể bởi số lợng( hay khối lợng) và chất ợng( phẩm cấp loại I, loại II…) Số l) Số lợng của thành phẩm đợc xác định bằngcác đơn vị đo lờng nh: kg, lit, m , bộ, bao, hộp…) Số l
l Giá trị của thành phẩm chính là giá thành của thành phẩm sản xuấtnhập kho hoặc giá vốn của thành phẩm mang ra tiêu thụ
Thành phẩm là thành quả lao động sáng tạo của toàn bộ công nhân viêntrong doanh nghiệp, vì vậy mọi sự tổn thất của thành phẩm đều ảnh hởng đếnthu nhập của đơn vị nói riêng và sự tích luỹ của Nhà nớc nói chung Thật vậy,trong phạm vi xí nghiệp, khối lợng thành phẩm trong từng kỳ là cơ sở để đánhgiá quy mô của xí nghiệp, tỉ trọng cung ứng của xí nghiệp về sản phẩm trongnền kinh tế, đồng thời cũng qua đó mà phân tích đợc tình hình tài chính của xí
Trang 3nghiệp, quyết định đến các mối quan hệ kinh tế trong nội bộ xí nghiệp cũng
nh các đối tợng có liên quan
1.1.1.2 Yêu cầu quản lý thành phẩm
Đối với Nhà nớc, khối lợng sản phẩm hoàn thành của xí nghiệp sẽ làcăn cứ để nhà nớc tính thuế, từ đó tạo ra nguồn thu cho ngân sách nhà nớc để
bù đắp các phần chi ra phục vụ đất nớc Để quản lý về số lợng thành phẩm đòihỏi phải thờng xuyên phản ánh giám đốc tình hình thực hiện kế hoạch sảnxuất, tình hình nhập – xuất – tồn kho thành phẩm cả về số lợng và mặthàng, phát hiện kịp thời hàng hoá ứ đọng để có biện pháp giải quyết nhanhchóng số hàng đó
Về mặt chất lợng, phải làm tốt công tác kiểm tra, phân cấp sản phẩm và
có chế độ bảo quản riêng đối với từng loại sản phẩm nhất là các loại sản phẩmquý hiếm, dễ h hỏng, kịp thời phát hiện các mặt hàng kém phẩm chất Ngoài
ra xí nghiệp còn phải thờng xuyên cải tiến mẫu mã mặt hàng( kiểu dáng, hìnhthức, màu sắc…) Số l) không ngừng nâng cao chất lợng sản phẩm để kích thích nhucầu tiêu dùng của xã hội, tránh tình trạng ứ đọng sản phẩm vì hàng kém phẩmchất, lỗi thời, lạc mốt
Việc quản lý thành phẩm đòi hỏi phải đầy đủ, chính xác, kịp thời vàkhoa học Thờng xuyên cung cấp thông tin cho chủ doanh nghiệp đề ra cácbiện pháp hữu hiệu nhằm nâng cao hiệu quả của công tác quản lý thành phẩmnói riêng và hiệu quả sản xuất kinh doanh nói chung
1.1.2.Tiêu thụ và yêu cầu quản lý tiêu thụ thành phẩm
1.1.2.1 Khái niệm tiêu thụ:
Tiêu thụ thành phẩm hay còn gọi là bán hàng, là quá trình trao đổi để thực hiện giá trị của “hàng” (thành phẩm ); tức là để chuyển hoá vốn của doanh nghiệp từ hình thái hiện vật sang hình thái giá trị Ngoài thành phẩm là
bộ phận chủ yếu, “hàng” đem tiêu thụ còn có thể là hàng hoá, hay vật t lao
vụ, dịch vụ cung cấp cho khách hàng
Điều kiện để hàng đợc coi là đã tiêu thụ là:
- Hàng đã chuyển cho ngơi mua
- Ngời mua đã chả tiền hay chấp chận chả tiền
1.1.2.2 ý nghĩa của tiêu thụ thành phẩm.
Tiêu thụ đợc hàng hoá có một ý nghĩa rất quan trọng đối với nền kinh tế
và có ý nghĩa sống còn với doanh nghiệp sản xuất ra nó Bên cạnh đó, việctiêu thụ còn liên quan đến lợi ích kinh tếc của nhiều bên liên quan nh ngời tiêudùng,nhà đầu t…) Số lTa hãy phân tíchý nghĩa của tiêu thụ trên góc độ của từngbên:
- Đối với doanh nghiệp sản xuất:
Trang 4+ Trắc hỏt tiởu thô gióp doanh nghiơp thu hại ợîc vèn ợỈ bá ra(tục lÌ
ợộm bộo sù tạn tÓi cho dn)
+tiởu thô cßn tÓo ợiồu kiơn tÙng tÝch luü cho sộn xuÊt mẽ réng (tục lÌtÓo ợiồu kiơn cho doanh nghiơp phĨt triốn)
+tiởu thô ợîc sộn phẻm còng gãp phđn nờng cao ợêi sỡng cĐa nhƠngngêi lao ợỡng trong doanh nghiơp
- ớèi vắi khĨch hÌng:
Cã sộn phẻm phẻm ợố phôc vô nhu cđu tiởu dĩng vÌ nhu cđờt sộn xuÊt ,thùc hiơn ợîc giĨ trẺ cĐa sö dông cĐa hÌng hoĨ
- ớèi vắi xỈ héi:
+ Tiởu thô lÌ tiồn ợồ vẹt chÊt ợố tiỏp tôc thùc hiơn toÌn bé quĨtrÈnh tĨi sộn xuÊt mẽ réng xỈ héi
+Tiởu thô thùc hiơn môc ợÝch cĐa nồn sộn xuÊt xỈ héi lÌ phôc vô tiởudĩng, phôc vô ợêi sèng nhan dờn
+ Tiởu thô thùc hiơn nguyởn t¾c phờn phèi lao ợéng, biỏn thu nhẹp cĐangêi lao ợéng thÌnh hÌng hoĨ phôc vô ợêi sèng nhờn dờn
+ Tiởu thô gãp phđn nờng cao nÙng xuÊt lao ợéng xỈ héi do ợã thoộmỈn nhu cđu tiởu dĩng, tÓo ợiồu kiơn tĨi sộn xuÊt sục lao ợéng
1.1.2.3 Yởu cđu quộn lý thÌnh phẻm:
Nh chóng ta ợỈ biỏt, thÌnhluỡn ợîc biốu hiơn trởn hai mật : hiơn vẹt vÌgiĨ trẺ HŨn thỏ nƠa , tÈnh hÈnh vồ sè lîng , chÊt lîng vÌ giĨ trẺ cĐa thÌnh phẻmluỡn biỏn ợéng thỡng qua cĨc nghiơp vô nhẹp,xuÊt kho Nghiơp vô bĨn hÌnglai liởn quan ợỏn nhiồu khĨch hÌng khĨc nhau, cĨc phŨng thục bĨn hÌng, cĨcthố thục thanh toĨn phong phó vÌ ợa dÓng Do vẹy quộn lý khờu bĨn hÌngphội bĨn sĨt cĨc yởu cđu cŨ bộn sau:
- N¾m b¾t ợîc sù vẹn ợéng cĐa tõng loÓi thÌnh phẻm hÌng hoĨ trongquĨ trÈnh nhẹp, xuÊt, tạn trởn cĨc chừ tiởu sè lîng, chÊt lîng vÌ giĨ trẺ
- N¾m b¾t, theo dâi chật chỹ tõng phŨng thục bĨn hÌng, tõng thố thụcthanh toĨn, tõng loÓi thÌnh phẻm tiởu thô vÌ tõng khĨch hÌng, ợỡn ợèc thu hạithanh toĨn
-TÝnh toĨn, xĨc ợẺnh ợóng ợ¾n kỏt quộ tõng hoÓt ợéng vÌ thố hiơnnghiởm tóc cŨ chỏ phờn phèi lîi nhuẹn
1.1.3 ý nghưa vÌ nhiơm vô kỏ toĨn thÌnh phẻm, tiởu thô thÌnh phẻm
NgÌy nay trong ợiồu kiơn nồn kinh tỏ thẺ trêng kỏ toĨn ợîc nhiồu nhÌkinh tỏ quan niơm nh mét Ềngỡn ngƠ kinh doanhỂ, mét thụ Ềnghơ thuẹtỂ ghichƯp, phờn loÓi, tăng hîp cĨc nghiơp vô kinh tỏ phĨt sinhnhữm phôc vô choyởu cđu quộn lý Vắi cĨc chục nÙng cung cÊp thỡng tin, kiốm tra kiốm soĨtcĨc hoÓt ợéng sộn xuÊt kinh doanhcĐa doanh nghiơp, kỏ toĨn ợỈ vÌ ợang lÌcỡng cô quộn lý cã vai trß ợậc biơt quan trảng trong cỡng tĨc quộn lý LÌ mét
Trang 5nội dung của kế toán doanh nghiệp sản xuất, kế toán thành phẩm và tiêu thụthanh phẩm có đầy đủ ý nghĩa nh trên, đặc biệt là trong khâu quản lý thànhphẩm và quản lý tiêu thụ thành phẩm, xác định kết quả kinh doanh trongdoanh nghiệp.
Để đáp ứng yêu cầu quản lýđã nêu trên, kế toán thành phẩm và tiêu thụthành phẩm có nhiệm vụ sau:
+ Tổ chức theo dõi phản ánh chính xác đầy đủ, kịp thời và giám đốcchặc chẽ về tình hình hiện có và sự biến động của từng loại thành phẩm, hànghoá trên các mặt hiện vật cũng nh giá trị
+ Theo dõi, và giám đốc chặt chẽ quá trinh tiêu thụ, ghi chép kịp thời
đầy đủ các khoản chi phí bán hàng, thu nhập bán hàng cũng nh chi và thunhập của hoạt động khác
+ Xác định chính xác kết quả của từng loại hoạt động trong doanhnghiệp, phản ánh và giám đốc tình hinh phân phối kết quả, đôn đốc thực hiệnnghĩa vụ với nhà nớc
+ Cung cấp những thông tin kinh tế cần thiết cho các bộ phậnliên quan
Định kỳ tiến hành phân tich kinh tế đối với hoạt động bán hàng, thu nhập vàphân phối kết quả
1.2 Nội dung tổ chức công tác kế toán thành phẩm và tiêu thụ thành phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất.
1.2.1 Tổ chức kế toán thành phẩm
1.2.1.1 Đánh giá thành phẩm:
Đánh giá thành phẩm là việc xác định giá trị của chúng theo nhữngnguyên tắc nhất định Việc xác định đúng giá trị của thành phẩm sẽ ảnh hởnglớn không chỉ đến các chỉ tiêu trọng yếu trên bảng cân đối kế toán mà còn ảnhhởng trực tiếp đến báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanhnghiệp
Theo nguyên tắc, phơng pháp đánh giá thành phẩm phải thống nhấtgiữa các kỳ Nếu có sự thay đổi doanh nghiệp phải có giải trình cụ thể kế toánnhập, xuất, tồn kho thành phẩm, phải phản ánh theo trị giá thực tế, nghĩa làkhi nhập kho phải tính toán và phản ánh giá trị thực tế, khi xuất kho cũngphải xác định giá trị thực tế xuất kho theo đúng phơng pháp quy định
Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu hạch toán từng ngày, đơn giản và giảmbớt số lợng ghi chép tính toán, ngời ta có thể sử dụng giá hạch toán để hạchtoán tình hình nhập xuất thành phẩm một cách thờng xuyên, kịp thời S ong dù
đánh giá theo giá hạch toán vẫn phải đảm bảo việc phản ánh tình hình nhập,xuất, tồn kho thành phẩm trên các tài khoản, sổ kế toán tổng hợp theo giá thựctế
1.2.1.1.1.Đánh giá thành phẩm theo giá trị thực tế
Trang 6* giá thực tế nhập kho.
Trong doanh nghiệp sản xuất, thành phẩm có thể đợc nhập kho từ nhiềunguồn: Từ sản xuất, từ thuê ngoài gia công, nhập từ mua ngoài Trong từng tr-ờng hợp, trị giá thực tế thành phẩm nhâp kho đợc xác định nh sau:
- Đối với thành phẩm do doanh nghiệp tự sản xuất ra đợc đánh giá theogiá thành sản xuất thực tế bao gồm: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phínhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung
- Đối với thành phẩm thuê ngoài gia công đợc đánh giá theo giá thànhthực tế bao gồm: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (đem gia công), chi phí thuêgia công, các chi phí khác có liên quan đến thành phẩm thuê gia công (nh chiphí vận chuyển đi, về )
- Đối với thành phẩm mua ngoài đợc tính theo trị giá vốn thực tế baogồm:
. Giá mua theo hoá đơn Chi phí mua thực tế Thếu giá trị gia tăng hàng nhập khẩu
* Giá thực tế thành phẩm xuất kho
Đối với thành phẩm xuất kho, ngời ta cũng phải phản ánh theo giá thực
tế Do thành phẩm nhập từ các nguồn khác nhau hay các đợt nhập khá nhauvới giá khác nhau nên việc xác định giá thực tế xuất kho có thể áp dụng mộttrong các các cách sau:
- theo đơn giá thực tế đích danh
- theo đơn giá thực tế bình quân gia quyền
- theo đơn giá thực tế tồn cuối kỳ trớc
- theo đơn giá thực tế nhập trứơc, xuất trớc
- theo đơn giá nhập sau xuất trớc
Mỗi phơng pháp đều có những u điểm riêng và những điều kiện ápdụng nhất định Do vậy các doanh nghiệp phải căn cứ vào đặc điểm hoạt độngsản xuất kinh doanh, khả năng trình độ nghiệp vụ của cán bộ kế toán, yêu cầuquản lý cũng nh điều kiện trang bị các phơng tiện kỹ thuật tính toán, xử lýthông tin để lựa chọn và đăng ký phơng pháp phù hợp
+ Phơng pháp tính theo đơn giá thực tế tồn đầu kỳ
Theo phơng pháp này, giá thực tế của thành phẩm xuất kho đợc tính chothành phẩm tồn đầu kỳ:
Giá thực tế xuất kho = Số lợng xuất kho Đơn giá thực tế tồn đầu kỳ
Phơng pháp này có u điểm là việc áp dụng rất đơn giản, đơn giá thực tếtồn đầu kỳ có thể áp dụng để tính toán hàng ngày Tuy nhiên, nhợc điểm lớn
=
Trị giá thực tế TP tồn đầu kỳ
Số lựơng TP tồn đầu kỳ
Đơn giá thực tế
tồn đầu kỳ
Trang 7nhất của phơng pháp này khiến nó ít đợc sử dụng rộng rãi là độ chính xáckhông cao, đặc biệt là với những doanh nghiệp có lợng nhập kho lớn, giáthành sản xuất biến động lớn qua các kỳ Thậm chí khi giá thành sản xuất củathành phẩm giảm mạnh, việc áp dụng phơng pháp trên có thể đa đến số d cótrên tài khoản 155 – thành phẩm.
Do vậy, phơng pháp này chỉ thích hợp với những doanh nghiệp có giáthành sản xuất ổn định qua các kỳ, tỷ trọng thành phẩm tồn đầu kỳ lớn so vớilợng nhập trong kỳ
+ Phơng pháp tính theo giá thực tế bình quân gia quyền( giá thực tếbình quân của số tồn đầu kỳ và nhập trong kỳ)
Theo phơng pháp này giá thực tế của thành phẩm xuất kho đợc tính căn
cứ vào số lợng thành phẩm xuất kho và đơn giá thực tế bình quân
Giá thực tế xuất kho = Số lợng xuất kho Đơn giá thực tế bình quân
Thông thờng, dơn giá thực tế bình quân đợc xác định vào cuối tháng.Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng có thể xác định đơn giá sau mỗi lần nhập, xuâtgọi là bình quân gia quyền liên hoàn
Ưu điểm nổi trội của phơng pháp này là độ chính xác tơng đối cao, việctính toán cũng không quá phức tạp nếu ta chỉ tính đơn giá thực tế bình quânvào cuối tháng Tuy nhiên nếu ta áp dụng đơn giá bình quân gia quyền liênhoàn thì khối lợng công tác tính toán tăng nhiều
Do đặc điểm trên nên phơng pháp này thờng phù hợp với các doanhnghiệp chỉ sử dụng một loại giá thực tế để ghi sổ kế toán, việc tổ chức hạchtoán nhập, xuất, tồn kho của từng thứ thành phẩm đợc theo dõi cụ thể về số l-ợng và đơn giá của từng lần nhập xuất
+ Phong pháp tính theo giá đích danh
Theo phơng pháp này giá thực tế xuất kho đợc căn cứ vào đơn giá thực
tế thành phẩm nhập kho theo từng lô, từng lần nhập và số lợng xuất kho theotừng lần Phơng pháp này có u điểm là tính toán chính xác cao nhng lại cónhựoc điểm lớn đó là khối lợng công việc tính toán khá nhiều, đòi hỏi việcquản lý thành phẩm phải khoa học, hợp lý Do vậy, phơng pháp chỉ đợc ápdụng ở những doanh nghiệp mà thành phẩm có giá trị cao, ít chủng loại, sảnxuất theo loạt hoặc theo đơn đặt hàng Ví dụ: ô tô …) Số l
+ Phơng pháp nhập trớc xuất trớc và phơng pháp nhập sau xuất trớc
Trang 8Về cơ bản, việc tính toán theo hai phơng pháp này đối với thành phẩmcũng tơng tự nh đối với vật liệu Song do sự khác nhau giữa thành phẩm và vậtliệu là thành phẩm dù nhập kho bao nhiêu lần trong tháng cũng chỉ dựa trêngiá thành sản xuất ( đơn giá thực tế xuất kho của mọi lần đều nh nhau) nên haiphơng pháp này ít đợc sử dụng trong việc đánh giá thành phẩm.
Với phựơng pháp tính theo giá thực tế nhập trớc, xuất thì trứoc hết taphải xác định đợc đơn giá thực tế nhập kho của từng lần nhập và giả thiết hàngnào nhập kho trớc thì xuất kho trớc Sau đó căn cứ vào số lợng xuất kho đểtính giá thực tế xuất kho theo nguyên tắc không tính theo đơn giá thực tế nhậptrớc đối với lợng xuất kho thuộc lần nhập trớc, số còn lại( tổng số xuât kho –
số lần đã xuất thuộc lần nhập trớc) đợc tính theo đơn giá thực tế lấn nhập tiếptheo Nh vậy giá thực tế của thành phẩm tồn cuối kỳ chính là gí thực tế của sốthành phẩm nhập kho thuộc các lần sau cùng
Với phơng pháp tính theo giá thực tế nhập sau, xuất trớc thì cũng phảixác định đơn giá thực tế của từng lần nhập kho và cũng giả thiết hàng nàonhập kho sau thì xuất trớc Sau đó căn cứ vào số lợng xuất kho tính ra giá thực
tế xuất kho theo nguyên tắc: tính theo đơn giá thực tế của lần nhập sau cùnghiện có trong kho với số lợng xuất kho của từng lần nhập kho sau cùng, số cònlại đợc tính theo đơn giá thực tế của các lần nhập trớc đó Nh vậy, giá thực tếcủa thành phẩm tồn kho cuối kỳ lại là giá thực tế của thành phẩm thuộc cáclần nhập đấu kỳ
1.2.1.1.2 Đánh giá thành phẩm theo giá hạch toán
Do sự biến động thờng xuyên của thành phẩm và do cả việc xác địnhgiá thực tế của thành phẩm sản xuất ra theo định kỳ nên để ghi chép kịp thờitrị giá thành phẩm nhập kho, xuất kho doanh nghiệp cần sử dụng một loại giá
ổn định trong một thời gian dài gọi là giá hạch toán Giá hạch toán có dựa vàogiá thành kế hoạch hoặc giá thành thực tế đã xác định Tuy nhiên, cuối mỗi kỳ
ta phải tính chuyển từ giá thành thực tế của thành phẩm xuất kho theo côngthức sau:
Trị giá thực Trị giá hạch
tế TP xuất = toánTP xuất Hệ số giá
kho trong kỳ kho trong kỳ
Trong đó:
=
Trị giá thực tế TP + Trị giá thực tế TP tồn đầu kỳ nhập trong kỳ Trị giá hạch toán TP + Trị giá hạch toán TP tồn đầu kỳ nhập trong kỳ
Hệ số giá
Trang 9Hệ số giá đợc tính cho từng nhóm, từng loại, từng thứ thành phẩm tuỳthuộc vào trình độ quản lý của doanh nghiệp.
1.2.1.2 Kế toán chi tiết thành phẩm
* Chứng từ kế toán: Chứng từ kế toán sử dụng để phản ánh sự biến động
và số liệu có của thành phẩm bao gồm:
- Phiếu nhập kho ( Mẫu 01- VT)
- Phiếu xuất kho ( Mẫu 02- VT)
- Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ ( Mẫu 03- VT –3LL)
- Thẻ kho ( Mẫu 06- VT)
- biên bản kiểm kê vật t – sản phẩm hàng hoá ( Mẫu 08- VT)
* kế toán chi tiết thành phẩm Thành phẩm cũng giống nh vật t – hàng hoá thuộc nhóm hàng tồn kho,cho nên kế toán chi tiết thành phẩm cũng thực hiện cũng thực hiện theo từngloại thành phẩm, từng kho thành phẩm và tiến hành đồng thời ở kho và phòng
kế toán giống nh kế toán chi tiết vật t – hàng hoá
Tuỳ theo đặc điểm và yêu cầu quản lý của doanh nghiệp có thể áp fụngmột trong ba phơng pháp sau:
- Phơng pháp ghi thẻ (sổ) song song
- Phơng pháp sổ đối chiếu luân chuyển
- Phơng pháp sổ số d
ở cả ba phơng pháp, công việc của thủ kho đều giống nhau Khi nhậncác chứng từ nhập xuất thành phẩm, thủ kho phải kiểm tra tính hợp lý, hợppháp của chứng từ rồi tiến hành ghi chép số thực nhập, thực xuất vào chứng từ
và thẻ kho Cuối ngày tính ra số tồn kho và ghi vào thẻ kho Định kỳ thủ khogửi ( hoặc kế toán xuống kho nhận) các chứng từ nhập, xuất đã đợc phân loạitheo từng thành phẩm Chỉ riêng ở phơng pháp sổ số d, ngoài các công việccuối tháng thủ kho phải ghi số tồn kho đã tính trên thẻ sang sổ số d, vào cột sốlợng
Sự khác nhau giữa ba phơng pháp chính là công việc ở phòng kế toán.+ Đối với phơng pháp thẻ song song:
kế toán sử dụng sổ (thẻ) kế toán chi tiết thành phẩm để theo dõi thànhphẩm theo từng danh điểm cả về chỉ tiêu hiện vật và chỉ tiêu giá trị Về cơ bản
sổ (thẻ) kế toán chi tiết thành phẩm có kết cấu giống thẻ kho nhng có thêm cột
để ghi chép chỉ tiêu giá trị Việc ghi sổ (thẻ) chi tiết đợc tiến hành hàng ngày,cuối tháng kế toán cộng sổ chi tiết để kiểm tra đối chiếu với thẻ kho Ngoài ra
để có số liệu đối chiếu số, kế toán tổng hợp xuất-tồn kho theo từng nhóm,từng loại thành phẩm
Ưu điểm của phơng pháp này là việc ghi chép rất đơn giản, dễ kiểm tra,
đối chiếu, do đó nó đợc áp dụng một cách phổ biến Tuy nhiên, phơng phápnày lại có nhợc điểm là việc ghi chép giữa kho và phòng kế toán còn trùnghợp về chỉ tiêu số lợng, việc đối chiếu kiểm tra lại chủ yếu tiến hành vào cuối
Trang 10tháng nên hạn chế chức năng kiểm tra kịp thời của kế toán Do vậy, phơngpháp này thích hợp với những doanh nghiệp có ít chủng loại thành phẩm, cácnghiệp vụ nhập, xuất ít, không thờng xuyên và trình độ chuyên môn của cán
bộ kế toán còn hạn chế
Phơng pháp thẻ song song đợc khái quát qua sơ đồ 1
Sơ đồ 1: Kế toán chi tiết thành phẩm theo phơng pháp thẻ song song
+ Đối với phơng pháp sổ đối chiếu luân chuyển:
ở phòng kế toán không dùng sổ chi tiết thành phẩm mà dùng sổ đốichiếu luân chuyển ở từng kho dùng chung cả năm Sổ đối chiếu luân chuyểncũng theo từng doanh điểm trên cả hai chỉ tiêu hiện vật và giá trị nh sổ (thẻ)chi tiết thành phẩm nhng chỉ ghi moọt lần vào cuối tháng Để có số liệu ghivào sổ đối chiếu luân chuyển, kế toán phải lập các bản kê nhập, xuất thànhphẩm trên cơ sở các chứng từ do thủ kho gửi lên Cuối tháng kế toán tiến hành
đối chiếu số liệu gữa sổ đối chiếu luân chuỷen với thẻ kho và số liệu kế toántổng hợp
Do cách làm nh trên nên khối lợng ghi chép của kế toán giảm bớt( chỉghi vào cuối tháng) nhng việc ghi sổ vẫn trùng lặp giữa phòng kế toán và kho
về chỉ tiêu hiện vật Việc kiểm tra đối chiếu giữa kho và phòng kế toán cũngchỉ tiến hành vào cuối tháng nên tác dụng kiểm tra bị hạn chế Phơng phápnày do vậy chỉ thích hợp với các doanh nghiệp có ít nghiệp vụ nhập, xuất, cha
bố trí riêng nhân viên kế toán chi tiết thành phẩm để có điều kiện ghi chéptheo dõi tình hình nhập xuất hàng ngày
Phơng pháp sổ đối chiếu luân chuyển đợc khái quát ở sơ đồ 2
Sơ đồ 2: Kế toán chi tiết thành phẩm theo phơng pháp sổ đối chiếu luân chuyển
Thẻ kho
Chứng từ xuất
Thẻ, sổ chi tiết thành phẩm Chứng từ nhập
Bảng kê N-X-T thành phẩm
Sổ cái
Ghi chú: Ghi hàng ngày
Ghi cuối tháng Đối chiếu, kiểm tra
(2)
(3) (2)
(3)
(3)
(4)
Trang 11+ Còn ở phơng pháp sổ số d:
Kế toán mở sổ số d theo từng kho dùng chung cho cả năm Từ các bản
ke nhập, bảng kê xuất kế toán lập bảng luỹ kế nhập, luỹ kế xuất rồi từ cácbảng luỹ kế nhập, lũy kế xuất lập bảng tổng hợp nhập, xuất, tồn kho theotuèng nhóm thành phẩm và chỉ ghi theo chỉ tiêu giá trị Cuối tháng nhận sổ số
d do thủ kho gửi lên, kế toán căn cứ vào số tồn cuối tháng do thủ kho tính ghitrên sổ số d và đơn giá hoặc hạch toán tính ra giá trị tồn kho để ghi vào cột sốtiền trên sổ số d, kế toán sau đó sẽ đối chiếu giữa cột số tiền tồn kho trên sổ số
d và cột số tiền tồn kho trên bảng tổng hợp nhập, xuất, tồn và số liệu kế toántổng hợp
Phơng pháp này đã tăngđợc hiệu xuất của công tác kế toán, giảm đợc sựghi chép trùng lặp giữa kho và phòng kế toán, công việc đợc tiến hành đềutrong tháng, Tuy nhiên, phơng pháp này làm cho việc phát hiện sai sót giữakho và phòng kế toán trở nên khó khăn, kế toán muốn biết tình hình tănggiảm về mặt hiện vật lại xem trê thẻ kho
Phơng pháp sổ số d đợc khái quát qua sơ đồ 3
Sơ đồ 3: Kế toán chi tiêt thành phẩm theo phơng pháp sổ số d
Ghi chú: Ghi hàng ngày
Ghi cuối tháng
Bảng kê tổng hợp N-X-T thành phẩm
Trang 13- Định kỳ 1 năm (từ 1 đến 2 lần) phải tiến hành kiểm kê hàng tồn kho
để điều chỉnh chênh lệch nếu có
Với phơng pháp này, các tài khoản chủ yếu đợc sử dụng là:
TK155, 157, 154, 632, 911 và một số tài khoản liên quan
- TK 155- “ Thành phẩm” : Dùng để phản ánh giá trị hiện có và tìnhhình biến động của các loại thành phẩm của doanh nghiệp
- TK 157- “ Hàng gửi bán”: Đợc dùng để phản ánh trị giá của hàng hoá,sản phẩm đã gửi hoặc đã chuyển cho khách hàng, Hoặc nhờ bán đại lý ký gửi,trị giá của lao vụ, dịch vụ đã hoàn toàn bàn giao cho ngời đặt hàng nhng cha
đợc chấp nhận thanh toán Hàng hoá, thành phẩm phản ánh trên tài khoản nàyvẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp
- TK 632 –“ Giá vốn hàng bán”: Đợc dùng để phản ánh trị giá vốn củathành phẩm, hàng hoá, lao vụ, dịch vụ xuất bán trong kỳ
Trình tự kế toán, các nghiệp vụ chủ yếu đợc khái quát trong sơ đồ sau:(Sơ đồ 4)
(4): Kiểm kê phát hiện thừa thiếu thành phẩm
(5): Sản xuất xong không nhập kho mà giao bán hoặc gửi đi bán ngay
(3)(4a)
(4b)
(7)
Trang 14(6): Đối với thành phẩm hàng hoá, lao vụ dịch vụ để đi bán, nay mới xác định là tiêu thụ.
(7): Kết chuyển cuối kỳ
1.2.1.3.2 Kế toán thành phẩm theo phơng pháp kiểm kê định kỳ
Kế toán hàng tồn kho theo phơng pháp kiểm kê định kỳ có đặc điểm là:
- Không theo dõi thờng xuyên trên các tài khoản tồn kho, tình hình nhập, xuất của hàng tồn kho
- Sử dụng thêm tài khoản 611 “ Mua hàng” để hạch toán tình hình mua
và nhập kho vât t trên cơ sở các chứng từ mua và nhập kho nh đối với phơng pháp kê khai thờng xuyên
- Cách tính và hạch toán trị giá thực tế xuất kho theo thành phẩm:
+ Không hạch toán thờng xuyên và không căn cứ vào chứng từ xuất
+ Chỉ hạch toán 1 tháng 1 lần vào cuối tháng trên cơ sở kết quả kiểm kê
Khác với phơng pháp kê khai thờng xuyên phơng pháp có thẻ áp dụng
đối cới mọi loại hình doanh nghiệp thì phơng pháp kiểm kê định kỳ chỉ thích hợp với nhiều doanh nghiệp có các vật t, thành phẩm khó cân đong đo đếm một cách chính xác, có nhiều chủng loại nhng giá trị mỗi loại thấp
Kế toán hàng tồn kho theo phơng pháp sử dụng tài khoản 155, 154, 632
và một số tài khoản liên quan
Các tài khoản trên đều có nội dung phản ánh giống nh phơng pháp kê khai thờng xuyên, chỉ khác ở kết cấu tài khoản của tài khoản 155 và 157
Trình tự kế toán tôngt hợp các nghiệp vụ chủ yếu đợc khái quát trong sơ
đầu kỳ
Trị giá thực
tế của thành phẩm nhập trong kỳ
Trị giá thực tế của thành phẩm tồn cuối kỳ
Trang 15Trong đó:
(1): Kết chuyển giá trị thực tế thành phẩm tồn kho đầu kỳ
(2): Giá thành của sản phẩm hoàn thành nhập kho, giá thành lao vụ dịch
vụ đã hoàn thành
(3): Cuối kỳ căn cứ vào kết quả kiểm kê thành phẩm tồn kho (trong kho
và đang gửi bán cha đợc xác định là tiêu thụ)
(4) Kết chuyển rị giá vốn của thành phẩm xuất kho đã đợc xác định làtiêu thụ để tính kết quả kinh doanh
1.2.2 Kế toán tiêu thụ thành phẩm:
1.2.2.1 Các phơng thức bán hàng và các thể thức thanh toán
Ngày nay, cùng với sự phát triển đa dạng của các mối quan hệ kinh tế,các phơng thức bán hàng và các thể thức thanh toán cũng chở nên phong phú.Việc phân định một cách rach ròi các phơng thức bán hàng với việc áp dụngmột cách linh động các thể thức thanh toán có một ý nghĩa rất lớn, khôngnhững cân đối với công tác kế toán tiêu thụ mà còn đối với công tác quản lýsản xuất kinh doanh góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
Nhìn chung ngời ta qu các phơng thức tiêu thụ về hai loại chính đó làbán hàng ra ben ngoài và bán hàng nội bộ Đối với những thức bán hàng trênlai có những thể thức thanh toán khác nhau, phù hợp với hoàn cảnh cụ thể củadoanh nghiệp và bạn hàng, mối quan hệ giữa hai bên, tình hình cạnh tranh trênthị trờng …) Số l
+ Bán thanh toán ngay: Bằng tiền mặt, uỷ nhiệm chi, hàng đổi hàng,hàng đổi vật t
+ Bán chịu, bán trả chậm
+ Bán trả góp
+ Gửi bán
+ Bán theo thể thức doanh thu nhậnn trớc
1.2.2.2 Kế toán tiêu thụ thành phẩm
Tiêu thụ là quá trình trao đổi để thực hiện giá trị của thành phẩm,chuyển hoá vốn của doanh nghiệp từ hình thái vật sang hình thái giá trị Trongquá trình tiêu thụ, doanh nghiệp có thể chi ra những khoản chi phí bán hàng
đồng thời doanh nghiệp sẽ thu đợc những khoản doanh thu bán hàng Do vậy
kế toán tiêu thụ thành phẩm sẽ bao gồm những nội dung nh kế toán doanh thubán hàng, kế toán chi phí bán hàng, kế toán các khoản giảm trừ doanh thu…) Số l
1.2.2.2.1 Kế toán doanh thu bán hàng, thuế GTGT đầu ra
Khái niệm, phân loại doanh thu bán hàng, thuế GTGT đầu ra
Trang 16Doanh thu bán hàng là tổng giá trị thực hiện do việc tiêu thụ sản phẩm,hàng hoá, cung cấp lao vụ, dịch vụ cho khach hàng.
Doanh thu bán hàng thờng đợc phân biệt cho từng loại: doanh thu bánhàng hoá, doanh thu bán thành phẩm, doanh thu cung cấp dịch vụ Ngoài ra,ngời ta còn phải phân biệt doanh thu bán hàng theo từng phơng thức tiêu thụ
Thuế GTGT đầu ra là phần doanh nghiệp thực hiên nghĩa vụ với NSNNkhi tiêu thụ các sản phẩm, hàng hoá, lao vụ, dịch vụ chịu thuế GTGT
Chứng từ và các tài khoản kế toán sử dụng
Các khoản doanh thu bán hàng đợc phải ánh trong các chứng từ và cáctài liệu liên quan nh hoá đơn kiêm phiếu xuất kho, hoá đơn bán hàng, hoá đơnGTGT, chứng từ tính thuế Các chứng từ này là căn cứ xác định và ghi sổ kếtoán liên quan
Kế toán doanh thu bán hàng sử dụng TK 511, 512 và một số tài khoảnliên quan
- TK 511 – “Doanh thu bán hàng” có 4 tài khoản cấp hai:
TK 5111 doanh thu bán hàng hoá
TK 5112 doanh thu bán các thành phẩm
TK 5113 doanh thu cung cấp dịch vụ
TK 5114 doanh thu bán hàng nội bộ
- TK 512 – “ Doanh thu bán hàng nội bộ” về kết cấu và nội dung phản
ánh của tài khoản 512 về cơ bản giống nh TK 511
Phơng pháp kế toán, các nghiệp vụ chủ yếu
+ kế toán doanh thu bán hàng, thuế GTGT trờng hợp doanh nghiệp thực hiện tính thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ.
- Khi bán hàng hoá, dịch vụ kế toán viết hóa đơn bán hàng phải ghi rõgiá bán cha có thuế GTGT, phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có),thuế GTGT phải nộp và tổng giá thanh toán và phản ánh doanh thu bán hàng
là tổng số tiền bán hàng, cung cấp dịch vụ (chua có thuế GTGT), ghi:
Nợ TK 111, 112, 131 (tổng giá thanh toán)
Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp
Có TK 511 – Doanh thu bán hàng (giá cha có thuế GTGT) Hoặc có TK 512 – Doanh thu bán hàng nội bộ (giá cha có thuếGTGT)
- Khi dùng sản phẩm, hàng hoá để trả lơng cho công nhân viên củadoanh nghiệp thì kế toán căn cứ vào chứng từ liên quan để phản ánh doanh thubán hàng, kế toán ghi:
Nợ TK 334 – Phải trả công nhân viên (giá có thuế GTGT)
Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp
Có TK 512 – Doanh thu bán hàng nội bộ
- Khi bán hàng đổi lấy vật t, hàng hoá khác để sử dụng cho sản xuấtkinh doanh hàng hoá, dịch cụ chịu thuế GTGT, kế toán phản ánh doanh thuban hàng để đổi lấy vât t, hàng hoá khác theo giá bán cha có thuế GTGT, ghi:
Nợ TK 131 – ( Tổng giá thanh toán)
Trang 17Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp
Có TK 512 – Doanh thu bán hàng nôi bộKhi nhận vật t hàng hoá trao đổi có hoá đơn GTGT, kế toán phản ánhgiá trị vật t, hàng hoá nhận trao đổi về theo giá mua cha có thuế GTGT, ghi:
Nợ TK 152, 153, 156, 211 – (Giá mua cha có thuế GTGT)
Nợ TK 133 – Thuế GTGT đợc khấu trừ
Có TK 131 – Phải thu của khách hàngKhi nhận vật t, hàng hoá trao đổi về không có háo đơn GTGT, kế toánphản ánh giá trị vật t, hàng hoá nhận trao đổi về theo giá thanh toán, ghi:
Nợ TK 152, 153, 156, 211 – ( Tổng giá thanh toán)
Có TK 131- ( Tổng giá thanh toán)
- Khi sử dụng hàng hoá, dịch vụ để biếu tặng thi doanh thu và số thuếGTGT phải nộp của hàng hoá, dịch vụ đem biếu tặng, ghi:
Doanh thu bán hàng:
Nợ TK 641, 642 - ( Giá cha có thuế GTGT)
Có TK 511 - ( Giá cha có thuế GTGT) Thuế GTGT phải nộp (đợc khấu trừ)
Nợ TK 133 – Thuế GTGT đợc khấu trừ
Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộpNếu sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ sử dụng nội bộ dùng vào hoạt độngsản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ thì số thuế GTGT phải nộp của sảnphẩm, hàng hoá, dịch vụ sử dụng nội bộ đợc khấu trừ, ghi:
Có TK 512 - Doanh thu bán hàng nội bộ
- Khi xuất hàng hoá để khuyến mại, tiếp thị, quảng cáo không tính thuếGTGT đầu ra thì chỉ đợc khấu trừ số thuế GTGT đầu vào của số hàng hoá nàytơng ứng với giá trị hàng hoá khuyến mại, quảng cáo tính trong khoảng chiphí khác tơng ứng với tỷ lệ % so với tổng chi phí hợp lý tính trên thu nhậpchịu thuế TNDN quy định đối với doanh nghiệp Số thuế GTGT đầu vàokhông đợc khấu trừ của hàng hoá khuyến mại, quảng cáo vợt tỷ lệ % so vớitổng chi phí hợp lý tính trên thu nhập chịu thuế TNDN, kế toán ghi:
Nợ TK 641 – (Chi tiết chi khuyến mại, quảng cáo)
Trang 18=
Khi bán hàng hoá, dịch vụ, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng theo:
Nợ TK 111, 112, 132…) Số l (tổng giá thanh toán)
Có TK 511, 512 Thuế GTGT phải nộp:
Có TK 511 (Giá cha có thuế GTGT)
- Khi sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ sử dụng nội bộ vào hoạt động sảnxuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ thì số thuế GTGT phải nộp tính và chi phísản xuất kinh doanh hoặc chi bằng nguồn kinh phí, ghi:
Nợ TK 641, 642 (Chi phí sản xuất ra sản phẩm cộng với thuếGTGT phải nộp)
Trang 19Có TK 511
Có TK 512
- Phản ánh số thuế tiêu thụ đặc biệt, hoặc thuế xuất khẩu phải nộp, ghi:
Nợ TK 511, 512
Có TK 3332 – Thuế tiêu thụ đặc biệt
Có TK 3333 – Thuế xuất, nhập khẩu
- Khi nộp thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế xuất khẩu vào ngân sách nhànớc, ghi:
- Khoản chiết khấu thơng mại: là khoản tiền mà doanh nghiệp đã giảmtrừ, hoặc đã thanh toán cho ngời mua hàng do việc ngời mua hàng đã muahàng (sản phẩm,hàng hoá), dịch vụ với khối lợng lớn theo thoả thuận về chiếtkhấu thơng mại đã ghi trên hợp đồng kinh tế mua bán hoặc cam kết mua bánhàng
- Hàng bán bị trả lại là số sản phẩm, hàng hoá doanh nghiệp đã xá địnhtiêu thụ, nhng bị khách hàng trả lại do vi phạm các điều kiện đã cam kết tronghợp đồng kinh tế nh: hàng kém phẩm chất, quy cách…) Số l
- Giảm giá hàng bán là khoản giảm trừ đợc doanh nghiệp (bên bán)chấp thuận một cách đặc biệt trên giá đã thoả thoả thuận hoặc trên hoá đơn, vì
lý do hàng bán bị kém phẩm chất, không đúng quy cách hoặc không đúng thờihạn ghi trong hợp đồng
- Thuế GTGT là một loại thuế gián thu, đợc tính trên khoản giá trị tăngthêm của hàng hoá, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lu thông đếntiêu dùng…) Số l
Tài khoản sử dụng
Để phản ánh các khoản giảm trừ doanh thu, kế toán tiêu thụ sử dụngnhững tài khoản 521, 531, 532 và một số các tài khoản liên quan
Trình tự kế toán các nghiệp vụ chủ yếu
+ Kế toán chiết khấu thơng mại Để phản ánh chiết khấu thơng mại kế
toán sử dụng TK 521 – Chiết khấu thơng mại
Các nghiệp vụ chủ yếu:
1) Phản ánh số chiết khấu thơng mại thực tế phát sinh trong kỳ, kế toánghi sổ:
Nợ TK 521 – Chiết khấu thơng mại
Trang 20Nợ TK 3331 – Thuế GTGT đợc khấu trừ
Có TK 111, 112 …) Số l
Có TK 131 – Phải thu của khách hàng2) Cuối kỳ kết chuyển số tiền chiết khấu thơng mại đã chấp thuận chongời mua sang TK 521 để xác định doanh thu thuần, ghi:
Nợ TK 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
Có TK 521 – Chiết khấu thơng mại
+ Kế toán hàng bán bị trả lại: để phản ánh giá tri hàng bán bị trả lại kế
toán sử dụng TK 531 – Hàng bán bị trả lại
Các nghiệp vụ chủ yếu:
1) Phản ánh doanh thu hàng bán bị trả lại, kế toán ghi:
Nợ TK 531 (Theo giá cha có thuế GTGT)
Nợ TK 3331 ( Thuế GTGT của hàng bị trả lại)
Có TK 111, 112, 131 (Tổng giá thanh toán)2) Các khoản chi phí phát sinh liên quan đến hàng bán bi trả lại (Nếucó), kế toán ghi:
Nợ TK 641 – Chi bán hàng
Có TK 111, 112, 1413) Phản ánh trị giá hàng bán bị trả lại nhập kho, kế toán ghi:
Nợ TK 155 (theo giá thực tế đã xuất kho)
Nợ TK 156 (theo giá thực tế đã xuất kho)
Có TK 632 (theo giá thực tế đã xuất kho)4) cuối kỳ, kết chuyển toàn bộ doanh thu hàng bán bị trả lại
để xác định doanh thu thuần, kế toán ghi:
Nợ TK 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
Có TK 531 – Hàng bán bị trả lại
+ Kế toán giảm giá hàng bán: để phản ánh các khoản giảm giá hàng
bán kế toán sử dụng TK 532 – Giảm giá hàng bán
Các nghiệp vụ chủ yếu:
1) Căn cứ vào chứng từ chấp thuận giảm giá cho khách hàng cho
Trang 21- Chi phí nhân viên bán hàng
- Chi phí vật liệu, bao bì
- Chi phí dụng cụ đồ dùng
- Chi phí khấu hao TSCĐ
* kết cấu của tài khoản này nh sau:
Bên nợ: Tập hợp chi phí bán hàng thực tế phát sinh trong kỳ
Bên có:
Các khoản ghi giảm chi phí bán hàng Cuối kỳ, phân bổ và kết chuyển chi phí bán hàng xác định kếtquả kinh doanh hoặc chuyển thành chi phí trờ kết chuyển
Tài khoản này không có số d.
TK 641 đợc mở chi tiết 7 TK cấp 2:
Trang 22* Trình tự kế toán các nghiệp vụ chủ yếu: (Sơ đồ 6)
(11): Chi phí bán hàng trờ kết chuyển
1.2.2.2.4 Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp
Chi phí quản lý doanh nghiệp là toàn bộ các chi phí có liên quan
đến hoạt động quản lý kinh doanh, quản lý hành chính và quản lý điều hành chung toàn doanh nghiệp
Chi phí quản lý doanh nghiệp đợc chia ra các khoản chi phí sau:
- Chi phí nhân viên quản lý
- Chi phí vật liệu quản lý
(1)(2)
Trang 23động chung của cả doanh nghiệp.
Kết cấu của tài khoản này nh sau:
Bên nợ:
- các khoản chi phí QLDN thực tế phát sinh trong kỳ
- Trích lập và trích lập thêm khoản dự phòng phải thu khó
đòi
Bên có:
- Các khoản ghi giảm chi phí QLDN
- Hoàn nhập số chênh lệch dự phòng phải thu khó đòi đã trích lập lớn hơn số phải trích lập cho năm sau
- Kết chuyển chi phí quản lý doanh nghiệp để xác định kết quả kinh doanh hay để chờ kết chuyển
TK này không có số d
TK 642 có 8 tài khoản cấp 2
- TK 6421 – Chi phí nhân viên quản lý
- TK 6422 – Chi phí vật liệu quản lý
(14)
(15)(16)
(10) (11) (12)
Trang 24(5): Trích khấu hao TSCĐ dùng chung của doanh nghiệp
(6): Các khoản thuế nhà đất, thuế môn bài…) Số l
(7): Chi về phí giao thông, cầu phà…) Số l
(8): Trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho, dự phòng phải thu khó
đòi
(9): Chi phí dịch vụ mua ngoài
(10): Các khoản chi về hội nghị, tiếp khách
(11): Lãi vay vốn dùng cho sản xuất kinh doanh
(12): Chi phí sửa chữa TSCĐ phát xinh một lần với mức độ nhỏ
(13): Chi phí sửa chữa TSCĐ trong trờng hợp có trích trớc
(13a): Trích trớc sửa chữa TSCĐ
(13b): Chi phí sửa chữa TSCĐ thực tế phát sinh
(14): Phát sinh giảm chi phí QLDN (nếu có)
(15): Cuối kỳ hạch toán kết chuyển chi phí QLDN để xác định kết quả kinh doanh
Trang 25(16): Trờng hợp doanh nghiệp có chu kỳ kinh doanh dài trong kỳ không
có sản phẩm hoặc có ít sản phẩm tiêu thụ, cuối kỳ tính toán kết chuyển toàn
bộ hoặc một phần chi phí QLDN sang theo dõi ở loại “chi phí chờ kết chuyển”
1.3 Tổ chức công tác kế toán thành phẩm và tiêu thụ thành phẩm trong điều kiện áp dụng kế toàn máy.
+ Nhập dữ liệu phát sinh của kỳ báo cáo
- Vào màn hình nhập dữ liệu phát sinh
- Các thông báo và chỉ dẫn khi nhập
- Quy trình nhập dữ liệu mới
3 Sử lý dữ liệu Kiểm tra an toàn dữ liệu, xây dựng lại các liên kết giữa các mảng dữ liệu
4 Xem, in sổ sách báo cáo
* Đánh giá thành phẩm
Chủ yếu kế toán phải xây dựng, cài đặt đợc phơng pháp tính đợc trị giá xuât kho của thành phẩm theo chế độ quy định sau đó tiến hành nhập dữ liệu, khai báo Công việc này thờng đợc tiến hành ở phần khai báo danh mục thành phẩm, hàng hóa
* Kế toán chi tiêt thành phẩm ( tơng tự nh đối với vật liệu, hàng hóa).
Trang 26Định khoản: ( TK sử dụng)
Việc định khoản đợc thực hiện dựa trên các yếu tố sau:
- Nghiệp vụ này cần sử dụng tài khoản nào?
- Tài khoản nào ghi nợ, tài khoản nào ghi có?
- Xử lý trùng: Thờng không xảy ra
- Phơng pháp mã số
Nhập dữ liệu
+ Nhập các dữ liệu một lần
- Danh mục tài khoản kế toán
- Danh mục vật liệu, sản phẩm, hàng hóa
- Danh mục phân xởng
- Danh sách kho …) Số lCần lu ý dằng ở khai báo thông số, doanh nghiệp có thể lựa chọn (nếu phần mềm có sẵn) hoặc yêu cầu kế toán chi tiêt thành phẩm theo một trong các phơng pháp sau:
Phơng pháp ghi thẻ song song
Phơng pháp ghi sổ đối chiếu luân chuyển
hợp
Thẻ
kho
Báo cáo nhập xuất, tồn kho thành phẩm Báo cáo tổng hợp
Phòng kế toán
và thủ kho
Trang 27Sơ đồ 9: Khái quát phơng pháp sổ số d theo kế toán máy
Sơ đồ 10: phơng pháp sổ đối chiếu luân chuyển theo kế toán máy
1.3.2 Kế toán bán hàng, doanh thu và các khoản giảm trừ.
Phiếu xuất kho
phiếu nhập
kho
Thẻ, sổ chi tiết thành
liệu tổng hợp
chiếu luân chuyển
Báo cáo liên quan
Kế toán tổng hợp
Phiếu
nhập kho
Thẻ, sổ chi thành phẩm liệu tổng Kho dữ
hợp
Thẻ
kho
Báo cáo nhập xuất, tồn kho thành phẩm Báo cáo tổng hợp
Phòng kế toán
và thủ kho
Sổ đối chiếu luân chuyển
Trang 28(1) Định khoản 1 nợ, nhiều có(2) Định khoản 1 có, nhiều nợ(3) Định khoản nhiều có, nhiều nợ(4) Định khoản 1 nợ, 1 có
Thì kế toán máy xử lý nh thế nào? Điều này phụ thuộc vào tính uviệt của các phần mềm có thể cho phép định khoản theo cách nào
Nhập dữ liệu
- Nhập các dữ liệu cố định: ở danh mục tài khoản, các bút toán ngầm
định về thức, giá vốn hàng bán, sau khi khai báo các thông số và nhập dữ liệuvào danh mục NSD tiến hành nhập dữ liệu phát sinh của kỳ báo cáo
- Vào màn hình nhập liệu phát sinh : có thể lựa chọn phiếu nhập
- Các chỉ dẫn khi nhập
- Quy trình nhập mớiTuỳ thuộc vào các tính hợp tiêu thụ gián tiếp, trực tiếp mà lựachọn chứng từ nhập liệu cho phù hợp
1.3.3 Kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp
* Xử lý nghiệp vụ: kế toán thực hiện trình tự kế toán nh đối với các chi
phí khác phân loại chứng từ, định khoản, sử lý các bút toán trùng lặp, sử dụngphơng pháp mã số chi phí bán hàng, quản lý doanh nghiệp thờng sử dụng cácmã trùng với các mã của danh mục chứng từ, hàng hoá, danh mục TSCĐ…) Số l
* Nhập liệu: Việc khai báo và nhập dữ liệu một lần thờng liên quan
đến nhiều danh mục đối tợng chi phí, danh sách kho …) Số l
- Màn hình nhập liệu:
Đối với CPBH và CPQLDN thì liên quan đến rất nhiều màn hình nhậpliệu với các nội dung tơng ứng Mỗi màn hình phản ánh các nghiệp vụ kinh tếkhác nhau sản phẩm liên quan đến CPBH, PQLDN Do vậy, NSD phải lựachọn màn hình nhập liệu cho phù hợp
* Xử lý dữ liệu, xem in sổ sách báo cáo.
Các sổ sách, báo cáo liên quan nh sổ chi tiết, chi phí, sổ tập hợp chi phíbán hàng, sổ tập hợp CPQLDN, bảng phân bổ LCG, bảng phân bổ TSCĐ, sổcái, sổ tổng hợp khác
Trang 29Chơng II Tình hình thực tế về kế toán thành phẩm và tiêu thụ thành phẩm ở công ty cổ phần đầu t và phát triển hà
thành
2.1 Khái quát hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty :
Tên gọi : Công ty cổ phần đầu t và phát triển Hà Thành
Tên giao dịch : Ha Thanh Development Investment Join StockCompany
Tuy mới thành lập và đi vào hoạt động từ ngày 13/4/2001 đến nayCTCP và đầu t phát triển Hà Thành đã từng bớc tìm đợc chỗ đứng, dần khẳng
Đại hội cổ đông
Hội đồng quản
trị
Ban kiểmsoátGiám đốc
Trang 30Ban kiểm soát gồm ba thành viên do đại hội cổ đông bầu ra, có nhiệm
kỳ nh nhiệm kỳ của hội đồng quản trị Ban kiểm soát có quyền và nhiệm vụ
nh kiểm tra và báo cáo với hội đồng quản rị về tính hợp lý và hợp pháp trongghi sổ kế toán, báo cáo tài chính Kiến nghị biện pháp bổ sung, sửa đổi và cảitiến cơ cấu tổ chức quản lý
Giám đốc là ngời điều hành toàn bộ hoạt động của công ty và chịu tráchnhiệm trớc hội đồng quản trị về việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ đợc giaotheo chức năng, nhiệm vụ ghi trong điều lệ của công ty
Phó giám đốc giúp đỡ giám đốc thực hiện việc quản lý và điều hành cáchoạt động của công ty cho phù hợp với sự phân công, uỷ nhiệm uỷ quyền củagiám đốc
Phòng kinh doanh tổng hợp tổ chức các hoạt động tiếp thị bán hàng,tiếp nhận và xử lý các thông tin có liên quan của các đơn hàng, các khiếu nạicủa khách hàng, lập hồ sơ cung cấp và điều phối chung các hoạt động, các bộphận liên quan của công ty
Phòng tài chính kế toán có nhiệm vụ thực hiện theo đúng yêu cầu vềchế độ kế toán theo luật định, thực hiện kế toán thu chi tài chính của công ty
và cung cấp các thông tin cho cơ quan nhà nớc có thẩm quyền
Xởng sản xuất có nhiệm vụ lập kế hoạch chi tiết sản xuất dựa trên kếhoạch kinh doanh của công ty Các yêu cầu quản lý điều hành các tổ chức sảnxuất và điều phối chung các bộ phận có liên quan đến cơ cấu tổ chức nhân sự
ở các bộ phận trong xởng Bố trí lắp đặt , vận hành bảo trì bảo dỡng các thiết
bị máy móc và các phơng tiện phục vụ sản xuất
P.kinhdoanh
P.Tàichính –
kế toán
Xởng sảnxuất gạchBlock