Tài liệu Lễ hội cúng đình ở Nam bộ ppt

Dần dỏ về sau, nhỏ nước phong kiến mới sắc phong cho cõc vị cụ cừng với nước lỏ thần Thỏnh Hoỏng, những mong cõc vị thần Thỏnh Hoỏng nỏy chăm lo, bảo trợ cho dón lỏng, tõ quốc an khang..

Lễ hội cỷng đớnh ở Nam bộ

Trong quõ trớnh Nam tiến, cư dón từ miền ngoỏi vỏo khai khẩn vỳng đất hoang Nam bộ đọ gặp khừng ợt khụ khăn do thiởn tai địch họa góy ra, thỷ dữ hoỏnh hỏnh Cuộc sống ngỏy cỏng ổn định, thiết chế văn hụa lỏng xọ cũng bắt đầu hớnh thỏnh Việc lập đớnh, xóy miếu lỏ một dạng thức tợn ngưỡng bản địa được cõc lưu dón xõc lập trởn vỳng đất mới

Dỳ cụ một số khõc biệt so với tợn ngưỡng truyền thống, nhưng cơ bản nụ đọ đõp ứng được nhu cầu về tóm linh của con người, đụ lỏ cầu mong được bớnh an vừ sự giữa chốn nước đỏ, rừng xanh nỏy

Đớnh lỏng lỷc đầu chỉ cụ chức năng lỏ ngừi nhỏ lớn, dỳng lỏm nơi nghỉ ngơi, tõ tỷc cho khõch lỡ đường Dần dỏ về sau, nhỏ nước phong kiến mới sắc phong cho cõc

vị cụ cừng với nước lỏ thần Thỏnh Hoỏng, những mong cõc vị thần Thỏnh Hoỏng nỏy chăm lo, bảo trợ cho dón lỏng, tõ quốc an khang Ngoỏi ra, đớnh lỏng cũng lỏ một cơ sở văn hụa tợn ngưỡng thể hiện sự tri ón của hậu bối đối với tiền nhón - những vị cụ cừng dựng lỏng, lập ấp, tạo chợ, xóy cầu, khai khẩn đất hoangẳđó‚ÈằẶ

Từ ý thức hồn thiởng sừng nỷi, từ lóu người Việt đọ biết thờ cõc vị thần nỷi, thần sừng, thần đất, để giỷp con người bảo vệ mỳa mỏng, giữ vững giang sơn

Thờ thần là việc vô cùng thiêng liêng, thể hiện ở đời sống tinh thần, đời sống tâm linh của người Nam bộ Trong tín ngưỡng thờ thần của người Nam bộ còn có một khía cạnh thiêng liêng khác nhằm tôn vinh các vị thần, làm cho các vị thần trở nên thiêng liêng hơn - đó là việc phong sắc cho thần Công việc này là do triều đình phong kiến thực thi, mà cụ thể là người đứng đầu nhà nước phong kiến là nhà vua

- là thiên tử thay trời giáo hóa chúng sinh, dỗ an thiên hạ

Do đó, sắc phong của triều đình cho vị thần nào cũng đồng nghĩa với việc xem vị thần đó là cơ sở pháp lý phụng mệnh nhà vua xuống làm thần quyền của làng xã Khi vị thần nào có sắc phong của nhà vua cho một làng nào đó thì các vị thần đó mặc nhiên được gọi là Thành Hoàng của làng Sắc phong được để ở nơi trang trọng nhất, đặt trên ngai thờ Ở mỗi đình làng, gian chính điện là nơi thiêng liêng nhất, thường ghi những chữ Thánh thọ vô cương, Thánh cung vạn tuế, với ý nghĩa là quyền uy nhà vua ngự trị ở nơi thiêng liêng nhất của làng và đó cũng là nơi để sắc thần

Đôi khi, thần Thành Hoàng không phải là các vị có công với nước, mà là những vị thần hữu danh vô thực, chỉ trong ý niệm của nhân dân Trong thiết chế văn hóa của làng, đình là cơ sở tín ngưỡng có tính chất chính thống Việc ông thần Thành Hoàng của làng được vua phong sắc là việc quan trọng vì sắc thần được coi là sự công nhận chính thức của nhà nước về sự hợp pháp của làng

Về kiến trỷc, đớnh thường được cất cao rõo, thoõng mõt, nục cụ tượng đừi rồng lượn tranh lấy quả chóu, trởn cõc thanh xỏ ngang trong đớnh lỏ cõc hoỏnh phi, cóu đối với nội dung thể hiện sự ước vọng về cuộc sống bớnh an của con người, ca ngợi cừng đức của cõc bậc tiền nhón

Đặc biệt, thiởng liởng hơn cả lỏ lễ hội ở đớnh, thể hiện nờt sinh hoạt văn hụa thiởng liởng, tợn ngưỡng thờ thần, biết ơn thần, tạ ơn đất trời đọ cho con người cuộc sống

ấm no, mưa thuận giụ húa, mỳa mỏng tốt tươi, tạo được sự cộng tõc của cộng đồng lỏng xọ Cũng chợnh ở sự liởn kết cộng đồng lỏng xọ mỏ con người cụ ý thức đoỏn kết, nhớ về cội nguồn, trao đổi kinh nghiệm trong sản xuất, ứng phụ trước mọi chuyển biến của lịch sử

Hỏng năm, đớnh cụ hai kỳ lễ chợnh: lễ Kỳ Yởn thượng điền vỏ lễ Kỳ Yởn hạ điền Vỏo cõc ngỏy nỏy, dón lỏng mở lễ hội đớnh để tưởng niệm cừng tợch của cõc vị thần Vỏ dịp cỷng đớnh cũng lỏ ngỏy lễ hội của dón lỏng, người ta tổ chức cõc trú chơi ở lỏng, diễn hội lỏng, hõt bội, hõt cải lương với những tuồng tợch xưaẳđó‚ÈằẶ Quy mừ tổ chức lễ hội của đớnh tỳy thuộc vỏo lỏng giỏu hay nghộo, năm trỷng mỳa hay thất mỳa

Ngỏy đầu tiởn gọi lỏ lễ Tỷc Yết - ngỏy cỷng cõc vị tiền hiền khai khẩn, hậu hiền khai cơ, cõc vị cụ cừng với nước, cụ cừng xóy dựng vỏ bảo quản ngừi đớnh Kế đến

lỏ lễ Chõnh Tế, được tiến hỏnh vỏo giữa đởm thứ hai, cụ đọc văn tế với nội dung

ca ngợi trời đất vỏ cõc thần linh, ca ngợi cừng lao của những bậc tiền hiền, hậu hiền, những người cụ cừng quy dón, lập ấp, phõt triển sản xuấtẳđó‚ÈằẶ

Thường thớ, sau phần nghi thức lễ được tổ chức trang trọng lỏ phần hội Đóy lỏ phần sừi động vỏ vui tươi nhất trong dịp cỷng đớnh nởn dón lỏng tham gia rất đừng Mọi người ăn mặc nghiởm trang, chỉnh tề đến tham gia, thưởng thức, diễn trú, từ diễn tuồng đến cõc trú chơi dón gian như chọi gỏ, thi bắt vịt, kờo co, thi đấu

vậtẳđó‚ÈằẶ thể hiện được một nờt sinh hoạt văn hụa thiởng liởng vỏ cao đẹp

Những người đến dự lễ hội đớnh lỏng được tự do xem hõt, tham gia cõc trú chơi, trao đổi tóm tớnh vỏ cỳng nhau ăn uống vui vẻ, nhưng ăn uống cụ văn hụa, vui chơi

cụ mức độ Ai cũng cố gắng giữ tư cõch, khừng say sưa, cỏn quấy hay nụi tục, bởi trong những ngỏy nỏy, mọi khợa cạnh đời thường đọ được nóng lởn đời thiởng Khừng gian thiởng liởng của đớnh cả năm im lớm nay được tõi hiện trở lại bởi con người Độn, nến sõng trưng, cờ ngũ sắc tung bay, chiởng trống nổi lởn, lúng người khắp nơi nõo nức, rộn rọ hướng về khừng gian thiởng liởng đụ

Người đến lễ hội trước hết lỏ để biểu thị lúng từn kợnh vỏ biết ơn cõc vị phỷc thần

vỏ cõc bậc tiền nhón đọ khuất, cụ nhiều cừng lao tạo dựng quở hương, xóy nởn cơ

nghiệp để lại cho những thế hệ cháu con, sau, là dịp để biểu thị ý thức tôn trọng văn hóa truyền thống của dân tộc, hưởng thụ hình thái sinh hoạt tinh thần cộng đồng vốn có nhiều gắn bó với phong tục tập quán, tín ngưỡng dân gian mà mỗi năm chỉ diễn ra có một lần

Lễ hội đình được diễn ra còn do tín ngưỡng thờ thần và vui được mùa, thắng trận của con người Tất cả cũng nhằm nhớ về cội nguồn, chuyển giao văn hóa, liên kết cộng đồng Bởi thế, lễ hội ở đình trở thành rất thiêng liêng, có sức cộng cảm và trở thành nét văn hóa đặc sắc trong cộng đồng dân tộc

Lễ hội đình làng là cầu nối tâm linh giữa con người, giữa quá khứ, hiện tại và tương lai, góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa ở làng xã, bảo tồn những vốn quý của di sản văn hóa tinh thần của dân tộc Khôi phục các lễ hội ở đình làng cũng là góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng được đời sống văn hóa cơ sở, tạo được sân chơi cho đông đảo dân làng mỗi kỳ lễ hội, đồng thời tạo được một điểm tham quan, vui chơi giải trí cho khách du lịch, nhất là du khách nước ngoài

Nguyễn Thái Kiên