Bộ đề kiểm tra giữa và cuối kì 2 ngữ văn lớp 11, có ma trận, đáp án

Bộ đề kiểm tra giữa và cuối kì 2 ngữ văn lớp 11, có ma trận, đáp án Bộ đề kiểm tra giữa và cuối kì 2 ngữ văn lớp 11, có ma trận, đáp án

Trang 1

BỘ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA VÀ CUỐI HỌC KÌ 2 NGỮ VĂN LỚP 11

- Kĩ năng đọc hiểu văn bản trong đó:

+ Nhận biết thể thơ, đề tài, hình tượng nhân vật trữ tình, phong cách ngôn ngữ,phương thức biểu đạt; nhận diện được các biện pháp tu từ, từ ngữ, chi tiết, hình ảnh; nhậnbiết thông tin trong văn bản/đoạn trích

+ Hiểu được nghĩa của từ/câu; hiệu quả của các biện pháp tu từ; đặc sắc về nội dung/nghệthuật của văn bản/đoạn trích; hiểu được một số đặc điểm cơ bản của thơ hiện đại Việt Nam từ đầuthế kỷ XX đến Cách mạng tháng Tám năm 1945 về thể loại, đề tài, cảm hứng nghệ thuật biểu đạtđược thể hiện trong bài thơ, đoạn thơ

+ Bày tỏ quan điểm của bản thân về vấn đề đặt ra trong văn bản/đoạn trích; rút rathông điệp/bài học cho bản thân

- Huy động được kiến thức và trải nghiệm của bản thân để viết được một đoạn vănnghị luận về một khía cạnh vấn đề xã hội; viết được hoàn chỉnh bài văn nghị luận văn học, biếtliên hệ với thực tiễn; vận dụng kiến thức lí luận văn học để đánh giá, làm nổi bật vấn đềnghị luận

3 Hình thành năng lực

+ Năng lực thu thập thông tin liên quan câu hỏi

+ Năng lực giải quyết các vấn đề đặt ra trong câu hỏi

+ Năng lực trình bày suy nghĩ của cá nhân về nội dung theo yêu cầu

Trang 2

+ Năng lực viết một đoạn văn nghị luận về một khía cạnh của vấn đề xã hội theo yêucầu.

+ Năng lực viết bài văn nghị luận về một văn bản/đoạn trích văn học đã học trong chươngtrình

4 Phẩm chất

- Chăm chỉ, nghiêm túc trong việc làm bài

- Tự tin bày tỏ quan điểm tích cực của bản thân

- Trân trọng và có ý thức gìn giữ những giá trị văn hóa của dân tộc

- Tình yêu đất nước, lòng nhân ái, chăm chỉ, trung thực, tinh thần trách nhiệm

II HÌNH THỨC KIỂM TRA

Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng

cao

Tỉ lệ (%)

Thời gian (phú t)

Tỉ lệ (%)

Thời gian (phú t)

Tỉ lệ (%)

Thời gian (phút )

Tỉ lệ (%)

Số câu hỏi

Trang 3

Tỉ lệ chung 70 30 100

Lưu ý:

- Tất cả các câu hỏi trong đề kiểm tra là câu hỏi tự luận

- Cách cho điểm mỗi câu hỏi được quy định chi tiết trong Đáp án - Hướng dẫn chấm.

- Điểm toàn bài được lấy đến chữ số thập phân thứ nhất sau khi làm tròn số Ví dụ điểm 6,25 làm tròn 6,3 ; điểm 6,75 làm tròn 6,8

IV BẢNG ĐẶC TẢ KĨ THUẬT ĐỀ KIỂM TRA

kĩ năng

Mức độ kiến thức, kĩ

năng cần kiểm tra

Số câu hỏi theo mức độ

Nhận biết

Thôn

g hiểu

Vận dụng

Vận dụng cao

HIỂU

Thơ hiệnđại ViệtNam từđầu thế kỉ

XX đến1945

Nhận biết:

- Xác định đề tài, hìnhtượng nhân vật trữ tìnhtrong bài thơ/đoạn thơ

- Nhận diện được phươngthức biểu đạt, thể thơ, các

Trang 4

kĩ năng

Nhận biết

Thôn

g hiểu

Vận dụng

(ngữ liệungoàisách giáokhoa)

biện pháp tu từ trong bàithơ/đoạn thơ

- Nhận diện được từ ngữ,chi tiết, hình ảnh, trongbài thơ/đoạn thơ

Thông hiểu:

- Hiểu được các thànhphần nghĩa của câu; hiểunhững đặc sắc về nộidung và nghệ thuật củabài thơ/đoạn thơ

- Hiểu được một số đặcđiểm cơ bản của thơ hiệnđại Việt Nam từ đầu thế

kỉ XX đến Cách mạngtháng Tám 1945 về thểloại, đề tài, cảm hứng,nghệ thuật biểu đạt đượcthể hiện trong bàithơ/đoạn thơ

Vận dụng:

- Nhận xét về nội dung vànghệ thuật của bàithơ/đoạn thơ; bày tỏ quanđiểm của bản thân về vấn

đề đặt ra trong bàithơ/đoạn thơ

- Rút ra thông điệp/bàihọc cho bản thân

- Phân biệt thơ hiện đại vàthơ trung đại

Trang 5

kĩ năng

Nhận biết

Thôn

g hiểu

Vận dụng

tư tưởng,đạo lí

Nhận biết:

- Xác định được tư tưởng,đạo lí cần bàn luận

- Xác định được cách thứctrình bày đoạn văn

Vận dụng cao:

- Huy động được kiếnthức và trải nghiệm củabản thân để bàn luận về tưtưởng đạo lí

- Có sáng tạo trong diễnđạt, lập luận làm cho lờivăn có giọng điệu, hìnhảnh, đoạn văn giàu sứcthuyết phục

1*

Nghị luận về một khía

Nhận biết:

- Xác định được hiệntượng đời sống cần bàn

Trang 6

kĩ năng

Nhận biết

Thôn

g hiểu

Vận dụng

cạnh của hiện tượng đờisống

luận

- Xác định cách thức trìnhbày đoạn văn

Thông hiểu:

-Hiểu được thựctrạng/nguyên nhân/ cácmặt lợi – hại, đúng –sai… của hiện tượng đờisống

Vận dụng:

- Vận dụng các kĩ năngdùng từ, viết câu, cácphép liên kết, các phươngthức biểu đạt, các thao táclập luận phù hợp để triểnkhai lập luận, bày tỏ quanđiểm của bản thân về hiệntượng đời sống

- Huy động được kiếnthức và trải nghiệm củabản thân để bàn luận vềhiện tượng đời sống

- Có sáng tạo trong diễnđạt, lập luận làm cho lờivăn có giọng điệu, hìnhảnh, đoạn văn giàu sứcthuyết phục

Nhận biết:

- Xác định được kiểu bài

1*

Trang 7

kĩ năng

Nhận biết

Thôn

g hiểu

Vận dụng

- Vội vàng

(Xuân Diệu)

- Tràng giang

(Huy Cận)

- Đây thôn Vĩ

Dạ (Hàn

Mặc Tử)

- Chiều tối (Hồ

Chí Minh)

- Từ ấy

(Tố Hữu)

nghị luận; vấn đề nghịluận

- Giới thiệu tác giả, bàithơ, đoạn thơ

- Nêu nội dung cảm hứng,hình tượng nhân vật trữtình, đặc điểm nghệ thuậtnổi bật của bài thơ/đoạnthơ

Thông hiểu:

- Diễn giải những đặc sắc

về nội dung và nghệ thuậtcủa bài thơ/đoạn thơ theoyêu cầu của đề: tình cảmquê hương, tư tưởng yêunước; quan niệm thẩm mĩ

và nhân sinh mới mẻ…;

sự kế thừa các thể thơtruyền thống và hiện đạihóa thơ ca về ngôn ngữ,thể loại, hình ảnh,

- Lí giải được một số đặcđiểm của thơ hiện đại từđầu thế kỉ XX đến Cáchmạng tháng Tám 1945được thể hiện trong bàithơ/đoạn thơ

Vận dụng:

- Vận dụng các kĩ năngdùng từ, viết câu, cácphép liên kết, các phương

Trang 8

kĩ năng

Nhận biết

Thôn

g hiểu

Vận dụng

thức biểu đạt, các thao táclập luận để phân tích, cảmnhận về nội dung, nghệthuật của bài thơ/đoạnthơ

- Nhận xét về nội dung,nghệ thuật của bàithơ/đoạn thơ; vị trí, đónggóp của tác giả

- So sánh với các tácphẩm khác; liên hệ vớithực tiễn; vận dụng kiếnthức lí luận văn học đểđánh giá, làm nổi bật vấn

đề nghị luận

- Có sáng tạo trong diễnđạt, lập luận làm cho lờivăn có giọng điệu, hìnhảnh, bài văn giàu sứcthuyết phục

Trang 9

Thời gian: 90 phút (không kể thời gian giao đề)

Ngày kiểm tra: 03/3/2022

(Đề kiểm tra gồm 02 trang, 02 phần, 06 câu)

- Ngày mai trong đám xuân xanh ấy,

Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi

Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi, Hổn hển như lời của nước mây…

Thầm thĩ với ai ngồi dưới trúc, Nghe ra ý vị và thơ ngây

Khách xa gặp lúc mùa xuân chín, Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng:

- “Chị ấy, năm nay còn gánh thóc Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?”

(Thi nhân Việt Nam, Hoài Thanh - Hoài Chân, NXB Văn học, 1995, tr 186,187)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Trang 10

Câu 1 Xác định đề tài của bài thơ.

Câu 2 Trong khổ đầu bài thơ, bức tranh mùa xuân được diễn tả bằng những hình ảnh nào?

Câu 3 Nêu hiệu quả của phép liệt kê được sử dụng trong các câu thơ:

Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi, Hổn hển như lời của nước mây…

Thầm thĩ với ai ngồi dưới trúc, Nghe ra ý vị và thơ ngây

Câu 4 Nêu nhận xét của anh/chị về tâm sự của nhân vật khách trong hai câu thơ cuối:

- “Chị ấy năm nay còn gánh thóc Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?”

II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Anh/chị hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa

của cách “Sống ở thế chủ động” đối với tuổi trẻ hôm nay.

Câu 2 (5,0 điểm)

Cảm nhận của anh/chị cuộc sống và cách sống được nhân vật trữ tình thể hiện trongđoạn thơ sau:

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non nước, và cây, và cỏ rạng, Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ảnh sáng, Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

– Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!

(Trích “Vội vàng” Xuân Diệu, SGK Ngữ văn 11, tập hai, NXB Giáo dục, 2020)

-Hết -Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

Trang 11

Họ tên thí sinh……….Lớp:

………

Trang 12

TRƯỜNG THPT

TỔ NGỮ VĂN

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ II NĂM HỌC 2021

- 2022 ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM

Môn: Ngữ văn, Lớp: 11

(Đáp án và hướng dẫn chấm gồm 5 trang)

1 Bài thơ viết về đề tài mùa xuân

Hướng dẫn chấm:

- Học sinh trả lời như đáp án: 0,75 điểm

- Học sinh trả lời không trả lời đúng: 0 điểm

0,75

2 Trong khổ đầu bài thơ, bức tranh xuân được diễn tả bằng

những hình ảnh: làn nắng ửng, khói mơ tan, đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng, gió trêu tà áo biếc

3 - Phép liệt kê: vắt vẻo, hổn hển, thầm thĩ/ ý vị, thơ ngây

- Diễn tả những cung bậc của tiếng hát trong veo, cao vút,khi rạo rực, thiết tha, đầy khao khát, lúc thủ thỉ, tâm tình…

- Bộc lộ niềm say mê, thích thú trước âm thanh gợi baokhao khát, tình tứ đặc trưng mùa xuân

- Khiến lời thơ giàu hình ảnh, nhạc điệu, giàu cảm xúc

- Trả lời như đáp án: 1,0 điểm

- Trả lời được ý 2 trong đáp án: 0,5 điểm

- Trả lời được 1 ý trong các ý còn lại của đáp án: 0,25 điểm

Lưu ý: Học sinh trả lời các ý trong đáp án bằng các cách

diễn đạt tương đương vẫn cho điểm tối đa.

1,0

4 Nhận xét về tâm sự của nhân vật khách trong hai câu thơ

cuối: Chị ấy năm nay còn gánh thóc/Dọc bờ sông trắng

0,5

Trang 13

nắng chang chang?

- Nhân vật khách bộc lộ niềm nhớ thương, tiếc nuối vẻ đẹp

thôn quê đã thành kỉ niệm

- Đó là những tâm sự buồn, hoài niệm đầy tha thiết, day

dứt, gợi niềm trân trọng tình quê

- Trả lời như Đáp án: 0,5 điểm.

- Trả lời được ½ yêu cầu trong Đáp án: 0,25 điểm

Lưu ý: Học sinh diễn đạt tương đương vẫn cho điểm tối

đa.

1 Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 150 chữ) trình bày suy

nghĩ về ý nghĩa của cách “Sống ở thế chủ động” đối với

tuổi trẻ hôm nay

2,0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy

nạp, tổng-phân- hợp, móc xích hoặc song hành

c Triển khai vấn đề nghị luận

Học sinh có thể vận dụng các thao tác lập luận phù hợp để

triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải nêu

và lí giải được ý nghĩa, của cách sống chủ động đối với

tuổi trẻ Có thể trình bày theo các hướng sau:

- Chủ động là tự mình hành động, không bị chi phối bởi

người khác hoặc hoàn cảnh bên ngoài Sống ở thế chủ

động là làm chủ được tình thế, dám nghĩ, dám hành động

trên tất cả mọi lĩnh vực

- Cuộc sống luôn tồn tại những tình huống, thử thách phải

chủ động tìm cách giải quyết Sống chủ động giúp tuổi trẻ

thêm tự tin, bản lĩnh, linh hoạt ứng xử trong mọi tình

huống để vượt qua khó khăn, hoàn thành mục tiêu, khát

vọng, ước mơ; tạo được cơ hội mới khẳng định bản thân,

đạt được thành công Phê phán những bạn trẻ sống thụ

0,75

Trang 14

động, dựa dẫm, ỷ lại, thoái thác, dễ bi quan, bỏ cuộc.

- Lập luận chưa thật chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng

nhưng không có dẫn chứng hoặc dẫn chứng không tiêu

biểu (0,5 điểm).

- Lập luận không chặt chẽ, thiếu thuyết phục: lí lẽ không

xác đáng, không liên quan mật thiết đến vấn đề nghị luận,

không có dẫn chứng hoặc dẫn chứng không phù hợp (0,25

điểm).

Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng

nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

Lưu ý: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi

Hướng dẫn chấm: huy động được kiến thức và trải

nghiệm của bản thân khi bàn luận; có cái nhìn riêng, mới

mẻ về vấn đề; có sáng tạo trong diễn đạt, lập luận, làm

cho lời văn có giọng điệu, hình ảnh, đoạn văn giàu sức

thuyết phục.

- Đáp ứng được 2 yêu cầu trở lên: 0,5 điểm.

- Đáp ứng dược 1 yêu cầu: 0,25 điểm.

0,5

2 Cảm nhận về cuộc sống và cách sống được nhân vật trữ

tình thể hiện trong đoạn cuối bài thơ Vội vàng

5,0

Trang 15

Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề,Kết bài khái quát được vấn đề.

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Cuộc sống tươi đẹp, xuân sắc và cách sống cuồng nhiệt,vội vàng của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ

0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vậndụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ vàdẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:

* Giới thiệu khái quát về tác giả Xuân Diệu, bài thơ Vội vàng và đoạn thơ.

Hướng dẫn chấm: Phần giới thiệu tác giả: 0,25 điểm;

giới thiệu tác phẩm, đoạn thơ: 0,25 điểm.

0,5

* Nghị luận về cuộc sống và cách sống của nhân vật trữ tình

- Cuộc sống tươi đẹp, xuân sắc, tràn sức sống: hình ảnh liệt

kê sự sống tươi non, quyến rũ, ngọt ngào, tình tứ

Sự sống bắt đầu mơn mởn, mây đưa, gió lượn, cánh bướm, tình yêu…

- Cách sống sôi nổi, hối hả, cuồng nhiệt vội vàng của nhânvật trữ tình

+ Bày tỏ trực tiếp cảm xúc trước cuộc sống: điệp từ Ta muốn ở đầu mỗi câu thơ

+ Hành động chủ động, sôi nổi, hối hả, cuồng nhiệt được

liệt kê theo trình tự tăng tiến: ôm, riết, thâu; điệp liên từ và

+ Cảm xúc say sưa, mê đắm mãnh liệt được liệt kê theo

trình tự tăng tiến; điệp giới từ cho

+ Lời gọi trào dâng khao khát tận hưởng mãnh liệt

* Đặc sắc nghệ thuật

- Thể thơ tự do

- Mạch cảm xúc trào dâng mãnh liệt

- Cách nhìn, cách cảm mới và những sáng tạo độc đáo vềhình ảnh thơ

- Sử dụng ngôn từ giàu hình ảnh, đầy cảm xúc; nhịp điệudồn dập, sôi nổi, hối hả, cuồng nhiệt

2,5

Trang 16

- Phân tích đầy đủ, sâu sắc: 2,0 điểm - 2,5 điểm.

- Phân tích đầy đủ nhưng có ý chưa sâu hoặc phân tích sâu nhưng chưa thật đầy đủ: 1,0 điểm - 1,75 điểm.

- Phân tích chưa đầy đủ hoặc chung chung, sơ sài: 0,25 điểm - 0,75 điểm.

* Đánh giá:

- Đoạn thơ diễn tả tình yêu tha thiết trước xuân sắc cuộc sống và cách sống sôi nổi, hối hả, cuồng nhiệt vội vàng của thi nhân

- Đoạn thơ cũng thể hiện những cách tân nghệ thuật của

“nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới” (Hoài Thanh)

- Trình bày được 2 ý: 0,5 điểm.

0,5

Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá

Hướng dẫn chấm: Học sinh biết vận dụng lí luận văn học

trong quá trình phân tích, đánh giá; biết so sánh với các tác phẩm khác, với thực tiễn đời sống để làm nổi bật vấn

đề nghị luận; văn viết giàu hình ảnh, cảm xúc.

- Đáp ứng được 1 yêu cầu: 0,25 điểm.

Trang 17

Xuân về hoa cải nở vàng hoe.

Gạo nếp ngày xuân gói bánh chưng,

Cả đêm cuối chạp nướng than hồng.

Quần đào, áo đỏ, tranh gà lợn, Cơm tám, dưa hành, thịt mỡ đông.

1941

(Đoàn Văn Cừ toàn tập, NXB Hội nhà văn, 2013)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1 Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Câu 2 Trong bài thơ, nhà của bà được miêu tả bằng những hình ảnh nào?

Câu 3 Anh/ chị hiểu như thế nào về nội dung câu thơ:

Gạo nếp ngày xuân gói bánh chưng,

Cả đêm cuối chạp nướng than hồng.

Quần đào, áo đỏ, tranh gà lợn, Cơm tám, dưa hành, thịt mỡ đông.

Câu 4: Anh/ chị rút ra thông điệp gì trong bài thơ?

Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ trong bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu:

Tôi muốn tắt nắng đi Cho màu đừng nhạt mất;

Tôi muốn buộc gió lại Cho hương đừng bay đi.

Trang 18

Của ong bướm này đây tuần tháng mật;

Này đây hoa của đồng nội xanh rì;

Này đây lá của cành tơ phơ phất;

Của yến anh này đây khúc tình si;

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi, Mỗi sáng sớm, thần Vui hằng gõ cửa;

Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;

(Trích: Vội vàng, Xuân Diệu, Ngữ văn 11, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2010, tr.22)

Thể thơ trong bài thơ trên: Thể thơ bảy chữ

Hướng dẫn chấm: Học sinh xác định thể thơ như đáp án

mới cho điểm.

0,75

2

Trong bài thơ, nhà của bà được miêu tả bằng những hìnhảnh: túp nhà tre, hàng cau trước hè, mảnh vườn rào giậunứa, hoa caỉ nở vàng hoe

- Trả lời như đáp án: 0,75 điểm.

- Trả lời được 1/2 yêu cầu trong Đáp án: 0,5 điểm.

0,75

3 Nội dung câu thơ:

- Nhứng thức đặc trưng cho ngày tết cổ truyền của dân tộcđược hiện nên qua nhứng hình ảnh sống động

- Gợi không khí vui tươi, rộn rã, ấm cúng trong ngày tết quêhương

- Trả lời được ý 1 đúng như Đáp án: 0,25 điểm, trả lời sai

1,0

Trang 19

Đáp án: không cho điểm.

- Trả lời được ý 2 đúng như trong Đáp án: 0,75 điểm.

- Trả lời được 1 phần của ý 2 trong Đáp án: 0,5 điểm.

Lưu ý: Học sinh trả lời các ý 2 trong Đáp án bằng các cách

diễn đạt tương đương vẫn cho điểm tối đa ở ý 2.

4

Thông điệp:

- Bảo tồn và phát huy nét đẹp văn hoá cổ truyền

- Giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc

- Trả lời đúng được 1 trong 2 yêu cầu trong Đáp án: 0,25 điểm.

0,5

1 Viết đoạn văn bày tỏ suy nghĩ của mình về việcgiữ gìn bản

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quynạp, tổng-phân- hợp, móc xích hoặc song hành

 Giới thiệu vấn đề cần nghị luận

 Giữ gìn văn hóa dân tộc là một vấn đề vô cùng quan trọng, nó là điều nhắc nhở thế hệ thanh niên chúng ta phải biết ghi nhớ, gìn giữ những nét văn hóa truyền thống, vốn có của dân tộc

II Thân bài

a Giải thích vấn đề

- Văn hóa là tất cả những yếu tố vật chất tinh thần đặc trưng cho một cộng đồng xã hội, được cộng đồng đó chấp nhận,

sử dụng và gìn giữ nó theo thời gian

Ví dụ: văn hóa ứng xử, văn hóa cổ truyền Việt Nam,…

- Giữ gìn văn hóa là giữ gìn những giá trị tinh thần tốt đẹp

đã được hình thành và lưu truyền từ xa xưa đến ngày nay

0,75

Trang 20

b Bàn luận: Giữ gìn văn hóa là điều tốt đẹp và cần thiết

- Nếu chúng ta biết giữ gìn văn hóa:

 Tâm hồn mỗi người sẽ trở nên giàu có, hướng thiện, vốn sống được tăng lên, hiểu rõ hơn về nguồn cội, quê hương và những tri thức mới lạ trên thế giới

 Một xã hội giữ gìn được văn hóa sẽ là một xã hội văn minh Ví dụ: Việt Nam và Do Thái là hai quốc gia duy nhất trải qua hơn 1000 năm bị đô hộ vẫn giữ được tiếng nói của mình

 Nhân vật bà Hiền trong truyện ngắn “ Một người Hà Nội” (Nguyễn Khải ) giữ gìn văn hóa người Hà Nội: cách ứng xử, ăn uống, nói năng cho đến những thú chơi thanh nhã,…

- Nếu chúng ta không biết giữ gìn văn hóa:

 Tâm hồn mỗi người sẽ trở nên khô khan, vốn kiến thức về cuộc sống sẽ bị hạn hẹp, dẫn tới những nhận thức lệch lạc, không đúng đắn (nêu ví dụ)

 Một xã hội không giữ gìn được văn hóa, không giữ gìn được những điều tốt đẹp cha ông để lại sẽ là một

xã hội trống rỗng, không thể phát triển lâu bền nếu quên mất đi nguồn cội tốt đẹp của mình

c Làm thế nào để giữ gìn văn hóa dân tộc?

+ Đầu tiên cần phải nói đến ý thức của mỗi cá nhân Mỗi người dân, từ người già đến trẻ nhỏ, đều cần ý thức được vaitrò to lớn của bản sắc văn hóa dân tộc Từ đó, biết bảo vệ giữ gìn chúng không bị mai một đi theo thời gian

Ví dụ như, hiện nay có rất nhiều bạn trẻ theo đuổi những loại hình văn hóa nghệ thuật dân gian như: ca trù, cải lương,chèo…

 Cần phải có sự vào cuộc của chính quyền từ trung ương đến địa phương Nhà nước cần đầu tư trùng tu lạinhững sản phẩm văn hóa thuộc về vật chất cũng như bảo vệ những sản phẩm văn hóa thuộc về tinh thần…

 Việc giữ gìn bản sắc văn hóa cũng đến từ những hànhđộng vô cùng nhỏ bé: Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, mặc áo dài trong những ngày lễ lớn của đất nước…

Trang 21

d Bài học nhận thức

- Hiện nay, nhiều người, nhất là những người trẻ đang dần

quên mất những giá trị văn hóa tốt đẹp (Ví dụ: không biết

cách cư xử có văn hóa, sử dụng những từ ngữ, cách nói,

cách viết làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt )

- Nhiều nền văn hóa khác nhau đã và đang du nhập vào Việt

Nam: văn hóa châu u, văn hóa Hàn quốc, Nhiều bạn trẻ

bị ảnh hưởng quá nặng nề, dẫn đến những hành động quá

mức, thậm chí là lệch lạc, sai trái (sính ngoại, sống quá

“thoáng”, đua đòi )

- Tất nhiên thì việc tiếp thu những văn hóa mới lạ là điều

cần thiết, nhưng hơn tất cả phải giữ gìn và phát triển văn

hóa dân tộc, không được để mất đi những giá trị tốt đẹp của

cha ông để lại, nhất là trong bối cảnh hiện nay, có rất nhiều

những mối đe dọa đang rình rập xung quanh ta mọi lúc mọi

nơi

III Kết bài

- Đánh giá chung Giữ gìn văn hóa dân tộc không phải là

trách nhiệm của riêng ai mà nó là của cả một dân tộc, một

quốc gia và trong đó đóng vai trò quan trọng của các thế hệ

- Lập luận chưa thật chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng

nhưng không có dẫn chứng hoặc dẫn chứng không tiêu biểu

(0,5 điểm).

- Lập luận không chặt chẽ, thiếu thuyết phục: lí lẽ không

xác đáng, không liên quan mật thiết đến vấn đề nghị luận,

không có dẫn chứng hoặc dẫn chứng không phù hợp (0,25

điểm).

Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng

nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

0,25

Trang 22

Lưu ý: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính

tả, ngữ pháp.

e Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn

đạt mới mẻ

Hướng dẫn chấm: Huy động được kiến thức và trải nghiệm

của bản thân khi bàn luận; có cái nhìn riêng, mới mẻ về vấn

đề; có sáng tạo trong diễn đạt, lập luận, làm cho lời văn có

giọng điệu, hình ảnh, đoạn văn giàu sức thuyết phục.

- Đáp ứng dược 1 yêu cầu: 0,25 điểm.

0,5

2 Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ trong bài thơ Vội

a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề,

Kết bài khái quát được vấn đề

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Cảm nhận về đoạn thơ trong bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu. 0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận

dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và

dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:

* Giới thiệu khái quát về tác giả Xuân Diệu, bài thơ Vội vàng

và đoạn trích

Hướng dẫn chấm: Phần giới thiệu tác giả: 0,25 điểm; giới

thiệu tác phẩm, đoạn trích: 0,25 điểm.

0,5

* Cảm nhận về đoạn thơ:

- Đoạn thơ mở đầu bằng 4 câu thơ ngũ ngôn chứa đựng

những khát vọng mãnh liệt và táo bạo của thi nhân Điệp

ngữ “Ta muốn” kết hợp động từ mạnh “tắt, buộc” -> Làm

nổi bật khát vọng của nhà thơ

- Vẻ đẹp của thiên nhiên:

+ Gần gũi, thân quen (nắng gió, hoa lá, ánh sáng, âm thanh);

tươi đẹp, tràn đầy sức sống, niềm vui (đồng nội xanh rì,

2,5

Trang 23

cánh tơ phơ phất, thần vui gõ cửa…); tình tứ, quyến rũ (ong

bướm, tuần tháng mật, ngon như một cặp môi gần…)

+ Thiên nhiên được diễn đạt bằng những hình ảnh mới lạ;

ngôn từ gợi cảm, tinh tế với nhiều biện pháp tu từ đặc sắc

(nhân hóa, so sánh, điệp ngữ…)

- Cái tôi trữ tình:

+ Cái tôi ý thức cá nhân mạnh mẽ đầy lòng tham muốn:

Cách nhìn đời trẻ trung qua lăng kính tình yêu Vẻ đẹp của

con người được nhà thơ lấy làm chuẩn mực cho cái đẹp của

tự nhiên; tình cảm thiết tha, rạo rực, đắm say vừa vội vàng

quyến luyến do cảm nhận được bước đi của thời gian

+ Cái tôi trữ tình được thể hiện bằng giọng điệu say mê;

nhịp điệu gấp gáp, từ ngữ táo bạo

- Phân tích đầy đủ, sâu sắc: 2,0 điểm - 2,5 điểm.

- Phân tích đầy đủ nhưng có ý chưa sâu hoặc phân tích sâu

nhưng chưa thật đầy đủ: 1,0 điểm - 1,75 điểm.

- Phân tích chưa đầy đủ hoặc chung chung, sơ sài: 0,25 điểm

- 0,75 điểm.

* Đánh giá:

- Thiên nhiên tràn đầy sức sống và xuân tình; lối thể hiện rất

hiện đại

- Cái tôi thiết tha gắn bó với trần thế và khát khao thụ hưởng

những hương sắc trần gian; biểu hiện một quan niệm sống

tích cực

0,5

Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều

Trang 24

đạt mới mẻ.

Hướng dẫn chấm: Học sinh biết vận dụng lí luận văn học

trong quá trình phân tích, đánh giá; biết so sánh với các tác phẩm khác, với thực tiễn đời sống để làm nổi bật vấn đề nghị luận; văn viết giàu hình ảnh, cảm xúc.

- Đáp ứng được 1 yêu cầu: 0,25 điểm.

Trang 25

TRƯỜNG THPT

ĐỀ KIỂM TRA CHÍNH THỨC

NĂM HỌC 2020 - 2021 Môn thi: Ngữ văn - Ngày thi: 10/05/2021

Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian

giao đề)

HƯỚNG DẪN CHẤM

(Gồm 06 trang)

I MỤC TIÊU CỦA ĐỀ KIỂM TRA

- Đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng trong chương trình lớp 11

- Đánh giá việc học sinh vận dụng kiến thức, kĩ năng đọc hiểu VB, xác định nội dung nghịluận xã hội, nghị luận văn học, lập dàn ý, phân tích, cảm thụ được một đoạn thơ trong tácphẩm văn học thuộc chương trình Ngữ văn lớp 11

II HÌNH THỨC KIỂM TRA.

- Hình thức : Tự luận

- Thời gian : 90 phút

- Cách thức tổ chức : Học sinh thi tập trung, chia phòng

III THIẾT LẬP MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA

Mức độ

Vận dụng

Tổng Vận dụng

thấp

I Đọc hiểu

- Nhận biết vàchỉ ra phươngthức biểu đạtchính

- Hiểu Tại sao tácgiả cho rằng:

Không phải lúc nào chúng ta cũng gặp được môi trường tốt để ươm mầm và nuôi dưỡng ước mơ?

- Hiểu về câu nói: Nhưng nếu chúng ta mãi thụ động ngồi chờ đến khi con đường thành công hoàn toàn

mở ra trước mặt

- Vì sao rút rabài học?

Trang 26

- Bài học tâmđắc nhất anh/chịrút ra từ đoạntrích là gì?

thì có lẽ cả cuộc đời này chúng ta

sẽ ngồi trên chiếc xích đu trước cổng nhà?

Số câu:

Số điểm

Tỉ lệ %

1,50,75 điểm =7,5%

21,5 điểm

=15%

0,50,75 điểm

= 7,5%

43,0 điểm

về một tư tưởngđạo lí rút ra từphần Đọc hiểu

- Xác định đúngvấn đề cần nghịluận

- Nắm được nộidung, yêu cầu,cách thức triểnkhai của bài văn

NL về một tưtưởng đạo lí;

Biết tổ chức cấutrúc bài viết theo

bố cục 3 phần:

Mở bài, thânbài, kết bài

- Giải thích đượcvấn đề nghị luận

- Đảm bảochuẩn chính tả,ngữ pháp tiếngViệt

- Biết vận dụng kĩnăng, vận dụngcác thao tác lậpluận, phương thứcbiểu đạt bàn luậnvấn đề

- Lấy được dẫnchứng tiêu biểu,phân tích dẫnchứng làm sáng

tỏ vấn đề cầnnghị luận

- Liên hệ vớibản thân, rút

ra bài họcnhận thức vàhành động

- Bài viết có

sự sáng tạotrong cáchdiễn đạt, dùng

từ, đặt câu

Trang 27

- Xác định đúngvấn đề cần nghịluận

- Chính tả, dùng

từ, đặt câu chuẩnngữ pháp tiếng Việt

- Nắm được nộidung, yêu cầu,cách thức triểnkhai của bài văn

NL về đoạn thơ;

Biết tổ chức cấutrúc bài viết theo

bố cục 3 phần:

Mở bài, thân bài,kết bài

- Hiểu, phân tích,chứng minh nộidung và nghệthuật của đoạnthơ

- Biết vận

năng,vậndụng các thaotác lập luận,phương thứcbiểu đạt đánhgiá, mở rộng,nâng cao vấn

đề cần Nghịluận

- Bài viết

có sựsáng tạotrongcáchdiễn đạt,dùng từ,đặt câu

= 50%Tổng số câu

Tổng số điểm

Tỉ lệ %

5,25 điểm(=52,5 %)

2,75 điểm(=27,5%)

1,5 điểm(=15 %)

0,5 điểm(=5%)

Sốcâu: 3

=10điểm

=100%

Trang 28

ĐỀ KIỂM TRA CHÍNH THỨC Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian

giao đề) (Đề thi gồm 02 trang)

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

Không phải lúc nào chúng ta cũng gặp được môi trường tốt để ươm mầm và nuôi dưỡng ước mơ Đôi khi ước mơ bị chi phối bởi định kiến và nỗi ám ảnh trong quá khứ Một số người tin rằng mình sẽ chẳng bao giờ làm được điều gì lớn lao cả bởi bố mẹ thường xuyên nhận xét về họ như thế Một số khác lại bị mặc cảm bởi sự không hoàn thiện

về trình độ học vấn hay khiếm khuyết của bản thân nên tự cho rằng mình không đủ tố chất

để thành công […]

Vì vậy từ bây giờ chúng ta hãy mạnh dạn bước ra khỏi lối mòn của những nhận định và định kiến trước đây để bắt đầu một chặng đường mới phía trước Xuất phát điểm cho tất cả những điều tốt đẹp trong tương lai là dám ước mơ Đúng thế, nghỉ ngơi bao giờ cũng thoải mái hơn là cố gắng, từ bỏ bao giờ cũng dễ dàng hơn là giữ chặt Nhưng nếu chúng ta mãi thụ động ngồi chờ đến khi con đường thành công hoàn toàn mở ra trước mặt thì có lẽ cả cuộc đời này chúng ta sẽ ngồi trên chiếc xích đu trước cổng nhà Bạn hãy hình dung mình đang đứng trên boong một chiếc tàu, ngắm đại dương bao la và trời xanh đầy nắng trong một tâm thế hoàn toàn tự do Bạn có thể cảm nhận được mùi hương của đóa hoa thành công nhưng muốn hái được chúng thì bạn phải rời vị trí và phải chịu đựng đau đớn bởi những chiếc gai nhọn của nó […]

(Khởi nguồn của ước mơ - Dám ước mơ

của Florence Littauer, NXB Tổng hợp TPHCM, tr 27)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1: Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích?

Câu 2: Tại sao tác giả cho rằng: Không phải lúc nào chúng ta cũng gặp được môi trường

tốt để ươm mầm và nuôi dưỡng ước mơ?

Câu 3: Anh/chị hiểu như thế nào về câu nói: Nhưng nếu chúng ta mãi thụ động ngồi chờ

đến khi con đường thành công hoàn toàn mở ra trước mặt thì có lẽ cả cuộc đời này chúng

ta sẽ ngồi trên chiếc xích đu trước cổng nhà?

Câu 4: Bài học tâm đắc anh/chị rút ra từ đoạn trích? Vì sao?

PHẦN II: LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1: (2.0 điểm)

Từ đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày

suy nghĩ của anh/chị về ý kiến: Xuất phát điểm cho tất cả những điều tốt đẹp trong tương lai là dám ước mơ.

Câu 2: (5.0 điểm)

Trang 29

Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau:

Sao anh không về chơi thôn Vĩ?

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền.

Gió theo lối gió, mây đường mây Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay Thuyền ai đậu bến sông trăng đó

Có chở trăng về kịp tối nay?

(Đây thôn Vĩ Dạ - Hàn Mặc Tử, Ngữ văn 11,

Tập 2, NXB Giáo dục, 2007, tr 39)

-Hết -Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

Họ và tên thí sinh: Số báo danh:

Trang 30

IV HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM

1 - Phương thức biểu đạt chính là: nghị luận 0,5

2 Tác giả cho rằng Không phải lúc nào chúng ta cũng gặp được môi

trường tốt để ươm mầm và nuôi dưỡng ước mơ là vì:

- Ta bị chi phối bởi định kiến và nỗi ám ảnh trong quá khứ;

- Do ta tin rằng mình không thể làm được điều gì lớn lao bởi ảnhhưởng từ nhận xét của bố mẹ về mình;

- Bị mặc cảm bởi sự không hoàn thiện về trình độ học vấn haykhiếm khuyết của bản thân nên tự cho rằng mình không đủ tố chất

để thành công

0,75

3 Có thể hiểu câu: Nhưng nếu chúng ta mãi thụ động ngồi chờ đến

khi con đường thành công hoàn toàn mở ra trước mặt thì có lẽ cả cuộc đời này chúng ta sẽ ngồi trên chiếc xích đu trước cổng nhà

là:

- Tác giả dùng hình ảnh chiếc xích đu trước cổng nhà để ẩn dụ cho

lối sống chỉ thích nhàn nhã, bình yên không sóng gió, sống trongvùng an toàn Đó là lối sống thụ động, tầm thường, ích kỷ, tẻ nhạt,không có cơ hội được khám phá, sáng tạo, rèn luyện bản thân trongthử thách để trải nghiệm và khai mở trí tuệ…

- Từ đó, tác giả khẳng định: lối sống thụ động, chờ đợi để có được thành công là điều không thể đạt được

0,5

0,25

4 - HS nêu bài học tâm đắc rút ra cho bản thân Có thể theo hướng:

+ Dám ước mơ và biến ước mơ thành hiện thực;

+ Không thụ động, chờ đợi thành công; 0,25

Trang 31

+ Mạnh dạn bước ra khỏi lối mòn của những định kiến đám đông,dám sống là mình;

+ Dám bước ra khỏi vùng an toàn và nỗi sợ cố hữu để có cơ hộichinh phục thế giới và khám phá sức mạnh bản thân

…

- HS lí giải vì sao một cách thuyết phục Chẳng hạn:

+ Muốn có được hạnh phúc, thành công thì con người cần chủđộng, dám ước mơ và dám biến ước mơ thành hiện thực; sẵn sàngmạnh dạn bước ra khỏi lối mòn của những định kiến đám đông và

sự trì níu, do dự không dám sống là mình; dám bước ra khỏi vùng

an toàn và nỗi sợ cố hữu để có cơ hội chinh phục thế giới và khámphá sức mạnh bản thân

+ Trên con đường thành công luôn tiềm ẩn chông gai và thử thách

nên chỉ những ai đủ bản lĩnh, ý chí, nghị lực và niềm tin thì mới có thể cảm nhận được mùi hương của đóa hoa thành công và hái được chúng.

Từ đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200

chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến: Xuất phát điểm cho tất cả những điều tốt đẹp trong tương lai là dám ước mơ.

2,0

a Đảm bảo các yêu cầu về hình thức đoạn văn

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp,tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Xuất phát điểm cho tất

cả những điều tốt đẹp trong tương lai là dám ước mơ.

0,25

c Triển khai vấn đề nghị luận

Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khaivấn đề nghị luận theo nhiều cách Có thể theo hướng sau:

*Giải thích

- Ước mơ chính là những dự định, mong muốn, khát khao tốt đẹp

1,0

Trang 32

mà con người mong muốn thực hiện trong một khoảng thời giannhất định.

- Xuất phát điểm cho tất cả những điều tốt đẹp trong tương lai là dám ước mơ: Khi con người dám ước mơ dù là nhỏ bé bình dị hay

lớn lao cao cả thì cũng sẽ tạo tiền đề cho những điều tốt đẹp trongtương lai

*Bình luận:Tại sao Xuất phát điểm cho tất cả những điều tốt đẹp

trong tương lai là dám ước mơ?

- Ước mơ như ngọn hải đăng định hướng cho con người đến bến

bờ hạnh phúc, thành công Ước mơ hướng ta đến với những điềumới mẻ và khác biệt so với thực tại, giúp ta nuôi dưỡng khát vọngvượt lên những điều bình thường, đem đến cho ta niềm vui hứngkhởi và nhiều điều thú vị trong cuộc sống

- Ước mơ là động lực thôi thúc con người nỗ lực hành động, kiêntrì, dũng cảm vượt qua thách thức để biến ước mơ thành hiện thực

- Ước mơ nâng tâm hồn con người lên tầm vĩ đại khi khám pháđược năng lực bản thân khẳng định được chính mình, nung nấuđam mê, cống hiến, sáng tạo giúp cuộc đời con người trở nên đángsống

(Lấy dẫn chứng)

àTừ đó khẳng định: Chỉ có ước mơ mới khiến ta tạo dựng được

tương lai, điều không thể của hôm nay sẽ hóa thành hiện thực của ngày mai (V Huy-go)

- Phê phán:

+ Những người không dám ước mơ, không thắp lên trong mìnhngọn lửa khát vọng con người sẽ rơi vào cảnh sống nhàm chán,biến cuộc đời của mình trở nên vô danh, vô nghĩa không chờ đợikhông hy vọng, để tâm hồn tàn lụi ngay từ khi còn sống

+ Những người tham vọng bất chấp mọi giá để đạt được điều mìnhmuốn hoặc mơ ước viển vông, phù phiếm, xa rời thực tế

*Bài học

- Hãy dám ước mơ, hãy đánh thức ngọn núi lửa đang ngủ trong trái

Trang 33

tim bạn ta sẽ đón nhận điều tốt đẹp ở ngày mai.

- Hãy nỗ lực phấn đấu học tập, lao động, sáng tạo để đạt được

những điều tốt đẹp trong tương lai

- Ước mơ phải phù hợp với khả năng vì cuộc đời ngắn ngủi không

cho phép ta hi vọng quá xa vời

2 Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau:

Sao anh không về chơi thôn Vĩ?

…

Có chở trăng về kịp tối nay?

5,0

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, kết bài

khái quát được vấn đề

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Vẻ đẹp bức tranh thiên

nhiên và tâm trạng thi nhân

0,25

c Triển khai vấn đề

Chia vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp; các luận

điểm được triển khai theo trình tự hợp lí, có sự liên kết chặt chẽ; sử

dụng tốt các thao tác lập luận để triển khai các luận điểm (trong đó

phải có các thao tác phân tích, chứng minh, bình luận, so sánh);

biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng:

HS có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần đảm bảo các yêu

cầu sau:

4,0

* Giới thiệu về tác giả Hàn Mặc Tử, bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ

* Cảm nhận đoạn thơ

- Khổ 1: Bức tranh thiên nhiên thôn Vĩ trong buổi sớm mai mộc

mạc, trong sáng, thơ mộng hài hòa, giàu sức sống

0,25

1,5

Trang 34

+ Câu 1 là câu hỏi tu từ mang nhiều sắc thái: vừa là câu hỏi vừa là

lời trách nhẹ nhàng, vừa là lời mời mọc ân cần, tha thiết của cô

gái; là lời tự vấn của chính nhà thơ -> đánh thức dậy những kỷ

niệm đẹp đẽ trong lòng nhà thơ về xứ Huế, về Vĩ Dạ thân thương

+ 2 câu thơ tiếp: gợi lên vẻ đẹp nên thơ, tươi đẹp, hữu tình của

thiên nhiên thôn Vĩ trong khoảnh khắc sớm mai (phân tích hình

ảnh nắng hàng cau, nắng mới lên, động từ nhìn, tính từ mướt, phép

so sánh xanh như ngọc)

+ Câu cuối: bức tranh thôn Vĩ thêm sinh động, hài hoà với sự xuất

hiện của con người (Phân tích hình ảnh mặt chữ điền: là cảnh hay

người? là khuôn mặt của đàn ông hay đàn bà? của người thôn Vĩ

hay của người trở về thôn Vĩ?)

=> Bức tranh thiên nhiên hiện lên đẹp, thơ mộng, tươi sáng, trong

trẻo, tràn đầy sức sống Phải là người yêu thiên nhiên tha thiết, gắn

bó với thiên nhiên, có trí tưởng tượng phong phú, nhà thơ mới vẽ

lên bức tranh thôn Vĩ đẹp đẽ đến vậy Đằng sau bức tranh phong

cảnh nỗi niềm của thi nhân Đó là niềm vui, là hi vọng lóe sáng về

tình yêu và hạnh phúc của nhà thơ

- Khổ 2: Bức tranh thiên nhiên thôn Vĩ mở rộng với trời, mây,

sông nước xứ Huế Thiên nhiên chia lìa, li tán nhưng rất đỗi thơ

mộng, huyền ảo

+ 2 câu đầu bao quát toàn cảnh với hình ảnh gió mây chia lìa đôi

ngả, dòng nước buồn thiu hoa bắp lay gợi nỗi buồn hiu hắt -> Tâm

trạng buồn, hiu hắt mang dự cảm về hạnh phúc chia xa của thi

nhân

+ 2 câu sau tả cảnh dòng sông Hương trong đêm trăng lung linh

huyền ảo vừa thực vừa mộng (phân tích hình ảnh thuyền trăng,

bến sông trăng, câu hỏi tu từ) Đằng sau cảnh vật là tâm trạng vừa

đau đớn, khắc khoải vừa khát khao, mong chờ đến cháy bỏng của

nhà thơ

=> Cảnh xứ Huế và dự cảm hạnh phúc chia xa của nhà thơ

* Đánh giá

1,5

Trang 35

- Nội dung:

+ Bức tranh thiên nhiên xứ Huế đẹp, thơ mộng, lung linh, huyền

ảo, vừa thực, vừa mộng

+ Thể hiện tâm trạng đầy băn khoăn day dứt và tình yêu sâu nặng

với cuộc đời của nhà thơ

- Nghệ thuật: Bút pháp trữ tình thiên về gợi tả và giàu liên tưởng,

hình ảnh thơ độc đáo, sáng tạo, có sự hòa quyện giữa thực và ảo;

ngôn ngữ trong sáng tinh tế, đa nghĩa; các biện pháp khác (Câu hỏi

tu từ, so sánh, chuyển đổi cảm giác, nhịp thơ, đại từ phiếm chỉ

ai…)

- So sánh, mở rộng: Đoạn thơ nói riêng và Đây thôn Vĩ Dạ nói

chung, Hàn Mặc Tử đã góp thêm một nốt nhạc buồn vào dàn đồng

ca đa điệu sầu của thơ Mới (so sánh với các nhà thơ Mới cùng

Trang 36

I MỤC TIÊU KIỂM TRA

1 Kiến thức

- Nội dung, yêu cầu của dạng bài đọc- hiểu thơ hiện đại Việt Nam từ đầu thế kỉ XXđến năm 1945/thơ nước ngoài (ngữ liệu ngoài sách giáo khoa); Nghị luận hiện đại (ngữliệu ngoài sách giáo khoa).;Truyện nước ngoài (ngữ liệu ngoài sách giáo khoa)

- Viết đoạn văn nghị luận xã hội: Nghị luận về một tư tưởng đạo lí; Nghị luận vềmột hiện tượng đời sống,

- Viết bài văn nghị luận văn học:

+ Nội dung, yêu cầu của dạng bài nghị luận về văn bản thơ hiện đại Việt Nam

+ Có cách thức triển khai bài nghị luận về văn bản thơ hiện đại

+ Nhận diện được nội dung và nghệ thuật trong một số văn bản thơ hiện đại ViệtNam

2 Kĩ năng

- Huy động kiến thức và những trải nghiệm của bản thân để viết bài nghị luận về thơhiện đại Việt Nam

- Từ đó học sinh có thể hình thành các năng lực sau:

+ Năng lực thu thập thông tin liên quan vấn đề nghị luận.

+ Năng lực giải quyết các vấn đề đặt ra trong vấn đề nghị luận.

+ Năng lực trình bày cảm nhận của cá nhân về ý nghĩa của vấn đề nghị luận

3 Về thái độ

- Nghiêm túc trong việc viết văn và học văn

- Có những suy nghĩ, cảm xúc lành mạnh, trong sáng

II HÌNH THỨC KIỂM TRA

Trang 37

- Hình thức: tự luận.

- Cách tổ chức: học sinh làm bài trên lớp trong thời gian 90 phút

MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ II MÔN: NGỮ VĂN 11 - THỜI GIAN LÀM BÀI: 90 PHÚT

Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng

cao

Tỉ lệ (%)

Thời gian (phút)

Tỉ lệ (%)

Tỉ

lệ (%)

Số câu hỏi

- Tất cả các câu hỏi trong đề kiểm tra là câu hỏi tự luận

- Cách cho điểm mỗi câu hỏi được quy định chi tiết trong Đáp án/Hướng dẫn chấm

IV BẢNG ĐẶC TẢ KĨ THUẬT ĐỀ KIỂM TRA

Trang 38

Nhận biết

Thôn

g hiểu

Vận dụng

Vận dụn g cao

1 ĐỌC HIỂU Thơ hiện đại

Việt Nam từđầu thế kỉ XX

1945/thơnước ngoài(ngữ liệungoài sáchgiáo khoa)

Nhận biết:

- Xác định đề tài, hìnhtượng nhân vật trữ tìnhtrong bài thơ/đoạn thơ

- Nhận diện được phươngthức biểu đạt, thể thơ, cácbiện pháp tu từ trong bàithơ/đoạn thơ

- Chỉ ra các từ ngữ, chi tiết,hình ảnh, trong bài thơ/

đoạn thơ

Thông hiểu:

- Hiểu được các thành phầnnghĩa của câu; hiểu nhữngđặc sắc về nội dung vànghệ thuật của bài thơ/đoạnthơ

- Hiểu được một số đặcđiểm cơ bản của thơ hiệnđại Việt Nam từ đầu thế kỉ

XX đến Cách mạng thángTám 1945 về thể loại, đềtài, cảm hứng, nghệ thuậtbiểu đạt được thể hiệntrong bài thơ/đoạn thơ

Vận dụng:

- Nhận xét về nội dung vànghệ thuật của bài thơ/đoạnthơ; bày tỏ quan điểm củabản thân về vấn đề đặt ra

Trang 39

Nhận biết

Thôn

g hiểu

Vận dụng

trong bài thơ/đoạn thơ

- Rút ra thông điệp/bài họccho bản thân

- Phân biệt thơ hiện đại vàthơ trung đại

Nghị luậnhiện đại (ngữliệu ngoàisách giáokhoa)

Nhận biết:

- Xác định thông tin đượcnêu trong văn bản/đoạntrích (Câu 2)

- Nhận diện được phươngthức biểu đạt, thao tác lậpluận, phong cách ngôn ngữ,biện pháp tu từ, trong vănbản/đoạn trích (Câu 1)

Thông hiểu:

- Hiểu được các thành phầnnghĩa của câu; nội dung củavăn bản/đoạn trích (Câu 3)

- Hiểu được cách triển khailập luận, ngôn ngữ biểu đạt;

các biện pháp tu từ, đặctrưng của phong cách ngônngữ trong văn bản/đoạntrích

- Hiểu được những đặcđiểm cơ bản của nghị luậnhiện đại thể hiện trong vănbản/đoạn trích

Vận dụng:

Trang 40

Nhận biết

Thôn

g hiểu

Vận dụng

- Nhận xét về nội dung vànghệ thuật của vănbản/đoạn trích; bày tỏ quanđiểm của bản thân về vấn

đề đặt ra trong vănbản/đoạn trích (Câu 4)

- Rút ra thông điệp/bài họccho bản thân

- Phân biệt được nghị luậnhiện đại và nghị luận trungđại

Truyện nướcngoài (ngữliệu ngoàisách giáokhoa)

Nhận biết

- Xác định được đề tài, cốttruyện, các chi tiết, sự việctiêu biểu trong vănbản/đoạn trích

- Nhận diện được phươngthức biểu đạt, các biện phápnghệ thuật, ngôi kể, hệthống nhân vật trong vănbản/đoạn trích

Định dạng
Số trang	81
Dung lượng	589,5 KB