Ghi vào Sổ hộ tịch sự kiện khai sinh; kết hôn; ly hôn; hủy việc kết hôn; giám hộ; nhận cha, mẹ, con; xác định cha, mẹ, con; nuôi con nuôi; thay đổi hộ tịch; khai tử của công dân Việt Nam[r]
Trang 1Luật hộ tịch 2014 chính thức có hiệu lực từ ngày 1-1-2016 và có nhiều điểm mới
nôi bật so với các quy định cũ về hộ tịch Dưới đây là 8 điêm mới nôi bật của Luật
hô tịch 2014 đã được VnDoc tông hợp, mời các bạn cùng tham khảo
Quy định mới của Luật hộ tịch
Dang ký hộ tịch là øì
L Hộ tich bao g6m nhitng su kién gi?
2 Khong bat budc dang ki hé tich tai noi cu tru nhu trudc day
e« 3 Một số thủ tục đăng ký hộ tịch được thực hiện ngay trong ngày
4 Miễn lệ phí đăng ký nhiều thủ tục hộ tịch
5 Giây ủy quyên làm øiấy tờ hộ tich øiữa những nsười thân không cần chứng
thực
6 Trích lục hộ tịch thay thế hầu hết các loại giấy tờ hộ tịch khác
7 Triển khai rộne rãi dịch vụ công trực tuyến - liên thông
8 Cấp số định danh cá nhân ngay khi đăng ký khai sinh
Luật Hộ tịch năm 2014 ra đời cùng một loạt văn bản mới ban hành thời gian gân đây giúp công tác đăng ký và quản lý hộ tịch tiện lợi hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của
người dân Mời các bạnh cùng theo dõi các điểm mới quan trọng khi Luật hộ tịch
2014 có hiệu lực
Đăng ký hộ tịch là gi
Đăng ký hộ tịch hay nói gọn là hộ tịch là hoạt động của các cơ quan nhà nước có thâm
quyên (thường là các cơ quan hành pháp, cơ quan quản lý hành chính nhà nước) ghi
và lưu lại lại các sự kiện hộ tịch quan trọng của công dân Hộ tịch được hiểu là những
sự kiện cơ bản xác định tình trạng nhân thân của một người từ khi sinh ra đến khi chết
Sự kiện quan trọng thường được ghi nhận bao gôm việc khai sinh, khai tử, kết hôn, 5 hôn, hủy việc kết hôn, ly thân tư pháp, nhận nuôi con nuôi, hợp pháp hoá lãnh sự Ngoài ra, ở một số nước, việc nhập cư, di dân, và bắt kỳ thay đổi nơi cư trú, chỗ ở có thể bị yêu cầu phải thông báo đến cơ quan nhà nước
1 Hộ tịch bao gồm những sự kiện øì?
Hộ tịch là những sự kiện như khai sinh, khai tử, kết hôn, ly hôn, giám hộ, xác định và nhận cha, mẹ, con xác nhận tình trạng nhân thân của cá nhân từ khi sinh ra đến khi
chết Đăng ký hộ tịch là việc cơ quan nhà nước có thâm quyền xác nhận hoặc ghi vào
Số hộ tịch các sự kiện hộ tịch của cá nhân, tạo cơ sở pháp lý để Nhà nước bảo hộ
quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, thực hiện quản lý về dân cư
Các sự kiện hộ tịch mà cá nhân phải đăng ký với cơ quan nhà nước có thâm quyên đã
được phân định rõ ràng tại Luật Hộ tịch năm 2014 (Luật Hộ tịch), bao gôm những trường hợp xác nhận vào Sô hộ tịch và trường hợp ghi vào Sô hộ tịch như sau:
- Xác nhận vào Sô hộ tịch các sự kiện hộ tịch như: khai sinh, khai tử, kêt hôn, ly hôn, giám hộ, xác định và nhận cha, mẹ, con
Trang 2Ghi vào Số hộ tịch sự kiện khai sinh; kết hôn; ly hôn; hủy việc kết hôn; giám hộ; nhận
cha, mẹ, con; xác định cha, mẹ, con; nuôi con nuôi; thay đôi hộ tịch; khai tử của công
dân Việt Nam đã được giải quyêt tại cơ quan có thâm quyên của nước ngoài
Ngoài ra, trường hợp ghi vào Số hộ tịch còn bao gồm việc thay đổi hộ tịch của cá nhân theo bản án, quyêt định của cơ quan nhà nước có thâm quyên:
+ Thay đôi quôc tịch, xác định cha, mẹ, con; xác định lại giới tính; nuôi con nuôi,
châm dút việc nuôi con nuôi;
+ Ly hôn, hủy việc kết hôn trái pháp luật, công nhận việc kết hôn;
+ Công nhận giám hộ; tuyên bố hoặc hủy tuyên bố một người mắt tích, đã chết, bị mật
hoặc hạn chê năng lực hành vi dân sự
2 Không bắt buộc đăng kí hộ tịch tại nơi cư trú như trước đây
Luật Hộ tịch mở rộng thâm quyền đăng ký hộ tịch của các cơ quan đăng ký hộ tịch Theo khoản 4 Điêu Š Luật Hộ tịch, người dân có thê đăng ký hộ tịch tại cơ quan đăng
ký hộ tịch nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi đang sinh sông
Như vậy, công chức tư pháp - hộ tịch không thể từ chối việc đăng ký của cong dan vi
lý do không đăng ký thường trú tại địa phương đó Quy định này tạo nhiêu điêu kiện thuận lợi, giảm thiêu chị phí, thời gian đi lại cho người dân
UBND cấp huyện cũng được giao xứ lý toàn bộ các việc đăng ký hộ tịch có yếu tổ nước ngoài; thay đổi, cải chính hộ tịch cho người từ đủ 14 tuổi trở lên cư trú trong nước; kết hôn, nhận cha, mẹ, con của công dân Việt Nam thường trú ở khu vực biên giới với công dân của nước láng giềng thường trú ở khu vực biên giới với Việt Nam,
khai tử cho người nước ngoài cư trú 6n định lâu dài tại khu vực biên giới của VIệt
Nam Những việc này trước đây thuộc thâm quyền của UBND cấp tỉnh
Riêng với quy định về nơi đăng ký khai sinh cho trẻ, quy định cũ tại Nghị định số 158/2005/NĐ-CP và Thông tư số 01/2008/TT-BTP yêu cầu thực hiện tại UBND cấp
xã nơi người mẹ của trẻ đăng ký thường trú hoặc tạm trú Trường hợp không xác định được nơi cư trú của mẹ thì UBND cấp xã nơi cư trú của người cha mới thực hiện đăng
ký khai sinh Tuy nhiên luật mới quy định linh hoạt UBND cấp xã nơi bố hoặc mẹ của trẻ cư trú đều có thầm quyền đăng ký khai sinh
3 Một số thủ tục đăng ký hộ tịch được thực hiện ngay trong ngày
Thời hạn giải quyết đăng ký hộ tịch giảm đáng kể đối với hầu hết các thủ tục hành
chính liên quan đên lĩnh vực hộ tịch
Đối với các sự kiện hộ tịch phức tạp, thời hạn cụ thé được quy định cụ thê trong Luật
Hộ tịch và Nghị định sô 123/2015/NĐ-CP
Đối với những việc hộ tịch mà Luật này không quy định thời hạn thì được giải quyết ngay trong ngày Trường hợp nhận hô sơ sau I5 giờ mà không giải quyêt được ngay thì trả kêt quả trong ngày làm việc tiêp theo
Trang 3Mỗi sự kiện hộ tịch chỉ được đăng ký tại một cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền theo quy định của Luật này Cá nhân có quyền lựa chọn cơ quan đăng ký hộ tịch cho mình mà không phụ thuộc vào nơi cư trú như trước đây Theo quy định của Luật, cá
nhân có thể được đăng ký hộ tịch tại cơ quan đăng ký hộ tịch nơi thường trú, tạm trú
hoặc nơi đang sinh sống
4 Miễn lệ phí đăng ký nhiều thủ tục hộ tịch
Quy định này của Luật Hộ tịch nhăm hỗ trợ nhóm yếu thế, giúp họ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của công dân và khuyên khích công dân khai báo thông tin đúng thời
hạn, đảm bảo thông tin hộ tịch của công dân được cập nhật đây du, kip thoi
Cac nhom déi tượng và các loại thủ tục hộ tịch được miễn lệ phí đăng ký hộ tịch theo Luật Hộ tịch gôm:
- Đăng ký hộ tịch cho người thuộc gia đình có công với cách mạng: người thuộc hộ nghèo; người khuyêt tật;
- Đăng ký khai sinh, khai tử đúng hạn;
- Đăng ký giám hộ, kết hôn của công dân Việt Nam cư trú ở trong nước
5 Giấy ủy quyền làm giấy tờ hộ tịch giữa những người thân không cần chứng thực
Theo Điều 2 Thông tư 15/2015/TT-BTP, việc ủy quyên trong đăng ký các việc hộ tịch
hoặc câp bản sao trích lục hộ tịch được thực hiện như sau:
- Việc ủy quyên phải lập thành văn bản
- Nếu người được ủy quyên là ô ông, bà, cha, mẹ, con, vợ, chồng, anh, chị, em ruột của người uy quyên: văn bản ủy quyên không phải công chứng, chứng thực nhưng người
đó phải xuất trình thêm giây tờ chứng minh mối quan hệ với người uỷ quyền
- Các trường hợp khác: văn bản ủy quyền phải được công chứng, chứng thực theo quy định pháp luật
Cũng cân lưu ý, với các trường hợp đăng ký kết hôn, đăng ký lại việc kết hôn, đăng
ký nhận cha, mẹ, con, người thực hiện không được ủy quyên cho người khác thực hiện thay Nhưng một bên có yêu cầu có thể trực tiếp nộp hồ sơ mà không cần văn bản ủy quyên của bên còn lại
6 Trích lục hộ tịch thay thế hầu hết các loại giấy tờ hộ tịch khác
Giây khai sinh và giấy chứng nhận kết hôn là giây tờ hộ tịch gốc của cá nhân về việc khai sinh và kết hôn sẽ vẫn được duy trì như trước đây Với các loại giấy tờ khác, sau khi đăng ký hộ tịch, người yêu cầu đăng ký hộ tịch sẽ được cấp 01 bản chính trích lục
hộ tịch tương ứng với nội dung đăng ký hộ tịch
Trang 4Bản chính trích lục hộ tịch có giá trị như bản gốc Công dân có thể chứng thực bản
sao từ bản chính trích lục hộ tịch này tại Uy ban nhân dân xã hoặc tại các Phòng công
chứng, Văn phòng công chứng
Ngoài ra, khi công dân có yêu cầu, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ cấp bản sao
trích lục hộ tịch từ Cơ sở đỡ liệu hộ tịch
Các Điều 62, Điều 63 và Điều 64 Luật Hộ tịch quy định cụ thể về việc cấp trích lục
hộ tịch
7 Triển khai rộng rãi dịch vụ công trực tuyến - liên thông
Cơ sở đữ liệu hộ tịch là thông tin đầu vào của cơ sở đữ liệu quốc gia về dan cư Dựa vào nguôn đữ liệu này, các tỉnh thành đã và đang ứng dụng hệ thông dịch vụ công
trực tuyên
Rất nhiều dịch vụ công trực tuyến về hộ tịch được cung cấp theo các mức độ, trong đó nhiêu dịch vụ ở mức độ 3 và mức độ 4
Với các dịch vụ công ở các mức độ này, người dân có thể thực hiện qua mang internet
và chỉ phải đến lây kết quả và trả lệ phí nếu có (mức độ 3) hoặc kết quả được trả theo
phương thức người dùng lựa chọn và lệ phí được thanh toán trực tuyến (mức độ 4)
Người đăng ký cũng có thể theo dõi, tra cứu tình trạng xử lý hồ sơ qua mạng hoặc tin nhắn điện thoại
Trong Chỉ thị 30/CT-TTg ngày 30/10/2018, Chính phủ cũng đề ra mục tiêu trước 01/11/2019 sẽ khai trương Công dịch vụ công quôc gia, nâng cao chât lượng giải quyết thủ tục hành chính tại các Bộ, ngành, địa phương
Thêm vào đó, từ tháng 7/2015, các cơ quan nhà nước đã bắt đầu thực hiện liên thông
các thủ tục hành chính vê đăng ký khai sinh, đăng ky thuong tru, cap the bao hiem y
tê cho trẻ dưới 6 tuôi (Thông tư liên tịch 05/2015/TTLT-BTP-BCA-BYT)
Mới đây nhất, ngày 18/ 10/2018, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành Quyết định 1380/QĐ-TTg 2018 theo đó, tiên hành triên khai liên thông thủ tục đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, hưởng chê độ tử tuât/hô trợ chi phí mai táng/hưởng mai tang phí
Các cơ chế liên thông năm trong Đề án thực hiện liên thông các thủ tục hành chính
của Chính phủ Cơ chê một cửa, một cửa liên thông liên tục được đây mạnh giúp giảm thiêu thời gian, công sức, chi phí cho người dân
8 Cấp số định danh cá nhân ngay khi đăng ký khai sinh
Lần đầu tiên số định danh cá nhân ra đời để quản lý và số hóa toàn bộ đữ liệu hộ tịch của cá nhân Theo khoản 2 Điêu l6 Luật Hộ tịch và Điêu l4 Nghị định
137/2015/NĐ-CP quy định câp sô định danh cá nhân cho trẻ như sau:
- Công chức tư pháp — hộ tịch ghi nội dung khai sinh của trẻ vào Số hộ tịch;
Trang 5- Cập nhật các thông tin đó vào Cơ sở đữ liệu hộ tịch điện tử, Cơ sở dữ liệu quốc gia
vê dân cư;
- Lây số định danh cá nhân cho trẻ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư
Như vậy người đi đăng ký khai sinh cho trẻ sẽ nhận được Giấy khai sinh và Số định danh cá nhân của trẻ
Đối với những người đã có chứng minh nhân dân 12 chữ số hoặc căn cước công dân (CMND/CCCD) thi sô trên CMND/CCCD chính là Sô định danh cá nhân của người
đó (theo Luật Căn cước công dân năm 2014)
Việc cấp số định danh cá nhân trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư giúp thông nhât và đông bộ hệ thông thông tin của công dân tránh trùng lặp Đây là thay đổi lớn trong lưu trữ dữ liệu dân cư trên toàn quốc
Trên đây là các nội dung nồi bật nhất của Luật Hộ tịch mà mọi công dân cần biết để
bảo đảm quyên và lợi ích hợp pháp của mình
Tham khảo thêm:
e« - Hợp nhất Luật Giao thông đường bô 2008
e Hợp nhât Luật Kê toán