Tài liệu Quản lý nhà nước về kinh tế -Chương 3 pdf

Chương IIICÔNG CỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ TS.. Khái niệm: Là tổng thể những phương tiện hữu hình và vô hình mà NN sử dụng để tác động lên mọi chủ thể kinh tế t

Chương III

CÔNG CỤ VÀ PHƯƠNG

PHÁP QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC

VỀ KINH TẾ

TS Đỗ Thị Hải Hà

Giáo trình Quản lý nhà nước về kinh tế, 2008, Trường ĐH Kinh tế quốc dân,

Nxb ĐH Kinh tế quốc dân

I CÔNG CỤ QLKT

1. Khái niệm: Là tổng thể những

phương tiện hữu hình và vô hình

mà NN sử dụng để tác động lên mọi chủ thể kinh tế trong xã hội nhằm thực hiện mục tiêu quản lý kinh tế quốc dân

I CÔNG CỤ QLKT

2. Các loại công cụ chủ yếu:

xử sự mang tính bắt buộc chung do nhà nước đặt ra, thực hiện và bảo

vệ nhằm mục tiêu bảo toàn và phát triển xã hội theo các đặc trưng đã định.

- VB quy phạm pháp luật

- VB áp dụng quy phạm pháp luật

I CÔNG CỤ QLKT

2. Các loại công cụ chủ yếu:

 Vai trò:

- Xác lập trật tự kỷ cương xã hội cho các

hoạt động kinh tế

- Tạo cơ sở pháp lý thực hiện quyền

bình đẳng trong kinh tế

- Tạo cơ sở pháp lý cho việc gắn phát

triển kinh tế với bảo vệ môi trường và độc lập chủ quyền lãnh thổ quốc gia

I CÔNG CỤ QLKT

 Khái niệm: kế hoạch là tập hợp các mục

tiêu phải làm và các phương tiện, nguồn lực, phương thức tiến hành để đạt tới các mục tiêu đã định

 Phân loại:

- Chiến lược phát triển kinh tế đất nước

- Quy hoạch phát triển

- Các kế hoạch cụ thể (dài hạn, ngắn hạn, trung

hạn)

- Chương trình

- Dự án

I CÔNG CỤ QLKT

2. Các loại công cụ chủ yếu:

 Vai trò:

trước khi hành động, nhờ đó rủi ro, ách tắc

sẽ bị hạn chế; các nguồn lực được sử dụng tốt

người, tạo niềm tin hành động tích cực cho con người

có căn cứ thực hiện

I CÔNG CỤ QLKT

2. Các loại công cụ chủ yếu:

 Khái niệm:

trước khi hành động, nhờ đó rủi ro, ách tắc

sẽ bị hạn chế; các nguồn lực được sử dụng tốt

người, tạo niềm tin hành động tích cực cho con người

có căn cứ thực hiện

I CÔNG CỤ QLKT

2. Các loại công cụ chủ yếu:

 Hệ thống chính sách: là toàn bộ các

chính sách mà nhà nước sử dụng trong mỗi giai đoạn phát triển cụ thể

- Chính sách cơ cấu kinh tế

- Chính sách các thành phần kinh tế

- Chính sách thuế

- Chính sách đối ngoại, v.v

I CÔNG CỤ QLKT

2. Các loại công cụ chủ yếu:

 Vai trò:

- Là các giải pháp quản lý theo hướng trọng

tâm, trọng điểm

- Là sự động não, cân nhắc tính toán của

nhà nước

- Là cách khai thác các mặt mạnh, hạn chế

các mặt yếu cụ thể nào đó của nhà nước

I CÔNG CỤ QLKT

nguồn lực mà nhà nước làm chủ, có thể đưa

ra khai thác phục vụ mục tiêu phát triển đất nước

thu chi hàng năm của nhà nước được Quốc hội thông qua

bầu trời, v.v

nguồn dự trữ có giá trị (ngoại tệ, vàng, đá quý, di sản có giá trị thương mại, v.v.)

I CÔNG CỤ QLKT

2. Các loại công cụ chủ yếu:

d) Tài sản quốc gia

 Các loại tài sản:

các công trình vật hoá nhằm tạo môi trường chuyển dịch cho sản xuất và đời sống của con người

 Vai trò: Là các đầu vào quan trọng của sự

phát triển kinh tế

II CÁC PHƯƠNG PHÁP

QLNN VỀ KINH TẾ

1. Khái niệm: Các phương pháp quản lý của

nhà nước về kinh tế là tổng thể các cách

thức tác động có chủ đích và có thể có của nhà nước lên hệ thống kinh tế quốc dân,

nhằm đạt được mục tiêu quản lý kinh tế - xã hội đặt ra.

NX: - Phương pháp có tính năng động

- Tính lựa chọn

II CÁC PHƯƠNG PHÁP

QLNN VỀ KINH TẾ

trong quản lý kinh tế của nhà nước là các cách tác động trực tiếp bằng các quyết định dứt khoát mang tính bắt buộc của nhà nước lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đặt ra

hoạt động

II CÁC PHƯƠNG PHÁP

QLNN VỀ KINH TẾ

2. Phương pháp hành chính- tổ

chức

c) Hình thức thực hiện:

 Ban hành luật pháp kinh tế và quản lý

có liên quan

 Tiêu chuẩn hoá cán bộ, bộ máy

 Nâng cao chất lượng các quyết định

II CÁC PHƯƠNG PHÁP

QLNN VỀ KINH TẾ

Các phương pháp kinh tế trong quản lý kinh tế của

nhà nước là các phương pháp tác động gián tiếp của nhà nước thông qua các đòn bẩy kinh tế và các lợi ích kinh tế lên các đối tượng quản lý,

buộc họ phải chủ động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm trước các kết quả hoạt động kinh tế của mình, mà không cần phải thường xuyên tác

động về mặt hành chính

cạnh tranh

II CÁC PHƯƠNG PHÁP

QLNN VỀ KINH TẾ

3 Phương pháp kinh tế

c) Hình thức:

 Phân định rõ ranh giới giữa chức năng

quản lý kinh tế vĩ mô của nhà nước với chức năng kinh doanh của các chủ thể kinh tế (doanh nghiệp, cá nhân)

 Thực hiện cơ chế quản lý thị trường

 Có sự kiểm soát của nhà nước một

cách hợp lý

II CÁC PHƯƠNG PHÁP

QLNN VỀ KINH TẾ

động trong quản lý nhà nước về kinh tế là các phương pháp tác động về mặt nhận thức, tư tưởng, tình cảm, trách nhiệm đối với sự

nghiệp phát triển đất nước lên các đối tượng quản lý, để họ tự giác, quyết tâm hoạt động kinh tế có hiệu quả theo luật định và định hướng của nhà nước

sang chủ động

các vấn đề xã hội (công bằng, văn minh)

II CÁC PHƯƠNG PHÁP

QLNN VỀ KINH TẾ

 Đường lối của Đảng

 Ý thức lao động trong cơ chế thị trường

 Xoá bỏ tâm lý xấu (SX nhỏ, phong kiến, v.v.)

 Thông qua các phương tiện thông tin đại

chúng

 Thông qua dư luận xã hội

 Thông qua các đoàn thể xã hội

 Tiến hành giáo dục cá biệt

II CÁC PHƯƠNG PHÁP

QLNN VỀ KINH TẾ

5. Vận dụng tổng hợp các phương

pháp

a) Vì mỗi phương pháp đều có mặt mạnh, mặt yếu cần kết lại cho có hiệu quả nhất

b) Vì con người là tổng hoà các

quan hệ xã hội, với nhiều động cơ hoạt động nên cần tổng hợp các

phương pháp