bài giảng kế toán chi phí tài nguyên và môi trường

NỘI DUNG CHI TIẾT MÔN HỌCKẾ TOÁN CPSX VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SP THEO CP THỰC TẾ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM THEO CHI PHÍ ĐỊNH MỨC 5... 1.1.2 Đặc điểm chi phí trong doa

KẾ TOÁN CHI PHÍ

Bộ môn Kế toán Khoa Kinh tế Tài nguyên và Môi trường

NỘI DUNG CHI TIẾT MÔN HỌC

KẾ TOÁN CPSX VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SP THEO CP THỰC TẾ

KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM THEO CHI PHÍ ĐỊNH MỨC

5

1.1.1 HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT

Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế thực hiện quá trình đầu tư, sản xuất, tiêu thụ nhằm mục đích sinh lời.

1.1.1 HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT

- Phương thức hoạt động chủ yếu của DNSX để đạt

được mục đích sinh lời là sản xuất sản phẩm.

- DNSX ở Việt Nam tồn tại dưới nhiều hình thức như

công ty Cp, TNHH, TN,… và hoạt động trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp, nông nhiệp, xây lắp.

1.1.1 HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT

HOẠT ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT

Trong doanh nghiệp sản xuất hoạt động sx thường chiếm một lực lượng lao động, máy móc thiết bị, tiền vốn lớn nhất và giữ một vai trò quyết định đến kết quả, hiệu quả hoạt động của DN

CÁC GIAI ĐOẠN CỦA HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH

Giai đoạn 1 Giai đoạn 2 Giai đoạn 3 Giai đoạn 4

Nghiên cứu, tiếp

và ngắn hạn như

cơ sở vật chất, tài sản, lao động, tài nguyên, thông tin.

Hoạt động sản xuất hay tiêu dùng, khai thác các nguồn lực kinh tế để chế tạo

ra sản phẩm.

Tiêu thụ sản phẩm hay chuyển sản phẩm từ lĩnh vực sản xuất sang lĩnh vực tiêu dùng nhằm tạo thu nhập

bù đắp chi phí sản xuất.

1.1.2 Đặc điểm chi phí trong doanh nghiệp sản xuất

KHÁI NIỆM CHI PHÍ

Biểu hiện bằng tiền toàn bộ hao phí phát sinh trong quá trình hoạt động doanh

nghiệp.

1.1.2 Đặc điểm chi phí trong doanh nghiệp sản xuất

Nghiên cứu tiếp

cận nhu cầu sản

xuất

Đầu tư, mua sắm, tích lũy nguồn lực kinh

tế

Giai đoạn sản xuất

Giai đoạn tiêu thụ

Giai đoạn tiêu dùng tài sản trong sản xuất

từ đó phát sinh chi phí sản xuất, tạo nên giá vốn sản phẩm sản xuất, giá vốn sản phẩm được chế

tạo

Phát sinh chi phí bán hàng

Ngoài chi phí phát sinh trên

Hoạt động doanh nghiệp sản xuất còn phát sinh chi phí quản lý, điều hành, kiểm soát chung.

 2 Cung cấp thông tin giá thành sản phẩm phục vụ kiểm soát, đánh giá chi phí – Mục tiêu kiểm tra, giám sát;

 3 Cung cấp thông tin giá thành sản phẩm phục vụ điều hành, định hướng sản xuất – Mục tiêu định hướng sản xuất kinh doanh (ra quyết định)

 (Tùy thuộc vào trình độ kế toán của quốc gia, của doanh nghiệp, kế toán chi phí sẽ có trọng tâm khác nhau ở các mục tiêu)

1.2.2 Kế toán chi phí trong hệ thống kế toán ở doanh nghiệp sx

Hệ thống kế toán doanh nghiệp gồm kế toán tài chính và kế toán quản trị.

* Kế toán tài chính: cung cấp thông tin tài chính bằng BCTC để công khai thông tin tài chính DN cho các đối tượng bên ngoài DN có quyền lợi kinh tế liên quan.

* Kế toán quản trị: cung cấp thông tin nội bô DN bằng báo cáo KTQT để nhà quản trị thực hiện chức năng quản lý trong nội bộ DN.

* Kế toán chi phí: là một bộ phận của hệ thống kế toán vừa cung cấp thông tin chi phí, giá thành cho các đối tượng bên ngoài DN có quyền lợi kinh tế liên quan, vừa cung cấp thông tin chi phí, giá thành để thực hiện chức năng quản lý trong nội bộ

DN Kế toán chi phí thường được thực hiện trong các DNSX và tùy thuộc vào mục tiêu, trình độ kế toán, mục tiêu và vị trí KTCP sẽ có những trọng tâm và được bố trí

ở trong những bộ phận kế toán khác nhau.

1.2.2 Kế toán chi phí trong hệ thống kế toán ở doanh nghiệp

HỆ THỐNG KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP

1.2.2 Kế toán chi phí trong hệ thống kế toán ở doanh nghiệp

HỆ THỐNG KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP

1.2.2 Kế toán chi phí trong hệ thống kế toán ở doanh nghiệp

HỆ THỐNG KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP

Phân biệt thơng tin kế tốn chi phí

Cố định, quá khứ, nguyên tắc

Đáp ứng yêu cầu trong, ngoài

Linh hoạt, thích hợp, tương lai

Báo cáo tài chính

Báo cáo chi phí, giá thành

Báo cáo theo yêu cầu quản trị

Định kỳ quy định thường xuyên Định kỳ và thường xuyên Định kỳ và

Toàn doanh nghiệp

Tùy theo yêu cầu

Chủ yếu là từng bộ phận Thông tin kế toán

Thank You !

CHƯƠNG 2 CÁC MÔ HÌNH XÁC ĐỊNH CHI PHÍ

Bộ môn Kế toán Khoa Kinh tế Tài nguyên và Môi trường

Chương 2: Các mô hình xác định chi phí

Nội dung

2.1 Tổng quan về các mô hình xác định chi phí

2.2 Các phương pháp xác định chi phí truyền thống

Phương pháp xác định chi phí theo công việc (đơn đặt hàng) Phương pháp xác định chi phí theo quy trình sản xuất

Báo cáo sản xuất

2.3 Các phương pháp xác định chi phí hiện đại

Phương pháp xác định chi phí theo hoạt động (ABC):

Phương pháp Target costing (TC)

Phương pháp Kaizen costing (KC)

2.1 Tổng quan về các mô hình xác định chi phí

Chi phí là khoản tiêu hao của các nguồn lực

khách?

Các nguồn lực tiêu hao để xử

lý chất thải?

• Đối tượng tính giá thành (cost object): là đối tượng mà doanh nghiệp mong muốn tính toán chi phí đơn vị.

Phân loại chi phí

• Phân loại theo yếu tố chi phí.

• Phân loại theo đối tượng tính giá thành: chi

phí trực tiếp và chi phí gián tiếp.

• Phân loại theo cách ứng xử của chi phí: biến

phí và định phí.

• Phân loại theo thời kỳ xác định kết quả kinh

doanh: chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ.

Phân loại theo yếu tố chi phí

• Phân loại theo cách này cho biết được tổng sinh phí phát sinh ban đầu theo yếu tố để làm căn cứ lập kế hoạch và kiểm soát chi phí phát sinh mà không chú ý đến địa điểm phát sinh chi phí

• Chủ yếu cho mục đích báo cáo bên ngoài, và ít phục vụ cho quyết định quản trị nội bộ

Ví dụ:

Chi phí nguyên vật liệu

Chi phí nhân công

Chi phí khấu hao

Chi phí dịch vụ mua ngoài

Chi phí khác

• Đối tượng tính giá thành, đối tượng chịu chi phí (cost object): là đối tượng mà doanh nghiệp mong muốn tính toán chi phí đơn vị.

• Dùng để nhận diện và tập hợp những chi phí liên quan đến đối tượng tính giá thành gồm: biến phí và định phí

Phân loại theo đối tượng tính giá thành

Bài giảng ONLINE của ĐH Mở Chi phí gì?

Chi phí gì?

Chi phí gì?

Phòng studio

Giảng viên

NV studio

Chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp

Dây chuyền Sữa đậu nành

Sữa

Bộ phận bảo

trì

Phân loại theo cách ứng xử của chi phí

• Biến phí: là chi phí mà tổng

số của nó sẽ thay đổi với sự thay đổi của mức độ hoạt động.

• Cách phân loại này giúp DN nhận diện và

hiểu được sự thay đổi của chi phí theo mức độ hoạt động.

• Định phí: là chi phí mà

tổng số của nó không

thay đổi khi mức độ

hoạt động thay đổi.

Phân loại theo cách ứng xử của chi phí

Công ty sản xuất xe đạp Martin

mua tay cầm với giá 5.200đ/cái để lắp

cho mỗi chiếc xe

Tổng chi phí tay cầm của Martin

là bao nhiêu khi sản xuất

1.000 xe đạp?

Ví dụ 3

Tổng chi phí tay cầm của Martin

là bao nhiêu khi sản xuất

Ví dụ 5

Hãy tính tổng chi phí sản xuất và

chi phí đơn vị ở mức sản xuất: 1.000 xe và 3.500 xe?

0 1000 2000 3000 4000 5000 6000 0

=

Chênh lệch chi phí giữa mức hoạt động cao nhất và thấp nhất

Công ty ABC đã ghi nhận mức sản xuất và chi phí

bảo trì trong 2 tháng như sau:

Ví dụ 6

Hãy xác định biến phí đơn vị, định phí và viết

phương trình chi phí hỗn hợp.

• Giúp DN xác định được kết quả kinh doanh của một kỳ trong mối tương quan giữa số lượng sản phẩm sản xuất và tiêu thụ

• Theo cách phân loại này, chi phí bao gồm: chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ.

Phân loại theo thời kỳ xác định kqkd

Chi phí

cơ bản

Chi phí sản phẩm

Chi phíchuyển đổi

Chi phí

NVLTT

Chi phíNCTT

Tổng chi phísản xuất

Chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ

• Chi phí thời kỳ: là chi

trên báo cáo kết quả

hoạt động kinh doanh

ngay khi chúng phát

sinh

Báo cáo KQKD

Chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ

Doanh nghiệp dịch vụ

Doanh nghiệp dịch vụ cung cấp

các dịch vụ hay sản phẩm vô

hình cho khách hàng

Báo cáo KQKD

Chi phí thời kỳ

Bảng CĐKT

LN thuần

Hoàn thành

Trừ

= LN gộp Trừ

Dịch vu

dỡ dang

Chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ

Tại một doanh nghiệp vận tải hành khách, có các khoản doanh thu và chi phí phát sinh sau:

• Doanh thu từ bán vé: 50.000

• Lương nhân viên tài xế xe khách 10.000, lương quản lý doanh

nghiệp: 5.000

• Chi phí khấu hao xe khách: 20.000, văn phòng: 2.000

• Chi phí xăng dầu xe khách 4.000

• Chi phí sửa chữa xe khách: 2.000

• Dụng cụ văng phòng: 1.000

• Chi phí bằng tiền khác của quản lý: 1.000

Yều cầu:

- Hãy tính chi phí dịch vụ phát sinh trong kỳ.

- Giá vốn dịch vụ, lợi nhuận thuần là bao nhiêu nếu cuối kỳ: (a)

không có dịch vụ dỡ dang; (b) có dịch vụ dỡ dang là 2.000.

Ví dụ 7

Doanh nghiệp thương mại

• Doanh nghiệp thương mại cung

cấp các sản phẩm hữu hình mà

trước đó họ đã mua lại từ nhà

cung cấp khác

• Hàng hoá mua về sẽ được tồn

kho sau đó sẽ bán cho một nhà

cung cấp khác hay người tiêu

dùng cuối cùng

Chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ

Chi phí mua

hàng hoá

Doanh thu

Giá vốn Hàng hóa

Báo cáo KQKD

Chi phí thời kỳ

Bảng CĐKT

LN thuần

Tiêu thụ

Trừ

= LN gộp Trừ

Hàng hoá tồn kho

Chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ

Tại một doanh nghiệp thương mại có các khoản doanh thu và chi phí phát sinh sau:

-Chi phí bằng tiền khác của quản lý: 1.000

Yều cầu: Hãy xác định lợi nhuận gộp và lợi nhuận thuần

Ví dụ 8

Doanh nghiệp sản xuất

 Doanh nghiệp sản xuất cung cấp

các sản phẩm hữu hình bằng cách

chuyển đổi hình thái vật tư thông

qua nhân công và máy móc thiết bị

để tạo ra sản phẩm theo yêu cầu

của thị trường, khách hàng.

 Cuối kỳ kế toán, DN sản xuất sẽ có

nguyên vật liệu tồn kho cuối kỳ,

thành phẩm tồn kho và sản phẩm dở

dang.

Chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ

Báo cáo KQKD

Chi phí thời kỳ

Bảng CĐKT

LN thuần

Tiêu thụ

Trừ

= LN gộp Trừ

Thành phẩm

Chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ

Chi phí sản

xuất dỡ dang

Tại một doanh nghiệp sản xuất có các khoản doanh thu và chi phí phát sinh sau:

Bài tập thực hành

• Công ty Medex có một phân xưởng sản xuất rang và xay cafe Bột

• Chi phí phát sinh trong kỳ:

1 Chi phí mua cafe nhân đưa vào sản xuất trong tháng là 400trđ.

2 Thuê một người chuyên giám sát quá trình rang café: 4,5trđ/tháng.

3 Thợ rang và xay café trả công 5trđ/ tháng.

4 Chi phí mua máy vừa rang vừa xay càfé 500trđ, dự kiên sử dụng trong 10 năm.

5 Phân xường café dự kiến khấu hao mỗi tháng 30trđ.

6 Ngoài ra chi phí bao bì, đóng gói sản phẩm café giao cho khách kỳ này là 35trđ.

7 Chi phí bơ tảng, mùi hương , phụ gia cho rang xay café là 10trđ.

8 Chi phí quảng cáo trên web hằng tháng là 3trđ.

9 Chi phí điện nước, điện thọai phải trả hằng tháng là 1,5trđ.

Yêu cầu : Dựa vào thông tin để đánh dấu (X) vào các ô thích hợp Tính tổng số

Giá thành

Giá thành sản phẩm là những chi phí sản xuất tính cho một khối lượng sản phẩm, dịch vụ hoàn thành nhất định

Sản phẩm hoàn thành

Sản phẩm

dở dang cuối kỳ

sản xuất phát sinh, tổng giá thành và giá thành đơn vị?

Phân loại giá thành

 Giá thành định mức: là giá thành được tính

trước khi bắt đầu sản xuất cho một đơn vị sản phẩm dựa trên các điều kiện nhất định

 Giá thành kế hoạch: là giá thành được tính

trước khi bắt đầu sản xuất cho tổng sản phẩm kế hoạch dựa trên chi phí định mức

 Giá thành thực tế: là giá thành được xác định

sau khi đã hoàn thành việc chế tạo sản phẩm trên

cơ sở các chi phí thực tế phát sinh

Công ty Martin dựa vào mức sản xuất 1.000 xe để xác định chi phí định mức.

Tổng định phí sản xuất là 90 triệu

Tổng biến phí sản xuất là 52.000

Hãy xác định giá thành định mức 1 chiếc xe đạp

Ví dụ 10

Công ty Martin lập dự toán chi phí sản

xuất cho các mức độ hoạt động

khác nhau

Giá thành kế hoạch của Martin

là bao nhiêu ở mức sản xuất

là 600 và 3.500 xe?

Ví dụ 11

• Giá thành sản xuất (absorption costing): là toàn bộ chi

phí sản xuất (biến phí sản xuất và định phí sản xuất) liên quan đến khối lượng công việc, sản phẩm hoàn thành

• Giá thành khả biến (variable costing): là toàn bộ biến

phí sản xuất liên quan đến khối lượng công việc, sản phẩm hoàn thành

• Giá thành toàn bộ (full costing): là toàn bộ chi phí sản

xuất và ngoài sản xuất phát sinh liên quan đến một khối lượng sản phẩm hoàn thành từ khi sản xuất đến khi tiêu thụ xong sản phẩm

GT toàn bộ = GT sản xuất + CP ngoài sản xuất

Phân loại theo nội dung giá thành

Phân loại giá thành

Công ty Martin dựa vào mức sản xuất

1.000 xe để xác định chi phí định mức

Tổng định phí sản xuất là 90 triệuTổng biến phí sản xuất là 5,2 triệuTổng chi phí BH và QLDN là 20.000

Hãy xác định giá thành định mức 1 chiếc xe đạp

theo cách phân loại giá thành

Ví dụ 12

2.2 Các mô hình xác định chi phí truyền thống

Phương pháp xác định chi phí theo công việc

Nội dung cơ bản của phương pháp

- Điều kiện vận dụng: áp dụng cho các DN sản xuất theo đơn đặt

hàng hay theo yêu cầu của từng khách hàng riêng biệt

- Đối tượng tập hợp chi phí: theo đơn đặt hàng

- Đối tượng tính giá thành: đơn đặt hàng hoàn thành

- Kỳ tính giá thành: khi đơn đặt hàng hoàn thành

Phương pháp xác định chi phí theo cơng việc

Phiếu theo dõi lao động

Phiếu chi phí công việc

Phân bổ chi phí sản xuất chung ước tính

Phương pháp xác định chi phí theo cơng việc

Trình tự kế toán.

621

622

627 (PB) 627(TT)

CPCV

Phiếu CPCV

155

632

Kc CPVLTT thực tế PS

Kc CPNCTT thực tế PS

Kc mức phân bổ CPSXC ước

tính

Kc CPSXC thực tế PS

Tổng Z ĐĐH Giá vốn

ĐĐH đã tiêu thụ

Phân bổ và xử lý chênh lệch chi phí sản xuất chung.

a Phân bổ chi phí sản xuất chung ước tính.

Tập hợp chi phí sản xuất chung phải dựa trên chứng từ phát sinh bên trong DN và chứng từ phát sinh bên ngoài DN

Do vậy, đến kì tính giá thành DN không có đầy đủ thông tin về chi phí sản xuất chung để tính giá thành sản phẩm

Mặt khác, chi phí sản xuất chung thường là chi phí gián tiếp

=> Phân bổ chi phí sản xuất chung cho sản phẩm hoàn thành theo chi phí ước tính là việc làm cần thiết để tính giá thành được kịp thời nhằm cung cấp thông tin kịp thời cho yêu cầu quản lý và quyết định kinh tế

Phương pháp xác định chi phí theo cơng việc

Lưu ý: Đơn giá phân bổ chi phí SXC sẽ được tính cho từng

Mức hoạt động ước tính chung của từng cơng việc (ĐĐH1)

Phương pháp xác định chi phí theo cơng việc

b Xử lý chênh lệch chi phí sản xuất chung.

Trường hợp 1: Nếu mức chênh lệch chi phí sản

xuất chung nhỏ thì toàn bộ mức chênh lệch này sẽ được điều chỉnh cho TK 632 trong kì

Trường hợp 2: Nếu mức chênh lệch chi phí sản

xuất chung lớn thì sẽ điều chỉnh cho 3 TK 154,

155 và 632 Có 2 cách xác định mức điều chỉnh cho từng TK trên:

Cách 1: Xác định mức điều chỉnh cho từng TK theo tỷ lệ số dư của từng TK tại thời điểm điều chỉnh

Cách 2: Xác định mức điều chỉnh cho từng TK theo tỷ lệ chi phí SXC trong số dư của từng TK tại thời điểm điều chỉnh

Phương pháp xác định chi phí theo cơng việc

Ví dụ ứng dụng:

Doanh nghiệp K trong tháng thực hiện 2 đơn đặt hàng A và B có tài liệu liên quan đến 2 ĐĐH này trong tháng như sau:

- Tổng chi phí sản xuất chung thực tế phát sinh trong tháng tập hợp được sau đó là 43.300 ngđ Cuối tháng ĐĐH B đã hoàn thành và giao cho khách hàng.

3 Điều chỉnh mức chênh lệch chi phí sản xuất chung

Phương pháp xác định chi phí theo cơng việc