A. KẾ HOẠCH BÀI GIẢNG 1. Tên bài giảng: NGUỒN GỐC, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 2. Thời gian giảng: 5tiết 3. Đối tượng người học: Sinh viên trường Học viện Hành chính Quốc gia 4. Mục tiêu: a. Về kiến thức: Cung cấp cho người học những hiểu biết về: + Điều kiện lịch sử xã hội hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. + Các nguồn gốc hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh. + Các giai đoạn chủ yếu trong quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh. b. Về kỹ năng: học tập phương pháp và phong cách làm việc độc lập, tự chủ, sáng tạo của Người. Từ đó vận dụng vào quá trình học tập cũng như trong cuộc sống. c. Về thái độ: Sinh viên phải có thái độ nghiêm túc, tích cực trong học tập. Chuẩn bị bài theo sự hướng dẫn của giảng viên, tìm hiểu nội dung bài học trước khi đến lớp để có sự chủ động trong quá trình nghe giảng và đóng góp ý kiến xây dựng bài.
Trang 1A KẾ HOẠCH BÀI GIẢNG
1 Tên bài giảng: NGUỒN GỐC, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ
PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
2 Thời gian giảng: 5tiết
3 Đối tượng người học: Sinh viên trường Học viện Hành chính Quốc gia
4 Mục tiêu:
a Về kiến thức: Cung cấp cho người học những hiểu biết về:
+ Điều kiện lịch sử - xã hội hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh
+ Các nguồn gốc hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh
+ Các giai đoạn chủ yếu trong quá trình hình thành và phát triển tư tưởng
Hồ Chí Minh
b Về kỹ năng: học tập phương pháp và phong cách làm việc độc lập, tựchủ, sáng tạo của Người Từ đó vận dụng vào quá trình học tập cũng như trongcuộc sống
c Về thái độ:
- Sinh viên phải có thái độ nghiêm túc, tích cực trong học tập
- Chuẩn bị bài theo sự hướng dẫn của giảng viên, tìm hiểu nội dung bàihọc trước khi đến lớp để có sự chủ động trong quá trình nghe giảng và đóng góp
ý kiến xây dựng bài
5 Kế hoạch chi tiết:
Bước
lên lớp Nội dung Phương pháp Phương tiện Thời gian
1 Giai đoạn từ 1890 – 1911: Hình thành tư
tưởng yêu nước và chí
Thuyết trình, phát vấn
Trang 2hướng cách mạng.
2 Giai đoạn từ 1911 – 1920: Tìm thấy con
đường cứu nước, giải phóng dân tộc
3 Giai đoạn từ 1921 – 1930: Hình thành cơ
bản tư tưởng về con đường cách mạng Việt Nam.
Chốt kiến thức Thuyết trình,
phát vấn, hỏi đáp Micro 3’
Bước 5 Hướng dẫn câu hỏi, bài
tập, nghiên cứu tài liệu
Thuyết trình, hỏi
Trang 3B TÀI LIỆU PHỤC VỤ SOẠN GIẢNG
1 Tài liệu bắt buộc:
1.1 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2011), Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh,Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
1.2 Hội đồng biên soạn giáo trình trung ương (2013), Giáo trình tư tưởng
Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
1.3 Học viện Báo chí và Tuyên truyền, khoa Tư tưởng Hồ Chí Minh,PGS.TS Nguyễn Quốc Bảo – TS Doãn Thị Chín (2013), Giáo trình tư tưởng HồChí Minh, Nxb Chính trị - Hành chính, Hà Nội
2 Tài liệu tham khảo:
2.1 GS Song Thành (2009), Hồ Chí Minh nhà tư tưởng lỗi lạc, Nxb Lýluận chính trị, Hà Nội
2.2 GS Song Thành (2010), Hồ Chí Minh tiểu sử, Nxb Chính trị quốcgia, Hà Nội
2.3 Hồ Chí Minh toàn tập, 15 tập, Nxb Chính trị quốc gia (2009), HàNội
2.4 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lầnthứ VII, Nxb Chính trị quốc gia (1991), Hà Nội
2.5 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lầnthứ VIII, Nxb Chính trị quốc gia (1996), Hà Nội
2.6 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lầnthứ IX, Nxb Chính trị quốc gia (2001), Hà Nội
2.7 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lầnthứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội (2011)
2.8 Các bài viết của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, các học tròxuất sắc của Hồ Chí Minh về tư tưởng và cuộc đời của Người như Lê Duẩn,Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Phạm Văn Đồng…
2.9 Hồi ký, câu chuyện về cuộc đời và sự nghiệp của Hồ Chí Minh
Trang 4C NỘI DUNG BÀI GIẢNG
II.QÚA TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
1.Giai đoạn từ 1890 – 1911: Hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng
Đó là những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc như tinh thần đoànkết dân tộc, tinh thần nhân ái, tinh thần lạc quan yêu đời… Đặc biệt là tinh thầnyêu nước của dân tộc Chính những truyền thống đó đã tác động và một phầnnào đó hình thành nên nhân cách Hồ Chí Minh Và đặc biệt là Người đã hìnhthành trong mình chủ nghĩa yêu nước Và nó đã bám sâu vào trong con ngườicủa Hồ Chí Minh.Đất nước, quê hương, gia đình và nhà trường đã hình thànhnên ở người thanh niên Nguyễn Tất Thành một nhân cách giàu lòng yêu nước,nhân ái, thương người, có hoài bão cứu nước và thấu hiểu được sức mạnh ý chíđộc lập tự cường của dân tộc Vốn có tư chất thông minh, linh khiếu chính trịsắc sảo, với ý chí lớn tìm đường cứu nước, cứu dân
-Hành trang tìm đường cứu nước của Hồ Chí Minh là tri thức ban đầu rấtquan trọng về văn hoá Đông - Tây và lòng yêu nước nhiệt thành với chí hướng
rõ rệt: trên cơ sở tiếp thu có chọn lọc con đường cứu nước của các nhà yêu nướclớp trước Người tiếp thu những nét văn hóa phương Đông và bước đầu tiếp xúcvới văn hóa phương Tây, hình thành và phát triển trí tuệ
Tháng 5/1905, Người được cụ Nguyễn Sinh Sắc cho theo học tiếng Pháp
ở Vinh Cậu bé Nguyễn Sinh Cung được tiếp xúc với khẩu hiệu “Tự do - Bìnhđẳng - Bác ái” và cậu đã muốn tìm hiểu xem những gì ẩn sau dòng chữ ấy…
“Khi tôi ở độ tuổi 13, lần đầu tiên tôi được nghe 3 chữ Tự do- bình đẳng - bác
ái Đối với chúng tôi, người da trắng nào cũng là người Pháp Người Pháp nói
Trang 5như vậy Và từ thủa ấy, tôi rất muốn làm quen với nền văn minh Pháp muốn tìmxem những gì ẩn sau những chữ ấy”.
Năm 1906, người theo cha vào Huế và học ở trường tiểu học Pháp ViệtĐông Ba Qua thầy Lê Văn Miến, Người được tiếp xúc với các sách báo tiến bộ
từ phương Tây và hình thành ý thức muốn sang phương Tây tìm hiểu, học hành
Tháng 8/1910, Người vào Phan Thiết, làm trợ giáo tại trường Dục Thanh.Qua các sách đọc tại nhà cụ Nguyễn Thông - một nho sĩ yêu nước, Người đượctiếp xúc với Tân thư do Trung Quốc dịch và trực tiếp tìm hiểu tư tưởng, cuộcđời của các nhà khai sáng Pháp thế kỉ XVIII như Rútxô, Môngtetxkiơ, Vôn te -những người khởi xướng thuyết tự do, bình đẳng, bác ái
-Người chứng kiến nỗi cực khổ của nhân dân, tiếp thu kinh nghiệm đấutranh của dân tộc và hình thành tư tưởng cứu dân, cứu nước
Người đã được chứng kiến sự tàn bạo của thực dân Pháp, sự hèn mạc củatriều đình Nguyễn
Pháp sau khi chấm dứt cuộc xâm lược Việt Nam cũng như là toàn cõiĐông Dương thì đã tiến hành khai thác thuộc địa Chính sách khai thác của Pháphết sức tàn bạo, Pháp khai thác tài nguyên thiên nhiên; bóc lột sức lao động củanhân dân ta; ngoài ra chúng còn đưa ra những thứ thuế vô lý như thuế thân, thuếmuối…; chúng cướp ruộng đất của nhân dân ta khiến nhân dân ta mất tư liệu sảnxuất và trở thành những người vô sản
Chính bởi chính sách bóc lột của thực dân Pháp đã khiến cho đời sốngnhân dân ngày càng trở nên khổ cực Cuộc sống của người dân Việt Nam lúcnày được ví như sống trong đêm trường nô lệ
Chính bởi chính sách khai thác của thực dân Pháp đã làm cho mâu thuẫngiữa thực dân Pháp và nhân dân Việt Nam ngày một sâu sắc
+ Tại Huế, Người đã tham gia phong trào chống thuế của 6 tỉnh trung kì.Người đã thấy được sự tàn bạo của Đế quốc Pháp
+ Người được chứng kiến những phong trào đấu tranh yêu nước vànhững thất bại của các phong trào khác như phong trào Đông Du của Phan BộiChâu, phong trào Duy Tân của Phan Chu Trinh, phong trào của cụ Hoàng Hoa
Trang 6Thám… Các phong trào này có cùng một kết quả đó là đều bị thất bại, chínhđiều này đã thôi thúc Hồ Chí Minh tìm hiểu nguyên nhân thất bại của các phongtrào yêu nước này Người đã tìm hiểu rõ được nguyên nhân thất bại của cácphong trào yêu nước Để từ đó Người rút ra kết luận: “Phan Bội Châu chủtrương dựa vào Nhật để chống Pháp chẳng khác gì “đuổi hổ cửa trước, rước beocửa sau”, còn Phan Chu Trinh chủ trương “ỷ Pháp cầu tiến bộ” chẳng qua chỉ làviệc xin giặc rủ lòng thương ” Từ đó Người có nhận thức mới: một mặt khâmphục lòng yêu nước của các vị tiền bối như Phan Bội Châu và Phan Chu Trinhnhưng mặt khác lại không tán thành đường lối của các ông Người không sangphương Đông mà sẽ tìm đường sang phương Tây.
- Quyết định ra đi tìm đường cứu nước
Ngày 3/6/1911, một thủ thủy của tàu Amiran Latusơ Tơrêvin dẫn NguyễnTất Thành với cái tên Văn Ba lên tàu gặp thuyền trưởng Maixen (Maisen) vàđược nhận vào làm phụ bếp trên tàu Đây là chiếc tàu của hang Sácgiơ Rêuyniđậu gần cột cở Thử Ngữ
Ngày 5/6/1911, tàu rời bến cảng Sài Gòn đi Mácxây, mang theo khátvọng cứu nước lớn lao của người thanh niên Nguyễn Tất Thành Một bướcngoặt mới mở ra trong cuộc đời anh
Với lòng yêu nước thiết tha và những kinh nghiệm rút ra được từ thựctiễn đau thương của đất nước, người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã ra đi,mang trong mình một khát vọng lớn lao - khát vọng tìm đường cứu nước
=> Như vậy, giai đoạn này Hồ Chí Minh đã hình thành nên cho mìnhlòng yêu nước, có hoài bão cứu nước, nhân ái, thương người, nhất là nhữngngười nghèo khổ Trang bị cho Người những kiến thức cần thiết cho con đường
đi tìm đường cứu nước sau này Nó đã trở thành hành trang cho Nguyễn TấtThành khi Người ra đi tìm con đường cứu nước Đó là hành trang để Nguyễn ÁiQuốc ra đi tìm đường cứu nước, thể hiện rõ tư duy hướng ngoại của mình
2 Giai đoạn từ 1911 – 1920: Tìm thấy con đường cứu nước, giải phóng
dân tộc
- Đi đến các nước thuộc địa và các nước tư bản
Trang 7Người đã qua 3 đại dương, 4 châu lục và gần 30 nước để tìm hiểu cáccuộc cách mạng lớn trên thế giới và khảo sát cuộc sống của nhân dân các dântộc bị áp bức nhằm tìm ra con đường cứu nước cho dân tộc Việt Nam.
Ngày 6/7/1911 Người đến cảng Mác Xây (Pháp), và nhận thấy được rằng
ở Pháp cũng có những người nghèo khổ như ở nước mình, cũng có gái điếm trêntàu Anh đã thắc mắc “Tại sao người Pháp không “khai hóa” đồng bào họ trướckhi đi “khai hóa” chúng ta?” Và qua nhiều lần tiếp xúc với những người Pháp ởđây Người đã rút ra được một nhận xét “Người Pháp ở Pháp tốt, lễ phép hơnngười Pháp ở Đông dương”
• Ở Mỹ: Sau một thời gian ở Pháp Nguyễn Tất Thành quyết định đi đếncác nước khác vì “muốn xem các nước” Anh đã đi qua rất nhiều nước trên thếgiới qua các châu lục và đến cuối năm 1912 Nguyễn Tất Thành đặt chân đếnnước Mỹ Tại Mỹ Nguyễn Tất Thành đến thăm những tòa nhà chọc trời ở thànhphố New York, và Anh còn thường đi tàu điện ngầm đến khu Hác – lem (Har-lem) để tìm hiểu về nguồn gốc lịch sử, cuộc đấu tranh chống áp bức giai cấp và
kỳ thị chủng tộc của người da đen Ngoài ra, Người còn đến thăm tượng nữ thần
tự do khác với những người khác chỉ thấy được vẻ đẹp của tượng thần tự do, màNgười con nhìn thấy được những bất công của nước Mỹ, để rồi Người rút ra kếtluận: “Ánh sáng trên đầu tượng thần tự do tỏa sáng trên bầu trời xanh, còn dướichân tượng thần tự do này thì người da đen đang bị trà đạp, số phận người phụ
nữ đang bị trà đạp Bao giờ người da đen mới được bình đẳng giữa các dân tộc,bao giờ người phụ nữ bình đẳng với nam giới”
Thời gian ở Mỹ không dài khoảng gần một năm nhưng Nguyễn Tất Thành
đã thấy được sự bất công trong xã hội Mỹ, để sau này trong tác phẩm “Đườngkách mệnh” Người đã rút ra nhận xét: “Mỹ tuy rằng cách mệnh thành công đãhơn 150 năm nay, nhưng công nông vẫn cứ cực khổ, vẫn cứ lo tính cách mạnglần thứ hai Ấy là vì cách mệnh Mỹ là cách mệnh tư bản, mà cách mệnh tư bản
là chưa phải cách mệnh đến nơi”
• Ở Anh: Sau một thời gian sống tại Mỹ Nguyễn Tất Thành đã rời Mỹ điAnh Tại Anh, Người đã làm rất nhiều việc như quét tuyết, đốt lò sưởi, làm phụ
Trang 8bếp tại khách sạn Cáclơtơn (Carlton) ngoài lí do để có tiền sống thì Nguyễn TấtThành làm nhiều việc như vậy là để hiểu rõ hơn cuộc sống của người dân laođộng Anh Người thấy được nhân dân lao động Anh cũng khổ cực chẳng khác gìnhân dân lao động ở Pháp và Mỹ, và Người càng thấy được sự tàn ác của bọn tưbản Đây là một trong những nguyên nhân giúp Người thực hiện thành công việcđoàn kết quốc tế, đoàn kết giữa nhân dân lao động ở các nước chính quốc vớicác cuộc đấu tranh ở các nước thuộc địa Và trong thời gian ở Anh người đã kịptìm hiểu về xã hội Anh đễ rồi Người nhìn thấy rằng nước Anh cũng mang trongmình những mâu thuẫn cơ bản giữa vô sản và tư sản như ở Mỹ, tuy không cóxung đột chủng tộc nhưng lại có các cuộc đấu tranh giành độc lập của các nướcthuộc địa trải dài từ châu Á, Phi, Mỹ Latinh đến châu Đại Dương Ngoài ratrong thời gian nay Người cũng nhân ra rằng để hiểu được một nền chính trị củamột nước thì cần phải biết được ngôn ngữ của dân tộc đó vì vậy Người đã tíchcực học tiếng anh, và về sau đi đến đâu Người cũng tích cực học tiếng nước đó
Trở lại Pháp: Khoảng cuối năm 1917, Nguyễn Tất Thành trở lại nướcPháp, Người đến Paris trung tâm văn hóa và chính trị của châu Âu Trở lạiPháp Nguyễn Tất Thành tham gia vào rất nhiều các tổ chức như Đảng xã hộiPháp, câu lạc bộ Phơbua, ngoài ra Người còn tham gia các phong trào đấutranh Sau này khi được hỏi vì sao lại tham gia vào Đảng Xã hội Pháp, Người
đã từng trả lời: “Chỉ vì đây là tổ chức duy nhất ở Pháp bênh vực nước tôi, là tổchức duy nhất theo đuổi lý tưởng cao quý của Đại cách Mạng: “Tự do, Bìnhđẳng, Bác ái”
Câu hỏi: Nêu ý nghĩa của Bản yêu sách của nhân dân An Nam?
Đến năm 1919, nhân hội nghị các nước đế quốc họp ở Vécxay có đạibiểu chính phủ các nước thắng trận: Mỹ, Anh, Pháp, Ý, Nhật Bản, Bỉ,…, mộtbên là những thua trận là Đức bàn về vấn đề sau thế chiến chủ yếu là vấn đềphân chia lại thuộc địa Nguyễn Tất Thành cùng với những người Việt Namyêu nước ở Pháp soạn thảo “Bản yêu sách” gồm 8 điểm gọi là “Bản yêu củanhân dân An Nam” và kí tên là Nguyễn Ái Quốc gửi đến hội nghị (từ đâyNgười lấy tên là Nguyễn Ái Quốc để hoạt động), nhưng bản yêu sách bị từ
Trang 9chối Bản yêu sách bị từ chối có rất nhiều ý kiến cho rằng đó là một thất bạicủa Nguyễn Ái Quốc, nhưng thực tế lại không phải như vậy, bản yêu sáchkhông được chấp nhận đã giúp cho Nguyễn Ái Quốc nhận thức rõ hơn về chủnghĩa đế quốc, nhận thấy sự “bịp bợm” của bọn tư bản đế quốc Qua hội nghịVécxây, Hồ Chí Minh rút ra kết luận: ““Chủ nghĩa Uynxơn” chỉ là một trò bịpbợm lớn” (6) ; các dân tộc muốn được giải phóng chỉ có thể dựa vào sức lựccủa bản thân mình Nhờ nhận thức rút ra từ thực tiễn gần 10 năm lăn lộn tìmđường cứu nước nên khi đọc Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đềdân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin (7-1920), Hồ Chí Minh tìm thấy nhữnglời giải đáp đầy thuyết phục cho những câu hỏi của mình Người viết: “Luậncương của Lênin làm cho tôi rất cảm động phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biếtbao! Tôi vui mừng đến phát khóc lên Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói
to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: “Hỡi đồng bào bị đoạ đày đaukhổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta”(7) Đến đây, Hồ Chí Minh khẳng định con đường cứu nước của mình: giảiphóng dân tộc bằng con đường cách mạng vô sản, gắn giải phóng dân tộc vớigiải phóng giai cấp vô sản Hồ Chí Minh rời bỏ Đảng Xã hội theo quan điểm
Đệ nhị quốc tế để đến với Quốc tế III - Quốc tế Cộng sản do Lênin sáng lập 1919) Đối với nhân dân Pháp, Bản yêu sách cũng có tiếng vang trên toàn nướcPháp nhờ vậy mà nhân dân Pháp biết đến Việt Nam và thêm về Việt Nam Đốivới những người Việt Nam trong và ngoài nước thì nó lại có tác động mạnh mẽđến họ nó giúp cho họ được thức tỉnh Từ đây những người Việt Nam yêu nước
(3-ở khắp nơi tìm đến Anh để được Anh chỉ bảo, giúp đỡ Và đối với bọn thựcdân Pháp thì lại trở nên lo sợ và căm tức, những nhà cầm quyền ở Paris phảichú ý đến Anh theo sát những bước chân của Anh, Pôn Ácnu (Paul Arnoux)tên mật thám Pháp được giao nhiệm vụ theo dõi Nguyễn Ái Quốc đã từng nhậnxét “Con người thanh niên mảnh khảnh và đầy sức sống này có thể là người đặtcây chữ thập cáo chung lên nền thống trị của chúng ta ở Đông Dương” Có thểnói “Bản yêu sách của nhân dân An Nam” được xem như một quả bom nổchậm được đặt ngay giữa thành phố Paris tráng lệ
Trang 10Sau đó, Người đã tích cực hoạt động để hoàn thiện mình và tiếp tục việctìm con đường cứu nước phù hợp với Việt Nam Và nhận thấy yêu cầu của thựctiễn đấu tranh, Nguyễn Ái Quốc thấy rằng cần phải học viết báo để tố cáo tội áccủa Pháp Chính vậy Người đã tham gia vào hoạt động báo chí
Người tìm hiểu các cuộc cách mạng lớn trên thế giới và thâm nhập vàophong trào công nhân
- Bắt gặp chủ nghĩa Mác - Lênin, khẳng định con đường cứu nước
Tháng 7/1920, Nguyễn Ái Quốc đọc được bản Sơ thảo Luận cương vềvấn đề dân tộc và thuộc địa của Lênin đăng trên báo L’Humanité, số ra ngày 16
và 17/7/1920
Trong Luận cương, Lênin nhấn mạnh chính sách của Quốc tế cộng sản
về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa phải làm cho vô sản quần chúng laođộng của tất cả các dân tộc và tất cả các nước gần gũi nhau để tiến hành cuộcđấu tranh và chiến thắng của chính quyền Xô Viết đối với chủ nghĩa đế quốcthế giới, các đảng cộng sản phải trực tiếp ủng hộ phong trào cách mạng của cácdân tộc thuộc địa…
Đến đây, Người đã tìm thấy con đường cứu nước giải phóng dân tộc theoquỹ đạo của con đường cách mạng vô sản Sau này Người vẫn khẳng định:
“Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác conđường cách mạng vô sản” Đây là bước nhảy vọt lớn trong cuộc đời hoạt độngcách mạng của Nguyễn Ái Quốc, một sự chuyển biến về chất trong tư tưởng củaNgười, từ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mác- Lênin từ giác ngộ dân tộcđến giác ngộ giai cấp, từ người yêu nước trở thành người cộng sản
Tại Đại hội Đảng Xã hội Pháp lần thứ 18 ở Tua (12/1920), Người đã biểuquyết đứng về phía quốc tế III và trở thành một trong số những người đầu tiênsáng lập Đảng cộng sản Pháp
Nhờ những nhận thức rút ra từ thực tiễn gần 10 năm bôn ba tìm đườngcứu nước nên vào năm 1920, khi đọc bản Sơ thảo luận cương của Lênin về vấn
đề dân tộc và thuộc địa, Người đã tìm thấy ở Luận cương những lời giải đáp đầythuyết phục cho những câu hỏi mình đang tìm tòi Sau này, nói về cảm tưởng
Trang 11khi đọc Luận cương của Lênin, Người viết: “Luận cương của Lênin làm cho tôirất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi vui mừng đến phátkhóc lên Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quầnchúng đông đảo: “Hỡi đồng bào bị đoạ đày đau khổ! Đây là cái cần thiết chochúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta”.
=> Trải qua 3 đại dương, 4 châu lục, từ thực tế lao động kiếm sống, họctập, thâm nhập đời sống thực tế của những người lao động trên thế giới, phântích tình hình chiến tranh thế giới, tiếp cận chủ nghĩa Mác – Lênin, Nguyễn ÁiQuốc đã có sự thay đổi về chất:
+ Trở thành người chiến sĩ cộng sản chân chính hoạt động trên trườngquốc tế Người đã lựa chọn con đường cứu nước đúng đắn cho cách mạng ViệtNam đó là cách mạng vô sản
+ Sự lựa chọn và hành động của Người phù hợp với trào lưu tiến hóa củalịch sử, chuyển từ chủ nghĩa yêu nước sang chủ nghĩa cộng sản, gắn cách mạnggiải phóng dân tộc với cách mạng vô sản
3.Giai đoạn từ 1921 – 1930: Hình thành cơ bản tư tưởng về con đường
Những năm bôn ba, lăn lộn trong phong trào yêu nước, phong trào côngnhân “chính quốc” và các nước thuộc địa, Hồ Chí Minh đã mở rộng quan hệ xãhội và tri thức của mình Nhờ thông hiểu nhiều ngoại ngữ và giao tiếp rộng vớinhiều bạn bè quốc tế mà Người tiếp thu được kiến thức cổ, kim, đông, tây, nắmđược cốt lõi của chủ nghĩa Mác - Lênin Do tích cực tham gia các hoạt độngquốc tế và các buổi sinh hoạt lý luận bàn về chiến lược sách lược cách mạng thế
Trang 12giới, qua thực tiễn công tác, tổng kết kinh nghiệm nhiều cuộc cách mạng, HồChí Minh đã tích lũy được nhiều tri thức cách mạng, dần dần trong tư duy củaNgười hình thành nên một luận điểm đúng đắn: Giải phóng dân tộc gắn liền vớigiải phóng giai cấp vô sản và các dân tộc thuộc địa, giải phóng nhân loại Cũng
từ đó, lý luận, chiến lược cách mạng vô sản ở một nước thuộc địa nửa phongkiến, đã từng bước hình thành trong tư duy Hồ Chí Minh
- Tại Pháp (1921 – 1923):
Nguyễn Ái Quốc hoạt động với cương vị trưởng tiểu ban phương Đôngtrong Ban nghiên cứu thuộc địa của Đảng cộng sản Pháp; tham dự Đại hội I(1921) và Đại hội II (1922) của Đảng cộng sản Pháp
Trong các đại hội này, Người đã phê bình Đảng cộng sản Pháp chưaquan tâm đúng mức đến vấn đề thuộc địa, kêu gọi Đảng quan tâm hơn đến vấn
đề này Đồng thời ra Lời kêu gọi những người bản xứ ở các thuộc địa đoàn kếtlại: “Vì hoà bình thế giới, vì tự do và sự ấm no của mọi người, những người bịbóc lột thuộc địa mọi nòi giống, chúng ta hãy đoàn kết lại và đấu tranh chốngbọn áp bức”
Năm 1921, cùng với những nhà hoạt động cách mạng các nước thuộc địa
ở Pháp, Người đã tham gia sáng lập “Hội liên hiệp thuộc địa” (7/1921 – 6/1926)
và cho xuất bản báo “Người cùng khổ” (Le paria) mà Người là chủ nhiệm kiêmchủ bút (1922)
Người viết bài đăng trên nhiều tờ báo khác của Pháp và quốc tế nhằmkhẳng định nguyện vọng chính đáng của nhân dân Việt Nam, tố cáo tội ác củachủ nghĩa thực dân, tuyên truyền cho đường lối cách mạng: như báo L’Humanité(Nhân đạo) của Đảng cộng sản Pháp, báo Le Paria (Người cùng khổ)
- Ở Liên Xô (1923 – 1924):
Tháng 6/1923, Nguyễn Ái Quốc sang Liên Xô, đến tháng 10 tham dự Hộinghị Quốc tế nông dân và được bầu vào Đoàn Chủ tịch Quốc tế nông dân.Người là đại biểu duy nhất của nhân dân thuộc địa được mời phát biểu Sau đó,Người vào học tại trường Đại học phương Đông