Bộ dạy thêm ngữ văn 7 chất lượng mới nhất

Nội dung các văn bản đã học đề cập đến: - Vai trò của nhà trường trong cuộc đời mỗi người - Tình yêu thương và kính trọng cha mẹ.. Giá trị nổi bật của các văn bản đã học + Tâm trạng ngườ

Vấn đề 1:

TÌM HIỂU THÊM VỀ CÁC VĂN BẢN NHẬT DỤNG

Các bài văn mẫu ở phái cuối tài liệu

A Văn bản nhật dụng

1 Khái niệm: Văn bản nhật dụng là kiểu văn bản

- Về nội dung: Đề cập đến những vấn đề bức thiết trong xã hội, được toàn xã hội quan tâm

- Có thể sử dụng nhiều phương thức biểu đạt khác nhau, thuộc các kiểu văn bản khác nhau: tự sự, miêu tả, thuyết minh, nghị luận

2 Nội dung các văn bản đã học đề cập đến:

- Vai trò của nhà trường trong cuộc đời mỗi người

- Tình yêu thương và kính trọng cha mẹ

- Quyền trẻ em: quyền được hưởng hạnh phúc của mái ấm g9a đình, quyền được

đi học, được bao bọc trong tình yêu thương

B Giá trị nổi bật của các văn bản đã học

+ Tâm trạng người mẹ bộc lộ một cách tự nhiên, chân thực và cảm động.Người đọc chứng kiến một đêm không ngủ của mẹ với tình cảm sâu sắc

- Miêu tả tâm trạng nhân vật rất tinh tế, chân thực, sống động, cụ thể với nhiềuhình thức khác nhau, miêu tả trực tiếp, miêu tả trong sự đối lập với người con

- Sử dụng thời gian nghệ thuật giàu ý nghĩa: Đêm trước ngày khai trường vào lớpmột của con Ngày khai trường đầu tiên trong cuộc đời mỗi người là một cái mốc

vô cùng thiêng liêng, trong đại Vì thế cái đêm trước ngày khai trường đó bất kìngười mẹ nào cũng có biết bao nỗi niềm, cảm xúc

b Nội dung:

- Tình yêu thương con sâu nặng, thiết tha của người mẹ

- Khẳng định vai trò to lớn của nhà trường cũng như ý nghĩa của việc học tậptrong cuộc đời mỗi người

2 Mẹ tôi

a Nghệ thuật

- Văn bản chọn hình thức viết thư Đây là nét nghệ thuật độc đáo bởi:

+ Thư là loại văn bản bình thường để bộc lộ tình cảm, cảm xúc Những tình cảmsâu sắc, thiêng liêng thường rất tế nhị, kín đáo nhiều khi không thể nói trực tiếp được.Mượn hình thức là một bức thư, người bố đã gửi gắm được biết bao nỗi niềm, tâmtrạng của mình Đó là nỗi buồn bã, tức giận của mình, bộc lộ được nỗi xót xa, thấtvọng, đau đớn khi đứa con không xứng đáng với sự trông đợi của bố Đây cũng làcách bộc lộ khéo léo của tác giả Mượn hình thức là một bức thư, người bố cònbày tỏ tình cảm người mẹ En- ri- cô với con Đây là một đoạn văn hay nhất, giàusức biểu cảm nhất, xúc động lòng ta nhất Người bố sau khi kể lại những việc làm,tình cảm người mẹ để đi đến khẳng định: Tình mẹ con thiêng liêng sâu nặng Đức

hi sinh thầm lặng, tình mẫu tử cao cả vô cùng Không chỉ có vậy, người bố còn dựcảm bao tình huống đau đớn, xót xa, để khẳng định một chân lý, một quy luậtmuôn đời về tình mẫu tử khăng khít, gắn bó, bền chặt mãi mãi

+ Nếu nói bằng văn bản ý từ sẽ sâu sắc hơn, sự sắp xếp sẽ chặt chẽ hơn

+ Hơn nữa nếu viết bằng thư thì chỉ riêng người mắc lỗi biết, vừa giữ được sự kín đáo

tế nhị vừa không làm người phạm lỗi bị tổn thương

+ Tạo cho con một thế giới riêng để con ngẫm nghĩ, đọc đi, đọc lại và thấm thía Con

có thể xem đó là một kỉ niệm, một bài học lưu lại trong đời để không bao giờ quên

- Chọn tình huống giả định rất đặc sắc, làm nổi bật chủ đề tư tưởng của văn bản, đó làtình yêu thương sâu nặng của người mẹ

b Nội dung

- Tấm lòng yêu thương con vô bờ bến của người mẹ hiền

- Nhắc nhở mỗi người: tình yêu thương và kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liênghơn cả Thật đáng xấu hổ, nhục nhã cho những kẻ nào chà đạp lên tình cảm đó

3 Cuộc chia tay của những con búp bê

a Nghệ thuật

* Kể chuyện đặc sắc:

- Chọn ngôi kể là ngôi thứ nhất Người kể chuyện ở đây là Thành, một đứa trẻ,người trong cuộc trực tiếp tham gia vào câu chuyện, người chứng kiến và gánhchịu nỗi đau chia lìa

 Tác dụng:

+ Giúp tác giả thể hiện một cách sâu sắc, chân thực những suy nghĩ, tình cảm vàtâm trạng của nhân vật

+ Tăng thêm tính chân thực cho câu chuyện

+ Tạo sự đồng cảm cho người đọc

- Miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, hợp lứa tuổi

* Xây dựng những hình ảnh đối lập đặc sắc để tô đậm chủ đề

* Miêu tả cảnh vật tinh tế để làm nổi bật tâm trạng nhân vật Xây dựng hình ảnhmang tính biểu tượng, giàu ý nghĩa Hai con búp bê cũng trong sáng, ngây thơ vàtội nghiệp như hai đứa trẻ.

1 Trình bày cảm nhận của em về đoạn văn cuối “Cổng trường mở ra”.

a Cách làm bài cảm nhận đoạn thơ, đoạn văn nói chung

* Mở đoạn: Câu chủ đề:

- Gọi tên ý của toàn đoạn

- Gồm hai phần: biểu ý + biểu cảm

* Thân đoạn:

- Triển khai các câu văn làm sáng ró câu chủ đề

Lưu ý: Cần triển khai theo một trình tự nhất định

Cách 2: Đoạn văn cuối trong văn bản “Cổng trường mở ra” của tác giả Lí Lan làmột trong những đoạn văn hay nhất, xúc động nhất diễn tả sâu sắc tình yêu vàniềm tin của người mẹ đối với con, niềm tin vào vai trò to lớn của nhà trường

b Thân đoạn:

* Tình yêu và niềm tin của mẹ giành cho con

- Trước hết được thể hiện qua cử chỉ của mẹ: cầm tay con, dắt tay con qua cánh cổng trường, buông tay con ra.

+ Đó là những cử chỉ đầy âu yếm, chan chứa yêu thương thể hiện sự quantâm chu đáo ân cần

+ Hành động “buông tay con ra” cho thấy sự tin cậy vào đứa đứa con yêu.

- Tình yêu và niềm tin còn được thể hiện qua lời nói: “Đi đi con, hãy can đảm lên ”

+ Lời khích lệ, động viên ân cần, dịu dàng của mẹ giúp con tự tin hơn trước thếgiới hoàn toàn mới lạ

+ Mẹ tin tưởng và hy vọng ở con rất nhiều

* Đặc biệt, trong lời nói “bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mởra”, mẹ thể hiện niềm tin tưởng tuyệt đối vào mái trường Bởi ở đó là cả một thếgiới kỳ diệu: con được khám phá kho báu tri thức của loài người, con được sốngtrong thế giới của tình yêu thương và sự quan tâm đặc biệt toàn xã hội, nơi đó sẽchắp cánh ước mơ cho con để những khát vọng lớn lên sẽ mau chóng thành hiệnthực

* Bằng ngòi bút miêu tả tâm lí đặc sắc qua những dòng độc thoại nội tâm, chỉ mộtđoạn văn ngắn thôi, Lí Lan đã cho thấy tâm trạng xiết bao tự hào, ngập tràn hạnhphúc của mẹ khi con được bước vào thế giới kì diệu mái trường Qua đó, ta thấyđược tình tình mẫu tử thiêng liêng, vai trò to lớn của nhà trưòng đối với mỗi conngười

c Kết đoạn: Đoạn văn đã cho ta thấm thía tình yêu thương của mẹ, người thầy đầu

tiên trong bước đường trưởng thành của mỗi người, đồng thời cũng gợi dậy trong

ta niềm hạnh phúc và tự hào vì được sống dưới mái trường mến yêu

2 Cho đoạn văn:

Đêm nay mẹ không ngủ được Ngày mai là ngày khai trường lớp Một của con Mẹ sẽ đưa con đến trường, cầm tay con dắt qua cánh cổng, rồi buông tay

mà nói: “Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”.

a Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Tác giả là ai?

b Văn bản có chưa đoạn văn trên thuộc kiểu văn bản nào?

c Đoạn văn sử dụng phương thức biểu đạt nào

d Xác định cấu tạo ngữ pháp và kiểu câu của câu văn sau: Mẹ sẽ đưa con đến trường,

cầm tay con dắt qua cánh cổng, rồi buông tay mà nói

e Trình bày cảm nhận của em lời nói của người mẹ: “Đi đi con, hãy can đảm

lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ

mở ra”

Gợi ý:

a Mở đoạn:

Cách 1: Đọc văn bản “Cổng trường mở ra” của tác giả Lí Lan, người đọc không thể nào quên được câu nói của người mẹ: “Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”

b Thân bài:

* Trước hết, đây là lời khích lệ, động viên ân cần, dịu dàng và ngập tràn tình yêu

thương của mẹ: “Đi đi con, hãy can đảm lên ” Điệp từ “đi đi con” như một lời

dục dã, khẩn thiết Động từ “ hãy’’ như một mệnh lệnh, thiêng liêng, tiếp thêm sứcmạnh cho con, giúp con tự tin hơn trước thế giới hoàn toàn mới lạ Đằng say lờinói với con bằng cách tự tâm sự với chính mình ấy, ta thấy được mẹ tin tưởng và

hy vọng ở con rất nhiều

* Đặc biệt, trong lời nói “bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mởra”, mẹ thể hiện niềm tin tưởng tuyệt đối vào mái trường Bởi ở đó là cả một thếgiới kỳ diệu: con được khám phá kho báu tri thức của loài người, con được sốngtrong thế giới của tình yêu thương và sự quan tâm đặc biệt toàn xã hội, nơi đó sẽchắp cánh ước mơ cho con để những khát vọng lớn lên sẽ mau chóng thành hiệnthực Bước qua cánh cổng trưởng nghĩa là từ một tuổi thơ bé bỏng, nhiều dại khờ

để từng bước lớn lên, xứng đáng là người công dân tốt sau này

* Bằng ngòi bút miêu tả tâm lí đặc sắc qua những dòng độc thoại nội tâm, chỉ mộtcâu văn ngắn thôi, Lí Lan đã cho thấy tâm trạng xiết bao tự hào, ngập tràn hạnhphúc của mẹ khi con được bước vào thế giới kì diệu mái trường Qua đó, ta thấyđược tình tình mẫu tử thiêng liêng, vai trò to lớn của nhà trưòng đối với mỗi conngười

c Kết đoạn: Lời nói đã cho ta thấm thía tình yêu thương của mẹ, người thầy đầu

tiên trong bước đường trưởng thành của mỗi người, đồng thời cũng gợi dậy trong

ta niềm hạnh phúc và tự hào vì được sống dưới mái trường mến yêu

3 Nhân vật người mẹ trong văn bản “Cổng trường mở ra’’ là một nhân vật

đã để lại bao ấn tượng sâu sắc trong lòng bạn đọc Vậy em hãy viết một bài văn bày tỏ những cảm xúc, suy nghĩ của em về nhân vật người mẹ

a Cách làm bài cảm nhận nhân vật nói chung

* Mở bài:

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm

- Giới thiệu nhân vật (chú ý tới vị trí của nhân vật đó trong tác phẩm)

- Nếu là đề cảm nhận thì nêu cảm nhận chung về nhân vật

- Nếu là đề phân tích thì không cần

* Thân bài: cảm nhận chi tiết về nhân vật trên các phương diện sau

Ý 1: Khái quát về nhân vật: vị trí, vai trò, đặc điểm

Ý 2: Cảm nhận chi tiết về nhân vật trên các phương diện sau

- Nêu được hoàn cảnh, cuộc đời, số phận của nhân vật

- Đặc điểm ngoại hình

Lưu ý: Nhân vật nào có sự nổi bật về ngoại hình thì mới cảm nhận ngoại hìnhthành một ý riêng Còn nếu nhà văn không miêu tả cụ thể về ngoại hình thì trongquá trình cảm nhận không cần cảm nhận về ngoại hình.

- Đặc điểm tính cách, phẩm chất của nhân vật (tài năng, phẩm chất, tính cách, tâmtrạng ) Phải chỉ ra được đặc điểm tình cách của nhân vật, sau đó, làm rõ bằng cácchi tiết trong tác phẩm Mỗi đặc điểm tính cách được xem là một ý

Ý 3: Đánh giá khái quát:

- Khái quát:

+ Đặc điểm của nhân vật

+ Đánh giá xem nhân vật đó đại diện cho tầng lớp nào trong xã hội

- Qua nhân vật, khẳng định sức sống của tác phẩm

- Rút ra được bài học gì từ nhân vật?

b Cụ thể với đề bài này

* Thân bài: Nên triển khai theo các ý:

Ý 1: Điều đầu tiên ta cảm nhận được ở nhân vật người mẹ là một tình yêu thương

con vô cùng sâu sắc

- Tình yêu thương ấy trước hết được thể hiện qua tâm trạng ngổn ngang, ăm ắp nỗiniềm của mẹ: đêm trước ngày khai trưởng của con, mẹ không ngủ được, không tậptrung được vào việc gì cả Lên giường nằm mà mẹ vẫn trằn trọc, không lo nhưngcũng không ngủ được Lúc này, trong lòng mẹ dạt dào bao cảm xúc: mừng vui, hồihộp, hy vọng, xốn xang Ngày mai đây là ngày con được học chữ, làm quen thầy côbạn bè mới, bao điều hay lẽ phải Ngày con vào lớp một là bước trưởng thành đầutiên của con Thử hỏi không bâng khuâng, xao xuyến sao được?

- Tình yêu thương của mẹ còn được thể hiện qua cử chỉ, hành động Mẹ ngắm nhìncon ngủ bằng cái nhìn chứa chan yêu thương, âu yếm Dường như đó là giây phút

hạnh phúc nhất trong cuộc đời của mẹ Mẹ “đắp mền, buông mùng, ém góc”, thầmlặng chăm chút tỉ mỉ cho giấc ngủ của đứa con yêu Mẹ còn xem lại những thứ đãchuẩn bị cho con từ chiều Qua những cử chỉ ấy, ta càng hiểu hơn đức hi sinh thầmlặng của người mẹ.

- Yêu thương con, nhân vật người mẹ trong văn bản mong ước cho con được đến

trường, được hưởng nền giáo dục tiên tiến nhất Tình cảm này được thể hiện gián tiếpqua sự việc nghĩ về ngày khai trường ở nước Nhật Đó là ngày lễ của toàn xã hội,người lớn nghỉ việc đưa trẻ, tất cả quan chức chia nhau dự lễ khai giảng khắp trườnghọc Những chính sách về giáo dục được điều chỉnh kịp thời Ta hình dung ngày khaitrường ở nước Nhật thật sự là một ngày hội Mong ước của người mẹ trong “Cổngtrưởng mở ra” cũng là mong ước của biết bao nhiêu bà mẹ khác Vì mẹ hiểu được rất

rõ, rất sâu sắc về vai trò nhà trường, giáo dục với trẻ thơ Vì mẹ hiểu mỗi sai lầmtrong giáo dục sẽ ảnh hưởng tới thế hệ mai sau

- Đặc biệt người mẹ ấy luôn động viên, khuyến khích con đi lên, đi tới thế giới diệu

kì của cuộc đời “Đi đi con, hãy can đảm lên con, thế giới này là của con, bước quacánh cổng trường là một thế giới diệu kì sẽ mở ra’’ Điệp từ “đi đi con” như một lờidục dã, khẩn thiết Động từ “ hãy’’ như một mệnh lệnh, thiêng liêng, tiếp thêm sứcmạnh, niềm tin và nghị lực cho con trong buổi đầu bỡ ngỡ Lời động viên ấy cũngcho thấy, người mẹ tin tưởng và hi vọng ở con rất nhiều

Ý 2: Không chỉ có vậy, ta còn cảm nhận được nhân vật người mẹ còn là người rất

yêu quý người thân, yêu trường học, thầy cô và rất biết nâng niu, trân trọng những

kỉ niệm Xúc động biết bao đã xa lắm rồi cái thủa ngày đầu tiên đi học ấy, thế màngười mẹ vẫn nhớ như in Mẹ nhớ tiếng đọc bài trầm bổng thủa xưa; nhớ bàn tay

bà ngoại ấm êm, dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp; nhớ sự nôn nao hồi hộpkhi đến bà đi đến trường Nhớ nỗi chơi vơi hốt hoảng khi cổng trường đóng.Dường như những kỉ niệm ngày xưa ấy luôn khắc ghi, luôn tươi mới nguyên vẹntrong tâm hồn mẹ Mẹ quên sao được ngày đầu tiên đi học ấy, quên sao được máitrường, thầy cô, bạn bè Người mẹ quả là một người nặng sâu ân tình, ân nghĩa vớiđời Và cái chính, bằng những kỉ niệm sâu sắc, mẹ muốn ngày mai con khắc ghivào lòng cái giấy phút thiêng liêng, trọng đại của đời mình

Ý 3: Đọc văn bản, ta còn trân trọng những suy nghĩ của người mẹ về vai trò và ý

nghĩa của nhà trường và giáo dục đối với mỗi con người Đặc biệt, trong lời nói

“bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”, mẹ thể hiện niềmtin tưởng tuyệt đối vào mái trường Bởi ở đó là cả một thế giới kỳ diệu: con đượckhám phá kho báu tri thức của loài người, con được sống trong thế giới của tìnhyêu thương và sự quan tâm đặc biệt toàn xã hội, nơi đó sẽ chắp cánh ước mơ chocon để những khát vọng lớn lên sẽ mau chóng thành hiện thực

Ý 4: Đánh giá, khái quát

- Khái quát lại nhân vật người mẹ: Người mẹ trong cổng trường mở ra là mộtngười mẹ có tính yêu thương con vô bờ bến và hiểu rõ vai trò nhà trường, giáo dụcđối với trẻ thơ

- Tác giả:

+ Miêu tả tâm lí nhận vật tinh tế, sâu sắc qua những dòng độc thoại nội tâm

+ Qua nhân vật người mẹ, tác giả cũng gửi gắm sự quan tâm của mình đối với trẻthơ, với thế hệ tương lai

* Kết bài: - Từ nhân vật người mẹ của Lý Lan, em nghĩ gì mẹ của mình?

- Lời hứa

4 Mẹ sẽ đưa con đến trường, cầm tay con dắt qua cánh cổng, rồi buông tay mà nói:

“Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con,…”

(Theo Lí Lan, Cổng trường mở ra)

Từ việc người mẹ không “cầm tay” dắt con đi tiếp mà “buông tay” để

con tự đi, hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 01 trang giấy thi) bàn về tính tự lập.

Gợi ý:

Mở bài: Nêu lại câu văn trên đề bài để dẫn đến tính tự lập

Khi còn nhỏ, chúng ta sống trong sự bao bọc của ông bà, cha mẹ nhưngkhông phải lúc nào người thân yêu cũng ở bên cạnh chúng ta Bàn tay dìu dắt củacha mẹ, đến một lúc nào đó cũng phải buông ra để chúng ta độc lập bước vào đời

Hai chữ “buông tay” trong câu văn của Lý Lan như một bước ngoặt của hai trạng

thái được bao bọc, chở che và phải một mình bước đi Việc phải bước đi một mìnhtrên đoạn đường còn lại chính là một cách thể hiện tính tự lập

Thân bài:

- Giải thích: tự lập là gì?

+ Nghĩa đen: tự đứng một mình, không có sự giúp đỡ của người khác Tựlập là tự mình làm lấy mọi việc, không dựa vào người khác

+ Người có tính tự lập là người biết tự lo liệu, tạo dựng cuộc sống cho mình

mà không ỷ lại, phụ thuộc vào mọi người xung quanh

- Phân tích:

+ Tự lập là đức tính cần có đối với mỗi con người khi bước vào đời

+ Trong cuộc sống không phải lúc nào chúng ta cũng có cha mẹ ở bên để dìudắt, giúp đỡ ta mỗi khi gặp khó khăn Vì vậy, cần phải tập tính tự lập để có thể tựmình lo liệu cuộc đời bản thân

+ Người có tính tự lập sẽ dễ đạt được thành công, được mọi người yêu mến,kính trọng

- Chứng minh bằng dẫn chứng thực tế

- Luận mở rộng vấn đề:

+ Phê phán: Trái với tự lập là dựa dẫm Tự lập là một phẩm chất để khẳngđịnh nhân cách, bản lĩnh và khả năng của một con người Ngược lại chỉ biết dựadẫm vào người khác sẽ trở thành một gánh nặng cho người thân và cuộc sống sẽtrở nên vô nghĩa Những người không có tính tự lập, cứ dựa vào người khác thìkhó có được thành công thật sự Cho nên ngay cả trong thế giới động vật, cónhững con thú đã biết sống tự lập sau vài tháng tuổi.

+ Tự lập không có nghĩa là tự tách mình ra khỏi cộng đồng Có những việcchúng ta phải biết đoàn kết và dựa vào đồng loại để tạo nên sức mạnh tổng hợp

+ Liên hệ bản thân: cần phải rèn luyện khả năng tự lập một cách bền bỉ, đềuđặn Để có thể tự lập, bản thân mỗi người phải có sự nỗ lực, cố gắng và ý chímạnh mẽ để vươn lên, vượt qua thử thách, khó khăn, để trau dồi, rèn luyện nănglực, phẩm chất

Kết bài: Nếu mọi người đều biết sống tự lập kết hợp với tinh thần đoàn kết, tươngtrợ lẫn nhau thì xã hội sẽ trở nên tốt đẹp hơn và cuộc sống mỗi người sẽ được hạnhphúc

II “Mẹ tôi”

1 Nhan đề là: “Mẹ Tôi”

- Đây là nhan đề do chính tác giả A-mi-xi đặt cho đoạn trích

- Nội dung đề cập đến việc xẩy ra giữa mẹ – con: Tuy trong văn bản, mẹ không

xuất hiện trực tiếp những mẹ lại là tiêu điểm mà các nhân vật mà chi tiết hướng tớilàm sáng tỏ

- Từ lỗi lầm với mẹ  Thấm thía tình mẹ thiêng liêng cao cả

- Điểm nhìn từ bố (gián tiếp) nên hình ảnh người mẹ và những phẩm chất của mẹ

sẽ hiện lên một cách khách quan

2 Trình bày cảm nhận của em về tình mẫu tử trong văn bản “Mẹ tôi”

Bước 1: Tìm hiểu đề

- Đọc kĩ đề

- Gạch chân dưới những từ ngữ quan trọng

- Nhìn vào từ ngữ ghi trong đề để xác định:

* Tìm ý khái quát (triển khai ở mở bài): Dựa vào đề để khái quát được:

- Đối tượng biểu cảm: tình mẫu tử thiêng liêng, cao đẹp

- Cảm xúc của mình trước đối tượng đó: xúc động, thấm thía

Ví dụ: Đọc văn bản “mẹ tôi”, ta vô cùng xúc động trước tình mẫu tử thiêng liêng,cao đẹp

* Tìm ý nhỏ: Dựa vào ý khái quát chung ở trên

Lưu ý: Phải dựa vào đối tượng biểu cảm đê tìm ý, bộc lộ cảm xúc

Ví dụ: Với đề này: Dựa vào tình mẫu tử thiêng liêng thể hiện trong văn bản mẹ tôi: biểu hiện của tình mẫu tử

Ý 1: Tình yêu thương sâu nặng, thiết tha của người mẹ hiền + Khiến ta rưng rưng, xúc động

- Ngoài những ý trên, có thể mở rộng ý liên tưởng để bài văn sâu sắc hơn: Liên tưởng đến bản thân, những kỉ niệm về mẹ, những lần làm mẹ buồn lòng cũng như liên tưởng đến bao bà bà mẹ khác.

Ý 2: cách triển khai tương tự ý 1: Thực sự thấm thía sự quan trong của mẹ trong cuộc đời mỗi người (biểu cảm trước, biểu ý sau)

- Tình huống giả định: nỗi buồn thẩm nhất trong cuộc đời này là mất mẹ.

- Dù con khôn lớn, trưởng thành, dù con có thành danh trên con đường sự nghiệp thì con vẫn không thể sống thiếu tình thương, ấp ủ, chở che của người mẹ hiền yêu dấu trong hành trình dài rộng của cuộc đời.

b Lập dàn ý:

* Mở bài: Có hai cách: trực tiếp và gián tiếp

- Trực tiếp: là vào thẳng ngay vấn đề bằng 1 câu văn nếu rõ đối tượng biểu cảm vàcảm xúc chủ đạo của mình đối với đối tượng đó (Dựa vào phần khái quát ý).Ngoài đối tượng biểu cảm, cảm xúc, cần nêu rõ tác giả, tác phẩm

Tham khảo: Đọc văn bản “Mẹ tôi” (trích “Những tấm lòng cao cả”) của nhà văn A-mi-xi, người đọc vô cùng xúc động, thấm thía trước tình mẫu tử thiêng liêng, cao đẹp.

- Gián tiếp:

+ Giới thiệu: tác giả, tác phẩm (Hoàn cảnh ra đời hoặc những nét nổi nổi bật củatác phẩm hoặc phong cách của tác giả)

+ Nêu đối tượng biểu cảm và cảm xúc chủ đạo

Tham khảo: Đọc “Những tấm lòng cao cả” của nhà văn A-mi-xi, người đọc không thể quên được toàn văn bức thư người bố gửi cho En-ri-cô qua văn bản “Mẹ tôi” Bức thư là nỗi lòng của người bố trước việc con phạm phải sai lầm Qua bức thư, người đọc vô cùng xúc động, thấm thía trước tình mẫu tử thiêng liêng, cao đẹp.

* Thân bài:

- Trừ ý khái quát Mỗi ý có thể triển kahi thành đoạn văn có câu chủ đề ở đầu vàcuối đoạn.

Lưu ý: câu chủ đề của văn biểu cảm có hai phần: biểu ý (đối tượng) + biểu cảm(cảm xúc về đối tượng)

- Sau khi triển khai các ý thành đoạn văn, phải có đoạn văn đánh giá tác giả về tàinăng và tấm lòng

Tham khảo:

Ý 1: Trước hết, đọc văn bản, người đọc rưng rưng xúc động trước tình yêu thương

sâu nặng, thiết tha của người mẹ hiền Ta có thể dễ dàng nhận ra điều đó qua những kỉ niệm người bố tâm sự với En-ri-cô về mẹ Đó là kỉ niệm một lần En-ri-cô

bị ốm Lúc đó, mẹ đã thức suốt đêm, quằn quại, khóc nức nở vì lo sợ sẽ mất con Tình cảm của mẹ còn được thể hiện qua lời khẳng định của bố: người mẹ ấy còn sẵn sàng bỏ một năm hạnh phúc để tránh cho con một giờ đau khổ; có thể đi ăn xin, thậm chí hi sinh tính mạng vì con Qua những lời tâm của bố, những kỉ niệm

về mẹ hiện lên thật chân thực, vô cùng cảm động giúp ta cảm nhận được đức hi sinh cao cả, thầm lặng của mẹ Với mẹ, con là tất cả, là phần đời, là máu thịt thiêng liêng, con là “hạt máu cắt đôi của mẹ” Từ đó, làm cho ta càng thấm thía hơn về tấm lòng yêu thương của người mẹ hiền.

Ý 2: Không chỉ vậy, qua văn bản, ta thực sự thấm thía sự quan trọng của mẹ

trong cuộc đời của mỗi người Điều đó được thể hiện qua tình huống giả định mà người bố đặt ra: Ngày con mất mẹ là ngày buồn thảm nhất trên đời Quãng đời con không có mẹ: mong ước thiết tha được nghe tiếng mẹ; tội nghiệp không được chở che Bằng tình huống giả định này, bố đã giúp En-ri-cô cũng như mỗi chúng

ta nhận ra: Mẹ vô cùng quan trọng trong cuộc đời con Dù con khôn lớn, trưởng thành, dù con có thành danh trên con đường sự nghiệp thì con vẫn không thể sống thiếu tình thương, ấp ủ, chở che của người mẹ hiền yêu dấu trong hành trình dài rộng của cuộc đời.

Ý 3: Đánh giá: Bằng hình thức viết thư đầy kín đáo nhưng chứa chan cảm xúc,

bằng việc lựa chọn tình huống giả định đặc sắc, Nhà văn A-mi-xi đã nhẹ nhàng giúp chúng ta thấu hiểu một điều: tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng cao cả nhất trên đời Tình cảm ấy thật đáng nâng niu và trân trọng.

* Kết bài: Những ấn tương sâu sắc nhất đọng lại trong em

Cũng có thể lây phần đánh giá làm kết bài

Tham khảo: Dù thời gian có qua đi, dòng đời cuộn chảy, nhưng, trang nhật kí của En-ri-cô thì vẫn lưu lại trong tâm trí người với những dấu ấn đẹp về tính mẫu tử, giúp mỗi chúng ta biết yêu thương hơn mẹ của mình.

3 Hãy bày tỏ những tình cảm sâu sắc nhất về nhân vật người bố trong văn bản

“ Mẹ tôi’’ của A- mi- xi.

A Mở bài: “Những tấm lòng cao cả” là tác phẩm nổi tiếng khiến tên tuổi A-mi-xitrở thành bất tử tác phẩm là cuốn nhật ký của cậu bé En-ri-cô người Ý, 11 tuổi ghilại những bức thư của bố mẹ, những truyện đọc hàng ngày, những kỷ niệm sâu sắccảm động về thầy cô, bạn bè,… Đoạn trích “Mẹ tôi” là trang nhật kí được En-ri-côghi vào thứ 5, ngày 10 tháng 11 Trong đoạn trích, hình ảnh nhân vật người bố đã

để lại trong lòng người đọc những ấ tượng sâu sắc

B Thân bài:

Ý 1: Đọc văn bản, trước hết ta cảm nhận được bố En-ri-cô là một người bố rất mực

yêu thương con

- Vì yêu thương con nên bố đã nghiêm khắc, dày công rèn giũa, giáo dục con vớimong muốn con nên người, sống có đạo đức

+ Chỉ một lỗi nhỏ của En- ri- cô với mẹ trước mặt cô giáo khiến người bố vô cùngđau đớn và tức giận: “Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố … Bốkhông thể nào nén được cơn tức giận” Bố đã viết thư để nói rõ tội lỗi này của conmặc dù hai bố con cùng ở trong một gia đình, một mái nhà Nỗi tức giận cũng làbiểu hiện tình yêu thương, bức thư bố viết cũng là biểu hiện tình yêu thương + Bằng tình yêu thương, sự quan tâm của mình đối với con, trong lời tâm sự,người bố đã nghiêm khắc chỉ rõ lỗi lầm của con Bố nhắc nhở, cảnh cáo con:

“không bao giờ được tái phạm nữa” Bố cũng chỉ cho con cách nhận lỗi với mẹ:

“Con phải xin lỗi mẹ” bằng “sự thành khẩn trong lòng”, “Hãy cầu xin mẹ …”.Thậm chí bố còn nhấn mạnh “Thà rằng bố không có con còn hơn là thấy con bộibạc với mẹ” Trong những lời nói ta thấy xuất hiện nhiều cụm từ mệnh lệnh thểhiện thái độ dứt khoát của bố Bố sẽ không tha thứ chừng nào con chưa xin lỗi mẹ

Sự nghiêm khắc của bố là biểu hiện của tình yêu thương sâu sắc bởi bố nghiêmkhắc chỉ vì muốn con biết nhận ra lỗi lầm của mình để cư xử tốt hơn

- Yêu thương con, người bố giáo dục con đầy nghiêm khắc nhưng cũng rất tế nhị.

+ Sự tế nhị trước hết được thể hiện qua việc bố viết thư cho En – ri – cô Bằngcách này, bố đã kín đáo giúp En-ri-cô tự nhận ra lỗi lầm của mình mà không phảixấu hổ trước mặt người khác

+ Bố nghiêm khắc và vô cùng tức giận trước lỗi lầm của En-ri-cô nhưng trong bứcthư, ta không thấy sự mắng mỏ mà chỉ là những lời tâm sự trìu mến Bố nhẹ nhànggợi lại kỉ niệm sâu sắc kỉ niệm giữa mẹ và con để giúp con nhận ra tấm lòng vàtình yêu con sâu nặng của mẹ Bố còn đặt ra tình huống giả định, phân tích mốiquan hệ mật thiết, gắn bó sâu nặng giữa mẹ và con để con thấm thía sự quan trongcủa mẹ trong cuộc đời con, để con thấy rằng, tình yêu thương và kính trọng mẹ làtình cảm thiêng liêng nhất trên đời Tất cả những điều ấy đã làm cho những lờigiáo huấn trở nên ân cần tha thiết như lời tâm tình, thủ thỉ thấm sâu vào hồn contrẻ, khiến En-ri-cô xúc động, tự nhận ra lỗi lầm của mình hơn là những lời mắng

mỏ, những trận đòn roi

=> Tấm lòng người bố thật đáng trân trọng biết bao Mỗi khi đọc những trang văn

ấy, tất cả chúng ta, đặc biệt là những bậc làm cha, làm mẹ chắc sẽ không khỏi thổnthức nhìn lại cách dạy con của chính mình

Ý 2: Qua bức thư, ta còn cảm nhận, bố của En-ri-cô là một người rất coi trọng tình

cảm gia đình Vì coi trọng tình cảm gia đình nên bố không chấp nhận được sựthiếu lễ độ của En-ri-cô đối với mẹ ngay trước mặt cô giáo Cũng vì coi trong tìnhcảm gia đình nên bố muốn En-ri-cô phải ghi nhớ công lao của mẹ, thành khẩn,trung thực trước lỗi lầm của mình để mẹ không phải buồn

Ý 3: Đánh giá

- Bằng hình thức viết thư với những lời tâm sự nhẹ nhàng mà sâu lắng, A – mi – xi

đã cho chúng ta thấy nhân vật người bố là một người có tình yêu con tha thiết vàrất coi trong tình cảm gia đình

- Mượn lời người bố nhà văn muốn gửi tới thông điệp:“Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho

kẻ nào chà đạp lên tình yêu thương đó”(A- mi-xi).

C Kết bài: Mặc dù thời gian trôi qua nhưng hình ảnh người bố cùng với những lờitâm sự chân thành, sâu sắc ấy sẽ luôn in dấu trong lòng bạn đọc

4 Trình bày cảm nhận của em về nhân vật người mẹ

A Mở bài: Trong văn bản “Mẹ tôi” của nhà văn A-mi-xi, mặc dù người mẹ chỉxuất hiện gián tiếp qua lời của người bố, nhưng cũng đã để lại trong lòng ngườiđọc những ấn tượng sâu sắc

B Thân đoạn:

Ý 1: Trước hết, đọc văn bản, ta cảm nhận được mẹ của En-ri-cô là một người mẹ

rất yêu thương con, sẵn sàng hi sinh thầm lặng cho con

- Người đọc có thể dễ dàng nhận ra điều đó qua những kỉ niệm người bố tâm sựvới En-ri-cô về mẹ Đó là kỉ niệm một lần En-ri-cô bị ốm Lúc đó, mẹ đã thức suốtđêm, quằn quại, khóc nức nở vì lo sợ sẽ mất con Tình cảm của mẹ còn được thểhiện qua lời khẳng định của bố: người mẹ ấy còn sẵn sàng bỏ một năm hạnh phúc

để tránh cho con một giờ đau khổ; có thể đi ăn xin, thậm chí hi sinh tính mạng vìcon Tất cả những kỉ niệm ấy hiện lên thật chân thực, vô cùng cảm động giúp tacảm nhận được tình mẫu tử thật sâu nặng không có gì so sánh nổi; giúp ta thấmthía con là tất cả, là phần đời, là máu thịt thiêng liêng, con là “hạt máu cắt đôi củamẹ”

- Ta còn cảm nhận được tình yêu thương vô bờ bến của mẹ qua tình huống giả

định mà người bố đặt ra: Ngày con mất mẹ là ngày buồn thảm nhất trên đời Quãng đời con không có mẹ: mong ước thiết tha được nghe tiếng mẹ; tội nghiệp không được chở che Bằng tình huống giả định, bố đã giúp En-ri-cô nhận ra: Mẹ

vô cùng quan trọng trong cuộc đời con Dù con khôn lớn, trưởng thành, dù con cóthành danh trên con đường sự nghiệp thì con vẫn không thể sống thiếu tình

thương, ấp ủ, chở che của người mẹ hiền yêu dấu trong hành trình dài rộng củacuộc đời.

=> Tấm lòng người mẹ thật ấm áp và đáng trân trọng biết bao Qua hình ảnh người

mẹ, ta thấu hiểu một điều: tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng cao cả nhất trênđời

Ý 2: Người mẹ trong văn bản mẹ tôi còn khiến người đọc trân trọng bởi tấm lòng

nhân hậu, vị tha Con có lỗi, mẹ sẵn sàng tha thứ, bỏ qua và không hề trách mắng

C Kết đoạn: Hình ảnh người mẹ trong văn bản “Mẹ tôi” mang vẻ đẹp tiêu biểucủa người phụ nữ nói chung Bằng lời kể chân thực, cảm động, tác giả đã bày tỏ sựtrân trọng, ngợi ca đối với người mẹ Đó cũng là tình cảm chung của tất cả chúng

ta mỗi khi đọc trang văn này

5 “ Khi đã khôn lớn, trưởng thành, khi các cuộc đấu tranh đã tôi luyện con thành người dũng cảm, có thể có lúc con sẽ mong ước thiết tha được nghe lại tiếng nói của mẹ, được mẹ dang tay ra đón vào lòng Dù có lớn khôn, khoẻ mạnh thế nào đi chăng nữa, con sẽ vẫn tự thấy mình chỉ là một đứa trẻ tội nghiệp, yếu đuối và không được chở che Con sẽ cay đắng khi nhớ lại những lúc đã làm cho mẹ đau lòng Con sẽ không thể sống thanh thản, nếu đã làm cho mẹ buồn phiền Dù có hối hận, có cầu xin linh hồn mẹ tha thứ tất cả cũng chỉ vô ích mà thôi Lương tâm con sẽ không một phút nào yên tĩnh Hình ảnh dịu dàng và hiền hậu của mẹ sẽ làm tâm hồn con như bị khổ hình.

En-ri-cô này ! Con hãy nhớ rằng, tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình thương yêu đó ”

(Trích “Mẹ tôi”- Ét-môn-đô đơ A-mi-xi, Ngữ văn 7, Tập một, NXB Giáo dục, 2009,

tr.10) Đoạn trích trên gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về tình cảm yêu thương, kính trọng cha mẹ.

III Cuộc chia tay của những con búp bê

1 Tóm tắt truyện

* các sự việc chính:

1 Yêu cầu về kĩ năng :

Học sinh hiểu đúng vấn đề nghị luận đặt ra, có kĩ năng làm bài với kiểu bàinghị luận xã hội Bài viết có bố cục hợp lý, lập luận chặt chẽ, giàu sức thuyếtphục ; không mắc lỗi về chính tả, dùng từ, đặt câu Lời văn chân thành, thiếtthực

2 Yêu cầu về kiến thức :

Có nhiều cách tiếp cận khác nhau song về cơ bản thí sinh cần xác định đượcmột số nội dung sau:

a Mở bài :

Giới thiệu vấn đề nghị luận : Tình cảm yêu thương, kính trọng cha mẹ

b Thân bài :

1 Giải thích :

- Yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm cao cả và thiêng liêng nhất :

+ Công lao không gì sánh nổi của cha mẹ : cho con cuộc sống, thương yêu dạy

dỗ, chịu đựng bao gian lao vất vả, hi sinh thầm lặng vì con

+ Những lo toan cho tương lai, hạnh phúc của con

+ Trong mọi buồn vui, được mất trong cuộc đời luôn có sự an ủi, động viên, vỗ

về khích lệ của cha mẹ

2 Bình luận :

- Khẳng định tình cảm yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm cao đẹp nhất,

là truyền thống đạo lí dân tộc, phẩm chất đạo đức con người

- Biết yêu thương kính trọng cha mẹ con người sẽ biết trân trọng cội nguồn,sống nhân hậu, biết hi sinh

- Từ tình yêu gia đình, yêu cha mẹ con người mới biết yêu quê hương, tổ quốc

- Phê phán một số người chưa biết trân trọng tình cảm, công lao của cha mẹ,sống thờ ơ, buông thả, ích kỉ, lời nói hành vi làm tổn thương đến cha mẹ , làmmất đi những giá trị tốt đẹp trong truyền thống đạo lí dân tộc, gây ảnh hưởng đếngia đình và xã hội

3 Liên hệ :

- Biết tôn trọng đạo lí, sống xứng đáng đền đáp công ơn cha mẹ

- Luôn tự hào, yêu thương chăm sóc cha mẹ

c Kết bài :

Khẳng định tình cảm yêu thương kính trọng cha mẹ là tình cảm cao đẹp nhất

- Tâm trạng của hai anh em Thành và Thủy trong đêm trước và sáng hôm sau khi

mẹ giục chia đồ chơi

- Thành đưa Thủy đến lớp chào chia tay cô giáo cùng các bạn

- Cuộc chia tay đột ngột ở nhà

Tóm tắt: Hai anh em Thành và Thủy cùng sinh ra, lớn lên trong một gia đình khá

giả Cả hai rất thương yêu nhau Nhưng rồi, bố mẹ li dị, Thành và Thủy phải chịucảnh xa lìa Mẹ bắt Thành và Thủy phải chia nhau đồ chơi Không thể chịu nổi nỗiđau đớn, hai anh em đã khóc và nhường nhau từng thứ đồ chơi, đặc biệt là hai conbúp bê Vệ Sĩ và Em Nhỏ Thương em, Thành đã giành cả hai con búp bê cho thủy.Thành dẫn em đến trường để chia tay cô giáo, bạn bè Khi trở về nhà, chuẩn bị lên

xe theo mẹ, Thủy bỗng quyết định để hai con búp bê lại cho anh Thành đã khóc

và hứa với em sẽ không bao giờ để hai con búp bê ngồi cách xa nhau

2 Cảm nhận của em về cuộc chia tay ở lớp học

A Mở bài:

Cách 1: Trong văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê” của tác giả KhánhHoài, cuộc chia tay ở lớp học đã để lại trong lòng người đọc những ấn tượng sâusắc

Cách 2: Đọc truyện ngắn “Cuộc chia tay của những con búp bê” của tác giả KhánhHoài, người đọc không cầm nổi nước mắt khi phải chứng kiến cuộc chia tay ở lớphọc

- Trên đường và khi đến trường, Thuỷ đau đớn, lưu luyến, tiếc nuối khi phải chia

tay với mái trường: Mắt nhìn đau đáu, cắn chặt môi im lặng, mắt lại đăm đăm nhìn Em cố kìm nén nỗi đau để khắc ghi lần cuối những kỉ niệm, những gì thân

yêu nhất gắn liền với niềm hạnh phúc tới trường

+ Thuỷ không được đi học, cô giáo đau đớn đến mức bàng hoàng, thảng thốt tái mặt, nước mắt giàn giụa, kêu lên: “Trời ơi!” Các bạn thì khóc mỗi lúc một to Tất

cả đều không thể tin nổi sự thật phũ phàng này Không được đến trường là nỗithiệt thòi và bất hạnh lớn nhất của trẻ thơ mà chính cô và các bạn ko bao giờ nghĩđến Cô không nghĩ đứa học trò bé bỏng tội nghiệp này cùng một lúc lại gánh chịu

B Thân bài:

- Câu 1: khái quát: Đây là một cuộc chia tay đau đớn và cảm động

Ý 1: Đọc tác phẩm, người đọc vô cùng xúc động trước cuộc chia tay đầm đìa nướcmắt

- Ở lớp học, ta thấy được nỗi đau đớn khi phải chia tay với thầy cô, bạn bè

+ Khi biết tin bố mẹ Thủy bỏ nhau, Thủy phải theo mẹ về quê ngoại, cô giáo “ôm

em, thương em”, hiểu cho hoàn cảnh của em; các bạn thì “ngạc nhiên, sững sờ,khóc” Cả cô và các bạn lòng quặn đâu vì không biết làm gì để san sẻ cùng em,gánh đỡ cùng em nỗi đau này Nỗi đau riêng đã trở thành nỗi đau chung, tất cả vỡ

òa trong lớp học

nhiều nỗi bất hạnh khủng khiếp đến thế => Những thiệt thòi không gì bù đắp nổicủa trẻ thơ khi gia đình tan vỡ làm buốt nhói trái tim chúng ta mỗi khi đọc đếnđoạn truyện này.

Ý 2: Cuộc chia tay ở lớp học còn khiến người đọc cảm động bởi sự chia sẻ, đồngcảm sâu sắc của cô giáo Tâm và bạn bè giành cho Thủy

- Biết được bố mẹ Thủy chia tay, em phải xa lớp học, cô và các bạn đã khóc vìthương em

- Nỗi đau đớn bàng hoàng của cô giáo tâm và các bạn khi biết tin Thủy phải bỏhọc là sự chia sẻ, đồng cảm sâu sắc nhất trước nỗi bất hạnh của em Cuộc chia tay

ở lớp học chỉ diễn ra trong một khoảnh khắc những đã để lại trong lòng người đọcdấu ấn đậm nét về tình thầy trò, bạn bè cao đẹp

Ý 3: Đánh giá, khái quát

- Tài năng: ngòi bút miêu tả tâm lí nhân vật sắc sảo, tinh tế

- Tấm lòng: Qua cuộc chia tay ở lớp học, tác giả đã thể hiện sự đồng cảm sâu sắcvới những thiệt thòi, bất hạnh của trẻ thơ; bày tỏ sự đồng cảm, trân trọng với tìnhthầy trò, bạn bè sâu sắc, cảm động Đồng thời, rung lên hồi chuông cảnh tỉnh vềviệc bảo vệ hạnh phúc gia đình

C Kết đoạn: Cuộc chia tay ở lớp học mãi mãi còn để lại trong lòng người đọcnhiều rung cảm sâu xa

3 Cảm nhận của em về tình anh em trong văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê”

A Mở bài:

- Giới thiệu tác giả Khánh Hoài, tác phẩm: Cuộc chia tay của những con búp bê

- Giới thiệu đối tượng biểu cảm: tình anh em

- Cảm nhận chung: xúc động

Tham khảo: Đọc văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê” của tác giảKhánh Hoài, người đọc không khỏi xúc động trước tình cảm anh thắm thiết giữaThành và Thủy

B Thân bài: Tìm những biểu hiện của tình cảm anh em

Ý 1: Trước hết, ta cảm nhận được tình cảm anh em của hai đứa trẻ qua dòng hồitưởng đầy tâm trạng của Thành

- Đêm qua, Thuỷ: nức nở, tức tưởi; Thành: cắn chặt môi, nước mắt cứ trào như suối, ướt đầm cả gối và hai tay áo Sáng hôm ấy, Thuỷ lặng lẽ đặt tay lên vai anh Thành vuốt tóc em Hai anh em cùng im lặng Những chi tiết ấy cho thấy, hai anh

em rất thương nhau, hiểu nhau, đồng cảm cao độ trước nỗi đau của nhau Trongnhững giây phút đau đớn nhất, Thành biết dồn nén nỗi đau “Cắn chặt môi” vìkhông muốn làm em đau lòng thêm nữa Cậu bé vuốt tóc em để an ủi, động viên

em Còn thủy, em đặt bàn tay ấm áp lên vai anh để chia sẻ nỗi đau cùng anh Haianh em ngồi im lặng bên nhau, không nói với nhau một lời nào, vì nói ra chỉ làm

đau lòng nhau hơn Dường như chúng bỗng già đi trước nỗi đau quá lớn, làm độngthấu đến nỗi lòng trắc ẩn của tất cả chúng ta.

- Không chỉ vậy, tình cảm anh em còn được thể hiện qua kỉ niệm đầy cảm động

giữa hai anh em lúc gia đình còn yên ấm: Thuỷ ra tận sân vận động vá áo cho anh Còn Thành, chiều nào cũng đón em đi học về, nắm tay em trò chuỵên Hai

anh em đầy yêu thương, gắn bó: cô em gái thương anh hết mực, rất quan tâm vàchăm chút cho anh; cậu anh trai cũng rất thương em, rất quan tâm đến cô em gáicủa mình

Ý 2: Tình cảm anh em càng được bộc lộ rõ nét hơn qua sự việc chia đồ chơi, chiabúp bê vô cùng xúc động Mặc dù mẹ dục tới hai lần nhưng thủy không sao chianổi búp bê vì lòng đầy mâu thuẫn Con Vệ Sĩ và con Em Nhỏ là đồ chơi thân thiết,gắn với kỉ niệm đẹp của hai anh em, gắn với những tháng ngày gia đình sum họp,hạnh phúc Thủy không muốn chia lìa hai con búp bê, không muốn nó phải đau

đớn như mình nhưng lại muốn để con “Vệ sĩ” ở lại với anh vì thương anh ngủ một

mình không yên giấc Giây phút chia, Thủy đã quyết định để con vệ Sĩ ở lại gácđêm cho anh và cũng để con Em nhỏ lại để chúng không bao giờ phải rời xa nhau.Chi tiết ấy khiến người đọc xiết bao xúc động: Trong tột cùng đau đớn, Thủy vẫnquên mình để nghĩ về người khác, nghĩ cho anh trước khi nghĩ cho mình Chi tiếtcũng tô đậm vẻ đẹp tuyệt vời về tấm lòng nhân hậu, đức hi sinh nhường nhịn củatrẻ thơ Phải có tình cảm anh em gắn bó thân thiết lắm, Thủy mới có được nhữngbiểu hiện đẹp đến như vậy

Ý 3: Tình cảm anh em còn được thể hiện qua nỗi lòng của Thành khi chứng kiếncuộc chia tay đầy đau đớn của em ở lớp học Giây phút vừa cùng Thủy bước ra

khỏi lớp học, Thành kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật Thành thấy kinh ngạc bởi em không hiểu vì sao tâm

hồn mình đang giông bão, cả đất trời như sụp đổ vì sắp phải chia tay với cô em gái

bé bỏng mà bên ngoài vẫn bình yên, không có gì đổi thay, cảnh vật vẫn êm đẹp,mọi việc vẫn diễn ra bình thường Nghệ thuật miêu tả thiên nhiên, tạo vật đẹp đẽ,

vô tư, bình thản trước cảnh ngộ bất hạnh của con người đã khắc sâu thêm nỗi đauquá sức chịu đựng của nhân vật trước những bất hạnh, thiệt thòi của cô em gái

Ý 4: Xúc động nhất về tình anh em có lẽ là những chi tiết kết thúc tác phẩm Lờidặn dò của Thủy trước lúc lên xe: “Anh ơi, khi nào áo anh rách thì anh hãy tìm vềvới em, em sẽ vá cho” và Thành “mếu máo, đứng như chôn chân xuống đất nhìntheo bóng em” đã làm cho người đọc không sao cầm nổi nước mắt Trong giâyphút đau đớn đến tê dại ấy, hai anh em vẫn giành hết tình yêu thương cho nhau Xaanh nhưng cô em gái vẫn không thôi nghĩ về anh, lo cho anh trong nhưng thángngày xa cách Còn người anh thì vẫn luôn hướng về cô em gái, nhìn theo em vớicái nhìn đầy tiếc nuối, đớn đau Cái nhìn ấy mãi còn để lại những ám ảnh khônnguôi trong lòng người đọc

Ý 5: Đánh giá.

- Tình cảm anh em trong tác phẩm “Cuộc chia tay của những con búp bê” thật sâusắc và cảm động Tình cảm ấy đã giúp ta cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn trongsáng, nhân hậu, vi tha của trẻ thơ Trong tột cùng đau đớn vẫn giành hết tình yêuthương cho nhau, luôn nghĩ về nhau

- Tác giả: Nhà văn Khánh Hoài với ngòi bút kể chuyện đặc sắc, khắc họa tâm línhân vật tinh tế, phù hợp tâm lí lứa tuổi, tạo dựng tình huống độc đáo, ý nghĩa; vớingòi bút yêu thương, trân trọng đối với trẻ thơ, đã viết nên câu chuyện về tình anh

đặc sắc diễn tả sự đối lập giữa nội tâm và ngoại cảnh Thành thấy kinh ngạc bởi

em không hiểu vì sao tâm hồn mình đang giông bão, cả đất trời như sụp đổ vì sắpphải chia tay với cô em gái bé bỏng mà bên ngoài vẫn bình yên, không có gì đổithay, cảnh vật vẫn êm đẹp, mọi việc vẫn diễn ra bình thường Nghệ thuật miêu tảthiên nhiên, tạo vật đẹp đẽ, vô tư, bình thản trước cảnh ngộ bất hạnh của con người

đã khắc sâu thêm nỗi đau, nỗi buồn sâu thẳm, trạng thái bơ vơ, lạc lõng; tô đậmhoàn cảnh bất thường của nhân vật Qua tình huống trớ trêu ấy, nhà văn bày tỏniềm cảm thương đối với bất hạnh của trẻ thơ khi gia đình tan vỡ Tâm trạng củaThành trong khoảnh khắc ấy mãi mãi còn ám ảnh lòng người

5 Cảm nhận của em về cuộc chia tay của hai anh em Thuỷ và Thành ở cuối truyện “Cuộc chia tay của những con búp bê”.

A Mở bài:

Cách 1: Trong văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê” của tác giả KhánhHoài, cuộc chia tay của hai anh em Thủy và Thành ở cuối truyện đã để lại tronglòng người đọc những ấn tượng sâu sắc

Cách 2: Đọc tác phẩm “Cuộc chia tay của những con búp bê” của tác giả KhánhHoài, người đọc không cầm nổi nước mắt khi phải chứng kiến cuộc chia tay củahai anh em Thủy và Thành ở cuối truyện

B Thân bài:

- Câu 1: khái quát: Đây là một cuộc chia tay cảm động, đẫm nước mắt

Ý 1: Cuộc chia tay cảm động: Phần cuối truyện đã thể hiện ở tình cảm hai anh em

trong phút chia ly thật cảm động, đặc biệt là tình cảm của Thuỷ giành cho Thành:

- Thuỷ dặn dò anh: khi nào áo anh rách anh tìm về chỗ em, em vá cho.

- Để búp bê lại cho anh: Thuỷ cầm con em nhỏ trèo lên xe, không đành Thuỷ chạy

vào đặt con em nhỏ cạnh con Vệ Sĩ và nói với anh: anh không bao giờ được để chúng rời xa nhau, anh hứa đi, anh nhớ chưa?

 Những biểu hiện ấy đã cho thấy tấm lòng nhân hậu, vị tha, đức hi sinh nhườngnhịn của người em gái Chính tình yêu thương, sự quan tâm, đức hy sinh quênmình của trẻ thơ bằng những hành động đã làm cho người đọc xúc động không saocầm được nước mắt

Ý 2: Cuộc chia tay đau đớn, đẫm nước mắt: Đọc phần cuối câu chuyện, người

đọc không khỏi ngậm ngùi trước nỗi đau của con trẻ trong cuộc chia ly:

- Thành: khóc nấc lên, nhìn em qua màng nước mắt, mếu máo

- Thuỷ: đau đớn, kinh hoàng -> tê dại, ráo hoảnh

 Những chi tiết ấy đã tập trung khắc họa tâm trạng đau đớn đến cùng kiệt củahai anh em Những đứa trẻ đang đau đớn quằn quại trong phút chia ly Nỗi đaudường như đã quá sức chịu đựng của con trẻ làm cho người đọc không sao cầmđược nước mắt Gấp trang sách lại rồi nhưng hình ảnh của Thủy và Thành còn mãi

ám ảnh người đọc với bao xót xa thương cảm

- Ở đây, tác giả đã tạo nên một sự đối lập: búp bê được ở bên nhau còn hai đứa trẻ,hai anh em ruột thịt sống chung dưới một mái nhà thì phải xa nhau mãi mãi.Nghịch cảnh đó càng làm nổi bật nỗi đau chia ly, tô đậm hiện thực phũ phàng,nghiệt ngã không đáng có để một lần nữa người đọc phải nhói đau trong tim khichứng kiến cuộc chia ly này

Ý 3: Đánh giá:

- Vấn đề: Từ cuộc chia ly này, Khánh Hoài muốn xoáy vào tim người đọc một

cuộc chia ly không đáng có Nhắc nhỏ người lớn hãy lắng nghe tiếng lòng của contrẻ mà bảo vệ hạnh phúc gia đình

- Dân ca: là sáng tác dân gian kết hợp lời và nhạc.

- Ca dao: là lời thơ dân ca và những bài thơ dân gian mang phong cách nghệ thuậtchung với lời thơ dân ca

II Nội dung :

Khái quát: Ca dao - dân ca diễn tả sinh động, sâu sắc đời sống tâm hồn, tư tưởng

tình cảm của người lao động ( trữ tình) Có ý kiến cho rằng: Ca dao là nguồn sữa tinh thần nuôi dưỡng trẻ thơ qua lời hát ru, là hình thức trò chuyện tâm tình của các chàng trai cô gái, là tiếng nói biết ơn, tự hào về công đức của tổ tiên và anh linh của những người đã khuất, là phương tiện bộc lộ nỗi tức giận hay lòng hân hoan của người lao động, trong gia đình, xã hội.

1 Những câu hát yêu thương – tình nghĩa

* Nội dung: Là tiếng hát yêu thương, tình nghĩa, ca dao bộc lộ tình sâu nghĩa nặngđối với xóm làng, quê hương, đất nước, đối với cha mẹ, ông bà, anh em, vợ chồng,con cái, bạn bè và dạt dào nhất là tình cảm lứa đôi

=> Những người lao động sống rất ân tình, ân nghĩa

Ví dụ: Đối với cha mẹ, ông bà tổ tiên:

Mẹ già như chuối ba hương, Như xôi nếp một, như đường mía lau.

Con người có tổ có tông Như cây có cội như sông có nguồn.

* Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước

- Ngợi ca vẻ đẹp của quê hương đất nước, bày tỏ niềm tự hào, mến yêu về nhữngvùng đất, miền quê tươi đẹp Đó là nghĩa nặng tình sâu của người lao động vớiquê hương đất nước

2 Những câu hát than thân

- Tình yêu quê hương đất nước là tình cảm sâu nặng trong tim mỗi người, là nguồncảm hướng vô tận, là đề tài không bao giờ cũ

* Nội dung ca dao than thân: là những tiếng hát than thở về cuộc đời, cảnh ngộkhổ cực, đắng cay Đồng thời, bày tỏ thái độ phản kháng xã hội, phản khángnhững điều ngang trái ẩn chứa rất sâu trong đó

* Hoàn cảnh ra đời: Ca dao than thân ra đời từ cuộc sống làm ăn vất vả, cực nhọc

và bị áp bức nặng nề của người dân trong xã hội cũ Ca dao than cho cảnh đè nén,

- Cảnh tảo hôn, đa thê, gả bán,

Vợ lẽ như giẻ chùi chân, Chùi xong lại vứt ra sân Gọi ông hàng xóm có chùi chân thì chùi.

Bồng bồng cõng chồng đi chơi,

Đi qua chỗ lội đánh rơi mất chồng.

Chị em ơi, cho tôi mượn gàu sòng

Để tôi tát nước vớt chồng tôi lên.

- Than mà phản kháng, người dân lao động khi khổ thì cất tiếng than nhưng khôngbao giờ để mất niềm tin:

Chớ than phận khó ai ơi Còn da lông mọc, còn chồi nảy cây.

Bao giờ dân nổi can qua Con vua thất thế lại ra quét chùa.

* Nội dung các bài ca dao đã học

- Những bài ca dao kể về nỗi thống khổ, cuộc đời trăm đắng ngàn cay của ngườidân lao động dưới xã hội phong kiến

- Qua đó bày tỏ thái độ phản kháng, tố cáo xã hội

3 Những câu hát châm biếm

- Chủ yếu tập trung phơi bày các sự việc, hiện tượng mâu thuẫn ngược đời, phêphán những thói hư tật xấu của các hạng người và những sự việc đáng cười trong

xã hội như: phê phán thói lười biếng, siêng ăn nhác làm; đả kích những người

hành nghề mê tín dị đoan phản khoa học và những người đi xêm bói mê tín mùquáng ít hiểu biết và nhẹ dạ cả tin.

- Cũng như truyện cười, ca dao châm biếm trào phúng là sản phảm độc đáo củatính hài hước - một phẩm chất đáng quí của người lao động

III Nhân vật trữ tình : Thường là người mẹ, vợ, chồng, con, chàng trai, cô gái,

người phụ nữ, người dân cày

IV Đối tượng trữ tình : con người, cảnh vật, sự vật, loài vật …

V Nghệ thuật : Có nét đặc trưng riêng, đó là những câu thơ, câu ca rất ngắn gọn

viết theo thể lục bát hoặc lục bát biến thể.Ngôn ngữ, hình ảnh mộc mạc, giản dị,chân thực, hồn nhiên, và gợi cảm (vì đó là lời ăn tiếng nói của người lao động xưa)

VI Đặc điểm thơ ca dân gian (ca dao - dân ca) : vốn là một bộ phận của văn

hóa dân gian nói chung cho nên nó mang đầy đủ những đặc điểm của văn hóa dângian đó là

a Tính nhân dân : Lời ăn, tiếng nói, tâm tư, nỗi niềm, khát vọng của quần chúngnhân dân xưa

b Tính truyền miệng : Vì chưa có chữ viết nên ca dao chủ yếu được sáng tác theophương thức truyền miệng Hát lên, ngâm lên cho người khác nghe.Sau đó lưutruyền đời này qua đời khác, thế hệ này qua thế hệ khác

c Tính tập thể : Vì truyền miệng nên ca dao không còn là sáng tác của một cánhân mà trở thành sáng tác của nhiều người, nhiều thế hệ.Vì vậy cho nên nhữngsáng tác này được đánh giá là những hòn ngọc quý trong kho tàng văm học ViệtNam

- Bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ, đánh giá về thế giới xung quanh.

- Khêu gợi lòng đồng cảm ở người đọc

- Gián tiếp: Nhờ phương thức biểu đạt khác để gửi gắm cảm xúc của mình

+ Chủ yếu qua phân tích, đánh giá, nhận xét, bình luận

+ Giọng điệu, lời văn thấm đẫm cảm xúc

+ Ngoài ra có thể dùng miêu tả, tự sự, biểu cảm

4 Các bước làm bài

Bước 1: Tìm hiểu đề, tìm ý

* Tìm hiểu đề:

- Đọc kĩ đề ra, gạch chân dưỡi những từ ngữ quan trọng

- Tìm yêu cầu trên các phương diện

- Cách 1: Biểu ý trước, biểu cảm sau

+ Đặt câu hỏi để tìm biểu ý: Đối tượng có đặc điểm, ý nghĩa nào nổi bật, để lại ấntượng trong em?

+ Đặt câu hỏi để tìm cảm xúc: Những đặc điểm trên của đối tượng gợi cho em cảmxúc gì?

- Cách 2: Biểu cảm trước, biểu ý sau

+ Đặt câu hỏi để tìm cảm xúc: Đối tượng đó gợi cho em cảm xúc gì?

+ Đặt câu hỏi để tìm ý: Vì sao em lại có cảm xúc đó?

+ Dẫn dắt (khoảng hai câu)

+ Đối tượng biểu cảm và định hướng cảm xúc

Bước 3: Viết bài

* Mở bài: Viết thành một đoạn văn từ 1- 3 câu (trực tiếp: 1 câu, gián tiếp: 3 câu),phải giới thiệu được đối tượng biểu cảm và cảm xúc

* Thân bài:

- Thông thường, mỗi ý lớn thường viết thành một đoạn văn diễn dịch hoặc tổng –phân – hợp có câu chủ đề đứng đầu hoặc cả đầu và cuối

Lưu ý: Câu chủ đề phải có biểu cảm và biểu ý

- Có khi một ý nhỏ cũng được dựng thành một đoạn văn

- Thân bài thường có từ 3-4 đoạn văn Mỗi đoạn phải có một câu chủ đề

* Kết bài: Viết thành một đoạn văn ngắn

Bước 4: Đọc và sửa lỗi trong bài

B Luyện tập

1 Đề ra: Viết một bài văn biểu cảm có nhan đề: Giã biệt mùa thu

Bước 1: Tìm hiểu đề

- Mùa thu đi qua cho em cảm xúc gì? (Tìm biểu cảm)

Lưu luyến, bâng khuâng, tiếc nhớ

- Vì sao em có cảm xúc đó? (Tìm biểu ý)

Ý 1: Vì mùa thu đẹp

Ý 2: Mùa tựu trường đầy ý nghĩa

Ý 3: Mùa trung thu rộn ràng, náo nức

Bước 3, 4: Lập dàn ý, viết bài

1 Mở bài:

* Trực tiếp: Nêu đối tượng biểu cảm + cảm xúc (1 câu văn)

Tham khảo: Một mùa thu nữa lại đi qua để lại trong lòng ta bao cảm xúc khó tả.

* Gián tiếp: - Dẫn dắt (hai câu)

- Nếu đối tượng biểu cảm và định hướng cảm xúc

Tham khảo: Gió đông về Hơi lạnh len lỏi khắp không gian Từng khoảnh khắc mùa thu đang trôi qua trong sự tiếc nuối đến nao lòng.

2 Thân bài: Triển khai từng ý lớn thành các ý nhỏ

Ý 1: Bâng khuâng tiếc nhớ một mùa thu đẹp đầy quyến rũ

- Cảnh sắc thiên nhiên êm đềm, huyền ảo

+ Không gian êm đềm, tĩnh lặng+ Hương hoa sữa

+ Lá vàng

- Hoa cúc vàng rực rỡ

Tham khảo đoạn văn triển khai ý 1:

Câu chủ đề: Xin giã biệt mùa thu – mùa đẹp nhất trong năm với bao bâng khuâng,lưu luyến

Các câu triển khai:

Ý nhỏ 1: Giữa mùa hạ nồng nàn nắng gió và mùa đông lạnh lẽo, giá băng Mùa thunhư một nhịp cầu, một sự giao thoa tuyệt vời của tạo hóa để ban tặng con người.Mùa thu đẹp, dịu dàng, đầy quyến rũ bởi không gian thu êm đềm, tĩnh lặng Khítrời thu lành lạnh, tinh khiết Gió thu nhẹ nhàng mơn man trên mái tóc Nước hồthu trong xanh như mặt gương Những làn sương thu giăng mắc như khói sươnghuyền ảo Bên đường, hoa sửa thơm ngay ngất trong gió hanh heo Lá vàng thảdọc con đường tới lớp Hoa cúc vàng rực rỡ trong nắng thu sang Đẫm đầy trongkhông gian là màu vàng non tơ của hoa lá, đất trời

Ý nhỏ 2: Chẳng biết từ bao giờ, hoa cúc đã là biểu tượng của mùa thu Đó là màuhoa của thủy chung, son sắt Những cánh hoa nhỏ xíu, tinh khôi, không bao giờkhoe nở hết mình Ngày hoa tàn, đài hoa như rắn rỏi nâng đỡ những sợi cánhkhông còn nhựa sống Cánh hoa càng khô héo, úa tàn, đài hoa càng gồng mình lên

để nâng niu, gìn giữ Chỉ đến khi cả hai không còn sức sống mới cùng nhau tìm vềđất mẹ Nhớ về mùa thu, ta tiếc nhớ một mùa cúc vàng dữ dội với một sức sốngbền bỉ, diệu kì

Ý 2: Bâng khuâng, tiếc nhớ một mùa thu tựu trường đầy ý nghĩa

- Không khí rộn ràng, náo nức của ngày khai trường

- Nỗi hồi hộp, lo lắng, phấp phỏng

Tham khảo đoạn văn triển khai ý 1:

Câu chủ đề: Tạ từ mùa thu, xin giã biệt một mùa thu tựu trường đầy kỉ niệm

Các câu triển khai:

Ý nhỏ 1: đã bao ngày khai trường đi qua vậy mà mỗi khi mùa thu đến, lòng ta vẫnxôn xao, bâng khuâng, rạo rực, náo nức Nhớ một sớm mai thức dậy, cả phốphường náo nức, lớp lớp học sinh nô nức tới trường Ta xúng xính trong bộ quần

áo mới, cặp sách mới Mẹ âu yếm dẫn ta tới trường dự buổi lế khai giảng Ta quênsao được ánh mắt ngập tràn tình yêu thương của mẹ cùng bàn tay giơ lên vẫy vẫytiễn ta vào lớp

Ý nhỏ 2: vẫn còn nguyên vẹn trong ta nỗi lo lắng, hồi hộp trước bao đổi thay củangày đầu năm học Tìm ta đập rộn vang tìm bạn bè năm cũ Ai sẽ chuyển trường,

xa lớp, ai tiếp tục sánh bước cùng ta trên chặng đường dài Người mẹ hiền năm cũ

có đồng hành cùng ta trong mọi nẻo đường vui Ơi mùa thu, những kỉ niệm đó talàm sao quên được Mùa thu đi qua, đành gửi lại phía sau tất cả

Ý 3: Giã biệt mùa thu bâng khuâng, tiếc nhớ mùa trung thu náo nức, rộn ràng.

- Nhớ đêm hội trăng rằm

- Nhớ kỉ niệm cùng mẹ đi mua đền trung thu tặng bạn nghèo

Tham khảo đoạn văn triển khai ý 1:

Câu chủ đề: Giã biệt mùa thu, ta bâng khuâng tiếc nhớ một mùa trung thu náo nức,rộn ràng

Các câu triển khai:

Ý nhỏ 1: Cái không khí của đêm hội trăng rằm vẫn còn vương vấn mãi Chưa baogiờ ta có một mùa trăng đẹp như đêm trung thu Ánh trăng vàng rực rỡ tắm cảkhông gian thu huyền diệu đầy lung linh, quyến rũ Ta được ngắm chị hằng lộnglẫy trên trời cao, được nhìn thấy nàng lọ lem biến thành cô công chưa, được nghetiếng trống ếch rộn ràng, được xem màn múa lân hấp dẫn

Ý nhỏ 2: Nhưng có lẽ không có niềm hạnh phúc nào bằng khi mỗi mùa trung thuđến, mẹ dắt ta ra phố chọn mua những chiếc đèn ông sao đẹp nhất để đi dọc hàngquán tặng các bạn nhỏ đánh giày Trong mỗi chiếc đén ông sao gửi tặng các bạn ta

guiwr theo một lời cầu mong may mắn, tốt lành Gương mặt ngập tràn niềm hạnhphúc của các bạn khi cầm đèn ông sao lung linh màu sắc trên tay là kierm niệmđẹp nhất của mùa trung thu mà ta không thể nào quên.

3 Kết bài: Mùa thu đi thôi đành nõi lời giã biệt nhưng những kỉ niệm sẽ còn mãilàm ấm lòng ta mỗi khi mùa đông về Cảm ơn mùa thu, cảm ơn đất trời đã bantặng cho con người một mùa trong năm với bao điều kì diệu

2 Dạng bài: Cảm nghĩ về loài cây em yêu

Cách làm chung:

A Mở bài: Nêu loài cây và lí do mà em yêu thích loài cây đó

B Thân bài:

- Đặc điểm gợi cảm của loài cây

- Loài cây trong cuộc sống của con người

- Loài cây trong cuộc sống của em

C Thân bài: Tình cảm của em đối với loài cây đó

B Thân bài:

Ý 1: Tôi yêu cây tre bởi cây tre có những đặc điểm thật đáng khâm phục

- Hầu như tre không bao giờ đứng riêng lẻ mà mọc thành từng bụi Thân tre cónhiều cành nhỏ níu chặt lấy nhau khiến tôi có cảm giác như cả gia đình đoàn kết,yêu thương, đùm bọc, người mẹ dang đôi tay ôm lấy người con, anh chị đưa taynâng đỡ em mình Chính điều đó đã giúp cho họ hàng nhà tre có đủ sức mạnh vượtqua những phong ba, bão tố khắc nghiệt Chả thế mà nhà thơ Nguyễn Duy đã từngviết:

“Bão bùng thân bọc lấy thân Tay ôm tay níu tre gần nhau thêm”

- Mầm măng mọc lên ngay giữ mảnh đất khô cằn sỏi đá Mầm nhọn hoắt, vươnthẳng lên trời gợi ta nghĩ đến sức sống, sự vươn lên và đức tính ngay thẳng củacon người dù trong bất cứ hoàn cảnh nào

 Nhớ đến cây tre, tôi nhớ đến những nét riêng gắn liền với phẩm chất của conngười Tôi yêu cây tre cũng bởi điều đơn giản vậy thôi

Ý 2: Không biết cây tre có từ bao giờ nhưng tôi yêu cây tre bởi đã từ lấu tre luôngắn bó với xóm làng, với quê hương, đất nước tôi

- Trong cuộc sông đời thường, tre là người bạn thân thuộc, cùng cộng sinh cộngcảm với người Việt Tre hiến dâng tất cả Từ măng tre ngọt bùi đến cành lá đếngốc tre đều góp phần xây dựng cuộc sống Tre là “gỗ” làm nhà của người dân quêtôi xưa Trở về với mái nhà thôn quê, ta vẫn thấy những chiếc rui tre đang oằnlưng đỡ lấy những viên ngói đỏ Trên những chiếc chõng tre, người mẹ cất tiếng

ầu ơ ru các em thơ đi vào giấc ngủ ngon lành Bên những chiếc điếu cày tre, ngườinông dân Việt Nam chia sẻ biết bao câu chuyện vui buồn của cuộc sống  Có thểnào nói hết được sự gắn bó của tre đối với người dân quê tôi Bởi vậy không chỉ cóluỹ tre làng mà hầu như nhà nào cũng có một khóm tre ở cuối góc vườn

- Không chỉ vậy, cây tre còn gắn bó với con người qua bao thăng trầm của lịch sửdân tộc

Có thể nào quên được hình ảnh Thánh Gióng nhổ bụi tre đằng ngà đã trở thànhbiểu tượng cho sức mạnh chiến thắng thần kì của dân tộc ta đối với kẻ thù xâmlược lớn mạnh Trải qua nhiều thời kì lịch sử, các luỹ tre xanh đã trở thành “pháođài xanh” vững chắc chống quân xâm lược Tre thật sự trở thành chiến luỹ vànguồn vật liệu vô tận để chế tạo vũ khí tấn công trong các cuộc chiến Chính nhờnhững cọc tre trên sông Bạch Đằng, Ngô Quyền đã đánh tan quân Nam Hán.Những gậy tre, chông tre trong thời kì kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ đã trởthành mồ chôn của biết bao tên giặc hung hãn, góp phần làm nên chiến thắng lẫylừng của dân tộc ta, làm “nên vành hoa đỏ nên thiên sử vàng”  Có ai nhìn thấycây tre mà không nhớ tới những chiến công oanh liệt ấy càng khâm phục cây tre,tôi càng tự hào và gắn bó với làng quê Việt Nam hơn

Ý 3: Cây tre mến yêu còn là người bạn thân thiết của tuổi thơ chúng tôi

Bên những luỹ tre làng râm mát, chúng tôi có biết bao trò chơi tuổi nhỏ Lũ contrai chơi trò đánh khăng, đánh đáo, còn lũ con gái lại chọn những cành tre thẳng đểchơi trò đánh chặt, đánh chuyền Ống tre nhỏ được chúng tôi sử dụng làm ốngphóc như những chiếc súng nhỏ để chơi trò tập trận Có lần, chỉ vì tranh nhau súngphóc mà tôi đánh nhau với thằng bạn hàng xốm Mẹ đã “nhắc nhở” tôi cũng bằngnhững làn roi tre  Những kỉ niệm ấy làm sao tôi có thể quên được Chúng tôilớn lên theo hình bóng của luỹ tre làng

C Kết bài: Nhấn mạnh, khẳng định cảm xúc về cây tre

Ví dụ 2: Cây phượng em yêu

A Mở bài: “Những chiếc giỏ xe, chở đầy hoa phượng em chở mùa hè của tôi điđâu…” Mỗi lần nghe những giai điệu du dương và quen thuộc ấy, lòng tôi thấybuâng khuâng bao cảm xúc Lời ca gợi cho tôi nhớ về 1 loài cây gắn liền với tuổihọc trò với biết bao yêu thương, gắn bó

B Thân bài:

Ý 1: Không hiểu sao mỗi lần tưởng tượng về hoa phượng trong đầu tôi lại xuấthiện hàng trăm đốm lửa liên tiếp ấm nóng đến chói chang Hầu hết những người

yêu hoa phượng đều nói: “nó đẹp vì biết tận hiến hết mình vẻ đẹp” Phượng không

đỏ thẫm như mấy bông hồng kiều diễm, cũng không nhạt màu như mấy nụ tầmxuân Nó đỏ rực và thậm chí rất tươi Những cánh hoa lượn theo những đườngcong tùy ý, lúc nở, nó toả ra đều như một chiếc chong chóng sắp quay Hươngphượng thơm thoang thoảng chứ không ngạt ngào như hoa sữa Vì thế thưởng thứchương hoa phượng bao giờ cũng tìm ra được những cảm giác thư thái, an lành

Ý 2: Tôi yêu cây phượng bởi hình ảnh ấy đã trở thành biểu tượng cho tuổi học trò.Hoa phượng rất giống lũ học trò nhỏ chúng tôi bởi nó cũng ngây thơ và cũng sốnghết mình 1 cách thủy chung bằng tấm lòng son đỏ Dưới mái trường thân yêu,không phải ai hết mà chính là hàng phượng đã chứng kiến lũ học trò chúng tôi lầnlượt trưởng thành Giờ đây khi đã chia xa, tôi nhớ đến nao lòng hàng phượng, nhớnhớ những bông hoa đỏ khắc ghi bao kỉ niệm học trò

Ý 3: Cũng như mọi người, tôi yêu cây phượng bởi nó khắc ghi những dấu mốcquan trọng của đời tôi Ngày đầu tiên bước vào mái trường, những giọt nước mắt

đã lăn dài dưới tán cây phượng sum suê vì bao bỡ ngỡ và sợ hãi Bên gốc phượnggià, tôi cùng các bạn đã chơi những trò chơi tuổi nhỏ, chụm đầu đọc những trangbáo “Hoa học trò”, chia sẽ biết bao nỗi buồn vui, hờn giận Cái Lan và tôi cònkhắc tên nhau lên thân phượng để ghi dấu tình bạn thân thiết Với chúng tôi, câyphương cũng như một người bạn Phượng nở là dấu ấn của mùa thi Ở đó, tôi dùthành công hay thất bại nhưng tôi đã có những bài học và tôi vì thế đã trưởngthành Phượng nở rộ cũng là lúc phải chia tay Chỉ cần nghĩ vậy thôi tôi cũng đãcảm thấy nao lòng Năm nào cũng vậy, tuy đã thành lệ nhưng không làm sao quênđược cảm giác bồi hồi xao xuyến ấy Cứ đến đầu tháng năm, khi hoa phượng đỏrực một góc trời thì cũng là lúc tụi học trò chúng tôi lục đục chuẩn bị cho nhữngngày hè sôi động Tuy những ngày hè vui vẻ đang chực đón chờ, nhưng chúng tôivẫn thấy buồn lắm lắm Bạn bè cả năm học vui vẻ với nhau vậy mà bây giờ phảitạm xa mấy tháng Chúng tôi buồn thậm chí có bạn còn phát khóc khi phải trải quanhững lần như thế

C Kết bài: Ở ngôi trường mới của chúng tôi, hàng phượng mới trồng chưa kịp trổhoa Nhưng tôi vẫn chờ với một tình yêu và một niềm nhớ nhung da diết Hoaphượng không biết tự lúc nào đã trở thành một phần máu thịt của tôi Nó là tìnhyêu của tôi, là nỗi nhớ mà tôi đã dành trọn cho một thời học trò

3 Dạng bài: Cảm nghĩ về ngôi trường em yêu

Ý 1: Em yêu ngôi trường của em bởi đó là ngôi trường khang trang, đẹp đẽ, có bềdày thành tích.

Ý 2: Em gắn bó với ngôi trường bởi nơi ấy chúng em được sống trong tình yêuthương

Ý 3: Em yêu ngôi trường bởi ngôi trường đã gắn bó với từng bước đường trưởngthành của em

C Thân bài: Tình cảm của em đối với ngôi trường

- Đọc kĩ đề ra, gạch chân dưỡi những từ ngữ quan trọng

- Tìm yêu cầu trên các phương diện

+ Đặt câu hỏi để tìm biểu ý: người thân ấy có đặc điểm nào nổi bật, để lại ấn tượngtrong em? (về ngoại hình; về hành động, việc làm; về tính cách, phẩm chất)

+ Đặt câu hỏi để tìm cảm xúc: Những đặc điểm ấy của người thân gợi cho em cảmxúc gì?

(Yêu mến; tự hào; thương; nhớ; mong ước, hứa hẹn)

- Cách 2: Biểu cảm trước, biểu ý sau

+ Đặt câu hỏi để tìm cảm xúc: Người thân đó gợi cho em tình cảm, cảm xúc gì?+ Đặt câu hỏi để tìm ý: Vì sao em lại có cảm xúc đó?

Ví dụ: Cảm nghĩ về mẹ

Ý 1: Yêu dáng, hình hài, đôi bàn tay của mẹ

Ý 2: Xúc động trước sự hi sinh thầm lặng của mẹ mà cao cả của mẹ, thấm thía điều hay lẽ phải mà mẹ dạy cho chúng tôi

Ý 3: Mong ước, lời hứa.

+ Dẫn dắt (khoảng hai câu)

+ Đối tượng biểu cảm và định hướng cảm xúc

• Tự sự: Những kỉ niệm có liên quan đến người thân Chọn những kỉ niệm - Cóthể bộc lộ

Kể việc làm của người thân trong hiện tại gợi cho em nhiều trực tiếpcảm xúc

Mong ước về người thân cảm xúc nhất

• Giọng điệu, lời văn biểu cảm

• Biểu cảm trực tiếp: qua những từ ngữ gọi thẳng cảm xúc.

- Đánh giá mở rộng: về các đối tượng khác có quan hệ gần gũi với đối tượng biểucảm

Lưu ý: Muốn tìm được ý, thì cần nắm được:

+ Những đặc điểm nổi bật về ngoại hình gợi cho em ấn tượng, cảm xúc+ Những hành động, việc làm, lời nói của người thân mà em ghi nhớ nhất+ Đánh giá mở rộng: mong ước, lời hứa với người thân

Ví dụ: Cảm nghĩ về mẹ

Ý 1: Yêu dáng, hình hài, đôi bàn tay của mẹ

+ Thân hình mẹ mảnh mai, thon gọn và dáng người nhanh nhẹn, luôn thoắt qua, thoắt lại lo lắng từng miếng cơm ăn, chăm sóc cho từng thành viên trong gia đình

+ Đặc biệt chú trong biểu cảm về đôi bàn tay: đôi bàn tay gầy gầy, xương xương của mẹ đã đen sạm đi, từng vết chai sạn nổi trên tay mẹ qua bao nhiêu sóng gió của cuộc đời Đôi bàn tay ấy đã bế tôi, ru tôi khi tôi cất tiếng khóc chào đời Dôi tay ấy đã đặt lên vai tôi, gạt nước mắt và khẽ vuốt lên mái tóc tôi khi tôi buồn ba, chán nản Chính đôi bàn tay ấy đã đặt lên trán tôi, nấu cháo bồn cho tôi

ăn mỗi líc tôi bị ốm Tôi yêu đôi bàn tay đen sạm ấy – đôi bàn tay đã nắm tay tôi dắt đi trên con đường đời.

* Kết bài:

- Bày tỏ cảm xúc, những ấn tượng sâu sắc và lắng đọng nhất về đối tượng

- Có thể lấy lời bài hát, câu văn, câu thơ hoặc một nhận định nào đó có liên quanđến đối tượng để nhấn mạnh cảm xúc

Bước 3: Viết bài

* Mở bài: Viết thành một đoạn văn từ 1- 3 câu (trực tiếp: 1 câu, gián tiếp: 3 câu),phải giới thiệu được đối tượng biểu cảm và cảm xúc

* Thân bài:

- Thông thường, mỗi ý lớn thường viết thành một đoạn văn diễn dịch hoặc tổng –phân – hợp có câu chủ đề đứng đầu hoặc cả đầu và cuối

Lưu ý: Câu chủ đề phải có biểu cảm và biểu ý

- Có khi một ý nhỏ cũng được dựng thành một đoạn văn

- Thân bài thường có từ 3-4 đoạn văn Mỗi đoạn phải có một câu chủ đề

* Kết bài: Viết thành một đoạn văn ngắn

Bước 4: Đọc và sửa lỗi trong bài

- Đọc kĩ đề ra, gạch chân dưỡi những từ ngữ quan trọng

- Tìm yêu cầu trên các phương diện

+ Thể loại: biểu cảm

+ Nội dung (Đối tượng biểu cảm): người mẹ

+ Phạm vi: Giới hạn đề

* Tìm ý: xác định các ý lớn

Ý 1: Yêu dáng, hình hài, đôi bàn tay của mẹ

Ý 2: Xúc động trước sự hi sinh thầm lặng của mẹ mà cao cả của mẹ, thấm thía điều hay lẽ phải mà mẹ dạy cho chúng tôi

Ý 3: Mong ước, lời hứa.

Tham khảo 1: Trong cuộc đời này, có ai lại không được lớn lên trong vòng tay của mẹ, được nghe tiếng ru hời ầu ơ ngọt ngào, có ai lại không dược chìm vào giấc mơ trong gió mát tay mẹ quạt mỗi trưa hè oi ả Và trong cuộc đời này, có ai yêu con bằng mẹ, có ai suốt đời vì con giống mẹ, có ai săn sàng sẻ chia ngọt bùi cùng con như mẹ Với tôi cũng vậy, mẹ là người quan tâm đến tôi nhất và cũng là người mà tôi yêu thương và mang ơn nhất trên đời này

Tham khảo 2: "Vũ trụ có rất nhiều kì quan, nhưng kì quan tuyệt phẩm nhất là trái

tim người mẹ" Tôi đã nhiều lần nghe được câu nói này nhưng có lẽ tôi chưa thật

sự hiểu hết về nó, bởi nó quá rộng lớn, quá kì vĩ Trước đây tôi chỉ biết trái tim người ta được hình thành một khối máu gắn liền với từng nhịp đập, vậy mà giờ nhìn mẹ, nhìn từng nhịp đập trong tim mẹ, tôi còn biềt được rằng bên trong quả tim ấy còn là cả một tân hồn sâu thẩm, là cả sự tần tảo vất vả của mẹ Và tôi yêu

mẹ - yêu quả tim với từng nhịp đập đã cho tôi sự sống như ngày hôm nay!

Tham khảo 3: Trong cuộc sống hàng ngày, có biết bao nhiêu người đáng để chúng

ta thương yêu và dành nhiều tình cảm Nhưng đã bao giờ bạn nghĩ rằng, người thân yêu nhất của bạn là ai chưa? Với mọi người câu trả lời ấy có thể là ông bà,

là bố, là anh chị hoặc cũng có thể là bạn bè chẳng hạn Còn riêng tôi, hình ảnh người mẹ mãi là hình ảnh thiêng liêng nhất.

* Thân bài:

Ý lớn 1: Tôi yêu lắm vóc dáng, hình hài, đôi bàn tay của mẹ Thân hình mẹ mảnh

mai, thon gọn và dáng người nhanh nhẹn, luôn thoắt qua, thoắt lại lo lắng từngmiếng cơm ăn, chăm sóc cho từng thành viên trong gia đình Đôi bàn tay gầy gầy,xương xương của mẹ đã đen sạm đi, từng vết chai sạn nổi trên tay mẹ qua baonhiêu sóng gió của cuộc đời Đôi bàn tay ấy đã bế tôi, ru tôi khi tôi cất tiếng khócchào đời Dôi tay ấy đã đặt lên vai tôi, gạt nước mắt và khẽ vuốt lên mái tóc tôi khitôi buồn ba, chán nản Chính đôi bàn tay ấy đã đặt lên trán tôi, nấu cháo bồn chotôi ăn mỗi líc tôi bị ốm Tôi yêu đôi bàn tay đen sạm ấy – đôi bàn tay đã nắm taytôi dắt đi trên con đường đời

Ý 2: Càng yêu mẹ, tôi vàng xúc động trước sự hi sinh thầm lặng của mẹ mà cao

cả của mẹ, thấm thía điều hay lẽ phải mà mẹ dạy cho chúng tôi.

- Mẹ đã vất vả lắm với công việc ở cơ quan, về nhà, lại bận rộn với biết bao nhiêuviệc nhà Bố hay đi công tác xa nên tất cả đều một tay mẹ lo toan Có những hôm,

đã mười một giờ đêm, chợt tỉnh giấc, tôi vẫn thấy mẹ đang giặt chậu đồ với biếtbao quần áo bẩn của anh em tôi Nhìn mẹ lúc ấy, tôi thấy thương mẹ vô cùng Giátôi có thể lớn hơn chút nữa, tôi đã có thể giúp mẹ những công việc ấy

- Mẹ còn giành thời gian để quan tâm tới việc học của anh em tôi Mẹ lo chochúng tôi từ cái cặp, cái sách đến bộ quần áo đến trường Tối nào mẹ mẹ cũnggiành thời gian để cùng tôi học bài Mặc dù đã học qua rất lâu rồi nhưng trí nhớcủa mẹ về các công thức toán và các bài văn thì vẫn rất tốt Nhờ sự giúp đỡ, hướngdẫn của mẹ tôi đã làm được những bài tập khó cô giáo ra Tôi thấy mình thật maymắn vì có mẹ

- Tôi xúc động nhất vẫn là sự quan tâm, lo lắng của mẹ những lúc tôi bị ốm Suốtđêm, mẹ không ngủ được, cứ ngồi bên cạnh giường, đắp chiếc khăn ướt lên trán đểtôi nhanh khỏi sốt Khuôn mặt đầy mệt mỏi nhưng mẹ vẫn gắng gượng Nhìn máitóc mẹ đã điểm những sợi bạc, cái màu bạc trắng của tuổi tác, cái màu bạc của sựvất vả càng làm tôi yêu thương mẹ hơn biết chừng nào

- Mẹ còn là cô giáo dạy cho tôi nhiều bài học hay về cách cư xử trong cuộc sống

Mẹ dạy tôi cách sống hoà đồng với bạn bè, nhân ái với mọi người xung quanh,biết cúi xuống, giơ bàn tay ra để nâng đỡ những người bất hạnh hơn mình Theodòng thời gian, tôi lớn lên và dần hiểu được sự đời, mà không biết bao nhiêu lầntôi đã vấp ngã và dường như ngã quỵ trước số phận, nhưng tôi đã đứng lên, tôivững bước trên con đường đi vì phía sau lưng tôi hình bóng của mẹ Hình bóng mẹthật ấm áp, vòng tay mẹ thật dịu dàng đã che chở nâng bước tôi trên con đườngđời Tôi luôn biết ơn mẹ rất nhiều, mẹ đã dành cho tôi một con đường sáng ngời,

bởi đó là con đường của học vấn, chứ không phải là con đường đen tối của tiềnbạc Tôi sẽ luôn lấy những lời mẹ dạy để sống, lấy mẹ là gương sáng để noi theo.

Ý 3: Mong ước, lời hứa

Yêu thương mẹ, để mẹ không bao giờ phải phiền lòng về tôi, tôi luôn tự hứavới bản thân sẽ luôn học tập thật tốt Tôi nghĩ, phần thưởng lớn nhất tôi có thể tặng

mẹ bậy giờ là những giờ học tốt, những bông hoa điểm mười Và tôi cũng tập dầncho mình cách sống tự lập Tôi muốn cho mẹ biết rằng con của mẹ đã lớn khôn, tôimuốn mẹ an tâm về tôi, để mẹ bớt đi phần nào cái lo toan trong cuộc sống

C Kết bài: "Hạnh phúc thay cho người nào được Thượng Đế ban tặng cho một

người mẹ hiền" Thật vậy, tôi đã có được hạnh phúc ấy từ mẹ, tấm lòng mẹ thật

bao la …mẹ là cả cuộc đời của tôi nên tôi chỉ mong mẹ mãi mãi sống để yêuthương tôi, chăm sóc tôi, an ủi tôi, bảo ban tôi và để tôi được quan tâm đến mẹ,yêu thương mẹ trọn đời Tình mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất trên đời này, tìnhcảm ấy đã nuôi tôi trưởng thành, dạy dỗ tôi khôn lớn Vì vậy, tôi luôn yêu thương

mẹ, Và tôi muốn nói với mẹ rằng: “Con dù lớn vẫn là con mẹ Đi suốt đời lòng

mẹ vẫn theo con".

Đề 2: Cảm nghĩ về bố

Gợi ý làm bài:

* Tìm hiểu đề:

- Đọc kĩ đề ra, gạch chân dưỡi những từ ngữ quan trọng

- Tìm yêu cầu trên các phương diện

+ Thể loại: biểu cảm

+ Nội dung (Đối tượng biểu cảm): người mẹ

+ Phạm vi: Giới hạn đề

* Tìm ý: xác định các ý lớn

Ý 1: Trong mắt tôi, bố là người tuyệt vời nhất

Ý 2: Tôi yêu bố vì bố là người giàu đức hi sinh, chịu thương, chịu khó

Ý 3: Tôi yêu bố bởi bố là người quan tâm đến tôi nhiều nhất

Ý 4: Mỗi khi bố vắng nhà, tôi đều cảm thấy buồn như thiếu vắng đi một điều gì đó quan trọng.

Ý 5: Mong ước, hứa hẹn

+ Dẫn dắt (khoảng hai câu):

Bắt đầu bằng một tình huốngMượn câu nói, lời nhận định của ai đó để dẫn dắt vào vấn đề+ Đối tượng biểu cảm và định hướng cảm xúc

Tham khảo: Trong cuộc sống hàng ngày, có biết bao nhiêu người đáng để chúng

ta thương yêu và dành nhiều tình cảm Nhưng đã bao giờ bạn nghĩ rằng, người thân yêu nhất của bạn là ai chưa? Với mọi người câu trả lời ấy có thể là ông bà,

là mẹ, là anh chị hoặc cũng có thể là bạn bè chẳng hạn Còn riêng tôi, hình ảnh người bố sẽ mãi mãi là ngọn lửa thiêng liêng, sưởi ấm tâm hồn tôi mãi tận sau này.

* Thân bài:

Ý 1: Trong mắt tôi, bố là người tuyệt vời nhất Tôi yêu mái tóc của bố, mái tóc đã

điểm bạc theo thời gian, theo sự dãi dầu mưa nắng Mỗi lần nhổ những sợi bạctrên đầu bố, tôi lại thấy chạnh lòng thương bố biết bao Tôi yêu đôi bờ vai của bố.Thật vui khi đi học về, tôi lại được tựa vào vai bố, kết thúc một ngày học tập mệtmỏi Tôi còn yêu cả đôi bàn tay bố Đôi bàn tay to bản, thô ráp ấy đã từng lóngngóng bế tôi khi tôi vừa cất tiếng khóc chào đời Đôi bàn tay đã làm biết bao nhiêucông việc nặng nhọc cho gia đình Và cũng chính đôi bàn tay ấy đã nấu nhữngmón ăn ngon cho tôi mỗi khi mẹ đi công tác xa Mặc dù, tuổi tác đã làm cho bốkém đi sự phong độ của thời trai trẻ nhưng trong mắt tôi, bố vẫn luôn là người đẹpnhất

Ý 2: Tôi yêu bố vì bố là người giàu đức hi sinh, chịu thương, chịu khó

Bố là công nhân xây dựng Công việc của bố rất vất vả Hàng ngày, bố phải

đi làm từ khi sáng sớm cho tới lúc mặt trời đã ngã bóng Nơi làm việc của bố lànhững công trường đầy khói bụi thế nhưng bố nào có ngại ngần Dù thời tiết thayđổi, dù là những trưa hè oi ả nắng, hay những ngày mưa ngâu rả rích, rồi cả nhữngmùa đông lạnh giá, bố vẫn cố gắng đứng bàm trụ với công việc Tôi hiểu rằng, tất

cả những gì bố làm là vì chúng tôi Tôi thấy thật tự hào và hãnh diện mỗi khi nhắcđến bố và nghề nghiệp của bố với mọi người

Ý 3: Tôi yêu bố bởi bố là người quan tâm đến tôi nhiều nhất

- Chưa bao giờ bố để con phải đợi mỗi khi con tan trường Chưa bao giờ con phảithan phiền vì bố quên ngày sinh nhật của con hay quên mua cho con một món quànhư bố đã hứa Dù bận thế nào, bố cũng không quên đưa con đi công viên vàongày chủ nhật

- Với con, bố như là một người bạn giúp con trút bầu tâm sự mỗi khi con cóchuyện buồn Bố còn là người thầy giáo ân cần nhất mà con từng được biết Khicon mắc lỗi hay bọ điểm kém bố không hề đánh mắng mà động viên, nhắc nhởnhẹ nhàng Lời của bố lúc ấy mới ấm lòng làm sao Bố còn hướng dẫn con cáchlàm những bài toán khó Bố giảng thật dễ hiểu, bởi thế con chỉ nghe một lần là làm

được ngay Tôi phục bố lắm, bố thuộc hàng mấy nghìn câu Kiều, hàng trăm câuchâm ngôn, danh ngôn nổi tiếng…

Ý 4: Mỗi khi bố vắng nhà, tôi đều cảm thấy buồn như thiếu vắng đi một điều gì

đó quan trọng Con thường đếm từng ngày cho bố mau về và hôm nào cũng gọi

điển hỏi thăm để được nghe giọng nói ấm áp của bố Còn thường đứng đợi hànggiờ trước cửa ngày bố vể để được ôm bố, xách va li và líu lo hỏi chuyện

Ý 5: Trong những bữa cơm bố thường nhắc chúng tôi cách sống, cách làm người sao cho phải đạo Chính vì vậy, tôi luôn cố gắng tự giác học tập để không

bao giờ bố phải buồn lòng về tôi Tôi sẽ tặng bố thật nhiều điểm tốt và thành tíchcao trong học tập để nụ cười luôn nở trên môi bố Nếu cho tôi một điều ước, tôi sẽước bố mãi luôn khoẻ mẹ để sống bên mẹ con tôi, để nâng đỡ, chở che cho tôi và

để tôi được quan tâm bố trong suốt cuộc đời

C Kết bài: Tôi nhớ, có một nhạc sĩ đã từng viết: “Bố, bố là tất cả, bố ơi, bố ơi”.Quả đúng như vậy, bố là tất cả đối với tôi Cảm ơn tạo hoá đã ban tặng cho tôi mộtngười bố tuyệt vời Từ tận đáy lòng mình con luôn muốn nói với bố: “Con yêu bốbiết nhường nào”

o0o

Ngày soạn: 19/10/2014 Vấn đề 5:

TÌM HIỂU THÊM VỀ VĂN HỌC TRUNG ĐẠI

I Một số khái niệm

1 Văn học Trung đại

Là khái niệm chỉ nền văn học từ thế kỉ X đến thế kỉ XIX, tồn tại và pháttriển trong lòng xã hội phong kiến

2 Điển cố:

- Là một biện pháp tu từ trong văn chương cổ để đạt tới cách diễn đạt lời ít ý nhiềubằng việc dùng những câu chuyện xưa (trong thần thoại, truyền thuyết, kinh sử, sựtích, các sự kiện lịch sử, các tấm gương hiếu thảo, anh hùng liệt nữ v.v…) thu gọnvào một từ hoặc một nhóm từ nhằm gợi lên ý tưởng tác giả muốn đề cập tới.

- Lúc đầu, điển cố chỉ là những từ ngữ biểu thị một sự vật, sự kiện cụ thể và chỉ có

ý nghĩa hiện thực Sau, vì sử dụng nhiều lần được chuyển cho một cấp độ nghĩamới là nghĩa biểu trưng, nghĩa bóng, từ đó có thể tạo sự liên tưởng đến chuyện cũtuy không có ý nói về chuyện cũ, người cũ mà nói về chuyện trước mắt

Ví dụ 1: Nhớ nước đau lòng con quốc quốc

Thương nhà mỏi miệng cái gia gia

+ Quốc quốc: gợi sự kiện vua Thục Đế mất nước, khóc ra máu biến thành chimquốc, đi khắp nơi cất tiếng gọi hồn nước

+ Gia gia: Chuyện Bá Di, Thúc Tề, là những bề tôi của nhà Thương Khi nhàThương thất thế, Bá Di, Thúc Tề thà chết chứ không chịu ăn thóc nhà Chu Chếtbiến thành chim Gia Gia kêu khắc khoải nỗi thương nhà

Ví dụ 2: Đời Vũ đế nhà Hán (140-86 trước CN), có một người phường chèo tên Lý

Diên Niên múa hát rất giỏi Được hầu trong nội điện, cung vi của nhà vua, LýDiên Niên được nghe vua thường than thở :

Trẫm lập đền Minh Quang, kén 2 ngàn mỹ nhân ở vùng Yên Triệu Nhỏ nhất

15 tuổi, quá 30 tuổi sa thải cho lấy chồng Thế mà, trong chốn dịch đinh có trên 10ngàn mỹ nhân vẫn chưa ai thấy đẹp cho vừa lòng trẫm Thật là thiên hạ thiếu giainhân tuyệt sắc

Lý Diên Niên có một em gái sắc đẹp tuyệt trần, thường ra vào hầu hạ BìnhDương công chúa Một hôm, nhân dịp múa hát chầu Vũ đế, Lý Diên Niên hát :

" Bắc phương hữu giai nhân Tuyệt thế nhi độc lập

Nhất cố khuynh nhân thành Tái cố khuynh nhân quốc Khởi bất tri

Khuynh thành dữ khuynh quốc Giai nhân nan tài đức"

Nghe hát Vũ đế thở dài, than :

- Thế gian lại có người đẹp đến thế chăng ?

Bình Dương công chúa nhân đứng hầu bên cạnh nhà vua liền tâu:

- Diên Niên có người em gái đẹp tuyệt trần, còn hơn người trong bài hát ấy nữa.Nhà vua truyền đòi người đẹp vào cung, xem mặt Quà là một bực giai nhân tuyệtsắc, lại giỏi nghề múa hát, làm cho nhà vua càng mê mẩn tâm thần, liền phong làmphu nhân Từ ấy, nhà vua chỉ say sưa đắm đuối bên nàng, không còn tha thiết đếnmột ai nữa Năm sau, nàng hạ sanh được một con trai

Một hôm nàng lâm bệnh nặng, Hán đế đến tận giường bệnh thăm hỏi, nàng kéochăn che kín mặt tâu:

" Thiếp đau từ lâu, dung nhan tiều tụy, không dám đem cái nhan sắc ủ dột tàn phai

ra mắt đấng quân vương thiếp chỉ xin gởi lại nhà vua một đứa con bé nhỏ và mấyngười anh em của thiếp

- Đàn bà là kẻ chỉ hay lấy nhan sắc thờ chồng Nhan sắc kém tình yêu sẽ phai nhạt

và tình yêu sẽ kém Nhà vua quyến luyến ta chỉ vì nhan sắc xinh đẹp lúc mạnh.Nay ta đau, nhan sắc suy kém, so với thiên hạ ta là kẻ xấu Nhìn mặt ta, nhà vua sẽchán thì khi nào ngài còn tưởng nhớ đến ta mà ban ân huệ cho anh em ta nữa.Sau đó nàng chết Vua Vũ đế chôn cất nàng rất hậu, lại truyền họa sĩ vẽ hình nàngtreo ở cung Cam tuyền, phong cho anh em nàng quan chức cao

Trong " Đoạn trường tân thanh', thi hào Nguyễn Du tả sắc đẹp của nàng Kiều cũng

- Thông qua bút pháp nghệ thuật này: nhà thơ có thể nói đựoc những tâm sự sâukín trong lòng mình một cách kín đáo, tế nhị

Ví dụ: Trong bài Qua đèo Ngang Bà Huyện Thanh Quan viết:

Cỏ cây chen đá lá chen hoa Lom khom dưới núi tiều vài chú