Giai đoạn Bài thơ Tác giả Năm sáng tác Thể thơ Tóm tắt nội dung Đặc sắc nghệ thuật 1945 - 1954 Tình đồng chí của những người lính dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ và lí tường c
Trang 1Giai ®o¹n 1964 - 1975
Giai đoạn 1964 -
1975
Giai đoạn 1964 -
1975
Giai đoạn sau 1975 Giai đoạn sau 1975
Giai đoạn
1954 - 1964
Giai đoạn
1954 - 1964
Giai đoạn
1945 - 1954
Giai đoạn
1945 - 1954
Đồng chí
Đoàn th uyền
đánh cá
Bế p l
ửa
Con cò
em bé lớn trên lư ng mẹ
Bài thơ về tiểu đội
tră ng
Giai đ oạn s
au 19 75 Viếng l ăng Bá
c
Nói vớ i con
Sang thu
Thơ Việt Nam từ
1945 đến sau 1975
Trang 2Giai đoạn Bài
thơ Tác giả Năm sáng
tác
Thể thơ Tóm tắt nội dung Đặc sắc nghệ thuật
1945 - 1954
1954 - 1964
1964 - 1975
Sau 1975
BẢNG THỐNG KÊ
Trang 3Giai
đoạn Bài thơ Tác giả Năm sáng
tác
Thể thơ Tóm tắt nội dung Đặc sắc nghệ thuật
1945 -
1954 Tình đồng chí của những người lính dựa
trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ và lí tường chiến đấu, được thể hiện thật tự nhiên, bình dị mà sâu sắc trong mọi hoàn cảnh, nó góp phần quan trọng tạo nên sức mạnh
và vẻ đẹp tinh thần của người lính cách mạng.
Chi tiết, hình ảnh, ngôn ngữ giản dị, chân thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm.
Đồng chí (1948)
Chính Hữu
Tù Do
194 8
BẢNG THỐNG KÊ
Trang 4Giai
đoạn Bài thơ Tỏc giả Năm sỏng
tỏc
Thể thơ Túm tắt nội dung Đặc sắc nghệ thuật
1954 -
1964
Hỡnh ảnh đẹp được sỏng tạo bằng liờn tưởng,tưởng tượng;
õm hưởng khoẻ khoắn, lạc quan
Bức tranh đẹp, trỏng lệ về thiờn nhiờn, vũ trụ và người lao động trờn biển
Qua đú thể hiện cảm xỳc
về thiờn nhiờn,lao động, niềm vui trong cuộc sống mới
Bả
y ch
ữ
195 8
Huy Cận
Đoàn thuyền
đánh cá
Từ hỡnh tượng con cũ trong những lời hỏt ru, ngợi ca tỡnh mẹ và ý nghĩa của lời ru đối với đời sống của mỗi con người
Vận dụng sỏng tạo giọng điệu và lời
ru của ca dao
Chế Lan Viờn Con cũ 1962 Tự do
Những kỉ niệm đầy xỳc động về bà và tỡnh bà chỏu, thể hiện lũng kớnh yờu trõn trọng và biết ơn của chỏu đối với bà và cũng là đối với gia đỡnh, quờ hương, đất nước
Kết hợp giữa biểu cảm với miờu tả và bỡnh luận; sỏng tạo hỡnh ảnh bếp lửa gắn liền với hỡnh ảnh người bà
Bằng Việt
Bếp
Kết hợp
7 chữ
và 8 chữ
Trang 5Giai
đoạn Bài thơ Tác giả Năm sáng
tác
Thể thơ Tóm tắt nội dung Đặc sắc nghệ thuật
1964 -
1975
Qua hình ảnh độc đáo – những chiếc xe không kính, khắc họa nổi bật hình ảnh người kính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn trong thời chống Mĩ với tư thế hiên ngang, tinh thần dũng cảm và ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam
Thể hiện tình yêu thương con của người mẹ dân tộc Tà-ôi gắn liền với lòng yêu nước, tinh thần chiến đấu và khát vọng về tương lai
Chất liệu hiện thực sinh động, hình ảnh độc đáo; giọng điệu khỏe khoắn, giàu tính khẩu ngữ
Khai thác điệu ru ngọt ngào, trìu mến
Bài thơ
về tiểu
đội xe
không
kính
Phạm Tiến Duật
Khúc hát
ru những
em bé lớn trên
lưng mẹ
Nguyễn Khoa Điềm
1969
1971 Chủ
yếu
là 8 chữ
Tự do
Trang 6G Đ Bài
thơ Tác giả Năm sáng
tác
Thể thơ Tóm tắt nội dung Đặc sắc nghệ thuật
Sau
1975
Ánh
trăng
Nguyễn Duy 1978 Năm chữ
Mùa
xuân
nho nhỏ
Thanh Hải 1980
Năm chữ
Viếng
lăng
Bác
1976 Tám
chữ
Viễn Phương
Sang
thu
Hữu Thỉnh
Sau
1975 Năm chữ
Nói
với
con
Y Phương
Sau 1975
Tự do
Từ hình ảnh ánh trăng trong thành phố, gợi lại những năm tháng đã qua của cuộc đời người lính gắn bó với thiên nhiên, đất nước bình dị, nhắc nhở thái
độ sống tình nghĩa, thủy chung
Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất nước, thể hiện ước nguyện chân thành góp mùa xuân nhỏ của đời mình vào cuộc đời chung
Bằng lời trò chuyện với con, bài thơ thể hiện sự gắn bó, niềm tự hào về quê hương và đạo lý sống của dân tộc
Biến chuyển của thiên nhiên lúc giao
mùa từ hạ sang thu qua sự cảm nhận tinh tế của nhà thơ
Lòng thành kính,niềm xúc động của nhà thơ đối với Bác trong 1 lần từ miền Nam ra viếng lăng Bác
Giọng điệu trang trọng, tha thiết; hình ảnh ẩn dụ đẹp, ngôn ngữ bình dị, cô đúc
Hình ảnh bình dị mà giàu
ý nghĩa biểu tượng; giọng điệu chân thành, nhỏ nhẹ
mà thấm sâu
Hình ảnh thiên nhiên gợi
tả, cảm nhận tinh tế, ngôn ngữ chính xác, gợi cảm
Nhạc điệu trong sáng, tha thiết, gần dân ca, so sánh, ẩn dụ sáng tạo, hình ảnh giản dị
Cách nói giàu hình ảnh, vừa cụ thể, gợi cảm, vừa gợi ý nghĩa sâu xa
Trang 7Sự
giật mình
thức tỉnh
trong
bài thơ này?
Bài thơ phác họa nên
vẻ đẹp thiên nhiên lúc giao mùa
Bài thơ
là “khúc tráng ca
về lao động”
Ước nguyện
hòa nhập
và dâng hiến
cho đời
Bài thơ được trích
từ tập:
“Vầng trăng quầng lửa”
Bài thơ được khai thác
từ dân ca
Trang 81945 1954 1964 1975 nay
Chống Pháp
Hòa bình ở miền Bắc sau chống Pháp
Chống Mĩ Hòa bình
Đồng chí Đoàn thuyền
đánh cá
Bếp lửa
Con cò
Bài thơ về tiểu đội xe không kính
Khúc hát ru những em
bé lớn trên lưng mẹ
Ánh trăng Viếng lăng Bác
Mùa xuân nho nhỏ Sang thu Nói với con
Các giai đoạn sáng tác
Trang 9NỘI DUNG
PHẢN ÁNH
Tái hiện cuộc sống
đất nước và con
người Việt nam
Thể hiện tâm hồn,
tình cảm, tư tưởng
Chống Pháp, chống Mĩ: gian khổ, hi sinh, anh hùng.
Lao động, xây dựng đất nước; quan hệ tốt đẹp giữa con người.
Tình đồng chí gắn bó với cách mạng, kính yêu lãnh tụ.
Tình cảm gia đình Yêu quê hương, đất nước.
Trang 10CÂU HỎI THẢO LUẬN NHÓM : (3 PHÚT )
TRONG 11 TÁC PHẨM CÓ HAI ĐỀ TÀI LỚN ĐƯỢC NHIỀU
NHÀ THƠ THỂ HIỆN ĐÓ LÀ ĐỀ TÀI VỀ TÌNH MẪU TỬ VÀ TÌNH
ĐỒNG CHÍ EM HÃY CHỈ RA ĐIỂM CHUNG VÀ RIÊNG GIỮA CÁC
BÀI THƠ ĐÃ HỌC
** Tình mẫu tử ** Hình ảnh người lính Khúc hát ru
những em
bé lớn trên lưng mẹ
Con cò
Điểm
giống
Điểm
khác
Đồng chí Bài thơ về tiểu
đội xe không kính
Ánh trăng
Điểm giống
Điểm khác
Bài
thơ
Đặc
điểm
Bài thơ Định hướng
Trang 11Tình mẫu tử
Điểm chung
Nét riêng
Con cò
- Sử dụng lời ru.
- Ca ngợi tình mẹ con thiêng liêng, thắm thiết.
- Tình mẹ con gắn bó với tình cảm cách mạng và ý chí chiến đấu
- Ngợi ca tình mẹ và ý nghĩa lời ru.
- Mang âm hưởng lời ru, vận dụng sáng tạo ca dao.
- Khúc hát ru hiện đại.
Bài thơ
So sánh Khúc hát ru những em
bé lớn lên trên lưng mẹ
Trang 12* Hình ảnh người lính.
Giống
Khác
Đều viết về người lính cách mạng với vẻ đẹp tính cách và tâm hồn.
Đồng chí Bài thơ về tiểu đội xe không kính Ánh Trăng
- Tình đồng chí dựa trên cơ
sở chung cảnh ngộ, cùng lí tưởng chiến đấu, chia sẻ những gian lao, thiếu thốn.
- Tinh thần dũng cảm,
tư thế hiên ngang, niềm lạc quan, ý chí chiến đấu.
- Người lính sau chiến tranh.
- Gợi lại những kỉ niệm của những năm tháng gian lao.Nhắc nhở đạo
lí nghĩa tình thuỷ chung.
Bµi th¬
§Æc
®iÓm
- Người lính thời chống Pháp
- Người lính thời chống Mĩ
Trang 13TT Tác phẩm Bút pháp xây dựng hình tượng
1
Bài thơ về tiểu
đội xe không
kính (Phạm
Tiến Duật)
a Bút pháp lãng mạn, tượng trưng, liên tưởng, nhiều
so sánh mới mẻ, độc đáo.
2 Ánh trăng
(Nguyễn Duy)
b Bút pháp hiện thực: hình ảnh, chi tiết thực của đời sống.
3 Đồng chí
(Chính Hữu) c Bút pháp gợi tả, hướng tới ý nghĩa khái quát, biểu tượng của hình ảnh.
4
Đoàn thuyền
đánh cá (Huy
Cận)
d Bút pháp vận dụng ca dao vào bài thơ, hình ảnh
có sự liên tưởng thiên về ý nghĩa biểu tượng
5 Con cò (Chế
Lan Viên) e Bút pháp hiện thực, giàu sức biểu cảm.
Đặc sắc nghệ thuật
Trang 14Con mơ cho mẹ được thấy Bác Hồ
Mai sau con lớn làm người Tự do…
( Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ,
Nguyễn Khoa Điềm )
Mặt trời xuống biển như hòn lửa.
Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
( Đoàn thuyền đánh cá, Huy Cận )
Ung dung buồng lái ta ngồi, Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.
( Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Phạm Tiến Duật )
Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời (Mùa xuân nho nhỏ, Thanh Hải)
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hút quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
( Viếng lăng Bác, Viễn Phương )
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.
( Sang thu, Hữu Thỉnh )
Trang 15Đề văn: Cảm nhận của em về đoạn thơ đầu trong bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải.
•Gợi ý:
a/ Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm và nhận định khái quát nội dung của đoạn thơ.
b/ Thân bài: Trình bày cảm nhận:
-Vẻ đẹp trong sáng, đầy sức sống của xứ Huế mùa xuân:
+ Bức tranh đầy màu sắc và âm thanh.
+ Động từ “mọc” đảo lên đầu câu thể hiện sức sống của sự vật.
- Cảm xúc Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp của thiên nhiên của nhà thơ:
+ Tình yêu mùa xuân tha thiết “ơi”, “hót chi”
+ Nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: từ âm thanh tiếng chim cảm nhận bằng thính giác được chuyển đổi sang thị giác và xúc giác.
+ Hành động “hứng” thể hiện sự nâng niu trân trọng vẻ đẹp tinh túy của mùa xuân.
- Liên hệ với hoàn cảnh hiện tại của nhà thơ để tháy hết được tình yêu cuộc sống của ông c/ Kết bài: Khẳng định về cái hay cái đẹp của đoạn thơ.
Trang 18HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
Chuẩn bị kiểm tra 1 tiết phần Thơ:
- Học thuộc lòng các bài thơ.
- Nắm kỹ những nét chính về tác giả, tác phẩm trong bảng thống kê.
- Cảm nhận về một đoạn thơ, bài thơ.
- Học bài thơ Mây và Sóng.