Giáo án dạy thêm ngữ văn 8 kì 1, chất lượng (đang dùng)

Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học.” Ngữ văn 8- tập 1 Câu 1: Đoạn văn trên trích trong văn bản nào?. Câu 7: Từ ngữ liệu

- Nắm được giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản.

- Dòng cảm xúc của nhân vật tôi

2 Kỹ năng:

- Kĩ năng tóm tắt văn bản

- Phân tích tâm lí nhân vật

- Bước đầu biết đọc- hiểu văn bản hồi kí

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự

để phân tích tác phẩm truyện

3 Thái độ:

- Yêu thích môn học

- Yêu mến, trân trọng, biết ơn gia đình, thầy cô, mái trường

4 Định hướng phát triển năng lực :

- Đọc hiểu văn bản, phân tích…

II Kiểm tra bài cũ: (3’)

- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

III Bài mới:

TIẾT 1:

Phần I Kiến thức cơ bản

1.Tác giả:Thanh Tịnh(1911-1988)

- Quê ở Huế

- Là nhà văn có sáng tác từ trước CMT8 ở các thể loại thơ, truyện; sáng tác của

- Thanh Tịnh đã có những đóng góp trong nhiều lĩnh vực: truyện ngắn, truyện

dài, thơ, ca dao, bút kí văn học, song có lẽ thành công hơn cả là truyện ngắn và thơ

- Thanh Tịnh toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo

2.Văn bản

- Xuất xứ: “Tôi đi học” in trong tập “Quê mẹ” (1941), một tập văn xuôi nổi bật

nhất của Thanh Tịnh

- Kết cấu: Truyện được kết cấu theo dòng hồi tưởng của nhân vật “tôi” Dòng hồi

tưởng được khơi gợi hết sức tự nhiên bằng một khung cảnh mùa thu hiện tại và từ

đó nhớ lại lần lượt từng không gian, thời gian, từng con người, cảnh vật với nhữngcảm giác cụ thể trong quá khứ

- Phương thức biểu đạt: Nhà văn đã kết hơp các phương thức tự sự, miêu tả và

biểu cảm để thể hiện những hồi ức của mình

3 Phân tích:

3.1 Tâm trạng của nhân vật tôi trong buổi tựu trường

a Trên đường tới trường:

- Là buổi sớm đầy sương thu và gió lạnh chú bé cảm thấy mình trang trọng

và đứng đắn trong chiếc áo vải dù đen dài – Lòng chú tưng bừng, rộn rã khi được

mẹ âu yếm nắm tay dắt di trên con đường dài và hẹp – Cậu bé cảm thấy mình xúcđộng, bỡ ngỡ, lạ lùng – Chú suy nghĩ về sự thay đổi – Chú bâng khuâng thấy mình

đã lớn

b Tâm trạng khi cùng mẹ đi trên đường đến trường

- Cảnh vật, con đường vốn rất quen nhưng lần này cảm thấy lạ: “con đường này tôi

đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ”.

- Tự cảm thấy có sự thay đổi lớn trong lòng mình, cảm thấy trang trọng, đứng đắn

hơn: “Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học”…

- Bỡ ngỡ, lúng túng: cố ghì chặt quyển vở nhưng 1 quyển vẫn xệch ra và chúi đầuxuống đất; nghĩ rằng chỉ những người thạo mới cầm nổi bút thước…

⇒ Từ ngữ gợi tả, nghệ thuật so sánh, chọn lọc chi tiết tiêu biểu, cụ thể: tâm trạng

bỡ ngỡ của “tôi” trong bổi tựu trường đầu tiên

TIẾT 2:

c Tâm trạng của cậu bé khi đứng trước sân trường, khi nghe thầy gọi tên

b Khi đứng giữa sân trường và nghe gọi tên vào lớp học

- Không khí của ngày hội tựu trường: náo nức, vui vẻ nhưng cũng rất trang trọng:

“sân trường: dày đặc cả người Người nào cũng áo quần sạch sẽ, gương mặt vui tươi sáng sủa”.

- Cảm thấy nhỏ bé so với trường, lo sợ vẩn vơ: “cũng như tôi, mấy cậu học trò mới đứng nép bên người thân… Họ như con chim non đứng bên bờ tổ nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ”.

- Hồi hộp, lo sợ chờ nghe gọi tên mình: Nghe tiếng trống giục thì bước chân cứ

“dềnh dàng mãi”, “toàn thân các cậu đang run run theo nhịp bước rộn ràng”,

“Tôi cảm thấy quả tim tôi như ngừng đập”, “tự nhiên giật mình lúng túng”

- Khi sắp vào lớp học thì lo sợ, bật khóc “Tôi bất giác quay lưng lại dúi đầu vào lòng mẹ tôi nức nở khóc theo”…

⇒ Diễn tả sinh động tâm trạng của nhân vật “tôi” với từng cung bậc, cảm xúc, cónhiều trạng thái cảm xúc đối lập, tâm trạng phức tạp

c Khi ngồi trong lớp học

- Khi rời vòng tay mẹ để vào lớp cảm thấy nhớ mẹ: “trong thời thơ ấu tôi chưa lần

nào thấy xa mẹ tôi như lần này”.

- Cảm thấy vừa xa lạ, vừa gần gũi với mọi vật, với nguời bạn ngồi bên: “Một mùi hương lạ xông lên trong lớp”, “trông hình gì treo trên tường tôi cũng thấy lạ lạ và hay hay”, “lạm nhận” bàn ghế chỗ ngồi là của riêng mình, “nhìn người bạn tôi chưa hề quen biết, nhưng lòng tôi lại không cảm thấy xa lạ chút nào”

+ Làm quen, tìm hiểu phòng học, bàn ghế, … ⇒ thấy quyến luyến

⇒ Tâm trạng, cảm giác của nv “tôi” khi ngồi trong lớp học, đón nhận giờ học đầutiên hợp tự nhiên, sinh động, hấp dẫn

” làm cậu bé vô cùng hạnh phúc Bàn tay mẹ là biểu tượng cho tình thương, sự sănsóc động viên khích lệ Mẹ luôn đi sát bên con trai , lúc thì cầm tay, mẹ đẩy conlên phía trước , lúc bàn tay mẹ nhẹ nhàng xoa mái tóc của con

4 Giá trị nội dung, nghệ thuật

a Nội dung.

- Tâm trạng, cảm xúc, ấn tượng của nhân vật tôi, về thầy giáo, trường lớp, bạn bè

và những người xung quanh trong buổi tựu trường đầu tiên

- Kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên thường được ghi nhớ mãi

b Nghệ thuật:

- Kết hợp hài hoà giữa trữ tinh (biểu cảm) với miêu tả và kể (tự sự), thuộc thể loại truyện ngắn nhưng sức hấp dẫn của nó không phải là ở sự trình bày các sự kiện hay các xung đột nổi bật.

- Miêu tả tinh tế, chân thực diễn biến tâm trạng của nhân vật tôi trong ngày tựutrường đầu tiên

- Sử dụng ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, hình ảnh so sánh độc đáo

Bài tập 1: Truyện ngắn “Tôi đi học” được kể theo ngôi nào?Ngôi kể ấy tạo nên

hiệu quả nghệ thuật gì trong việc thể hiện dòng cảm xúc của nhân vật? Em có nhận xét gì về cách xây dựng tình huống truyện?

*Gợi ý:

- Truyện kể theo ngôi thứ nhất người kể xưng “tôi”

- Cách kể trên khiến toàn bộ câu chuyện trở thành dòng hồi tưởng thiết tha, bồi hồi

về kí ức tuổi thơ đầy ắp kỉ niệm Là truyện ngắn nhưng tác phẩm còn gợi ấn tướng như những trang hồi kí chân thành, cảm động, từ đó cảm xúc chủ quan của tôi-tác giả tuôn trào tự nhiên, xúc động

- Toàn bộ câu truyện diễn ra xung quanh sự kiện: “ Hôm nay tôi đi học”- Kỉ niệmngày khai trường đầu tiên Những thay đổi trong tình cảm và nhận thức của nhânvật tôi đều xoay quanh sự kiện ấy Tình huống truyện vì thế không phức tạp,kịchtính, bất ngờ nhưng gợi bao cảm xúc Bởi trong cuộc đời mỗi con người, ai cũngtừng có ngày cắp sách tới trường, được trai qua ngày đầu tiên di học Các yếu tố tự

sự, biểu cảm, miêu tả xen kết nhau một cách hài hoà

Bài 2: Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

“Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm hoang mang của buổi tựu trường.

Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.

Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón

mẹ lần đầu tiên đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này

tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang

có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học.”

(Ngữ văn 8- tập 1)

Câu 1: Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Ai là tác giả? Xác định thể loại văn

bản

Câu 2: Chỉ ra những phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn văn

Câu 3: Tìm các cụm C-V làm thành phần chính trong những câu im đậm.

Câu 4: Câu “Hằng năm cứ vào mùa thu, là ngoài đường rụng nhiều và trên không

có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.” gợi cho em cảm xúc gì?

Câu 5: Tìm và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn sau:

“Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng”

Câu 6: Chỉ ra nội dung chính của ngữ liệu trên.

Câu 7: Từ ngữ liệu trên, hãy viết bài văn kể về kỉ niệm ngày đầu tiên đi học của

+ Cảnh vật chung quanh tôi (CN1)/ đều thay đổi (VN1), vì chính lòng tôi (CN2)/

đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học (VN2)”

4, gợi trong lòng em cảm xúc mơn man, náo nức, hồi hộp, bỡ ngỡ về ngày đầu tiên

đi học, một kỉ niềm không bao giờ em quên trong suốt cuộc đời

IV Củng cố: (3’)

- HS nhắc lại ngắn gọn nội dung ôn tập

V Hướng dẫn về nhà : (1’)

- Nắm chắc nội dung ôn tập

- Hoàn thiện các bài tập trên

- Xem tiếp văn bản: Trong lòng mẹ

Bài tập 6( Về nhà) Có ý kiến cho rằng văn bản “Tôi đi học” là một truyện ngắn

giàu chất thơ Em hiểu ý kiến đó như thế nào?theo em chất thơ trong truyện được tạo nên từ yếu tố nào?

*Gợi ý:

- Tình huống truyện giàu cảm xúc

- Chất thơ được thể hiện trong bố cục truyện: theo dòng hồi tưởng, tâm trạng củanhân vật tôi ở những thời điểm khác nhau

- Chất thơ được thể hiện đậm đà qua những cảnh vật , tâm trạng, chi tiết dạt dàocảm xúc.

- Giọng văn nhẹ nhàng, trong sáng, gợi cảm

- Chất thơ còn thể hiện ở những hình ảnh so sánh tươi mới giàu cảm xúc

Ngày soạn: 20/10/2021

Ngày dạy: 2 / 10 /2021

Tiết 4,5,6

LUYỆN ĐỀ : TÔI ĐI HỌC

ÔN TẬP VĂN BẢN : TRONG LÒNG MẸ

A Mục tiêu :

1 Kiến thức:

- Củng cố kiến thức văn bản « Tôi đi học » qua việc làm BT

- Nắm được giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản : « Trong lòng mẹ »

- Khái niệm thể loại hồi kí

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Trong lòng mẹ

- Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nhânvật

- Ý nghĩa giáo dục: những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ác không làm khô héotình cảm ruột thịt thiêng liêng

2 Kỹ năng:

- Kĩ năng tóm tắt văn bản

- Bước đầu biết đọc- hiểu văn bản hồi kí

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự

để phân tích tác phẩm truyện

3 Thái độ:

- Yêu thích môn học

4 Định hướng phát triển năng lực :

- Đọc hiểu văn bản, phân tích…

II Kiểm tra bài cũ: (3’)

- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

III Bài mới:

TIẾT 4

Bài tập 3:

Dòng cảm xúc thiết tha, trong trẻo của nhân vật "tôi" trong truyện ngắn "Tôi đihọc" được thể hiện qua những từ ngữ nào?

*Gợi ý: Dòng cảm xúc thiết tha, trong trẻo của nhân vật "tôi" trong truyện ngắn

"Tôi đi học" được thể hiện qua những từ ngữ:

- Nao nức- cảm giác trong sáng- tưng bừng rộn rã- lòng tôi thay đổi lớn- trang trọng và đứng đắn- thèm- muốn thử sức mình- ý nghĩ vừa non nớt vừa ngây thơ- lo

sợ vẩn bỡ ngỡ- ngập ngừng e sợ- thèm vụng và ước ao thầm- cảm thấy chơ vụng về lúng túng- quả tim như ngừng đập- quên cả mẹ đứng sau- càng lúng túng hơn- tự nhiên thấy nặng nề lạ lùng- nức nở khóc theo- lạm nhận chỗ ngồi là của riêng- quyến luyến tự nhiên với bạn mới quen- thèm thuồng nhình theo cánh chim bay ngoài cửa sổ- trở về với thực tại- đón nhận giờ viết tập đầu tiên: Tôi đi học.

vơ-Bài tập 4: Vì sao khi bước vào lớp học, trong lòng nhân vật “tôi”lại cảm thấy nỗi

“xa mẹ” thật lớn và “tôi” đã có những cảm nhận gì khác khi bước vào lớp học?

*Gợi ý:

- Nỗi cảm nhận “xa mẹ” của “tôi” khi xếp hàng vào lớp thể hiện người học trò nhỏ

đã bắt đầu cảm thấy sự “tự lập” của mình khi đi học

- Tôi đã có những cảm nhận khi bước vào lớp học:

+ Một mùi hương lạ xông lên.

+ Nhìn hình treo trên tường “thấy lạ và hay hay”.

+ Nhìn bàn ghế chỗ ngồi rồi “lạm nhận là của mình”.

+ Nhìn bạn bè chưa quen nhưng “không cảm thấy sự xa lạ chút nào”.

=> Cảm giác vừa quen lại vừa lạ: lạ vì lần đầu tiên được vào lớp học, một môi trường sạch sẽ, ngăn nắp Quen vì bắt đầu ý thức được rằng tất cả rồi đây sẽ gắn

bó thân thiết với mình mãi mãi

Cảm giác ấy đã thể hiện tình cảm trong sáng, hồn nhiên nhưng cũng sâu sắc của cậu học trò nhỏ ngày nào

Bài tập 5: Trong truyện ngắn "Tôi đi học", tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật so

sánh rất hiệu quả Chép lại và chỉ rõ hiệu quả của các so sánh đó Chỉ ra 3 phép so sánh độc đáo và nêu hiệu quả nghệ thuật của 3 phép so sánh đó

*Gợi ý:

- Các biện pháp so sánh trong văn bản:

so sánh

1 Những cảm giác trong sáng

ấy nảy nở trong lòng tôi

như mấy cành hoa tươi mỉm cười

giữa bầu trời quang đãng.

2 Tôi không lội qua sông thả

diều

và đi ra đồng nô đùa

như như

thằng Quý thằng Sơn nữa

3 ý nghĩ ấy thoáng qua trong trí

5 Trường Mĩ Lí trông vừa xinh

xắn vừa oai nghiêm

như cái đình làng Hòa ấp

6 Sân nó rộng, mình nó cao hơn hơn trong những buổi trưa hè

nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ.

12 Tôi chưa lần nào thấy xa mẹ

- Họ như con chim đứng bên bờ tổ, …khỏi phải rụt rè trong cảnh lạ

=> Hiệu quả nghệ thuật:

-Ba hình ảnh này xuất hiện trong 3 thời điểm khác nhau, vì thế diễn tả rất rõ nét sự vận động tâm trạng của nhân vật tôi

- Những so sánh này giúp ta hiểu rõ hơn tâm llí của các em nhỏ lần đầu tiên đi học

- Hình ảnh so sánh tươi sáng nhẹ nhàng đã tăng thêm màu sắc trữ tình cho tác phẩm.

TIẾT 5: Văn bản “ Trong lòng mẹ”

Phần I Kiến thức cơ bản

1.Tác giả: Nguyên Hồng ( 1918-1982), tên khai sinh là Nguyễn nguyên Hồng, quê

Nam Định, sống chủ yếu ở thành phố Hải Phòng

- Ông viết nhiều thể loại: truyện ngắn, tiểu thuyết, kí thơ

- Là nhà văn của những người cùng khổ

+ Sự kiện 1: Cuộc trò chuyện giữa bé Hồng và bà cô.

+ Sự kiện 2: Mẹ bé Hồng trở về – cuộc gặp gỡ đầy nước mắt của niềm vui và hạnh phúc

4.Nhan đề văn bản “Trong lòng mẹ”:

- Tên văn bản trước hết có ý nghĩa tả thực, gắn với một sự việc cụ thể: Hồng được gặp mẹ, được ngồi trong lòng mẹ, được mẹ yêu thương, âu yếm

- Song nhan đề văn bản còn mang ý nghĩa tượng trưng: “Trong lòng mẹ” cũng là

trong tình thương của mẹ

- Từ nhan đề văn bản, người đọc đã phần nào hiểu được tình yêu thương mẹ tha thiết, sự khao khát được sống trong tình mẹ của chú bé Hồng, một chú bé có tuổi thơ đầy cay đắng

II Phân tích đoạn trích

1 Cảnh ngộ của bé Hồng.

- Gia cảnh sa sút, cha nghiện ngập mất sớm

- Mẹ Hồng : Một người phụ nữ trẻ, khao khát yêu đương phải chôn vùi tuổi xuâncủa mình trong cuộc hôn nhân không hạnh phúc Sau khi chồng mất 1 năm, mẹ béHồng đã có con với người đàn ông khác => Cùng túng quá phải bỏ con đi thaphương cầu thực

- Hồng trở thành đứa trẻ côi cút, sống lang thang, thiếu tình thương ấp ủ, bị ghẻlạnh hắt hủi của những người họ hàng bên nội

=>Tuổi thơ của Nguyên Hồng có quá ít những kỉ niệm êm đềm ngọt ngào Chủ yếu

là những kỉ niệm đau buồn, tủi cực của một đứa trẻ côi cút, cùng khổ

TIẾT 6:

2 Tâm trạng của bé Hồng khi đối thoại với bà cô.

- Kìm nén khi bà cô hỏi: « Có muốn vào Thanh Hoá chơi với mợ mày không»: Bé

Hồng đã kìm nén xúc động, kìm nén nỗi đau, nhẫn nhục chịu đựng(cúi đầu khôngđáp, lòng thắt lại, khoé mắt cay cay)

- Khi bà cô nhắc dến em bé: nước mắt ròng ròng, chan hoà, đầm đìa ở cằm và ở cổ,

hai tiếng em bé « xoắn chặt lấy tâm can em » và bé Hồng đã đau đớn: « cười dài trong tiếng khóc » Nỗi đau đớn, sự phẫn uất không kìm nén lại được khiến Hồng : cười dài trong tiếng khóc

- Khi nghe kể về tình cảnh của mẹ : ăn vận rách rưới, mặt mày xanh bủng, người gầy rạc đi… : cổ họng nghẹn ứ, khóc không ra tiếng.

=> Diễn tả tình yêu thương mẹ, sự nhạy cảm và lòng tự trọng cao độ của chú béHồng, sự uất ức, căm giận với hủ tục phong kiến

3 Tâm trạng của bé Hồng khi ở trong lòng mẹ.

- Khi thoáng thấy bòng người ngồi tren xe giống mẹ: vội vã, đuổi theo, gọi rối rít ->

Lòng khắc khoải mong chờ, sự khao khát được gặp mẹ: “khác gì cái ảo ảnh….sa mạc

- Khi ngồi trên xe: oà khóc nức nở -> khóc vì hờn dỗi, vì sung sướng, hạnh phúc, vì

=>Những rung động cực điểm của tâm hồn cực kì đa cảm, cảm xúc chân thành của

1 chú bé khao khát tình mẫu tử : phải bé lại……… mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng.

5 Nội dung và nghệ thuật của văn bản

a Nội dung

- Cảnh ngộ đáng thương và nỗi buồn của bé Hồng

- Nỗi cô đơn và niềm khao khát tình mẹ của bé Hồng bất chấp sự tàn nhẫn, vô tình của bà cô

- Cảm nhận của bé Hồng về tình mẫu tử thiêng liêng, sâu nặng khi gặp mẹ

b Nghệ thuật

- Tạo dựng được mạch truyện, mạch cảm xúc tự nhiên, chân thực

- Khắc họa hình tượng nhân vật bé Hồng với lời nói, hành động tâm trạng sinh động, chân thực

- Kết hợp tự sự với miêu tả và biểu cảm tạo nên những rung động trong lòng người đọc

c ý nghĩa

- Tình mẫu tử là mạch nguồn tình cảm không bao giờ vơi trong tâm hồn con người

Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

“Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng Từ ngã tư đầu trường học về đến nhà, tôi không còn nhớ mẹ tôi đã hỏi tôi và tôi đã trả lời mẹ tôi những câu gì Trong phút rạo rực ấy, cái câu nói của cô tôi lại nhắc lại:

- Mày dại quá! Vào Thanh Hóa đi, tao chạy cho tiền tàu Vào bắt mợ mày may

vá, sắm sửa cho và bế em bé chứ.

Nhưng bên tai ù ù của tôi, câu nói ấy bị chìm ngay đi, tôi không mảy may nghĩ ngợi gì nữa ”

(Ngữ văn 8- tập 1)

Câu 1: Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào? Văn bản đó nằm trong tác phẩm

nào? Tác giả là ai?

Câu 2: Xác định thể loại và phương thức biểu đạt chính của văn bản.

Câu 3: Văn bản được kể theo ngôi thứ mấy? Ai là người kể chuyện? Việc lựa chọn

ngôi kể như vậy có tác dụng gì?

Câu 4: Tìm trong đoạn văn trên một trường từ vựng và gọi rõ tên trường từ vựng

ấy

Câu 5: Đoạn văn trên kể lại sự việc gì?

Câu 6: Từ tình cảm của mẹ con trong đoạn trích, em hãy viết một đoạn văn khoảng

10 câu theo phương pháp lập luận tổng hợp – phân tích- tổng hợp để nêu suy nghĩcủa em về tình mẫu tử Trong đoạn có sử dụng một câu ghép, một thán từ (gạchchân, chú thích rõ)

Câu 7: Viết bài văn kể lại một kỉ niệm sâu sắc nhất của em với mẹ

Gợi ý:

2, Thể loại: hồi ký (được viết năm 1938)

PTBĐ: Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm

6, Mở đoạn: giới thiệu vấn đề nghị luận: Tình cảm thiêng liêng và cao quý nhất

trong cuộc đời này chính là tình mẫu tử

Thân đoạn:

- Giải thích: Tình mẫu tử là tình cảm mẹ con thân thiết ruôt thịt, là tình cảm

yêu thương, chở che, của mẹ dành cho con và tình cảm yêu thương, kínhtrọng,biết ơn của con dành cho mẹ Đó là tình cảm yêu thương, sẵn sàng hisinh, bảo vệ nhau

- Biểu hiện của tình mẫu tử:

+ Mẹ nuôi nấng con khi con vừa cất tiếng khóc chào đời, chăm sóc con, tạocho con điều kiện sống và phát triển tốt nhất, lo lắng mỗi lúc con ốm con đau,san sẻ mỗi khi con thất bại, chia vui và hạnh phúc mỗi lúc con thành công

+ Con được mẹ chăm sóc nuôi nấng, con cũng dành cho mẹ tình yêu thương

vô hạn, con giúp mẹ việc nhà, con gắng học giởi chăm ngoan để không phụlòng mẹ Lớn lên con chăm sóc mẹ, bên cạnh mẹ mỗi lúc mẹ buồn, mẹ ốmđau, khi mẹ già đi, con chính là người phụng dưỡng mẹ,

- Ý nghĩa của tình mẫu tử:

+ Là nơi nương tựa, giúp ta vượt qua mọi sóng gió

+ Là nơi tiếp cho ta them động lực, sức mạnh

- Liên hệ bản thân

Kết đoạn: Khẳng định lại giá trị của tình mẫu tử là thiêng liêng nên mỗi người phải

luôn khắc ghi trong lòng để có hành động sao cho xứng đáng

IV Củng cố: (3’)

- HS nhắc lại ngắn gọn nội dung ôn tập

V Hướng dẫn về nhà : (1’)

- Nắm chắc nội dung ôn tập

- Hoàn thiện các bài tập trên

- Xem tiếp văn bản: Tức nước vỡ bờ

Ngày soạn: 20/10/2021

- Củng cố kiến thức văn bản « Trong lòng mẹ » qua việc làm BT

- Giúp học sinh củng cố khắc sâu kiến thức về tác giả, nội dung, nghệ thuật và ý

nghĩa của văn bản :Tức nước vỡ bờ.

- Rèn luyện kĩ năng cảm thụ văn bản

2 Kỹ năng:

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự

để phân tích tác phẩm truyện

3 Thái độ:

- Thương cảm đối với những số phận của người nông dân

4 Định hướng phát triển năng lực :

- Đọc hiểu văn bản, phân tích…

II Kiểm tra bài cũ: (3’)

- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

III Bài mới:

TIẾT 7:

Phần II: Luyện tập:

Đề 1: Đọc đoạn văn sau và trả lời theo các yêu cầu bên dưới:

"Nếu người quay lại ấy là người khác thì thật là một trò cười tức bụng cho lũ bạn tôi, chúng nó khua guốc inh ỏi và nô đùa ầm ĩ trên vỉa hè Và cái lầm đó không những làm tôi thẹn mà còn tủi cực nữa, khác gì cái ảo ảnh của một dòng nước trong suốt chảy dưới bóng râm đã hiện ra trước con mắt gần rạn nứt của người bộ

hành ngã gục giữa sa mạc".(NV 8-HKI)

a Cho biết đoạn văn trên được trích trong tác phẩm nào? Của ai?

b Xác định biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn văn và tác dụng củabiện pháp nghệ thuật ấy

+ Với lối so sánh độc đáo, mới lạ, sinh động cùng lối ẩn dụ tinh tế, đặc sắc, nhà văn

ví đứa con nhớ thương, đợi chờ mẹ chẳng khác nào người bộ hành sắp ngã gục giữa

sa mạc còn người mẹ kính yêu như dòng nước mát lành, tinh khiết xoa dịu cơn khátcồn cào, tưới mát tâm hồn, cuộc đời con Phải thiếu thốn đến cùng cực, đứa trẻ tộinghiệp mới có những khát khao mãnh liệt đến thế Mẹ chính là niềm hi vọng chanchứa, là hạnh phúc thiêng liêng, tình yêu thường trực và trên hết là sự sống của đờicon

- Đoạn văn được viết bằng tất cả những rung động tinh tế, cảm động nhất trong sâuthẳm một tâm hồn trẻ thơ với tình yêu tha thiết dành cho mẹ của mình Sức hấp dẫnđặc biệt của đoạn văn là nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật sâu sắc, giọng điệu thathiết, mãnh liệt, tràn đầy cảm xúc Chi tiết nhỏ nhưng gây xúc động mạnh mẽ, có ýnghĩa lay thức những tình cảm nhân văn cao đẹp Từ đó nhà văn lên tiếng bênhvực, đòi quyền sống, quyền hạnh phúc cho những kiếp người bị chà đạp, sỉ nhục,đặc biệt là phụ nữa và trẻ em trong xã hội thực dân nửa phong kiến Đay là cảmhứng hiện thực và nhân đạo ấm nóng của tác phẩm

TIẾT 8:

ĐỀ 2 Đọc đoạn văn sau và trả lời theo các yêu cầu bên dưới:

“Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng Giá những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi” (NV 8-

HKI)

a.Đoạn văn trên trích trong văn bản nào thuộc tác phẩm nào? Tác giả là ai?

b.Tìm những từ thuộc trường từ vựng chỉ hoạt động của “tôi”

c.Xác định biện pháp tu từ được sử dụng và chỉ ra tác dụng của biện pháp tu từ ấy

d Xác định cấu tạo và quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong các câu ghép trên

e.Nêu cảm nhận ngắn gọn của em về câu văn sau: “Giá những cổ tục đã đày đoạ

mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy

mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì vụn nát mới thôi”

c Biện pháp tu từ: nói quá, so sánh

+So sánh: “Giá những mới thôi”

+Nói quá: vồ, cắn, nhai, nuốt, nghiến nát vụn

-Tác dụng: Thể hiện thái độ kiên quyết, dứt khoát bảo vệ mẹ trước những cổ tụcđộc ác, tàn nhẫn của xã hội cũ Qua đó cho thấy, ở bé Hồng ngời sáng lên vẻ đẹpcủa một tâm hồn trẻ thơ thánh thiện, sự bao dung và thấu hiểu

d Cấu tạo và quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong mỗi câu ghép

- Cô tôi /chưa dứt câu, cổ họng tôi /đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng

- Là một câu văn biểu cảm dài, nhịp văn dồn dập với liên tiếp nhiều động từ mạnh

- Thể hiện một ý nghĩa táo tợn, bất cần đầy phấn nộ đang trào sôi như một cơndông tố trong lòng cậu bé

- Tâm trạng đau đớn, uất ức căm tức đến tột cùng Các từ cắn, nhai, nghiến, nằm

trong 1 trường nghĩa đặc tả tâm trạng uất ức của nhân vật

- Càng căm giận bao nhiêu càng tin yêu, thương mẹ bấy nhiêu

- Đặc biệt tình yêu thương và niềm tin yêu với mẹ đã khiến người con hiếu thảo ấy

đã suy nghĩ sâu sắc hơn Từ cảnh ngộ bi thương của người mẹ, từ những lời nóikích động của người cô, bé Hồng nghĩ tới những cổ tục, căm giận cái xã hội đầy đố

kị và độc ác ấy với những người phụ nữ gặp hoàn cảnh éo le Bé Hồng đã truyền tớingười đọc những nội dung mang ý nghĩa xã hội bằng một câu văn giàu cảm xúc vàhình ảnh

=>Chúng ta cảm thông với nỗi đau đớn xót xa, nỗi căm giận tột cùng của bé Hồng đồng thời rất trân trọng một bản lĩnh cứng cỏi, một tấm lòng rất mực yêu thương vàtin tưởng mẹ Bé Hồng vẻ ngoài thì nhẫn nhục nhưng bên trong thì sôi sục một niềm căm giận muốn gồng lên chống trả lại mọi sự xúc phạm

ĐỀ 3: Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

“ Mẹ tôi lấy vạt áo…………thuở còn sung túc”.

a, Đoạn văn trên nằm trong văn bản nào? Văn bản đó được viết theo thể lọai nào?Nêu hiểu biết của mình về thể loại đó

b, Nêu nội dung của đoạn văn

c, Tìm các trường từ vựng có trong đoạn văn

* Gợi ý:

a, - Trong lòng mẹ

- Hồi kí: Ghi chép lại những gì mình đã trải qua hoặc chứng kiến

b, Niềm vui sướng của Hồng khi ở trong lòng mẹ

c, - Trường từ vựng:

+ Bộ phận cơ thể: nách, mặt, mắt, gò má

+ Người ruột thịt: mẹ tôi, tôi,cô

+ Hành động của người: lấy, thấm, xốc

TIẾT 9

I Kiến thức cơ bản

1.Tác giả: Ngô tất tố ( 1893-1954) Tài năng của ông thể hiện trên nhiều phương

diện: nhà báo, nhà khảo cổ, một dịch giả, một nhà văn có nhiều tác phẩm xuất sắc

- Ông là nhà văn hiện thực hàng đầu của văn học VN trước CMT8

2.Tác phẩm

- Thể loại: tiểu thuyết

- Vị trí của đoạn trích: chương XVIII của tác phẩm Tắt đèn Tác phẩm được đăng

trên báo năm 1937, in thành sách lần đầu tiên 1939

- Phương thức biểu đạt chính: Tự sự

- Nhan đề:

+ “Tức nước vỡ bờ” (con giun xéo lắm cũng quằn, già néo đứt dây) là một thành

ngữ dân gian “Tức” chỉ trạng thái bên trong bị dồn nén đầy chặt quá đến mứcmuốn bung ra Câu thành ngữ có ý nghĩa chỉ sự chèn ép, áp bức quá sẽ khiến người

ta phải vùng lên chống đối phản kháng lại Câu thành ngữ nêu lên một quy luật của

tự nhiên mà lại có ý nghĩa xã hội sâu sắc, thâm thuý vô cùng

+ Nhan đề ấy cũng thật phù hợp với nội dung ý nghĩa của đoạn trích Sự áp bứctrắng trợn, dã man của bọn tay sai cho chế độ thực dân phong kiến ấy đã buộcngười phụ nữ nông dân đầy nhẫn nhịn như chị Dậu phải “vỡ bờ” đứng dậy đấutranh

+ Nhan đề đoạn trích còn toát lên chân lí: Con đường sống của quần chúng bị ápbức chỉ có thể là con đường đấu tranh để tự giải phóng, không có con đường nàokhác

- Hoàn cảnh: Nghèo nhất nhì trong hạng cùng đinh

- Tình thế: Tình thế thê thảm, đáng thương, nguy cấp

+ Món nợ sưu nhà nước chưa cách gì trả được

+ Anh Dậu đang ốm vẫn có thể bị đánh trói bất cứ lúc nào

+ Chị Dậu nghèo xác xơ, 3 con nheo nhóc chưa biết làm cách gì để thoátkhỏi cảnh này

+ Tất cả dồn lên vai chị Dậu – người đàn bà hiền hậu đảm đang Chị không biết làm

gì lúc này ngoài sự hy vọng, đợi chờ

-> Qua đây, ta thấy rõ chị Dậu thương yêu lo lắng cho chồng

IV Củng cố: (3’)

- HS nhắc lại ngắn gọn nội dung ôn tập

V Hướng dẫn về nhà : (1’)

- Nắm chắc nội dung ôn tập

- Hoàn thiện các bài tập trên

- Xem tiếp văn bản: Tức nước vỡ bờ

Ngày soạn: 31 /10/2021

- Giúp học sinh củng cố khắc sâu kiến thức về tác giả, nội dung, nghệ thuật và ý

nghĩa của văn bản :Tức nước vỡ bờ.

- Rèn luyện kĩ năng cảm thụ văn bản

2 Kỹ năng:

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự

để phân tích tác phẩm truyện

3 Thái độ:

- Thương cảm đối với những số phận của người nông dân

4 Định hướng phát triển năng lực :

- Đọc hiểu văn bản, phân tích…

+ Người phụ nữ giàu tình yêu thương: quan tâm, chăm lo cho chồng

) Hết lòng chăm sóc cho anh Dậu khi anh đau ốm

.) Ra sức van xin, liều mạng với cai lệ để bảo vệ chồng

+ Người phụ nữ có sức phản kháng tiềm tàng, mạnh mẽ

.) Đấu lí:

-> Lúc đầu: van xin tha thiết, thái độ nhẫn nhịn, xưng hô “cháu – ông” → người dưới cầu xin người bề trên.

-> Khi tên cai lệ đánh chị và xông vào trói anh Dậu: chị đấu lí, cảnh báo đanh thép,

xưng hô “tôi – ông” tư thế ngang hàng

-> Lời nói đầy thách thức, xưng hô “bà – mày” với tư thế của kẻ bề trên

.) Đấu lực: đánh lại cai lệ và người nhà lí trưởng

- Số phận: Chi Dậu là người phụ nữ nông dân có số phận vất vả, khốn khó, nghèo khổ: Nạn nhân của cái nghèo đói Nạn nhân của mùa sưu thuế, của những

b Nghệ thuật

- Tình huống truyện bất ngờ, giàu kịch tính

- Khắc hoạ nhân vật bằng lời nói, cử chỉ , hành động

- Sử dụng ngôn ngữ đối thoại

TIẾT 11:

II Luyện tập

Bài tập 1: Phân tích diễn biến tâm lí và hành động của chi Dậu khi cai lệ vào nhà

thúc sưu ?

* Gợi ý: Diễn biến tâm lí và hành động của chị Dậu:

- Lúc đầu chị van xin tha thiết cai lệ: cháu van ông, nhà cháu mới tỉnh được một lúc, xin ông tha cho

=> Bằng thái độ lễ phép của kẻ dưới hàng …

- Sau đó chị kháng cự lại:

+ Đấu lí: Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ => từ dưới hàng, chị nhảy lên trên hàng: gọi cai lệ bằng ông và xưng bằng tôi Chị đã đấu lí với hắn…+ Đấu lực: Chị nghiến hai hàm răng và thách thức cai lệ: Mày trói chồng bà đi, bà cho mày xem => Từ vị trí ngang hàng chị nhảy lên trên hàng: xưng bà, gọi cai lệ bằng mày Tiếp đó, chị nhảy vào quật ngã tên cai lệ và người nhà lí trưởng

 Bằng tình yêu thương và lòng căm thù cao độ kẻ thù đã cho chị sức mạnh phi thường để quật ngã 2 tên tay sai hung bạo Chị là người phụ nữ có tinh thần phản khán mãnh liệt

Bài tập 2 Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về nhân vật chị Dậu qua đoạn

trích?

* Gợi ý: Học sinh viết đoạn văn cảm nhận về nhân vật chị Dậu cần đảm bảo yêu cầu sau:

+ Chị Dậu là người phụ nữ giàu tình cảm yêu thương chồng

+ Có sức mạnh tiềm tàng và tinh thần phản kháng quyết liệt

Bài tập 3: Cho biết nguyên nhân và ý nghĩa về sự vùng lên của chị Dậu.

Gợi ý:

* Nguyên nhân:

- Tích tụ và bột phát của lòng căm hờn và uất hận

- Tình thương yêu, lo lắng, hi sinh hết mình vì chồng

* Ý nghĩa:

- Bản chất nhân hậu, khỏe mạnh, sức mạnh vùng lên của người phụ nữ bị áp bức

- Chứng minh quy luật tức nước vỡ bờ, có áp bức có đấu tranh

TIẾT 12:

ĐỀ 1 :

Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

“Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn:

- Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc, ông tha cho!

- Tha này! Tha này!

Vừa nói hắn vừa bịch luôn vào ngực chị Dậu mấy bịch rồi lại sấn đến để trói anh Dậu.

Hình như tức quá không thể chịu được, chị Dậu liều mạng cự lại:

- Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!

Cai lệ tát vào mặt chị Dậu một cái đánh bốp, rồi hắn cứ nhảy vào cạnh anh Dậu.

Chị Dậu nghiến hai hàm răng:

- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!”

(Ngữ văn 8- tập 1)

Câu 1: Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Tác giả là ai?

Câu 2: Theo em dấu hai chấm được sử dụng trong đoạn văn trên có tác dụng gì? Câu 3: Đoạn trích trên được kể theo ngôi thứ mấy? Dấu hiệu chính để nhận biết

ngôi kể này? Hãy kể lại đoạn trích trên bằng lời của chị Dậu

Câu 4: Phân tích cấu tạo của câu sau đây và cho biết đó là câu đơn hay câu ghép.

Nêu đặc điểm của kiểu câu ấy

- Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!

Câu 5: Chú ý vào các từ in đậm, xác định vị thế xã hội, thái độ, tính cách của hai

nhân vật (chị Dậu và cai lệ) trong đoạn trích Nhận xét về sự thay đổi trong cáchxưng hô của chị Dậu và giải thích lí do

Câu 6: Đoạn văn trên kể về sự việc gì? Qua sự việc đó em cảm nhận được những

gì về vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật chị Dậu

Câu 7: Khái quát giá trị nội dung, nghệ thuật văn bản chứa đoạn văn trên Từ nội

dung văn bản đó, em rút ra được quy luật gì trong cuộc sống?

Câu 8: Trong cuộc sống hôm nay, nếu chứng kiến cảnh người phụ nữ hay một bé

gái bị chồng, cha ngược đãi, em sẽ ứng xử như thế nào?

Câu Nội dung

1 - Đoạn văn trên trích trong văn bản “ Tức nước vỡ bờ”

- Tác giả: Ngô Tất Tố

2 - Dấu hai chấm được sử dụng trong đoạn văn trên có tác dụng: đánh

dấu lời đối thoại

3 - Đoạn trích kể theo ngôi thứ ba

- Dấu hiệu chính: Người kể giấu mình, gọi tên nhân vật bằng tên củahọ

- Đoạn văn chuyển sang ngôi kể thứ nhất theo lời của chị Dậu:

Tên cai lệ không thương tình hoàn cảnh éo le của gia đình tôi

mà cứ sấn sổ tới đòi đánh trói chồng tôi Lúc này, thương chồng, tôivội vã đặt đứa con xuống phản rồi chạy tới van xin mong cai lệthương tình nhưng vừa van xin thì hắn ra bộ hách dịch, vừa nói vừaquát rồi thẳng tay bịch luôn vào ngực tôi mấy cái thật đau Tôi vẫncam chịu nhưng hắn tiến lại đòi bắt chồng tôi Lúc này nỗi uất hậndâng lên, không chịu được sự nhẫn tâm của tên lòng lang dạ thú đótôi chẳng nghĩ đến phận mình, tôi kháng cự lại: “Chồng tôi đau ốm,ông không được phép hành hạ” Ngay lúc đó tên cai lệ nhảy lên tátvào mặt tôi rồi lại xăm xăm tới chỗ chồng tôi Không còn kìm nénđược cơn thịnh nộ, tôi nghiến hai hàm răng lại “ Mày trói ngaychồng bà đi, bà cho mày xem!”, tôi túm lấy cổ hắn ấn dúi ra cửa

4 - Phân tích cấu tạo:

Chồng tôi /đau ốm, ông /không được phép hành hạ!

CN VN CN VN

=> Câu ghép

5 - Ở phần dầu của đoạn trích do có sự cách biệt về địa vị, hoàn cảnh,

thái độ, tính cách giữa các nhân vật cho nên cách xưng hô cũng rấtcách biệt

+ Chị Dậu, người dân thấp cổ bé họng lại đang thiếu sưu nên phải

hạ minh, nhịn nhục, xưng hô là cháu, nhà cháu – ông

+ Còn cai lệ, người nhà lí trưởng cậy quyền, cậy thế nên rất hốnghách, xưng hô là ông – thằng kia, mày

- Sang đoạn sau, cách xưng hô thay đổi Chị Dậu chuyển sang tôi –ông, dấu hiệu của sự phản kháng

- Sau đó, không thể chịu được nữa, chị Dậu đã đứng lên, với vị thếcủa kẻ ngang hàng, trực diện với kẻ thù và chuyển sang bà – mày

Đó là hành vi thể hiện sự “tức nước – vỡ bờ”, sự tự vệ cần thiết đểbảo vệ chồng của chị

6 - Đoạn văn kể về hành động van xin, phản kháng (hoặc chống lại, kháng

cự lại, đấu lí, đấu lực ) của chị Dậu với tên cai lệ và người nhà lí trưởng.

- Qua đoạn trích, em hiểu:

+ Chị Dậu là người phụ nữ yêu chồng tha thiết, sẵn sàng xả thân để bào vệchồng

+ Ở chị tiềm tàng một sức phản kháng mãnh liệt, không khuất phục trướcbất công, tàn ác

7 - - Giá trị nội dung

- Bằng ngòi bút hiện thực sinh động, đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” đã vạch

rõ bộ mặt xấu xa, tàn bạo của xã hội thực dân phong kiến đương thời đẩyngười nông dân vào tình cảnh vô cùng khốn khổ, bế tắc, khiến họ phải liềumạng cự lại Đoạn trích còn cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữnông dân, vừa giàu tình yêu thương vừa có sức sống tiềm tàng, mạnh mẽ

- Giá trị nghệ thuật

- + Nghệ thuật tạo tình huống truyện có tính kịch

- + Nghệ thuật xây dựng nhân vật: miêu tả nhân vật chân thật, sinh động

về ngoại hình, ngôn ngữ, hành động, tâm lí

- + Đoạn trích tiêu biểu cho ngòi bút hiện thực, ngôn ngữ kể chuyện vôcùng linh hoạt

- Từ nội dung văn bản, em rút ra được quy luật: Tức nước vỡ bờ, có

áp bức có đấu tranh

8 - Giải thích để người ngược đãi hiểu đó là việc làm vi phạm luật bình đẳnggiới, vi phạm quyền trẻ em

- Chạy báo để mọi người xung quanh cùng biết, cùng can ngăn, đưa người

bị hại ra khỏi nơi bị ngược đãi

- Báo cho chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng gần nhất để kịpthời xử lý kẻ ngược đãi

IV Củng cố: (3’)

- Gv củng cố bài học

V Hướng dẫn về nhà : (1’)

- Nắm chắc nội dung ôn tập

- Hoàn thiện các bài tập

- Thương cảm đối với những số phận của người nông dân.

4 Định hướng phát triển năng lực :

- Đọc hiểu văn bản, phân tích…

+ Phần mở bài có nhiệm vụ nêu ra chủ đề của văn bản

+ Phần thân bài thường có một số đoạn nhỏ trình bày các khía cạnh của chủ đề + Phần kết bài tổng kết chủ đề của văn bản.

- Nội dung phần thân bài thường được trình bày theo một thứ tự tuỳ thuộc vào kiểu văn bản, chủ đề, ý đồ giao tiếp của người viết Nhìn chung, nội dung ấy thường

được sắp xếp theo trình tự thời gian và không gian, theo sự phát triển của sự việc hay theo mạch suy luận, sao cho phù hợp với sự triển khai chủ đề và sự tiếp nhận của người đọc.

VD:

a Văn miêu tả

- Mở bài: giới thiệu chung về ấn tượng cảm xúc đối với cảnh vật

- Thân bài: tả từng phiên cảnh cụ thể, tả khái quát toàn cảnh

- Kết bài: nêu cảm xúc, ý nghĩ

b Văn tự sự

- Mở bài: giới thiệu câu chuyện

- Thân bài: kể diễn biến câu chuyện

- Kết bài: kết cục câu chuyện, hoặc nói lên suy nghĩ, cảm nghĩ

2 Cách bố trí, sắp xếp nội dung phần thân bài

Thân bài là phần chính trung tâm, phần trọng tâm của bài văn, của văn bản.Mỗi loại văn bản ở phần thân bài có cách bố trí, sắp xếp nội dung khác nhau

a Thân bài văn miêu tả: có thể sắp xếp bố trí từ cảnh này đến cảnh khác, từ bộphận này đến bộ phận khác theo thời gian và không gian, có cảnh chính và cảnhphụ

b Thân bài văn tự sự, có thể sắp xếp, bố trí các tình tiết, các sự việc, các nhân vậtnối tiếp hoặc xen kẽ nhau xuất hiện theo diễn biến tự nhiên của câu chuyện

VD: Truyện “Ông lão đánh cá và con cá vàng” có 5 tình tiết sau hình thành cốttruyện và diễn biến câu chuyện:

- Mụ vợ ông lão đánh cá bảo chồng ra biển xin con cá vàng một cái máng lợn

- Mụ vợ sai chồng ra biển xin con cá vàng cho mụ một cái nhà mới

- Mụ vợ bắt chồng đi gặp con cá vàng xin cho mụ làm nhất phẩm phu nhân

- Mụ vợ bắt chồng đòi cá vàng để mụ được làm nữ hoàng

- Mụ vợ ông lão đánh cá đòi được làm Long Vương ngự trên mặt biển

c Thân bài văn nghị luận: chất liệu làm nên bài văn nghị luận là lí lẽ, dẫn chứng vàcách lập luận Thân bài của một bài văn nghị luận là hệ thống các luận điểm, luận

cứ Qua các luận điểm, luận cứ, người viết dùng lí lẽ, dẫn chứng để giải thích,chứng minh, bình luận để làm nổi bật luận đề

TIẾT 14: LUYỆN ĐỀ

Đề 1: Hãy lập dàn ý cho đề bài sau: Em hãy làm sáng tỏ nhận định sau: “Đoạn

trích Trong lòng mẹ đã ghi lại những rung động cực điểm của một tâm hồn trẻ dại”.

* Căm ghét đến cao độ những cổ tục:

Cuộc đời nghiệt ngã, bất công đã tước đoạt của mẹ tất cả tuổi xuân, niềm vui, hạnhphúc Càng yêu thương mẹ bao nhiêu thì nỗi căm thù xã hội càng sâu sắc quyếtliệt bấy nhiêu: “Giá những cổ tục kia là một vật như mới thôi.”

* Niềm khao khát được gặp mẹ lên tới cực điểm:

Những ngày tháng xa mẹ, Hồng phải sống trong đau khổ, thiếu thốn cả vật chất lẫntinh thần Có những đêm Noen em đi lang thang trên phố trong sự cô đơn và đaukhổ vì nhớ thương mẹ Có những ngày chờ mẹ bên bến tàu, để rồi trở về trong nỗibuồn bực Vì thế, nỗi khao khát được gặp mẹ trong lòng em lên tới cực điểm

* Niềm vui sướng, hạnh phúc lên tới cực điểm khi được ở trong lòng mẹ :

Niềm sung sướng lên tới cức điểm khi bên tai Hồng câu nói của bà cô đã chìm đi,chỉ còn cảm giác ấm áp, hạnh phúc của đứa con khi sống trong lòng mẹ

c Kết bài:

- Khẳng định lại nhận định

TIẾT 15: Xây dựng đoạn văn trong văn bản:

1 Khái niệm đoạn văn.

- Là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản

* Hình thức:

+ Mở đầu: Lùi đầu dòng, viết hoa chữ cái đầu

+ Kết thúc: Bằng dấu chấm xuống dòng

* Cấu tạo: Bao gồm nhiều câu văn

* Ý nghĩa: Diễn đạt một ý tương đối hoàn chỉnh, trọn vẹn.

2 Từ ngữ và câu trong đoạn văn.

a Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của đoạn văn.

- Từ ngữ chủ đề: Là các từ ngữ được dùng làm các đề mục hoặc các từ ngữ được

lặp lại nhiều lần nhằm duy trì đối tượng được biểu đạt

- Dấu hiệu nhận biết:

+ Lặp lại nhiều lần trong đoạn văn

+ Có tác dụng duy trì đối tượng được nói đến.

+ Xét về mặt từ loại, hình thức: Thường là những đại từ, chỉ từ

- Câu chủ đề: Là câu mang ý khái quát, lời lẽ trong sáng, ngắn gọn, thường có đủ 2

thành phần chính và đứng đầu đoạn văn hoặc cuối đoạn

- Dấu hiệu nhận biết:

+ Nội dung: Nêu khái quát được cả nội dung đoạn văn

+ Hình thức: Câu chủ đề thường ngắn gọn có đủ C- V

+ Vị trí xuất hiện: Thường ở đầu đoạn hoặc cuối đoạn

b Cách trình bày nội dung đoạn văn

- Nắm chắc nội dung ôn tập

- Hoàn thiện các bài tập trên

- Lập dàn ý cho đề bài: Đi một ngày đàng học một sàng khôn

- Xem lại văn bản: Lão Hạc

Ngày soạn: /10/2021 Tiết 16,17,18 Ngày dạy: / 10 /2021.

LUYỆN ĐỀ: XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

ÔN TẬP VĂN BẢN : LÃO HẠC

A Mục tiêu :

1 Kiến thức:

- Củng cố kiến thức về xây dựng đoạn văn trogn văn bản qua việc làm BT

- Giúp học sinh củng cố khắc sâu kiến thức về tác giả, nội dung, nghệ thuật và ý

nghĩa của văn bản :Lão Hạc

2 Kỹ năng:

- Kỹ năng viết đoạn văn

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự

để phân tích tác phẩm truyện

3 Thái độ:

- Thương cảm đối với những số phận của người nông dân

4 Định hướng phát triển năng lực :

- Đọc hiểu văn bản, phân tích…

TIẾT 16: LUYỆN ĐỀ: Xây dựng đoạn văn trong VB

Bài 1: Viết đoạn văn với câu chủ đề sau: Hạnh phúc của trẻ thơ là được đến

trường(có sử dụng trường từ vựng môi trường, gạch chân trường từ vựng đó)

Gợi ý

Học tập có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc đời của mỗi người Hạnhphúc là trạng thái, là cảm giác sung sướng nhất của con người vì cảm thấy hoàntoàn đạt được ý nguyện Hạnh phúc của trẻ thơ là được đến trường, được học tập,được sống trong tình yêu thương, dìu dắt của thầy cô giáo, tình cảm của bạn bè:Nghĩa là đến trường các em không chỉ được trau dồi kiến thức mà còn được nhậntình yêu thương, chăm sóc của thầy, cô và sự chan hòa bè bạn Câu nói đã đề caovai trò, công lao to lớn vĩ đại của việc học với cuộc đời mỗi người Trong cuộc đờicủa mỗi người, học tập có vai trò rất quan trọng, nó mang đến tri thức, hiểu biết;trau dồi đạo đức, nhân cách cho mỗi người Mỗi trẻ thơ khi đến trường đều đượcgặp và học một hoặc nhiều thầy cô giáo Các thầy cô đã truyền dạy cho học trò kiếnthức, kĩ năng, dạy đọc, dạy viết, dạy làm văn, làm toán Dạy cho học trò biết cáchhọc để khám phá kho tàng tri thức khổng lồ của nhân loại Nhà trường và thầy côkhông chỉ truyền dạy kiến thức mà còn dạy cách làm người, dạy biết điều hay, lẽphải, dìu dắt nâng đỡ học trò lớn lên hoàn thiện về nhân cách Từ đó, HS biết yêuthương con người, yêu quê hương đất nước, biết sống nhân ái, đoàn kết, …Nhàtrường và thầy cô còn là những người thắp sáng niềm tin và ước mơ cho học trò đểcác em biết sống có hoài bão, có lý tưởng Những điều mà người thầy truyền dạycho chúng ta sẽ theo ta trong suốt hành trình của cuộc đời Nơi đây cũng mang đếncho các em tình cảm bạn bè trong sáng, sự đồng cảm và sẻ chia…Như vậy để có

hạnh phúc tuổi thơ, mỗi HS cần xác định động cơ học tập và thực hiện tốt quyềncông dân của mình

-Trường từ vựng trường học: Thầy cô, học trò, học sinh, bạn bè, học tập, tri thức,

học tập

Bài 2: Viết đoạn văn khoảng 5 trình bày theo cách diễn dịch với câu chủ đề: “Cuộc

đời của lão Hạc đầy nước mắt, nhiều đau khổ và bất hạnh vô cùng”.

Gợi ý:

Cuộc đời của lão Hạc đầy nước mắt, nhiều đau khổ và bất hạnh Khi còn sống thì lão sống âm thầm, nghèo đói, cô đơn và đến khi lão chết thì lão quằn quại, đau đớn vô cùng đáng thương Tuy thế, lão Hạc lại có bao phẩm chất tốt đẹp như

hiền lành, chất phác, nhân hậu, trong sạch và tự trọng Lão Hạc là một điển hình

về người nông dân Việt Nam trong xã hội cũ được Nam Cao miêu tả chân thực, vớibao trân trọng, xót thương, thấm đượm một tinh thần nhân đạo thống thiết

2.Tác phẩm:

- Xuất xứ: Truyện ngắn “Lão Hạc” xuất hiện lần đầu tiên trên tuần báo “Tiểu thuyết

thứ bảy” số 434 ra ngày 23/10/1943 Lão Hạc là một trong những truyện ngắn xuất

sắc của Nam Cao viết về người nông dân

- Thể loại: Truyện ngắn

- Phương thức biểu đạt chính: Tự sự

- Chủ đề: Hình ảnh người nông dân trước cách mạng tháng 8

- Ngôi kể: ngôi thứ nhất Nhân vật “tôi” (ông giáo) là người kể

3 Nội dung ý nghĩa

- Truyện Lão Hạc thể hiện một cách chân thực, cảm động số phận đau thương của

người nông dân trong xã hội cũ và phẩm chất cao quý tiềm tàng của họ Đồng thời truyện cũng cho thấy lòng ỷêu thương trân trọng của nhà văn đối với phẩm chất caoquí của người nông dân qua nhân vật lão Hạc

1 Những việc làm của lão Hạc trước khi chết:

* Bán chó:

- Tình cảm của lão Hạc đối với Vàng: thương yêu, cưng nựng như đứa cháu

- Tâm trạng của lão Hạc khi quyết định bán chó: đắn đo, suy nghĩ, phân vân

- Tâm trạng lão Hạc sau khi bán chó: day dứt, dằn vặt, đau khổ; tự trách mình nỡlừa một con chó; tự lên án hành động của mình

= > Sử dụng những từ ngữ tượng hình, tượng thanh độc đáo để diễn tả hìnhdáng bên ngoài và bản chất bên trong của lão Hạc Lão lương thiện, hiền lành, nhânhậu, có lối sống ân nghĩa, thủy chung

* Nhờ cậy ông Giáo:

- Việc thứ nhất: Lão nhờ ông Giáo giữ hộ 3 sào vườn cho thằng con trai lão; khinào nó về thì sẽ nhận lại

- Việc thứ hai: Lão gửi tiền nhờ ông giáo lo việc hậu sự để khỏi phiền cho hàngxóm

- Luôn mấy hôm, lão Hạc chỉ ăn khoai, khoai cũng hết

- Từ đấy, lão chế được món gì, ăn món nấy: hôm thì lão ăn củ chuối, sung luộc, rau

má, củ ráy, bữa trai, bữa ốc

=> Hoàn cảnh cùng cực đẩy lão Hạc tới chỗ phải lựa chọn: Tiếp tục kéo dài sự sốngtàn để trở thành kẻ báo hại con hay là chết đi để trọn đạo làm cha Một người chathương con rất mực như lão tất yếu sẽ tìm đến cái chết để giữ mảnh vườn cho con

TIẾT 18:

2 Cái chết của lão Hạc:

- Người nông dân hiền lành, lương thiện:

- Người giàu lòng yêu thương: thương loài vật, thương con

- Là tri thức nghèo, quan tâm, chia sẻ cùng lão Hạc:

- Là người chuyên chở triết lí nhân sinh của nhà văn Nam Cao:

+ Lần thứ nhất: "Chao ôi! Đối với

+ Lần thứ hai: “Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn”

+ Lần thứ ba: “Không! Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn, hay vẫn đáng buồn những lại đáng buồn theo một nghĩa khác.”

IV Củng cố: (3’)

- Gv củng cố bài học

V Hướng dẫn về nhà : (1’)

- Nắm chắc nội dung ôn tập

- Hoàn thiện các bài tập

- Xem lại các kiến thức từ đầu năm -> Luyện đề

Ngày soạn: 31 /10/2021

Tiết 19,20,21 Ngày dạy: / 10 /2021.

LUYỆN ĐỀ:

A Mục tiêu

1 Kiến thức :

- Củng cố kiến thức văn bản « Lão Hạc » qua việc làm BT

- HS hệ thống hóa kiến thức cơ bản của chương trình Ngữ văn 8 đến giữa kì I

- Gv : GA, tài liệu tham khảo

-HS: ôn tập về văn thuyết minh

Lão Hạc giàu lòng yêu thương:

+ Lão yêu thương cậu Vàng: cách lão chăm sóc, cưng nựng cậu; lão ân hận, dằn vặtđau khổ khi phải bán cậu

+ Lão yêu thương con trai: thương con không lấy được vợ, thương con phải đi đồnđiền, hàng ngày nhớ thương và mong thư con trai gửi về, sống tằn tiện để dành dụmtiền cho con, thà chết chứ nhất định không chịu động đến mảnh vườn đã để lại chocon

* Khai thác nghệ thuật:

* Đánh giá chung

TIẾT 20: Luyện đề Lão Hạc ( tiếp)

Bài 3 ( 3 đ):

Đọc kĩ đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi toàn những cớ để cho

ta tàn nhẫn; không bao giờ ta thấy họ là những người đáng thương; không bao giờ

ta thương ”

a) Đoạn văn trích trong tác phẩm nào? Tác giả là ai? Trình bày hoàn cảnhsáng tác của tác phẩm đó?

b) Em hiểu thế nào về ý nghĩ của nhân vật “tôi” qua đoạn văn trên?

c) Nêu ý nghĩa của văn bản chứa đoạn văn trên

Gợi ý:

a) - Đoạn văn trích trong tác phẩm: Lão Hạc (0.5 đ)

- Tác giả: Nam Cao (0.5 đ)

- Hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm: Truyện đăng báo lần đầu năm 1943, thời

kì trước Cách mạng tháng Tám (0.5 đ

b) Ý nghĩ của nhân vật “tôi” có thể được hiểu

- Không thể nhìn cái vẻ bề ngoài “gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi, ” để

đánh giá con người mà phải “cố tìm mà hiểu họ” (0.25 đ)

- Phải đem hết tấm lòng của mình, đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để tìmhiểu, xem xét họ một cách đầy đủ, toàn diện, sâu sắc để hiểu được tâm tư, tình cảm của họ, phát hiện ra những vẻ đẹp đáng quý của họ (0.25 đ)

c) Ý nghĩa của văn bản “Lão Hạc”:

- Truyện thể hiện chân thực, cảm động số phận đau thương của người nông dân vàphẩm chất cao quý tiềm tàng của họ (0.5 đ)

- Truyện còn cho thấy tấm lòng yêu thương, trân trọng đối với người nông dân (0.5

đ

? Viết đoạn văn khoảng 10 dòng trình bày cảm nhận của em về nhân vật lão Hạc

trong văn bản Lão Hạc mà em đã học ?

* Gợi ý:

Cảm nhận về nhân vật lão Hạc:

- Lão Hạc là một người nông dân nghèo khổ, bất hạnh

- Lão Hạc có phẩm chất vô cùng cao đẹp: Là người có tấm lòng nhân hậu, thương con, giàu đức hi sinh, lòng tự trọng

Bài tập 4: Viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về cái chết của lão Hạc?

Gợi ý:

* Nguyên nhân cái chết

- Thiên tai, mất mùa, đói kém

- Cuộc sống mưu sinh ngày càng khó khăn

- Lão muốn giữ lại mảnh vườn cho con

- Chuẩn bị cho cái chết âm thầm lặng lẽ

* Cái chết của lão Hạc

- Vật vã, đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, 2 mắt long sòng sọc…

- Cái chết bất ngờ, đau đớn, vật vã, dữ dội như một cách để chuộc lỗi với cậu Vàng

ám ảnh người đọc

* Ý nghĩa của cái chết:

- Là bằng chứng cảm động về tình cha con, gián tiếp tố cáo XH đương thời đã đẩyngười nông dân và hoàn cảnh khốn cùng

- Thể hiện tính tự trọng và quyết tâm không rơi vào con đường tha hoá của ngườinông dân

- Cái chết của LH đã gián tiếp tố cáo XH đương thời đẩy người nông dân vào hoàncảnh khốn cùng

Bài tập 5: Viết đoạn văn khoảng 10 dòng trình bày cảm nhận của em về số phận và

phẩm chất của người nông dân Việt Nam qua 2 văn bản Lão Hạc và Tức nước vỡ bờ

mà em đã học

* Gợi ý:

* Phẩm chất của người nông dân Việt Nam vô cùng cao đep:

- Trong văn bản: Lão Hạc

+ Số phận Lão Hạc

+ Vẻ đẹp Lão Hạc: Lão Hạc một người cha rất mực thương con, giàu lòng tự trọng,đức hi sinh

- Trong văn bản “ Tức nước vỡ bờ” qua nhân vật chị Dậu

+ Số phận đau thương sưu cao, thuế nặng, bị áp bức bóc lột

+ Vẻ đẹp: Chị Dậu một người vợ thương yêu chồng tha thiết, có sức manh tiềm tàng và tinh thần phản kháng quyết liệt

TIẾT 21:LUYỆN ĐỀ TỔNG HỢP

ĐỀ SỐ 1

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“Không! Cuộc đời chưa hẳn đáng buồn, hay vẫn đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác Tôi ở nhà Binh Tư về được một lúc lâu thì thấy những tiếng nhốn nháo ở bên nhà lão Hạc Tôi mải mốt chạy sang Mấy người hàng xóm đến trước tôi đang xôn xao ở trong nhà Tôi xồng xộc chạy vào Lão Hạc đang vật

vã ở trên giường, đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, hai mắt long sòng sọc Lão tru tréo, bọt mép sùi ra, khắp người chốc chốc lại bị giật mạnh một cái, nảy lên Hai người đàn ông lực lưỡng phải ngồi đè lên người lão Lão vật vã đến hai giờ đồng

hồ rồi mới chết Cái chết thật là dữ dội Chẳng ai hiểu lão chết vì bệnh gì mà đau đớn và bất thình lình như vậy Chỉ có tôi và Binh Tư hiểu.”

(Ngữ văn 8, T1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2011,

tr.45)

Câu 1 (1 điểm) Đoạn văn trên trích từ văn bản nào em đã học? Tác giả là ai?

Câu 2 (0,25 điểm) Phương thức biểu đạt chính trong đoạn văn trên là gì?

Câu 3 (0,75 điểm) Xác định từ tượng hình và phân tích tác dụng “Tôi xồng xộc

chạy vào Lão Hạc đang vật vã ở trên giường, đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, hai mắt long sòng sọc”

Câu 4 (1 điểm) Vì sao tác giả không lựa chọn cho lão Hạc chết một cách “ êm dịu” mà lại “tự tử bằng cách ăn bả chó” ?

ĐỀ SỐ 2

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Chị có chuyện này muốn nói với em, con chuột bạch của chị”, cô nói, “Cụ

Bơ-men đã chết vì sưng phổi hôm nay ở bệnh viện rồi Cụ ốm chỉ có hai ngày Buổi sáng ngày thứ nhất, bác gác cổng thấy cụ ốm nặng trong căn phòng của cụ ở tầng dưới Giày và áo quần của cụ ướt sũng và lạnh buốt Chẳng ai hình dung nổi cụ đã

ở đâu trong một đêm khủng khiếp như thế Nhưng rồi người ta tìm thấy một chiếc đèn bão vẫn còn thắp sáng và một chiếc thang đã bị lôi ra khỏi chỗ để của nó, và vài chiếc bút lông rơi vung vãi, và một bảng pha màu có màu xanh và màu vàng trộn lẫn với nhau, và – em thân yêu ơi, em hãy nhìn ra ngoài cửa sổ, nhìn chiếc lá thường xuân cuối cùng ở trên tường Em có lấy làm lạ tại sao chẳng bao giờ nó rung rinh hoặc lay động khí gió thổi không? Ồ, em thân yêu, đó chính là kiệt tác của cụ Bơ-men, cụ vẽ nó ở đấy vào cái đêm mà chiếc lá cuối cùng đã rụng”

(Ngữ văn 8, T1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2011, tr.89)

Câu 1 (1 điểm) Đoạn trích trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?

Câu 2 (0,5 điểm) Phương thức biểu đạt chính trong đoạn văn trên là gì?

Câu 3 (0,5 điểm) Xác định thán từ có trong câu sau và cho biết thán từ đó thuộc

loại nào? Ồ, em thân yêu, đó chính là kiệt tác của cụ Bơ-men, cụ vẽ nó ở đấy vào cái đêm mà chiếc lá cuối cùng đã rụng?

Câu 4 (1 điểm) Vì sao có thể nói chiếc lá cụ Bơ-men vẽ là một kiệt tác?

Đáp án:

MÃ ĐỀ 1:

1 - Đoạn văn trên trích từ văn bản : Lão Hạc

- Tác giả : Nam Cao

0,5 0,5

2 - Phương thức biểu đạt chính trong đoạn văn trên là : Tự sự

Nếu HS trả lời sang PTBĐ khác hoặc kết hợp với các PTBĐ khác GV

không cho điểm

0,2 5

3

- Từ tượng hình : xồng xộc, vật vã, rũ rượi, xộc xệch, sòng sọc

( HS tìm được 3 từ đúng cho 0,25 đ; tìm được 4 từ đúng trở lên cho

0,5 đ)

- Tác dụng : Gợi tả hình ảnh cái chết dữ dội, đau đớn của lão Hạc…(

hoặc cái chết thê thảm, dữ dội của lão Hạc)

HS có thể nói thêm được : gây ám ảnh cho người đọc hoặc gợi sự

thương cảm ở người đọc… GV vẫn cho đủ điểm

0.5

0,2 5

4

- Thực ra, nhà văn có thể cho lão Hạc chết một cách êm dịu hơn

Nhưng tác giả để lão Hạc chết đau đớn bằng ăn bả chó là cách lão lựa

chọn để tự trừng phạt mình vì đã trót lừa một con chó

- Việc lựa chọn cái chết đó cho thấy vẻ đẹp nhân cách lão Hạc: giàu

lòng tự trọng

0,7 5

0,2 5

MÃ ĐỀ 2

1 - Đoạn văn trên trích từ văn bản : Chiếc lá cuối cùng

- Tác giả : O Hen ri

0,5 0,5

2 - Phương thức biểu đạt chính trong đoạn văn trên là : Tự sự

Nếu HS trả lời sang PTBĐ khác hoặc kết hợp với các PTBĐ khác GV

không cho điểm

0,2 5

3 - Thán từ có trong câu đó là : Ồ ( 0,25 đ) => Bộc lộ cảm xúc (0,25 đ) 0.5

4

- Có thể khẳng định chiếc lá cụ Bơ-men vẽ là một kiệt tác vì :

+ Lá vẽ giống như thật khiến Giôn-xi là họa sĩ mà vẫn tưởng đấy là

chiếc lá thật…

+ Chiếc lá cụ vẽ trên tường trong một hoàn cảnh đặc biệt: đêm mưa

tuyết dữ dội

0.2 5 0,2

+ Bức vẽ chiếc lá cuối cùng thật sự là một kiệt tác vì nó đem lại sự

sống cho Giôn-xi Chiếc lá không chỉ được vẽ bằng bút lông, bột màu

mà bằng cả tình thương bao la và sự hi sinh cao thượng của cụ

Bơ-men

+Bức tranh đã cứu sống một con người, gieo vào lòng người niềm tin

và hi vọng để vượt qua được cái chết…

+ Bức vẽ chiếc lá cuối cùng cho thấy sức mạnh của nghệ thuật chân

chính: vì con người…

5

0,2 5

0,2 5

- Nắm chắc nội dung ôn tập

- Hoàn thiện các bài tập

- Xem lại kiến thức từ đầu năm -> tiết Luyện đề

- Gv : GA, tài liệu tham khảo.

-HS: ôn tập về văn thuyết minh

TĐ:

- Ủng hộ về vật chất (0,75 đ)

+ Các đồ dùng sinh hoạt thiết yếu như : nước uống, gạo,mì chính, bột ngọt, dầu

ăn, đường, sữa, quần áo,

+ Đồ dùng học tập cho học sinh :sách giáo khoa, vở ghi, bút thước

+ Thuốc men cho mọi người như : thuốc đau bụng, thuốc ngoài da…

+ Đồ dùng cứu hộ: áo phao, thuyền, xuồng, máy phát điện,…

+ Ủng hộ tiền….quyên góp, kêu gọi tài trợ…

- Ủng hộ bằng tinh thần (0,25 đ):

+ Động viên, an ủi, chia sẻ… giúp họ vượt qua mọi khó khăn trong giai đoạn hiện nay

KĐ: Giúp đỡ đồng bào là một nghĩa cử cao đẹp thể hiện tinh thần tương thân

tương ái Đây cũng là một truyền thống có từ ngàn đời của dân tộc Việt Nam ta mà mỗi chúng ta cần phát huy ở mọi thời đại…( 0,25 đ)

Câu 2 (5,0 điểm) Hãy kể về một lần em mắc khuyết điểm khiến thầy cô giáo buồn Đáp án:

* Mở bài:

- Dẫn dắt : Để trở thành một người con ngoan, trò giỏi em đã rút kinh nghiệm từmột số lần mắc lỗi, trong đó có một lần em đã mắc khuyết điểm khiến thầy, cô giáobuồn;

- Giới thiệu một cách khái quát về sự việc: Đó là lần em mắc khuyết điểm gì? Lầnmắc khuyết điểm đó đã để lại một bài học lớn trong em

* Thân bài:

+ Tình huống dẫn đến việc làm có lỗi của em:…

+ Diễn biến của sự việc mắc lỗi :

+ Kết thúc: Em đã nhận lỗi và sửa chữa lỗi lầm của mình như thế nào?

* Kết bài:

- Cảm nghĩ của bản thân: Sự việc đó đã theo suốt em những năm sau đó như thếnào và nó đã giúp em nhận ra điều gì về cuộc sống, về sự học tập và vai trò củathầy cô

- Bài học em rút ra cho cuộc sống của mình?

TIẾT 33:

Đề số 1

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“Cửa sổ mọi nhà đều sáng rực ánh đèn và trong phố sực nức mùi ngỗng quay Chả là đêm giao thừa mà! Em tưởng nhớ lại năm xưa, khi bà nội hiền hậu của em còn sống, em cũng được đón giao thừa ở nhà Nhưng Thần Chết đã đến cướp bà em đi mất, gia sản tiêu tán, và gia đình em đã phải lìa ngôi nhà xinh xắn

có dây trường xuân bao quanh, nơi em đã sống những ngày đầm ấm, để đến chui rúc trong một xó tối tăm, luôn luôn nghe những lời mắng nhiếc chửi rủa”

(Ngữ văn 8, T1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2011, tr.64)

Câu 1 (0,5 điểm): Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?

Câu 2 (0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính và ngôi kể của đoạn văn? Câu 3 (0,5 điểm): Tìm tình thái từ có trong câu văn sau:

Chả là đêm giao thừa mà!

Câu 4 (1,0 điểm): Tại sao em bé lại không được đón giao thừa ở nhà? Qua đó em

hiểu gì về hoàn cảnh của cô bé?

Câu 5 (0,5 điểm): Việc tác giả miêu tả ngôi nhà xưa và hiện tại của cô bé đã sử

dụng nghệ thuật gì? Nêu tác dụng của việc sử dụng nghệ thuật đó?

Đề số 2

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“- Đã đành rằng thế, nhưng tôi bòn vườn của nó bao nhiêu, tiêu hết cả Nó

vợ con chưa có Ngộ nó không lấy gì lo được, lại bán vườn thì sao? Tôi cắn rơm, cắn cỏ tôi lạy ông giáo! Ông giáo có nghĩ cái tình tôi già nua tuổi tác mà thương thì ông giáo cứ cho tôi gửi.

Thấy ông lão nằn nì mãi, tôi đành nhận vậy Lúc lão ra về, tôi còn hỏi:

- Có đồng nào, cụ nhặt nhạnh đưa cho tôi cả thì cụ lấy gì mà ăn?

Lão cười nhạt bảo:

- Được ạ! Tôi đã liệu đâu vào đấy…Thế nào rồi cũng xong ”

(Ngữ văn 8, T1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2011, tr.43,44)

Câu 1 (0,5 điểm): Đoạn trích trên trích từ văn bản nào ? Tác giả văn bản đó là ai? Câu 2 (0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính và ngôi kể của đoạn trích? Câu 3 (0,5 điểm): Tìm tình thái từ có trong câu văn sau:

Ngộ nó không lấy gì lo được, lại bán vườn thì sao?

Câu 4 (0,5 điểm): Đoạn trích là lời đối thoại của ai với ai? Từ “nó” được nhắc đến

ở đây là ai?

Câu 5 (1,0 điểm): Nhân vật lão muốn gửi ông giáo vật gì? Tại sao nhân vật lão lại

phải gửi ông giáo giữ hộ? Qua những việc làm của nhân vật Lão, em hiểu được tìnhcảm mà lão dành cho con như thế nào?

Đáp án:

1 - Đoạn văn trên trích từ văn bản : Cô bé bán diêm (0,25đ)

2 - Phương thức biểu đạt chính: Tự sự (0,25đ)

3 - HS tìm đúng tình thái từ có trong câu văn sau: mà 0,5

4

- Em bé không được đón giao thừa ở nhà: Vì em mồ côi mẹ, bà nội

đã qua đời, gia sản tiêu tán, nhà nghèo em bị chính cha mình bắt đi

bán diêm để kiếm tiền (0,5đ)

*Lưu ý: HS có thể diễn đạt như sau vẫn cho điểm tối đa:

- Em bé không được đón giao thừa ở nhà vì: Em bé không bán

được bao diêm nào, không ai bố thí cho em lấy một đồng Em

- Việc tác giả miêu tả ngôi nhà xưa và hiện tại của cô bé đã sử dụng

nghệ thuật tương phản, đối lập (0,25đ)

- Qua đó, tác giả muốn làm nổi bật nỗi khổ cực, bất hạnh của cô bé

hoặc gợi niềm cảm thương ở người đọc (0,25đ)

*Lưu ý:

- Vẫn cho điểm tối đa, nếu HS diễn đạt: Qua đó, tác giả muốn làm

nổi bật nỗi khổ về vật chất và tinh thần của cô bé bán diêm (0,25đ)

0,5

1 - Đoạn trích trên trích từ văn bản : Lão Hạc (0,25đ)

2 - Phương thức biểu đạt chính: Tự sự (0,25đ)

4 - Đoạn trích là lời đối thoại của lão Hạc với ông giáo (0,25đ)

- Từ “nó” được nhắc đến là anh con trai lão Hạc (0,25đ) 0,5

5 - Lão Hạc muốn gửi ông giáo tiền ( 30 đồng bạc) hoặc lão Hạc

muốn gửi ông giáo cả tiền và vườn (0,25đ)

- Lão Hạc phải gửi ông giáo giữ hộ là vì:

+ Vì lão không muốn khi chết liên lụy đến hàng xóm nên lão đã gửi

tiền ông giáo để lo ma cho mình

+ Hoặc vì là người có lòng tự trọng nên sau khi chết lão ko muốn

lảm phiền tới hàng xóm, nhờ ông giáo lấy số tiền đó để làm ma chay

(0,25đ)

1,0