SKKN CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 5 CẤP HUYỆN

SKKN CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 5 CẤP HUYỆN SKKN CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 5 CẤP HUYỆN SKKN CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 5 CẤP HUYỆN SKKN CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 5 CẤP HUYỆN SKKN CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 5 CẤP HUYỆN SKKN CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 5 CẤP HUYỆN SKKN CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 5 CẤP HUYỆN SKKN CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 5 CẤP HUYỆN SKKN CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 5 CẤP HUYỆN SKKN CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 5 CẤP HUYỆN

A ĐẶT VẤN ĐỀ

Để thực hiện chức năng quản lí toàn diện giáo dục, đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm (GVCN) phải nắm chắc mục tiêu lớp học, cấp học, có những kiến thức cơ bản về Tâm lí học, Giáo dục học, có hiểu biết về văn hoá, pháp luật, chính trị, đặc biệt cần có hàng loạt kĩ năng tổ chức hoạt động giáo dục như:

kĩ năng giao tiếp, ứng xử với các đối tượng trong và ngoài nhà trường, kĩ năng

“chuẩn đoán” đặc điểm học sinh, kĩ năng lập kế hoạch, kĩ năng tác động nhằm

cá thể hoá quá trình giáo dục học sinh (bồi dưỡng học sinh giỏi, học sinh có năng khiếu; giáo dục học có hoàn cảnh khó khăn, GVCN phải tự xác định như “bà đỡ” tinh thần, tâm lí đối với học sinh Nhiều khi một lời khen, một cử chỉ giáo dục đúng lúc, kịp thời có thể giúp học sinh từ chưa hoàn thành lên hoàn thành, hoàn thành lên hoàn thành tốt, chưa đạt lên đạt, từ đạt lên tốt, ngăn ngừa được những ảnh hưởng tiêu cực,

GVCN là thành viên của tập thể sư phạm và hội đồng sư phạm, là người thay mặt hiệu trưởng, hội đồng nhà trường và phụ huynh học sinh (PHHS) quản lý và chịu trách nhiệm về chất lượng toàn diện học sinh lớp mình phụ trách, tổ chức thực hiện chủ trương, kế hoạch của nhà trường ở lớp chủ nhiệm

Đối với HS và tập thể lớp, GVCN là nhà giáo dục và là người lãnh đạo

gần gũi nhất, người lãnh đạo, tổ chức, điều khiển, kiểm tra toàn diện mọi hoạt động và các mối quan hệ ứng xử thuộc phạm vi lớp mình phụ trách dựa trên

đội ngũ tự quản là cán bộ lớp, cán bộ Đội và tính tự giác của mọi HS trong lớp

Trong quan hệ với các lực lượng giáo dục khác trong và ngoài nhà trường, GVCN là nhân vật trung tâm để hình thành, phát triển nhân cách học sinh và là cầu nối giữa gia đình, nhà trường và xã hội

Chính vì vậy, để tiết hoạt động tập thể có hiệu quả, giáo viên chủ nhiệm cần tăng cường công tác quản lý thân thiện mà nghiêm túc để học sinh có động cơ học tốt các môn học khác và rèn kỹ năng sống nhằm góp phần giáo dục toàn diện cho các em; đồng thời giúp các em có cơ sở ban đầu để bước vào cuộc sống và học tiếp bậc THCS, THPT

Tại chương trình Tiểu học hiện hành ( Ban hành theo Quyết định số 16/2006/QĐ - BGDĐT ngày 05/5/2006) đã nêu rõ: Mỗi tuần có 02 tiết hoạt động tập thể, trong đó có 01 tiết sinh hoạt toàn trường ( chào cờ đầu tuần) và

01 tiết dùng để sinh hoạt lớp cuối tuần Các nội dung sinh hoạt đội sao nhi đồng, Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh được lồng ghép vào sinh hoạt lớp cuối tuần

Trong công tác chủ nhiệm, tiết sinh hoạt lớp đóng vai trò khá quan trọng Thực hiện tốt tiết sinh hoạt sẽ tác động tích cực đến các tiết học khác trong toàn tuần học của lớp và là cơ sở để theo dõi, đánh giá quá trình rèn luyện và tiến bộ của mỗi học sinh xuyên suốt cả năm học

Trong chương trình giáo dục phổ thông, tiết sinh hoạt lớp được quy định như một tiết học bắt buộc không thể thiếu ở mỗi cấp học Đối với bậc tiểu học, đây là tiết được các nhà trường xếp ở tiết học cuối của mỗi tuần học, thời điểm

để mỗi học sinh thực hiện tự đánh giá và đánh giá hoạt động học tập, rèn luyện của cá nhân và tập thể lớp sau mỗi tuần học đồng thời xây dựng kế hoạch hoạt động cho tuần học tập tiếp theo nhằm mục tiêu hoàn thành tốt kế hoạch năm học của mỗi lớp đã đề ra Tiết sinh hoạt lớp được đặt dưới sự quản

lý, giám sát và tác động giáo dục của GVCN

Hiện nay, một bộ phận giáo viên còn buông lỏng trong việc quản lý lớp học; điều này thể hiện trong việc soạn giáo án Thứ hai đầu tuần đã có nội dung của tiết hoạt động tập thể (Sinh hoạt lớp) cuối tuần Điều này không thể chấp nhận được đối với giáo viên chủ nghiệm

Mặt khác, thiếu sự quan tâm và phối hợp của Giáo viên - Tổng phụ trách Đội

Chất lượng tiết hoạt động tập thể cuối tuần chưa cao, do nội dung còn

sơ sài; đánh giá còn chung chung, kế hoạch tuần tới không cụ thể nên chưa tạo hứng thú cho học sinh tham gia các hoạt động; chưa vì sự tiến bộ của học sinh

Năm học 2021 - 2022tôi được nhà trường phân công giảng dạy và làm công tác chủ nhiệm lớp 5 Tất cả các em đều là học sinh dân tộc Jrai, khả năng tiếp thu bài và giao tiếp bằng tiếng Việt của các em còn nhiều hạn chế

Với sự cần thiết đó, tôi chọn sáng kiến này để góp phần làm thay đổi nhận thức trong GVCN và tự kiểm tra lại mình để có chương trình hành động cụ thể hơn nhằm nâng cao chất lượng tiết sinh hoạt tập thể

Thời gian áp dụng từ tháng 9 năm 2021 đến tháng 2 năm 2022

B NỘI DUNG

I THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI

- Giáo dục là sự kết hợp đọc đáo giữa vai trò hướng dẫn của giáo viên và

hoạt động tích cực của học sinh Các em đến lớp không chỉ học đọc, học viết

từ thời phát biểu các môn chính mà còn tham gia các hoạt động khác do nhà trường đề ra, được giáo viên chủ nhiệm triển khai từ các tiết sinh hoạt tập thể Hoạt động tập thể cuối tuần là một hình thức tổ chức HÐGDNGLL, là hoạt động tập thể HS sau một tuần do các em tự tổ chức và điều khiển Tổ chức các hoạt động cho học sinh trong tiết hoạt động tập thể là một trong những biện pháp cơ bản có ý nghĩa trực tiếp trong việc góp phần xây dựng tập thể HS đoàn kết, kỷ luật, phát huy được tác dụng đối với từng thành viên Tiết hoạt động tập thể cuối tuần nhằm đánh giá các hoạt động của lớp diễn ra trong tuần, định hướng cho các hoạt động sẽ phải thực hiện ở tuần tới Tổ chức các

hoạt động cho học sinh trong tiết hoạt động tập thể hết sức quan trọng trong

việc biến các yêu cầu của nhà trường thành nhiệm vụ mà lớp phải thực hiện Nhờ vậy, tập thể HS ngày càng được củng cố, phát triển, đặc biệt là nâng cao được tính tự quản của các em

- Được nhà trường tạo mọi điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất, phòng học

rộng rãi, thoáng mát, sạch sẽ, bàn ghé đầy đủ, có đèn chiếu sáng, đội ngủ giáo viên đạt chuẩn nhiệt tình trong công tác, yêu nghè mến trẻ Nhà trường luôn

có kế hoạch hoạt động phù hợp, sát sao, luôn tạo điều kiện tốt nhất cho việc dạy và học của giáo viên và học sinh Đội ngũ giáo viên luôn đoàn kết, cùng sẵn sàng giúp nhau tiến bộ; Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm và động viên cán bộ giáo viên, nhân viên và học sinh an tâm dạy và học Bản thân tôi

đã qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp nên cũng tích lủy được nhiều kinh nghiệm

- Trường Tiểu học là một trường nằm trên địa bàn của huyện Trường

gồm 01 điểm trường chính và 04 điểm trường lẻ; Đường sá đi lại còn khó khăn Học sinh chủ yếu là người dân tộc Ja rai nên việc học tiếng Việt đối với các em còn nhiều khó khăn, vướng mắc Bên cạnh đó phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học của các em

- Sau khi được nhà trường phân công vào giảng dạy lớp 5, các em là học sinh

dân tộc thiểu số.Tổng số học sinh lớp 5: 27 em, nữ: 15 em Có 10/27 em thuộc gia đình hộ nghèo; Một bộ phận phụ huynh học sinh quản lý con em thiếu chặt chẽ; Đa số các em hoạt động theo tính tự phát và chỉ nghe theo lời Thầy, Cô giáo chỉ bảo

Qua khảo sát lớp 5 đầu năm, lớp tôi có sĩ số 27 em

Tỉ lệ học sinh hoàn thành xuất sắc đầu năm chiếm 2/27 em, tỉ lệ 7,4 %

Số học sinh thích tham gia tiết sinh hoạt tập thể chỉ có 10 em, tỉ lệ 37,1%

Số học sinh không thích tham gia tiết sinh hoạt tập thể có 17 em, tỉ lệ 62,9% Hiện tượng mất đoàn kết trong lớp đầu năm vẫn còn xảy ra, một số em có nguy cơ bỏ học vì chơi game, và một số em thường xuyên không chuẩn bị bài trước khi đến lớp, hoặc bỏ quên dụng cụ học tập ở nhà

Tiết sinh hoạt lớp đặt ở cuối mỗi tuần học, tiết học không có phân phối chương trình hay nội dung yêu cầu cụ thể lại đi đôi với tâm lí mỏi mệt muốn

xả hơi cuối tuần nên dễ bị thực hiện qua loa đại khái, do đó dễ bị đánh mất mục tiêu, ý nghĩa và nhiệm vụ quan trọng của tiết học, làm mất tác dụng vốn

có của tiết học đó

Nội dung giờ sinh hoạt lớp còn khô cứng lặp đi lặp lại, không thực sự không gắn với nhu cầu của học sinh

Hình thức tổ chức giờ sinh hoạt lớp đơn điệu, nhàm chán, không hứng thú với học sinh bởi các em không được cùng nhau tổ chức, tham gia vào giờ sinh hoạt lớp

Giáo viên quá nghiêm khắc, không gần gũi, thân thiện, không đặt mình vào vị trí của học sinh để hiểu các em

II MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HỌC SINH TRONG TIẾT HOẠT ĐỘNG TẬP THỂ

Để khắc phục những hạn chế, phát huy những ưu điểm có trong thực tế, tôi xin đưa ra những biện pháp mà tôn áp dụng có hiệu quả của việc dạy học Xây dựng và tiến hành giờ sinh hoạt lớp

Xây dựng tiết học thân thiện, học sinh tích cực GVCN đóng vai trò vừa

là nhà viết kịch bản vừa là đạo diễn và cũng là cá nhân tác động tích cực trong giáo dục hoàn thiện nhân cách cho học sinh và hoàn thành nhiệm vụ tiết học

Để hoàn thành tốt tiết sinh hoạt cần thực hiện theo các bước:

1.Thu thập thông tin - Điều khiển gián tiếp

+ Rà soát nhiệm vụ giáo dục của tháng, của tuần theo chủ đề

+ Nắm bắt tình hình hoạt động và học tập của toàn lớp trong tuần thông qua các nguồn: Sổ cờ đỏ, thầy cô bộ môn và cán bộ lớp Cần nắm và phân loại các thông tin trong giờ học và ngoài giờ học: Tiến bộ, sa sút, yếu có cố gắng, thiếu tập trung… và việc thực hiện nội quy của tập thể lớp cũng như cá nhân học sinh trong lớp

+ Trao đổi, định hướng trước với cán bộ lớp về nhiệm vụ của tiết sinh hoạt chuẩn bị thực hiện và kế hoạch tuần tiếp theo

2.Tiến hành giờ sinh hoạt: Có thể chia thành 3 hoạt động lớn

Hoạt động 1: Tổng kết và đánh giá hoạt động trong tuần

Đây là giờ sinh hoạt tự quản, giờ các em thực hiện đánh giá , tự đánh giá các hoạt động của cá nhân và tập thể trong suốt tuần học GVCN tiếp tục nắm bắt tình hình lớp qua đó bổ sung thêm thông tin về sự tiến bộ hoặc sa sút của mỗi học sinh trong lớp để động viên hay uốn nắn kịp thời

* GVCN định hướng nội dung sinh hoạt: Nhận xét, đánh giá thực hiện các

nề nếp: vệ sinh, trực nhật, ra vào lớp; ý thức học tập, chuẩn bị sách vở, đồ dùng học tập…phương hướng, kế hoạch tuần tới

* Chủ tịch Hội đồng tự quản (CTHĐTQ) điều khiển lớp:

+ Các nhóm trưởng cho các thành viên nhận xét, đánh giá, sau đó báo cáo kết quả theo dõi thi đua của từng thành viên và cả nhóm trong tuần

+ CTHĐTQ cho các bạn đóng góp ý kiến về các hoạt động của lớp; Phản ánh đúng sai của quá trình theo dõi của các nhóm Những trường hợp sai phạm chưa được báo cáo, các cá nhân cần tuyên dương…

+ Các Nhóm trưởng báo cáo về hoạt động của các Ban trong tuần, những

ưu điểm, tồn tại… Tuần cuối tháng HĐTQ tự nhận xét, đánh giá, cá nhân nhận xét các nhóm…

+ CTHĐTQ tổng kết : Dựa trên quá trình theo dõi, quản lí lớp trực tiếp trong suốt tuần học và qua báo cáo của các Nhóm trưởng, các thành viên trong lớp Cần nêu rõ những mặt nổi bật trong tuần đồng thời vạch rõ những khiếm khuyết của tập thể, cá nhân trong lớp Cuối cùng đề xuất tuyên dương cá nhân điển hình của lớp cũng như phê bình cá nhân vi phạm với GVCN

+ Đây là hoạt động quan trọng nhất của tiết sinh hoạt, thể hiện tốt khả năng

tự quản của học sinh Nêu cao được tinh đánh giá, tự đánh giá trước tập thể, giúp các em có được sự đoàn kết, thấy rõ trách nhiệm của mỗi thành viên trong xây dựng tập thể, đồng thời ngăn ngừa được mầm móng của những sai phạm về đạo đức học đường

+ Đây cũng là điểm khó khăn nhất của tiết sinh hoạt tự quản vì:

- Thứ nhất: GVCN không điều hành trực tiếp hoạt động này

- Thứ hai: Tâm lý học sinh thường e ngại khi tiến hành phê bình bạn, sợ bạn ghét, bị cô lập hoặc có thể có những hành động “trả thù” nên có xu hướng bao che

Như vậy để hoạt động này được hiệu quả thì ngay từ đầu năm học GVCN cần phải xây dựng đội hình HĐTQ lớp vững vàng, uy tín có thể thu hút, thuyết phục được tập thể Đồng thời có sự tập dượt cho lực lượng cán bộ lớp phương pháp làm việc, phương pháp theo dõi đánh giá, phương pháp nhận xét trước

tập thể như: tuyên dương thì cần làm nổi bật, phê bình thì nhẹ nhàng thuyết phục không nên dùng từ ngữ gay gắt gây tổn thương trực diện đến đối tượng

bị phê bình Bên cạnh đó GVCN cũng phải giảng giải cho tập thể lớp hiểu đó

là công việc phải làm với mục tiêu xây dựng tập thể, đoàn kết giúp đỡ nhau tiến bộ Mọi người trong tập thể lớp bình đẳng, việc phê bình chỉ giúp hoàn thiện chứ không mang tính chất chỉ trích, trù dập hay cô lập một thành viên nào đó trong tập thể

Hoạt động 2: Xây dựng kế hoạch tuần học tiếp theo.

Dựa trên sự định hướng trước của GVCN, nhiệm vụ đặt ra của nhà trường, mục tiêu thi đua rèn luyện, lớp trưởng phác thảo kế hoạch thực hiện bao gồm: nhiệm vụ phải thực hiện và mục tiêu phấn đấu đạt được trên tinh thần khắc phục những mặt yếu kém tuần qua và phát huy những lợi thế đạt được của tập thể lớp Tập thể lớp trao đổi và đi đến phương án thực hiện

Kết thúc hoạt động 2, CTHĐTQ mời GVCN cho ý kiến (Hiệu quả của mỗi tuần phụ thuộc phần lớn vào kế hoạch đặt ra của tuấn trước đó)

Hoạt động 3: GVCN góp ý, nhận xét và đánh giá:

Dựa trên những thông tin thu thập được về hoạt động học tập của các em:

+ GVCN cần đánh giá góp ý phương pháp làm việc của cán bộ lớp, uốn nắn điều chỉnh để rèn luyện kĩ năng tự quản cho lớp

+ Cần phát hiện và tuyên dương, động viên kịp thời các học sinh đã có sự

cố gắng phấn đấu trong tuần

+ Cần phê bình nhẹ nhàng nhưng cương quyết những cá nhân sai phạm , chây lười, lơ là trong học tập và thiếu tính thần trách nhiệm với tập thể Phát hiện và ngăn chặn kịp thời hiện tượng học sinh cá biệt

+ Thưởng, phạt công minh đảm bảo được tính thuyết phục, thu hút và ràng buộc học sinh

+ Tiếp tục rút kinh nghiệm với những kết quả đạt được đồng thời góp ý bổ sung kế hoạch hoạt động theo định hướng giáo dục đã có

Hoạt động bổ trợ:

Chọn ra một trong số HS được biểu dương trong tuần, mời HS đó nêu lên cách học tập tốt của bản thân cũng như lịch học tập của mình để các bạn tham khảo, tuần khác lại thay đổi bằng cách yêu cầu các bạn trong lớp thảo luận : Làm cách nào để không quên đeo khăn quàng đến lớp? Cách chữa bệnh nói chuyện trong giờ học là gì? Học bài như thế nào cho nhanh thuộc? Mỗi giờ học là một chủ đề thảo luận nhằm giúp học sinh học tập và rèn luyện tốt hơn Bên cạnh đó, việc yêu cầu học sinh hứa trước lớp khắc phục lỗi.Thông qua việc làm này, cũng rèn kĩ năng giao tiếp cho những học sinh hay thiếu tự tin vì học yếu hay bị mắc lỗi, giúp các em mạnh dạn hơn, có trách nhiệm trong việc giữ lời hứa,…

Để tránh sự nhàm chán, căng thẳng của tiết sinh hoạt ngoài thái độ nhẹ nhàng GVCN cần định hướng cho lớp có những tiết mục văn nghệ thư giãn như: hát, kể chuyện vui, những trò chơi nhỏ… cũng có thể tổ chức sinh nhật cho các em có ngày sinh thuộc tháng hoặc tuần đang sinh hoạt đan xen hợp lí, linh hoạt giữa các hoạt động cho học sinh biểu diễn các tiết mục văn nghệ do các em tự đăng kí; các tiết mục biểu diễn cá nhân hoặc nhóm bạn là tùy thích,

… mỗi tuần do một nhóm phụ trách biểu diễn… Có như thế giúp các em cảm thấy nhẹ nhàng và thích thú tăng thêm hiệu quả giờ sinh hoạt lớp

3 VÍ DỤ MINH HỌA

SINH HOẠT LỚP TUẦN 22

I Mục tiêu:

- Nhận xét, đánh giá hoạt động của lớp trong tuần 22

- Phát huy vai trò tự quản của học sinh

- Rèn luyện kĩ năng nói lời cảm ơn, chúc mừng, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng điều hành các hoạt động tập thể

- Triển khai kế hoạch hoạt động tuần 23

- Tổ chức sinh nhật cho 3 em học sinh sinh vào tháng 2

II Chuẩn bị:

- Sổ theo dõi của tổ, lớp, GV

- Bảng phụ ghi kế hoạch hoạt động tuần 23

- Băng đĩa nhạc các bài hát: Chúc mừng sinh nhật, Lớp chúng ta đoàn kết,…

- Bánh sinh nhật, nến, kẹo, bánh, …

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

- GV ổn định tổ chức lớp

1 Giới thiệu bài: GV giới thiệu nội dung

của tiết sinh hoạt lớp tuần 22:

+ Tiết sinh hoạt lớp tuần 22 gồm có 3

hoạt động:

- HĐ1: Sơ kết thi đua tuần 22

- HĐ 2: Triển khai kế hoạch tuần 23

- HĐ3: Tổ chức sinh nhật cho các em HS

sinh trong tháng 2

- GV ghi mục bài lên bảng

2 Các hoạt động:

Hoạt động 1: Nhận xét, đánh giá hoạt

động tuần 22

- GV mời lớp trưởng lên điều hành phần

nhận xét, đánh giá trong tuần qua

- Cả lớp hát một bài

- HS lắng nghe

- HS nhắc lại

Lớp trưởng điều hành phần nhận xét, đánh giá hoạt động của lớp trong tuần 22