Kết quả nghiên cứu có thể vận dụng làm tư liệu tham khảo cho các cấp ủy cấp huyện, thành phố thuộc tỉnh Long An trong việc thực hiện công tác cán bộ, xây dụng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
PHAN VĂN NHUẦN
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP HUYỆN Ở HUYỆN THỦ THỪA, TỈNH LONG AN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Chuyên ngành: Chính trị học
Mã số: : 60.31.02.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS Đinh Thế Định
Nghệ An, năm 2017
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn Thạc sĩ, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đếnBan lãnh đạo nhà trường, phòng đào tạo sau đại học, khoa Giáo dục Chính trịtrường Đại học Vinh đã tạo điều kiện thuận lợi cho chúng tôi được học tập, rènluyện
Xin chân thành cảm ơn các nhà giáo, các nhà khoa học đã nhiệt tìnhgiảng dạy, giúp đỡ chúng tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu Đặcbiệt, PGS TS Đinh Thế Định - người hướng dẫn khoa học đã tận tình, quan tâmđịnh hướng, hổ trợ tôi trong suốt quá trình hoàn thành luận văn tốt nghiệp
Chân thành cảm ơn Ban Thường vụ Huyện ủy, Lãnh đạo các cơ quan cácban xây dựng Đảng, phòng Nội vụ, Chi cục Thống kê huyện đã tạo mọi điềukiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập cũng như hổ trợ cung cấp tư liệu,
số liệu và tư vấn khoa học cho tôi trong quá trình thực hiện đề tài khoa học
Mặc dù bản thân đã nỗ lực cố gắng, nhưng với điều kiện thực tiễn huyệnThủ Thừa, tỉnh Long An và một số kinh nghiệm của bản thân, luận văn khôngtránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Kinh mong nhận được sự góp ý, giúp đỡcủa các thầy, cô giáo, các đồng chí lãnh đạo của huyện và các bạn bè, đồng chí,đồng nghiệp
Thủ Thừa, tháng 6 năm 2017
Tác giả luận văn
Phan Văn Nhuần
Trang 3MỤC LỤC
PHAN VĂN NHUẦN 1
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ 1
CHỦ CHỐT CẤP HUYỆN Ở HUYỆN THỦ THỪA, 1
TỈNH LONG AN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 1
Nghệ An, năm 2017 1
Trang 4UBND: Ủy ban nhân dân
UBKT: Ủy ban kiểm tra
XHCN: Xã hội chủ nghĩa
Trang 5DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Đơn vị hành chính huyện Thủ Thừa, năm 2016 Error: Reference sourcenot found
Bảng 2.2: Số lượng cán bộ chủ chốt cấp huyệnError: Reference source not found
ở huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An (tính đến tháng 6 năm 2016) Error: Referencesource not found
Bảng 2.3: Chất lượng cán bộ chủ chốt cấp huyện ở huyện Thủ Thừa, Error:Reference source not found
tỉnh Long An (tính đến tháng 6 năm 2016) Error: Reference source not found
Trang 6A MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Từ kinh nghiệm lịch sử của phong trào cộng sản, công nhân quốc tế vàcác nước xã hội chủ nghĩa cho thấy rằng, sự hưng vong của Đảng và Nhà nước,của quốc gia dân tộc tùy thuộc rất lớn vào đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủchốt Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh luôn quan tâmđến vấn đề cán bộ và công tác cán bộ, bởi “cán bộ là cái gốc của mọi công việc”,
“công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” [37, tr.269-273].Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta, Đảng ta luônkhẳng định cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liềnvới vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong côngtác xây dựng Đảng Đất nước ta đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệphóa, hiện đại hóa, đòi hỏi phải xây dựng đội ngũ cán bộ ngang tầm với nhiệm vụhiện nay là yêu cầu cấp thiết của Đảng
Ngày 18/6/1997, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII đã ban
hành Nghị quyết số 03-NQ/TW về chiến lược cán bộ thời kỳ công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước Bộ Chính trị khóa IX ban hành Nghị quyết số 11-NQ/TW
ngày 25/01/2002 về luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp và Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 30/11/2004 về quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Ban Chấp hành
Trung ương Đảng khóa XI ban hành Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 16/01/2012
về một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay.
Gần đây có một số luận văn thạc sĩ của các học viên cao học như: Luận
văn “Chuẩn hóa đội ngũ cấp ủy viên quận, huyện của thành phố Đà Nẵng trong
giai đoạn hiện nay” của tác giả Trương Thị Bạch Yến, Học viện Chính trị Quốc
gia Hồ Chí Minh, năm 2006 Luận văn “Chuẩn hóa đội ngũ cán bộ thuộc diện
thành ủy, huyện ủy quản lý ở tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn hiện nay” của tác
Trang 7giả Nguyễn Chí Cường, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, năm 2007.
Luận văn “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở huyện
Diễn Châu, tỉnh Nghệ An trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Lê Đức Phát,
Đại học Vinh, năm 2013 Những luận văn này đã đi sâu phân tích thực trạng,đồng thời đề xuất những giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủchốt cấp quận, huyện trong giai đoạn hiện nay
Luận văn thạc sĩ “Nâng cao chất lượng công tác cán bộ ở Đảng bộ
huyện Thạnh Hóa, tỉnh Long An trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Nguyễn
Thành Được, Đại học Vinh, năm 2015 Tác giả đã đưa ra các khái niệm, tầmquan trọng, phân tích, đánh giá thực trạng và nêu lên những giải pháp nâng caochất lượng công tác cán bộ ở huyện Thạnh Hóa
Luận văn thạc sĩ “Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt huyện Cao Lãnh,
tỉnh Đồng Tháp đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn” của tác giả Huỳnh Thị Hoài Thu, Đại học Vinh, năm 2015 Luận văn
thạc sĩ “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở huyện Đồng
Phú, tỉnh Bình Phước hiện nay” của tác giả Nguyễn Văn Hải, Đại học Vinh,
năm 2016 Các tác giả đã đưa ra quan niệm, vị trí vai trò, tầm quan trọng, đi sâulàm rõ thực trạng đội ngũ cán bộ và nêu các giải pháp chủ yếu nâng cao chấtlượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
Bên cạnh, cũng có một số bài viết, đề tài, luận văn cao học, công trình
nghiên cứu liên quan đến cán bộ và công tác cán bộ Tác phẩm “Xác định cơ
cấu và tiêu chuẩn cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị đổi mới”, PGS.TS.
Trần Xuân Sầm chủ biên, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội 1998 Trongsách trình bày cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xác định tiêu chuẩn cán bộ;thực trạng việc thực hiện tiêu chuẩn đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốttrong hệ thống chính trị; xác định tiêu chuẩn cán bộ trong những năm tới vàphương hướng, giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ theo tiêu chuẩn xác định Tác
Trang 8phẩm “Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, PGS.TS Nguyễn
Phú Trọng và Trần Xuân Sầm chủ biên, năm 2003 Nội dung đề cập đến cơ sở lýluận của việc sử dụng tiêu chuẩn cán bộ của Đảng phù hợp với từng giai đoạncách mạng; những quan điểm, phương hướng chung trong việc nâng cao chấtlượng công tác cán bộ, trong đó có nội dung về “tiêu chuẩn hóa cán bộ”
Tác phẩm “Luận cứ khoa học và một số giải pháp xây dựng đội ngũ cán
bộ lãnh đạo hiện nay”, của TS Nguyễn Duy Hùng, Nhà xuất bản Chính trị
Quốc gia, Hà Nội 2007 Công trình “Xây dựng cán bộ lãnh đạo chủ chốt của hệ
thống chính trị cấp tỉnh, thành phố” (qua kinh nghiệm của Hà Nội) của Cao
Khoa Bảng, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2008 Công trình của Trần
Huy Thanh “Các biện pháp tâm lý nâng cao tính tích cực lao động của cán bộ,
công chức trong cơ quan Nhà nước hiện nay”, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia,
Hà Nội 2010 Các công trình khoa học, các tác giả đề cập đến vai trò, vị trí, chứcnăng, tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ, đồng thời nêu lên các giải pháp mớinâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo nói chung hoặc cho riêng cán bộ,công chức cơ quan Nhà nước
Đồng thời, đã có các bài báo, sách tham khảo như: “Vận dụng tư tưởng
Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ trong sự nghiệp đổi mới hiện nay”,
Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội 1997 Ths Nguyễn Thành Dũng, Phó
Bí thư Huyện ủy Krông Pắc, Đắc lăk “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ
chốt cấp huyện ở các tỉnh Tây Nguyên”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 12-2010.
Tô Huy Rứa, Trưởng ban Tổ chức Trung ương “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ,
đồng bộ công tác cán bộ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới”, Tạp chí Cộng sản, số
823 (5/2011) Nguyễn Hòa Bình, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi “Quảng Ngãi thực
hiện các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị”, Tạp chí Cộng sản, số 825 (7/2011) Nguyễn Văn Đua, Phó bí thư Thường
Trang 9trực Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hệ thố chính trị thành phố Hồ Chí Minh”, Tạp chí Cộng sản, số 836 (6/2012).
Các bài viết, sách tham khảo cũng đã trình bày tương đối hệ thống về cơ
sở lý luận của việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, cũng như tình hình thựctiễn các địa phương tác động đến cán bộ và công tác cán bộ; đồng thời nêu lêncác giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt được đề cậptrong các công trình nghiên cứu
Cùng với sự phát triển lớn mạnh của toàn Đảng, trong những năm quaĐảng bộ, nhân dân huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An đã đạt nhiều thành tựu kinh
tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh Trong sự thành công đó không thểkhông nói đến vai trò của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
Hiện nay tình hình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Long An nói chung,
ở huyện Thủ Thừa nói riêng vẫn còn nhiều mặt yếu kém, đã đặt ra hàng loạt cácnhiệm vụ nặng nề về xây dựng quản lý quy hoạch, quản lý đất đai, giải phóngmặt bằng, tình hình an ninh - chính trị, trật tự an toàn xã hội vẫn còn diễn biếnphức tạp bởi các thế lực thù địch vẫn thường xuyên lợi dụng các vấn đề tôn giáo,đời sống khó khăn của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân để thực hiệnchiến lược “Diễn biến hòa bình” Bên cạnh đó, chất lượng đội gũ cán bộ chủchốt cấp huyện hiện nay cũng còn nhiều mặt hạn chế, yếu kém Đội ngũ cán bộkhông đồng bộ, vấn còn tình trạng “vừa thừa, vừa thiếu” Trình độ kiến thức,năng lực lãnh đạo, quản lý còn nhiều mặt bất cập, trình độ lý luận chính trị vẫncòn thấp, chưa tương xứng với yêu cầu, nhiệm vụ Năng lực tổ chức hoạt độngthực tiễn, giải quyết các sự việc còn hạn chế, khả năng làm việc độc lập và sángtạo, tính hiệu quả còn thấp… Nhìn chung, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyệnhiện nay, xét về chất lượng và cơ cấu chưa thật sự ngang tầm với yêu cầu nhiệm
vụ mới
Trang 10Từ thực trạng nêu trên đã đặt ra những yêu cầu cấp thiết, cần tìm ra giảipháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ của huyện, nhất là đề xuất một
số giải pháp khả thi để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới, chúng tôi chọn vấn đề: “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An trong giai đoạn hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Chính trị học.
2 Mục đích nghiên cứu
Làm rõ vấn đề lý luận và thực tiễn về chất lượng và nâng cao chất lượngđội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện, từ đó đề xuất phương hướng và những giảipháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ởhuyện Thủ Thừa, tỉnh Long An trong giai đoạn hiện nay
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốtcấp huyện
- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ chủchốt ở huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An hiện nay, nêu ra nguyên nhân và bài họckinh nghiệm
- Đề xuất một số giải pháp khả thi để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộchủ chốt ở huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An trong giai đoạn hiện nay
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đội ngũ cán bộ chủ chốt và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốtcấp huyện ở huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Tập trung nghiên cứu chủ yếu về thực trạng đội ngũ cán bộ chủ chốt vàchất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở huyện Thủ Thừa, từ năm 2011đến 2016 gồm các chức danh: Bí thư, Phó Bí thư Huyện ủy; Chủ tịch Hội đồng
Trang 11nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Huyện; Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân,Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Huyện; Ủy viên Ban Thường vụ Huyện ủy; Ủyviên Ban chấp hành Đảng bộ Huyện; Trưởng, phó các cơ quan, ban, ngành, đoànthể Huyện và ngành dọc đóng chân trên địa bàn Huyện.
5 Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh, đồng thời luận văn cũng vận dụng đồng bộ các phương pháp nghiêncứu như:
- Phương pháp thống kê;
- Phương pháp phân tích và tổng hợp;
- Phương pháp so sánh;
- Phương pháp lịch sử và lôgíc
6 Những đóng góp mới của đề tài
Kết quả nghiên cứu của đề tài, góp phần làm rõ thêm cơ sở khoa học,quan điểm về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện hiện nay
Đề xuất phương hướng và những giải pháp chủ yếu, thiết thực, khả thi góp phầnnâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt ở huyện Thủ Thừa trong nhữngnăm tiếp theo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Kết quả nghiên cứu có thể vận dụng làm tư liệu tham khảo cho các cấp
ủy cấp huyện, thành phố thuộc tỉnh Long An trong việc thực hiện công tác cán
bộ, xây dụng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ngang tầm với yêu cầu nhiệm
vụ mới
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, phần nộidung của luận văn gồm 3 chương, 6 tiết
Trang 12B NỘI DUNG Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP HUYỆN 1.1 Khái niệm, vị trí, vai trò của cán bộ chủ chốt cấp huyện
1.1.1 Khái niệm cán bộ chủ chốt cấp huyện
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra định nghĩa về cán bộ hết sức khái quát
và dễ hiểu: “Cán bộ là người đem chính sách của Đảng, Chính phủ giải thíchcho dân chúng hiểu rõ và thi hành, đồng thời đem tình hình dân chúng báo choĐảng, Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng” [38, tr.33]
Theo Từ điển tiếng Việt do Nguyễn Như Ý làm chủ biên năm 1998 viết:
“Cán bộ: Người làm việc trong các cơ quan nhà nước - cán bộ nhà nước; ngườigiữ chức vụ, phân biệt với người bình thường, không giữ chức vụ trong các cơquan, tổ chức nhà nước” [49, tr.249]
Theo Pháp lệnh cán bộ, công chức được ban hành ngày 9/3/1998 cán bộcông chức là những người có quốc tịch Việt Nam, trong biên chế, làm việc theochế độ ngạch bậc, được hưởng lương từ ngân sách nhà nước theo luật định
Từ cách tiếp cận trên, có thể hiểu cán bộ theo nghĩa rộng bao gồm cán
bộ, công chức, viên chức nói chung hoạt động trong các tổ chức của hệ thốngchính trị (HTCT), các đơn vị sự nghiệp công và thành phần kinh tế Nhà nước;
họ được hình thành thông qua con đường đào tạo và bồi dưỡng trong các nhàtrường và thực tiễn Đây là bộ phận đông đảo và thường ổn định nhất
Trang 13Cũng có thể hiểu cán bộ theo cách khác: Cán bộ là người làm công tác cóchức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, trong đó cần nhấn mạnh của cả HTCT.Đây là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, những người có chức vụ, phân biệt vớingười thường, không có chức vụ Bộ phận cán bộ này được hình thành thôngqua việc bầu cử dân chủ hoặc đề bạt, bổ nhiệm.
Hiện nay, Luật Cán bộ, công chức được Quốc Hội khóa XII thông quangày 13/11/2008 đã nêu thống nhất cách gọi về cán bộ: “Cán bộ là công dânViệt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theonhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chínhtrị - xã hội ở Trung ương, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọichung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh (sau đây gọichung là cấp huyện) trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách Nhà nước”[43, tr.12]
1.1.1.2 Khái niệm cán bộ chủ chốt
Thuật ngữ “Chủ chốt” đã được một số nhà từ điển học đề cập Theo Từđiển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học, Nhà xuất bản Đà Nẵng năm 2000: Chủchốt là tính từ chỉ “Quan trọng nhất, có tác dụng làm nòng cốt” [46, tr.174]
Từ cách tiếp cận đó, có thể hiểu Cán bộ chủ chốt (CBCC) là người cóchức vụ, nắm giữ các vị trí quan trọng, có tác dụng làm nồng cốt trong các tổchức thuộc hệ thống bộ máy của một cấp nhất định; người được giao đảm đươngcác nhiệm vụ quan trọng để lãnh đạo, quản lý, điều hành bộ máy thực hiện chứcnăng nhiệm vụ được giao; chịu trách nhiệm trước cấp trên và câp mình về lĩnhvực công tác được giao
Cán bộ chủ chốt có những đặc trưng cơ bản sau:
- Là người có vị trí quan trọng, giữ vai trò quyết định trong việc xác địnhphương hướng, mục tiêu, phương pháp công tác; đề ra các quyết định và tổ chứcthực hiện tốt các quyết định của cấp mình hoặc cấp trên giao
Trang 14- Là người giữ vai trò đoàn kết, tập hợp, phát huy sức mạnh của quầnchúng thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị và xây dựng tổ chức vững mạnh.
- Là người kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh, uốn nắn những biểuhiện lệch lạc; bổ sung điều chỉnh kịp thời những giải pháp mới khi cần thiết; rútkinh nghiệm, tổng kết thực tiễn để bổ sung, hoàn chỉnh lý luận
- Là người đại diện một tổ chức, một tập thể… chủ yếu do bổ nhiệm, phêchuẩn hoặc bầu cử, giữ một chức vụ trọng yếu trong cơ quan Đảng, chính quyền(vị trí cấp trưởng, cấp phó); trưởng, phó các đoàn thể và là những người chịutrách nhiệm trước cấp trên và cấp mình về mọi hoạt động của địa phương, đơn
vị hoặc lĩnh vực công tác được đảm nhận
1.1.1.3 Khái niệm cán bộ chủ chốt cấp huyện
Theo Hiến pháp Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013,
hệ thống hành chính nước ta được tổ chức thành 4 cấp gồm: Cấp Trung ương,cấp tỉnh, cấp huyện và cấp cơ sở Theo đó, cấp huyện là cấp hành chính thứ 3trong hệ thống hành chính ở nước ta, có vai trò quan trọng trong chỉ đạo, hướngdẫn trực tiếp các xã thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng vàpháp luật của Nhà nước ở địa phương, đặc biệt là chỉ đạo phát triển toàn diệncác mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và công tác xâydựng Đảng trên địa bàn huyện
- Cấp huyện có chức năng:
Cụ thể hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật củaNhà nước, Nghị quyết, chủ trương và nhiệm vụ chính trị của tỉnh phù hợp vớiđiều kiện, hoàn cảnh cụ thể của địa phương; lãnh đạo, chỉ đạo các ngành, cấp cơ
sở, các đoàn thể và toàn dân thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội,quốc phòng, an ninh trên địa bàn, góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chiến lượcxây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước
Trang 15Kết hợp quản lý chặt chẽ giữa quản lý theo ngành với quản lý theo lãnhthổ đối với các hoạt động kinh tê - xã hội trên địa bàn lãnh thổ theo phân cấp.Cấp huyện quản lý trực tiếp và toàn diện các xã, phường, thị trấn trên địa bàn vàchịu sự lãnh đạo, chỉ đạo về mọi mặt của cấp tỉnh và Trung ương.
- Cấp huyện có nhiệm vụ:
Xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, kếhoạch ngân sách tài chính hằng năm trình Hội đồng nhân dân (HĐND) huyệnthông qua trước khi trình Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh, HĐND tỉnh phê duyệt
Tổ chức tuyên truyền giáo dục pháp luật, kiểm tra việc chấp hành Hiếnpháp, pháp luật ở cơ sở Tổ chức chỉ đạo công tác thi hành án, công tác kiêm tra,thanh tra Nhà nước Tổ chức tiếp dân, đối thoại với công dân, giải quyết kịp thờinhững đơn thư tố cáo, khiếu nại của công dân; quyết định xử lý vi phạm hànhchính theo quy định của pháp luật Chính quyền phải chú trọng phát huy côngtác hòa giải cơ sở
Hướng dẫn, chỉ đạo việc thi hành các chủ trương, chính sách, thi hànhpháp luật, ban hành các quyết định, chỉ thị, nghị quyết và tổ chức thực hiện
Xây dựng chính quyền vững mạnh, thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nướcđối với các tổ chức kinh tế; quản lý hành chính Tổ chức bầu cử Quốc Hội,HĐND theo quy định của pháp luật Quản lý công tác tổ chức, biên chế, laođộng theo phân cấp
Như vậy, cấp huyện là đơn vị hành chính độc lập có đầy đủ bộ máyĐảng, chính quyền, đoàn thể nhân dân Hệ thống chính trị cấp huyện đóng vaitrò là khâu trung gian, là cầu nối trong quy trình lãnh đạo, quản lý từ Trungương và tỉnh đến cơ sở
Từ cách tiếp cận đó và khái niệm cán bộ chủ chốt, có thể hiểu CBCC cấphuyện là những người đứng đầu các tổ chức chính trị, xã hội, các phòng, ban,ngành của huyện; là những người lãnh đạo, quản lý, tổ chức thực hiện chủ
Trang 16trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; đồng thời,cũng là những người phát hiện, khái quát những khả năng sáng tạo, những nhân
tố mới từ cơ sở, từ nhân dân để góp phần hoàn thiện chủ trương, đường lối,chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước
Trên cơ sở quy định của luật cán bộ, công chức và các văn bản quy địnhcủa Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấphuyện hiện nay bao gồm các chức danh:
+ Bí thư, Phó bí thư Huyện ủy;
+ Chủ tịch, Phó chủ tịch HĐND huyện;
+ Chủ tịch, Phó chủ tịch UBND huyện;
+ Ủy viên Ban Thường vụ Huyện ủy;
+ Ủy viên Ban chấp Đảng bộ huyện (Huyện ủy viên);
+ Trưởng, phó các Ban xây dựng Đảng, Văn phòng Huyện ủy và Trungtâm bồi dưỡng chính trị huyện;
+ Trưởng, phó các cơ quan Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị
-xã hội huyện;
+ Trưởng, phó các cơ quan, đơn vị chuyên môn thuộc UBND huyện, đơn
vị sự nghiệp trực thuộc huyện;
+ Trưởng, phó các cơ quan, đơn vị ngành dọc đóng chân trên địa bànhuyện
Cán bộ chủ chốt cấp huyện là người có nhiệm vụ định hướng, hướng dẫncho cấp cơ sở cũng như các phòng, ban, ngành chuyên môn cấp huyện về cáclĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, xây dựng hệ thốngchính trị …; chỉ đạo việc triển khai kịp thời có hiệu quả các chủ trương, đườnglối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến tận cơ sở, đến mỗi ngườidân trong phạm vi địa bàn của huyện
Trang 17Hoạt động lãnh đạo, quản lý của người CBCC cấp huyện phải định rađược những quyết định đúng đắn, thể hiện ý chí của người cán bộ chủ chốt, phảnánh được sự liên kết giữa các ngành, các lĩnh vực thành một tổng thể các quan
hệ ở tầm khái quát cao Vì vậy, người CBCC cấp huyện, một mặt phải nắm chắcđường lối, chủ trương, chính sách của cấp trên; mặt khác phải am hiểu thực tế,tình hình địa phương, cơ quan, đơn vị mình phụ trách để qua đó triển khai, vậndụng một cách đúng đắn và phù hợp quan điểm chỉ đạo của cấp trên vào thựctiễn địa phương, vào lĩnh vực trực tiếp lãnh đạo và quản lý
- Đội ngũ CBCC cấp huyện có đặc điểm chủ yếu:
Cán bộ chủ chốt cấp huyện là cán bộ, công chức nên thuận lợi trong việcthực hiện chính sách cán bộ theo quy định của Nhà nước, tạo sự yên tâm côngtác, gắn bó lâu dài với ngành, địa phương
Hầu hết đội ngũ CBCC cấp huyện trưởng thành trong thực tiễn ở cơ sở
Do đó, có bản lĩnh chính trị vững vàng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng,công cuộc đổi mới đất nước và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội; nắm vữngđường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệt tình, tâm huyết,trách nhiệm cao với công việc, có kinh nghiệm công tác, khả năng tuyên truyềnvận động quần chúng, được nhân dân tin yêu, tín nhiệm Số cán bộ trẻ được đàotạo cơ bản, kế thừa truyền thống cách mạng của dân tộc, địa phương, năng động,tiếp cận, thích nghi với cái mới nhanh; được các cán bộ hưu trí, những cán bộ đitrước hướng dẫn hổ trợ nên họ trưởng thành, trở thành nguồn cán bộ lãnh đạocao hơn ở địa phương hoặc cung cấp nguồn cán bộ cho huyện, tỉnh, trung ương
Đội ngũ CBCC cấp huyện hoạt động trong điều kiện công nghiệp hóa,hiện đại hóa (CNH, HĐH) nông nghiệp nông thôn, kinh tế ngày càng phát triển,với đòi hỏi yêu cầu ngày càng cao, cho nên họ luôn tìm tòi, sáng tạo trong cáchoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội, quốc phòng, an ninh, luôn cố gắn
Trang 18phấn đấu vươn lên đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và phát triển quêhương, đất nước.
1.1.2 Vị trí, vai trò của cán bộ chủ chốt cấp huyện
Khi đề cập về vấn đề cán bộ, C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin đã khẳngđịnh vị trí, vai trò đặt biệt quan trọng của cán bộ đối với việc nâng cao năng lựclãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng và với thành công của sự nghiệp cách mạngdưới sự lãnh đạo của Đảng
C.Mác cho rằng: “Muốn thực hiện tư tưởng thì cần có những con người
sử dụng lực lượng thực tiễn” [36, tr.181]
V.I.Lênin cũng khẳng định: “Trong lịch sử, chưa hề có một giai cấp nàogiành được quyền thống trị, nếu nó không đào tạo ra được trong hàng ngũ củamình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiền phong có đủ khả năng tổ chức
và lãnh đạo phong trào” [34, tr.473]
Sau năm năm trực tiếp lãnh đạo xây dựng và bảo vệ Nhà nước Xôviếtnon trẻ, V.I.Lênin càng thấy rõ vai trò quan trọng của đội ngũ cán bộ Ngườinhấn mạnh: nếu không có đội ngũ cán bộ tốt “thì tất cả mọi mênh lệnh và quyếtđịnh sẽ chỉ là mớ giấy lộn” [34, tr.449] Để có được đội ngũ cán bộ có trình độquản lý Nhà nước, quản lý kinh tế, quản lý xã hội, đáp ứng yêu cầu xây dựng đấtnước, V.I.Lênin đã xem trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, lựa chọn, đề bạt cán
bộ vào các cương vị công tác, thường xuyên kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụcủa họ, chú ý giáo dục, rèn luyện, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng vànăng lực công tác cho cán bộ, chống bệnh quan liêu, xa dân, thoái hóa, biếnchất
Ở nước ta, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình Chủ tịch
Hồ Chí Minh luôn chú trọng đến cán bộ và công tác cán bộ, nhằm xây dựng độingũ cán bộ đủ sức đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc,thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên Chủ nghĩa xã hội
Trang 19Về vị trí của cán bộ, chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, cán bộ là dâychuyền của bộ máy Đảng, Nhà nước, đoàn thể nhân dân; cán bộ là người đưađường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta đến với nhân dân; là người vậnđộng tất cả mọi người thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách của Đảng vàNhà nước cũng như chủ trương của các đoàn thể nhân dân Người dạy rằng: Cán
bộ là cái dây chuyền của bộ máy Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thìđộng cơ dù có tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng tê liệt Trong quan niệm củaNgười, khi nói cán bộ là dây chuyền của bộ máy thì không có nghĩa là xếp cán
bộ vào vị trí trung gian, mà cán bộ luôn luôn ở trong phong trào cách mạng củađất nước, cán bộ là lực lượng trung tâm của phong trào cách mạng, luôn luôn đitiên phong lôi cuốn cả phong trào cách mạng phát triển
Về vai trò của cán bộ, chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Cán bộ là cáigốc của mọi công việc”, “công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốthay kém” [37, tr.269-273] Quần chúng nhân dân là người làm nên lịch sử.Nhưng mặt khác, những cán bộ lãnh đạo, quản lý lại là người đầu tàu, có tácdụng hướng dẫn, tập hợp, vận động nhân dân để hành động đạt mục tiêu củacách mạng Theo chủ tịch Hồ Chí Minh vai trò của người cán bộ được thể hiệntrong bốn mối quan hệ chủ yếu: cán bộ với đường lối chính sách, cán bộ với tổchức bộ máy, cán bộ với công việc và cán bộ với quần chúng Trong quan niệmcủa Chủ tịch Hồ Chí Minh, cán bộ không chỉ là người vạch ra đường lối mà còn
có vai trò quyết định trong việc tổ chức thực hiện đường lối đó Vì vậy, Ngườiyêu cầu cán bộ phải sâu sát quần chúng, nắm bắt kịp thời và phản ánh tình hìnhđời sống, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân với Đảng và Nhà nước để quyếtđịnh đường lối, chủ trương, chính sách hợp lòng dân Đồng thời Người cũng yêucầu mỗi cán bộ phải là người lãnh đạo, dẫn dắt quần chúng nhân dân thực hiệnmục tiêu, lý tưởng của Đảng Cán bộ phải là người tận tụy phục vụ nhân dân,
Trang 20đem lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân Cán bộ phải là ngườilãnh đạo, là đầy tớ thật trung thành của nhân dân.
Trong tiến trình cách mạng Việt Nam, nhất là qua hơn 30 năm thực hiệnđường lối đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, đất nướcbước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH Để thực hiện thắng lợi mục tiêu củathời kỳ này, Đảng ta đã xây dựng chiến lược cán bộ Trong đó, Đảng khẳngđịnh: “Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền vớivận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tácxây dựng Đảng” [17, tr.66] Trong khi khẳng định vai trò quan trọng của cán bộ,Đảng cũng đề ra mục tiêu chung cho công tác cán bộ đó là: “Xây dựng đội ngũcán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức, lối sống lành mạnh, khôngquan liêu, tham nhũng, lãng phí; có tư duy đổi mới, sáng tạo, có kiến thứcchuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đạihóa; có tinh thần đoàn kết hợp tác, ý thức tổ chức lỷ luật cao và phong cách làmviệc khoa học, tôn trọng tập thể gắn bó với nhân dân dám nghĩ, dám làm, dámchịu trách nhiệm” [18, tr.258]
Có thể khẳng định rằng, mọi cán bộ dù ở vị trí nào đi chăn nữa cũng đều
có những vai trò nhất định đối với sự thành công hay thất bại của công cuộc xâydựng và phát triển đất nước, vì đây là lực lượng tinh túy nhất của xã hội, có vaitrò cực kỳ quan trọng của HTCT nước ta Vai trò của cán bộ cấp huyện, đặt biệt
là CBCC cấp huyện được thể hiện là:
- Thứ nhất: Cán bộ chủ chốt đây là một lực lượng quan trọng trong hệ
thống chính trị, đóng vai trò chủ đạo trong công cuộc đẩy mạnh CNH, HĐH đấtnước ở địa bàn huyện Một huyện có đội ngũ CBCC đầy đủ phẩm chất chính trị,trình độ chuyên môn và năng lực, có tinh thần trách nhiệm cao, sẳn sàng cốnghiến cho sự nghiệp đất nước là một huyện không ngừng phát triển, vững mạnh.Bởi vì, đội ngũ CBCC chính là lực lượng nòng cốt, luôn đóng vai trò chủ đạo
Trang 21thực hiện các nhiệm vụ quan trọng trong mỗi giai đoạn lịch sử phát triển củahuyện.
- Thứ hai: Cán bộ chủ chốt là lực lượng nòng cốt trong HTCT cấp huyện,
có nhiệm vụ hoạch định các chủ trương, chính sách và thực hiện đường lối,chính sách của Đảng, Nhà nước trở thành thực tiễn và tiếp thu nguyện vọng củanhân dân, nắm bắt những yêu cầu thực tiễn của cuộc sống để phản ánh kịp thờivới cấp trên Giúp cho Đảng và Nhà nước đề ra những chủ trương, chính sáchsát với thực tiễn
- Thứ ba: Đội ngũ CBCC là nguồn nhân lực quan trọng có vai trò quyết
định trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HTCT cấp huyện và
cơ sở, là một trong những nguồn nhân lực quan trọng trong thực hiện công cuộcCNH, HĐH đất nước
- Thứ tư: Tuy không trực tiếp hàng ngày với người dân như cấp cơ sở,
nhưng đội ngũ CBCC đóng vai trò quan trọng trong chỉ đạo, điều hành, giámsát, kiểm tra cấp cơ sở thực hiện nghị quyết, quyết định của tỉnh, Trung ương
Thực tiễn cách mạng ở nước ta cho thấy, ở nơi nào có đội ngũ cán bộ tốt,nhất là CBCC thì ở địa phương đó phong trào cách mạng quần chúng phát triểnmạnh mẽ, kinh tế - xã hội phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dânđược cải thiện và nâng lên Vì thế, bước vào thời kỳ đổi mới, tại Đại hội VIĐảng ta khẳng định: Đổi mới cán bộ lãnh đạo các cấp là mắt xích quan trọngnhất mà Đảng ta phải nắm chắc để thúc đẩy những cuộc cải cách có ý nghĩa cáchmạng Đại hội XII Đảng ta khẳng định: “Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chiến lượccán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [20, tr.205]
1.2 Chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
1.2.1 Chất lượng và các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
- Chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
Trang 22Dưới mỗi cách tiếp cận khác nhau thì quan điểm về “chất lượng” cũngđược hiểu khác nhau Theo Từ điểm tiếng Việt, chất lượng được xem là: “Cáitạo nên phẩm chất, giá trị của mỗi con người, một sự vật, một sự việc” [46,tr.144] Đây là cách đánh giá một con người, một sự việc, một sự vật trong cáiđơn nhất, cái tính độc lập của nó
Cũng có thể hiểu chất lượng theo một cách khác: Chất lượng là mộtphạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật, chỉ rõ nó là cái
gì, tính ổn định tương đối của sự vật để phân biệt nó với sự vật khác Chất lượng
là đặc tính khách quan của sự vật, biểu hiện ra bên ngoài qua các thuộc tính Nó
là cái liên kết các thuộc tính của sự vật lại làm một, gắn bó với sự vật như mộttổng thể, bao quát toàn bộ sự vật và không tách khỏi sự vật
Từ cách tiếp cận trên, có thể hiểu chất lượng đội ngũ cán bộ là khả nănggiải quyết các vấn đề thuộc tất cả các lĩnh vực, khả năng thỏa mãn các yêu cầucủa tổ chức về yêu cầu của đời sống chính trị, hành chính
Việc đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ được dựa trên tiêu chuẩn của độingũ cán bộ Tiêu chuẩn cán bộ đó là những quy định cụ thể các yêu cầu về trình
độ, năng lực, phẩm chất đạo đức … của người cán bộ theo những tiêu chí nhấtđịnh đối với từng chức danh cụ thể Mặt khác, để đánh giá chất lượng đội ngũcán bộ, cần nói tới chất lượng của mỗi cán bộ vì mỗi cán bộ là một phần, một bộphận của đội ngũ cán bộ
Như vậy, chất lượng cán bộ là tổng hợp những phẩm chất nhất định vềsức khỏe, trí tuệ khoa học, chuyên môn nghề nghiệp, phẩm chất đạo đức, ý chí,năng lực và khả năng thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ được giao Trong thời kỳCNH, HĐH đất nước yêu cầu chất lượng đối với cán bộ ngày càng cao, đòi hỏingười cán bộ phải gương mẫu, đi tiên phong về lý luận và thực hiện, có tinh thần
kỷ luật rất cao, có tư duy khoa học, lý luận sắc bén, dám nghĩ, dám làm, dámchịu trách nhiệm, luôn gắn bó với tập thể, với cộng đồng, có kỹ năng tốt việc kết
Trang 23hợp tri thức khoa học, kinh nghiệm, kỹ năng thực tiễn một cách nhạy bén, linhhoạt, đồng thời luôn chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đường lối, chính sách,pháp luật của Đảng và Nhà nước.
Chất lượng của cán bộ ngoài những yếu tố nêu trên còn phụ thuộc vào cơcấu đội ngũ cán bộ, đó là tỷ lệ hợp lý giữa các độ tuổi, giữa nam và nữ
Mỗi cán bộ không tồn tại một cách biệt lập mà phải đặt trong một chỉnhthể thống nhất của cả đội ngũ cán bộ Vì vậy quan niệm chất lượng đội ngũ cán
bộ phải được đặt trong mối quan hệ giữa chất lượng của từng cán bộ với chấtlượng của đội ngũ cán bộ
Bên cạnh đó cũng cần phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa chất lượng và
số lượng đội ngũ cán bộ Chỉ khi nào hai mặt này có quan hệ hài hòa mới tạonên sức mạnh đồng bộ của cả đội ngũ
Từ những phân tích nêu trên, có thể hiểu chất lượng đội ngũ CBCC cấphuyện là chỉ tiêu tổng hợp chất lượng của từng cán bộ chủ chốt cấp huyện, thểhiện qua phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ, năng lực, kỹ năng công tác, chấtlượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ được phân công của mỗi cán bộ cũngnhư cơ cấu hợp lý về độ tuổi, số lượng đội ngũ cán bộ bảo đảm thực hiện chứcnăng, nhiệm vụ chính trị của địa phương
- Các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
Căn cứ vào Quy chế đánh giá cán bộ, công chức ban hành kèm theoQuyết địng số 286-QĐ/TW ngày 8-2-2010 của Bộ Chính trị; Nghị định số56/2015/NĐ-CP ngày 9-6-2015 của Chính phủ về đánh giá và phân loại cán bộ,công chức, viên chức; Hướng dẫn số 27-HD/BTCTW ngày 25-9-2014 của Ban
Tổ chức Trung ương về kiểm điểm tập thể, cá nhân và đánh giá phân loại chấtlượng tổ chức cơ sở đảng và đảng viên hằng năm Chất lượng đội ngũ CBCCcấp huyện được đánh giá thể hiện qua các tiêu chí chủ yếu sau:
+ Về phẩm chất chính trị:
Trang 24Tiêu chuẩn hàng đầu của cán bộ chủ chốt, cán bộ lãnh đạo là phải có lậptrường tư tưởng chính trị vững vàng, kiên định và quyết tâm thực hiện thắng lợi
sự nghiệp đổi mới; kiên quyết đấu tranh bảo vệ đường lối, quan điểm của Đảng,
cụ thể là: Trước sự kiện lớn xảy ra trên thế giới và những diễn biến khó khăntrong nước, biết phân tích đúng sai, dám đấu tranh bảo vệ đường lối, quan điểmcủa Đảng, không mơ hồ, bi quan, dao động Chấp hành nghiêm kỷ luật Đảng,gương mẫu chấp hành pháp luật của Nhà nước, những quy định của tập thể, giáodục thuyết phục cán bộ xung quanh chấp hành Không lợi dụng những sơ hở củapháp luật, cơ chế quản lý để làm sai trái gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước
và tập thể Có ý thức đấu tranh bảo vệ danh dự, uy tín của cách mạng, của Đảng
và Nhà nước, của ngành, đơn vị và cá nhân
+ Về phẩm chất đạo đức:
Cán bộ nói chung, đặc biệt là cán bộ chủ chốt phải có đạo đức cáchmạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, có ý thức tổ chức kỷ luật, giữ gìnđoàn kết trong Đảng, trong tổ chức, gắn bó với quần chúng Thể hiện cụ thểtrên các mặt sau đây: Có mối quan hệ mật thiết với quần chúng và có ý thứctrách nhiệm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân Không tham ô,hối lộ, lãng phí của công Có ý thức tiết kiệm và bảo vệ tài sản, tiền bạc củaĐảng, Nhà nước, của tập thể Không vi phạm chính sách, chế độ đã quy định, cótinh thần đấu tranh chống tiêu cực và gương mẫu chấp hành đúng pháp luật vàchính sách của Đảng, Nhà nước (kể cả vợ, chồng, con trong gia đình) Không tựcao, tự đại, thu vén cá nhân, không cục bộ, bản vị Sống trung thực, lành mạnh,nhân ái, được quần chúng tin tưởng, tín nhiệm
Phẩm chất đạo đức đây là một tiêu chí rất quan trọng để đánh giá chấtlượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện Khi bàn về đạo đức cách mạng, HồChí Minh đòi hỏi mỗi người cách mạng phải có đạo đức làm nền tảng mới hoàn
thành nhiệm vụ Với yêu cầu đó, Hồ Chí Minh nêu ra những điểm lớn của đạo
Trang 25đức mà người đảng viên phải giữ gìn: Tuyệt đối trung thành với Đảng với nhândân Ra sức phấn đấu để thực hiện mục tiêu của Đảng Vô luận trong hoàn cảnhnào cũng quyết tâm chống mọi kẻ địch, luôn luôn cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu,quyết không chịu khuất phục, không chịu cuối đầu Vô luận trong hoàn cảnh nàocũng phải đặt lợi ích của Đảng lên trên hết Hòa mình với quần chúng thành mộtkhối, tin quần chúng, hiểu quần chúng, lắng nghe ý kiến của quần chúng
Đặt lợi ích của tập thể, đất nước lên lợi ích cá nhân là chuẩn mực đạo đứccao nhất mà Hồ Chí Minh yêu cầu ở mỗi đảng viên, đồng thời còn là thước đo,
là tiêu chí để đánh giá phẩm chất cách mạng của người cán bộ, đảng viên trongcác giai đoạn cách mạng, đặc biệt là trong sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh CNH,HĐH và hội nhập quốc tế hiện nay
+ Về năng lực lãnh đạo, quản lý
Năng lực là toàn bộ những khả năng vốn có, những phẩm chất, đặc tính tâm
- sinh lý của con người đảm bảo cho việc thực hiện một hoạt động nhất định
Theo Hồ Chí Minh: Năng lực con người không phải hoàn toàn do tựnhiên mà có, mà một phần lớn do công tác, do luyện tập mà có Vì thế, năng lựckhông chỉ là tư chất bẩm sinh thuần tuý vốn có của con người, mà là kết quả của
sự phối hợp những tư chất bẩm sinh vốn có với sự rèn luyện, tu dưỡng, học tậpthông qua hoạt động thực tiễn của con người
Như vậy, cán bộ lãnh đạo nói chung, CBCC nói riêng dù ở cấp nào cũngphải có năng lực Trong đó, năng lực tư duy lý luận và năng lực tổ chức thựctiễn là hai nhân tố quan trọng nhất Năng lực tư duy lý luận là tổng thể tri thức,phương pháp luận của chủ thể đáp ứng yêu cầu phát triển, nhận thức nhanhnhạy, đúng đắn về những vấn đề thực tiễn ở cấp độ lý luận, giúp cho CBCC cấphuyện có những phản ứng linh hoạt, khả năng vận dụng sáng tạo lý luận vàothực tiễn nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động lãnh đạo, quản lý Năng lực tổchức hoạt động thực tiễn là năng lực tổ chức vận hành bộ máy HTCT, có nhiệm
Trang 26vụ xác định hoạt động nhịp nhàng, chặt chẽ, có hiệu lực, hiệu quả nhằm hiệnthực hoá những mục tiêu đề ra Năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn của độingũ CBCC cấp huyện được biểu hiện cụ thể đó là: khả năng thu nhập và xử lýthông tin trên các lĩnh vực của đời sống xã hội ở cấp huyện một cách nhanhchóng và có hiệu quả cụ thể, thiết thực Có khả năng tổ chức bộ máy, phối hợpcác lực lượng, các bộ phận, cá nhân thực hiện nhiệm vụ đặt ra ở cấp huyện.CBCC ở cấp huyện phải có tư duy tổ chức phối hợp các bộ phận trên cơ sở pháthiện ra những điểm mạnh, hạn chế của cán bộ để bố trí phù hợp và phát huyđược năng lực, sở trường Phải là trung tâm đoàn kết, thu hút cán bộ và nhân dântạo nên sức mạnh tổng hợp thực thi những nhiệm vụ địa phương, của ngành, đơnvị.
Cán bộ chủ chốt cấp huyện phải có năng lực toàn diện, ngoài ra phải cónăng lực sáng tạo, tính quyết đoán và năng lực làm việc với con người
Năng lực sáng tạo của cán bộ đó là khả năng vận dụng tri thức lý luận vàkhoa học vào thực tiễn một cách linh hoạt, không máy móc, rập khuông Tínhquyết đoán, đó là khả năng nắm bắt, phát hiện vấn đề, ban hành những quyếtđịnh quả quyết, dứt khoát, phù hợp Năng lực làm việc với con người là khảnăng nắm bắt được tâm lý, tư tưởng của đối tượng thông qua giao tiếp để chuyểnđược chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống thông quacon người Người CBCC cấp huyện phải xây dựng được các mối quan hệ, kếtnối, thu hút mọi người tham gia vào công việc chung Có thái độ hòa nhã, cư xửhài hòa, tôn trọng nhân dân, hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, thôngcảm lắng nghe ý kiến, hiến kế của nhân dân Biết tự phê bình và phê bình, pháthuy sáng kiến nhân dân, nghiêm khắc với những sai phạm, tiêu cực
Cán bộ có năng lực phải thể hiện việc vận dụng đúng đắn đường lối,chính sách của Đảng và Nhà nước, chủ động sáng tạo, tham gia các quyết địnhcủa tập thể và tổ chức thực hiện có hiệu quả
Trang 27Năng lực lãnh đạo, quản lý đây cũng là một yếu tố rất quan trọng đối vớiđội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện Chính năng lực quyết định hiệu quả côngviệc của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện.
Đối với cán bộ chủ chốt cấp huyện, năng lực thường bao gồm những tốchất cơ bản về đạo đức cách mạng, về tinh thần phục vụ nhân dân, về trình độkiến thức về pháp luật, kinh tế, văn hóa, xã hội Sự am hiểu và nắm vữngđường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, thành thạo nghiệp vụ chuyên môn,
kỹ thuật xử lý thông tin để giải quyết các vấn đề đặt ra trong việc quản lý cácmặt công tác một cách khôn khéo, dứt khoát, hợp lòng dân và không trái phápluật
+ Về kiến thức và năng lực chuyên môn
Trình độ hiểu biết, tích lũy kinh nghiệm thực tiễn, tổ chức thực hiện cóhiệu quả nhiệm vụ được phân công
Năng lực sở trương công tác được phát huy, có sáng kiến đề xuất vềchính sách, chủ trương, kỹ thuật, nghiệp vụ chuyên môn
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ là điều kiện tiên quyết trong thực hiệncác nhiệm vụ và tạo ra sản phẩm công việc Trình độ là mức độ về sự hiểu biết,
về kỹ năng được xác định hoặc đánh giá theo tiêu chuẩn nhất định nào đó thểhiện ở văn bằng chứng chỉ mà mỗi công chức nhận được thông qua quá trìnhhọc tập
Năng lực của người cán bộ quyết định sức mạnh để có thể hoàn thànhcông việc với mục đích cuối cùng là hiệu quả, được thể hiện ở các mặt như:
trình độ văn hóa, kiến thức quản lý nhà nước, trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
Trình độ văn hóa là nền tảng cho nhận thức, tiếp thu đường lối, chủtrương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và tạo điều kiện thuận lợicho việc áp dụng chủ trương, chính sách trong thực tiễn
Trình độ quản lý hành chính nhà nước: Quản lý nhà nước là sự tác động
Trang 28mang tính tổ chức lên các quan hệ xã hội, đó là thủ pháp mà nhà quản lý sửdụng trong phạm vi quyền hạn, nhiệm vụ của mình để giải quyết các vụ việc cụthể đặt ra Hoạt động quản lý vừa được coi là một khoa học, vừa là nghệ thuật.
Để thực hiện được các hoạt động này, đòi hỏi đội ngũ cán bộ huyện cần phảiđược đào tạo, bồi dưỡng những kiến thức cơ bản về quản lý nhà nước thì mới cóđược những kỹ năng, phương pháp thực hiện nhiệm vụ được giao
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: Được hiểu là trình độ được đào tạo ởcác lĩnh vực khác nhau theo cấp độ: Sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học Đó lànhững kiến thức mà nhà trường trang bị cho người học theo các chuyên ngànhnhất định được thể hiện qua hệ thống bằng cấp Các cơ quan cấp huyện là nơitrực tiếp thực hiện mọi hoạt động quản lý, giải quyết mọi tình huống phát sinhtrên thực tế Nếu đội ngũ cán bộ huyện không có chuyên môn, nghiệp vụ, chỉlàm theo kinh nghiệm hoặc giải quyết mang tính chắp vá, tùy tiện chắc chắn sẽhiệu quả không cao thậm chí còn mắc sai phạm nghiêm trọng
+ Về chất lượng và hiệu quả lãnh đạo, quản lý công việc được giao
Kỹ năng giải quyết công việc: Kỹ năng là khả năng vận dụng những kiếnthức thu nhận được trong một lĩnh vực nào đó vào thực tế, kỹ năng công việcbao giờ cũng gắn với một hoạt động cụ thể ở một lĩnh vực cụ thể như kỹ năng raquyết định, kỹ năng phối hợp, kỹ năng xây dựng các văn bản Đây là sản phẩmcủa quá trình tư duy kết hợp với việc tích lũy kinh nghiệm thông qua đào tạo,bồi dưỡng, rèn luyện, công tác
Kỹ năng nghề nghiệp là tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng cán
bộ khi thực thi nhiệm vụ, cán bộ cần có những kỹ năng nhất định để thực thinhiệm vụ Tuy nhiên, có những kỹ năng cần thiết cho mọi cán bộ và có những
kỹ năng không thể thiếu đối với một tập thể cán bộ nhất định phụ thuộc vào tínhchất công việc mà họ đảm nhận
Trang 291.2.2 Các yếu tố để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
1.2.2.1 Đào tạo, bồi dưỡng
Nhiệm vụ hàng đầu của mọi phong trào cách mạng, mọi tổ chức cáchmạng là phải đề ra sức đào tạo và bồi dưỡng cán bộ một cách có hệ thống, đồngthời cán bộ phải tự trau dồi, tự rèn luyện qua thực tiễn công tác, kết hợp học tậptại trường lớp Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: Huấn luyện cán bộ là công việcgốc của Đảng
Nghị quyết trung ương ba (khóa VIII), Luât cán bộ, công chức năm 2008,Nghị quyết đại hội IX của Đảng đã nêu những định hướng cơ bản về đào tạo,bồi dưỡng cán bộ, công chức trong giai đoạn hiện nay:
Về mục tiêu: Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức các cấp từ Trung ương
đến cơ sở, đặc biệt là cán bộ đứng đầu, có phẩm chất và năng lực, có bản lĩnhchính trị vững vàng trên cơ sở lập trường giai cấp công nhân, đủ về số lượng,đồng bộ về cơ cấu, bảo đảm sự chuyển tiếp liên tục và vững vàng giữ các thế hệcán bộ nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, giữ
vững độc lập tự chủ, đi lên chủ nghĩa xã hội Bảo đảm có đủ nguồn cán bộ để
mỗi nhiệm kỳ có thể đổi mới khoảng 30%-40% số cán bộ lãnh đạo Đảng, Nhànước, đoàn thể các cấp, cán bộ lãnh đạo lực lượng vũ tranh Phấn đấu đến năm
2020 số người có trình độ đại học, cao đẳng trở lên bằng khoảng 4% dân số cảnước Từ sau năm 2005 trở đi, nói chung những cán bộ chủ chốt dưới 45 tuổi từcấp huyện trở lên ít nhất phải có trình độ đại học về chuyên môn cao cấp về lýluận chính trị
Về yêu cầu: Đào tạo, bồi dưỡng nhằm làm cho cán bộ, công chức có đủ
các tiêu chuẩn qui định đối với từng ngạch công chức, từng chức danh cán bộ.Đào tạo, bồi dưỡng đúng mục tiêu khắc phục hẩng hụt về trình độ chuyên môn,hạn chế về năng lực quản lý, trang bị mới những kỹ năng, kiến thức cơ bản về
Trang 30chuyên môn, nghiệp vụ, quản lý Mỗi cán bộ, công chức phải có kế hoạch học
tập Tinh thần và kết quả học tập là một tiêu chuẩn để xem xét đề bạt, bổ nhiệmcán bộ
Nội dung đào tạo, bồi dưỡng cán bộ: Lấy tiêu chuẩn cán bộ làm căn cứ
xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng thống nhất trong hệ thống các trường.Nội dung đào tạo phải thiết thực, phù hợp với yêu cầu đối với từng loại cán bộ;chú trọng cả phẩm chất đạo đức và kiến thức, cả lý luận và thực tiễn; bồi dưỡng
kiến thức cơ bản và thực hành Chú trọng bồi dưỡng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật củaNhà nước, các kiến thức về lịch sử, địa lý, văn hóa Bồi dưỡng kiến thức về quản
lý Nhà nước, quản lý xã hội, quản lý kinh tế, công nghệ, chuyên môn nghiệp vụ,phong cách lãnh đạo…
Phương thức đào tạo, bồi dương cán bộ: Kết hợp đào tạo chính quy với
các hình thức khác cho từng loại cán bộ Mở rộng đào tạo trong nước, đồng thời
chú trọng đào tạo ở nước ngoài Nhà nước dành ngân sách thích đáng để cư cán
bộ giỏi đi nghiên cứu và học tập ở các nước phát triển Khuyến khích, tạo thuậnlợi cho các tổ chức, tập thể và cá nhân trong và ngoài nước tài trợ, đưa người đi
học ở nước ngoài Kết hợp việc đào tạo tại các trường lớp với việc rèn luyện qua thục tiễn công tác, trong lao động sản xuất, trong phong trào quần chúng Có chế
độ khuyến khích và bắt buộc đối với việc tự học, tự nghiên cứu Định kỳ kiểm
tra kiến thức và trình độ nghiệp vụ đối với từng loại cán bộ Có quy chế kiểm
soát việc sử dụng cán bộ sau đào tạo, bảo đảm làm đúng ngành nghề và chấphành sự phân công
Nghiên cứu sắp xếp hợp lý hơn hệ thống tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán
bộ của các cơ quan Đảng, Nhà nước, đoàn thể từ Trung ương đến địa phương
theo hướng tập trung, thống nhất, có chỉ đạo chặt chẽ
Trang 311.2.2.2 Cơ chế bổ nhiệm, luân chuyển
Theo Luật cán bộ, công chức: Bổ nhiệm là việc cán bộ, công chức đượcquyết định giữ một chức vụ lãnh đạo, quản lý hoặc một ngạch theo quy định củapháp luật
Bổ nhiệm cán bộ là việc cấp ủy có thẩm quyền ra quyết định giao chomột cán bộ giữ vị trí lãnh đạo, quản lý một cơ quan, đơn vị trong hệ thống chínhtrị trong thời gian nhất định
Bổ nhiệm cán bộ phải thực hiện đúng theo Điều lệ Đảng, pháp luật Nhànước, Điều lệ của các tổ chức Chính trị - xã hội và Quy chế bổ nhiệm cán bộ vàgiới thiệu cán bộ ứng cử (ban hành kèm theo Quyết định số 68-QĐ/TW ngày 04-07-2007 của Bộ Chính trị)
Việc bổ nhiệm cán bộ phải tuân thủ những nguyên tắc: Đảng thống nhất
lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ Tập thể lãnh đạo ở các cơ
quan có thẩm quyền xem xét, quyết định một cách đầy đủ trách nhiệm và quyền
hạn của từng thành viên, nhất là người đứng đầu cơ quan, đơn vị Phải xuất phát
từ yêu cầu, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị; phải căn cứ vào phẩm chất, đạo đức,
năng lực và sở trường của cán bộ Đảm bảo sự ổn định, kế thừa và phát triển của
đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của cơ quan, đơn vị
Trách nhiệm và thẩm quyền bổ nhiệm cán bộ: Người đứng đầu, các thành
viên cấp ủy, tổ chức đảng, lãnh đạo cơ quan, đơn vị đề xuất nhân sự và nhận xét,đánh giá cán bộ được đề xuất Nếu người được giới thiệu là cán bộ công táctrong cơ quan, đơn vị thì nói chung phải được quy hoạch vào chức danh bổ
nhiệm Tập thể cấp ủy, tổ chức đảng, lãnh đạo cơ quan, đơn vị thảo luận, nhận
xét, đánh giá cán bộ, quyết định hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét quyết
định Cá nhân, tập thể đề nghị bổ nhiệm phải chịu trách nhiệm về đề nghị của
mình
Điều kiện bổ nhiệm cán bộ gồm: Bảo đảm tiêu chuẩn chung của cán bộ
Trang 32quy định tại Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương khóa
VIII và tiêu chuẩn cụ thể của chức danh bổ nhiệm Có hồ sơ, lý lịch cán nhân đầy đủ, rõ ràng được cơ quan chức năng có thẩm quyền xác minh Tuổi bổ
nhiệm: Cán bộ các cơ quan trong hệ thống chính trị được đề nghị bổ nhiệm vào
vị trí lãnh đạo, quản lý lần đầu nói chung cần đủ tuổi để công tác trọn một nhiệm
kỳ Có đủ sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ được giao
Cán bộ bị kỷ luật từ khiển trách trở lên thì không được bổ nhiệm vào cácchức vụ cao hơn, trong thời gian ít nhất một năm kể từ khi có quyết định kỷ luật
Quy trình bổ nhiệm cán bộ: Phải thực hiện chặt chẽ quy trình, thủ tục
trong quá trình bổ nhiệm, qua các bước: trước hết phải trình cơ quan có thẩmquyền về yêu cầu, số lượng và dự kiến phân công công tác đối với cán bộ sẽđược bổ nhiệm Sau khi được cơ quan có thẩm quyền đồng ý về chủ trương mớithực hiện các bước tiếp theo Người đứng đầu và các thành viên cơ quan, đơn vị
đề xuất nhân sự dự kiến bổ nhiệm
Theo luật cán bộ, công chức: Luân chuyển là việc cán bộ, công chức lãnhđạo, quản lý được cử hoặc bổ nhiệm giữ một chức danh lãnh đạo, quản lý kháctrong một thời gian nhất định để tiếp tục được đào tạo, bồi dưỡng và rèn luyệntheo yêu cầu nhiệm vụ
Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 25-01-2002 của Bộ Chính trị về việc luânchuyển cán bộ lãnh đạo và quản lý nêu lên mục đích, yêu cầu và phương châm,nguyên tắc luân chuyển cán bộ hiện nay:
Mục đích, yêu cầu:
Tạo điều kiện để rèn luyện, bồi dưỡng, thử thách cán bộ, nhất là cán bộtrẻ, có triển vọng, giúp cán bộ trưởng thành nhanh hơn và toàn diện, vững vànghơn, đáp ứng yêu cầu cán bộ trước mắt và lâu dài của toàn bộ hệ thống chính trịcủa các cấp, các ngành, các lực lượng vũ trang
Tạo bước điều chỉnh việc bố trí cán bộ hợp lý hơn, tăng cường được cán
Trang 33bộ cho những nơi có nhu cầu cấp bách, nhất là cho cơ sở, cho nông thôn, một sốđịa bàn, đơn vị có nhiều khó khăn.
Tạo nên một trong những bước đột phá góp phần đổi mới sâu sắc công tácđào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý Làm cho việc luân chuyển cán bộdần trở thành việc làm bình thường, thành nền nếp thường xuyên, phá bỏ nhữngquan điểm và thói quen lạc hậu trong công tác cán bộ hiện nay, như khuynhhướng cục bộ, khép kín trong từng đơn vị, nhất là trong từng địa phương, tâm lýthỏa mãn, trì trệ của nhiều cán bộ chỉ muốn chọn nơi công tác dễ dàng, muốn ổnđịnh chức vụ hoặc lên chức nhưng không chịu nỗ lực học tập, phấn đấu nângcao trình độ và hiệu quả công tác; công việc trì trệ, kém hiệu quả, cán bộ uy tínthấp nhưng rất khó thay được người phụ trách bằng những cán bộ có uy tín vàkhả năng hơn; chính sách đãi ngộ còn mang tính bình quân
Phương châm, nguyên tắc:
Việc luân chuyển cán bộ phải được tiến hành vừa mạnh mẽ, vừa thậntrọng, giải quyết tốt mối quan hệ giữa luân chuyển và xây dựng đội ngũ cán bộchuyên môn sâu; vừa coi trọng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác, vừa coitrọng mục đích bồi dưỡng, rèn luyện cán bộ chuẩn bị đội ngũ cán bộ kế cận Nóichung chỉ luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý, không luân chuyển cán bộ làmcông tác chuyên môn, nghiệp vụ (trừ trường hợp nhằm mục đích tăng cường cán
bộ cho cơ sở, cho lĩnh vực hoặc địa bàn cần thiết)
Coi trọng công tác tư tưởng, làm cho cán bộ, đảng viên thông suốt về tưtưởng, thống nhất về nhận thức để tự giác, quyết tâm thực hiện; vừa làm tốt việcđộng viên, khuyến khích tính tự giác của cán bộ, vừa yêu cầu cán bộ, đảng viênnghiêm túc chấp hành quyết định điều, động luân chuyên của tổ chức
Thận trọng trong cách làm, phải chuẩn bị kỹ kế hoạch và lộ trình thựchiện từng bước, chuẩn bị tốt cả nơi cán bộ đi và nơi cán bộ đến, không làm ồ ạt,tràn lan, chạy theo số lượng Đối với các chức danh được điều động giữ các
Trang 34chức vụ phải thông qua bầu cử thì cấp ủy đảng phải lãnh đạo đảng đoàn các cơquan dân cử, các đoàn thể tổ chức thực hiện tốt quyết định của Đảng.
Chống tư tưởng cục bộ, khép kín trong từng ngành, từng địa phương, từngđơn vị, không muốn nhận người từ nơi khác đến; ngăn ngừa và kiến quyết đấutranh với những biểu hiện không lành mạnh như cô lập, gây khó khăn, làm giảm
uy tín người được điều động tới, hoặc lợi dụng việc luân chuyển cán bộ để đẩyngười trung thực, thẳng thắn, người có năng lực, nhưng không hợp với mình đinơi khác
1.2.2.3 Chế độ, chính sách cán bộ
Trong công tác cán bộ, thuật ngữ “chính sách cán bộ” được hiểu là những
kế hoạch, những giải pháp của Đảng, Nhà nước, thực hiện đối với cán bộ củamình, nhằm đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của đất nước trong từng giai đoạn cụ thể
Chính sách cán bộ ở đây được cụ thể bằng các biện pháp và cách thức tổchức thực hiện nhằm tuyển chọn, đào tạo, sử dụng, đãi ngộ cán bộ theo yêu cầucủa đất nước trong từng giai đoạn, nhằm đạt được hiệu quả cao nhất Nói cáchkhác, thì chính sách cán bộ là công cụ để làm sao phát huy được cao nhất khảnăng, năng lực của mỗi cán bộ trong từng nhiệm vụ được giao
Đặc trưng bao quát nhất của chính sách cán bộ là lấy con người làm đốitượng tác động để hoàn thiện và phát triển con người
Chính sách cán bộ có mục tiêu cơ bản là giúp cán bộ tạo ra năng xuất,chất lượng và hiệu quả cao nhất, góp phần ổn định, phát triển và tiến bộ xã hội,bảo đảm cho mọi người sống trong bình đẳng và công bằng
Chính sách cán bộ giữ vai trò quan trọng trong chiến lược cán bộ củaĐảng về đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và quản lý cán bộ, đồng thời có tác dụngthúc đẩy và giúp cho chính sách kinh tế - xã hội đạt mục tiêu
Nghị quyết Hội nghị lần thư ba Ban Chấp hành trung ương khóa VIII vềchiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nêu
Trang 35lên những định hướng đổi mới và hoàn thiện hệ thống chính sách cán bộ hiệnnay:
Chính sách đào tạo và bồi dưỡng cán bộ: Đầu tư thích đáng cho việc đào
tạo, bồi dưỡng những người ưu tú trở thành cán bộ chủ chốt chú ý con em giađình cách mạng, những người có công với nước, công nhân, nông dân, trí thức,lực lượng vũ trang, cán bộ nữ, con em các dân tộc thiểu số, vùng căn cứ cáchmạng có chính sách học bổng và miễn giảm học phí cho con em các gia đình cócông với cách mạng, gia đình liệt sĩ, thương binh, con các gia đình nghèo vượtkhó, cho học sinh giỏi, đạo đức tốt, sinh viên các ngành sư phạm Bồi dưỡng tàinăng ngay từ các trường phổ thông, đại học và trung học chuyên nghiệp Dànhkinh phí để cán bộ ưu tú và sinh viên xuất sắc đi đào tạo, tham quan, bồi dưỡng
ở nước ngoài Tổ chức tốt trường bổ túc văn hóa, dự bị đại học, trường dân tộcnội trú Nguồn đầu tư để phát triển và nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡngcán bộ bao gồm từ ngân sách Nhà nước các cấp, kinh phí của các tổ chức đảng,đoàn thể, của doanh nghiệp, tài trợ của các tổ chức quốc tế và các nước
Chính sách sử dụng và quản lý can bộ: Việc bố trí và sử dụng cán bộ
phải đảm bảo đúng tiêu chuẩn phù hợp với sở trường Đề bạt cán bộ phải đúnglúc, đúng người, đúng việc Có chính sách đoàn kết tập hợp rộng rãi các loại cán
bộ, trọng dụng người có đức, có tài trong Đảng và ngoài Đảng, người ở trongnước và người Việt Nam định cư ở nước ngoài Phát hiện, lựa chọn và giới thiệunhững người đủ tiêu chuẩn trong các tầng lớp nhân dân, các thành phần kinh tếtham gia các tổ chức chính trị, xã hội, tạo điều kiện thuận lợi để họ đóng gópvào các công việc chung của đất nước Có chế độ quản lý chặt chẽ đội ngũ cán
bộ Các cấp ủy, thủ trưởng các cơ quan phải nắm chắc từng cán bô, cả về đức, tài
và tình trạng sức khỏe Trên cơ sở đó có kế hoạch sử dụng, đề bạt, giúp đở, khenthưởng đúng mức những cán bộ có thành tích, xử lý kỷ luật kịp thời và nghiêmminh những cán bộ vi phạm Điều lệ Đảng và pháp luật Nhà nước
Trang 36Chính sách bảo đảm lợi ích vật chất và động viên tinh thần: Tinh giản
biên chế, nâng cao năng xuất, chất lượng hiệu quả lao động, chống tham nhũng,lãng phí, mở rộng bảo hiểm xã hội, tăng tỉ lệ động viên thu nhập quốc dân vàongân sách Nhà nước, đổi mới cơ bản chính sách bảo đảm lợi ích vật chất chotừng loại cán bộ, trước hết là chế độ tiền lương, nhà ở và phương tiện đi lại Tiềnlương phải thật sự trở thành bộ phận cơ bản trong thu nhập của cán bộ, bảo đảmtái sản xuất mở rộng sức lao động Thực hiện tiếp việc tiền tệ hóa tiền lương.Tiếp tục có các hình thức thích hợp để tôn vinh những người có công với nước,các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, những người có tài, có đóng góp lớn cho sựnghiệp đổi mới Biểu dương, khen thưởng kịp thời những người có thành tíchxuất sắc trong lao động sản xuất, trong phát minh sáng chế kha học và côngnghệ, trong sáng tạo văn hóa nghệ thuật, trong quản lý và công tác Nghiên cứuđổi mới chính sách tặng thưởng huân chương
Đi đôi với khuyến khích lợi ích vật chất, chú trọng giáo dục lý tưởngcách mạng là động lực lớn nhất để thúc đẩy sự phấn đấu vươn lên của từng canbộ
1.2.2.4 Quản lý, kiểm tra, giám sát
Quản lý là hoạt động có mục đích, tác động có định hướng thường xuyên
và chủ động của chủ thể quản lý đối với khách thể quản lý Quản lý cán bộ làhoạt động chủ động, thường xuyên có mục đích của cơ quan quản lý cán bộ, củacấp ủy có thẩm quyền quyết định; tác động có định hướng vào đội ngũ cán bộ vàtừng cán bộ, nhằm rèn luyện, bồi dưỡng phát huy khả năng của đội ngũ cán bộ
và từng cán bộ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao
Theo Quy định về phân cấp quản lý cán bộ kèm theo Quyết định số QĐ/TW ngày 04-7-2007 của Bộ Chính trị, nguyên tắc quản lý cán bộ được xácđịnh:
67-Một là: Đảng thống nhất lãnh đao công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán
Trang 37bộ, đi đôi với phát huy trách nhiệm của các tổ chức và người đứng đầu các tổchức trong hệ thống chính trị về công tác cán bộ.
Hai là: Bảo đảm nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể quyết định, đồng
thời phát huy đầy đủ trách nhiệm cá nhân, trước hết là người đứng đầu trongcông tác quản lý cán bộ
Hai nguyên tắc trên đây bảo đảm cho Đảng ta lãnh đạo và quản lý chặtchẽ đội ngũ cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị Nguyên tắc đó chỉ rõrằng, Đảng thống nhất lãnh đạo và quản lý cán bộ từ việc định ra đường lối chủtrương, chính sách, tiêu chuẩn, đến việc trực tiếp ra các quyết định về đánh giá,
bố trí sử dụng, lựa chọn, luân chuyển, thực hiện các chính sách cán bộ
Quản lý cán bộ bao gồm nhiều nội dung: Tuyển chọn, bố trí, phân công,điều động và luân chuyển cán bộ, phân cấp quản lý cán bộ; đánh giá cán bộ; quyhoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; bổ nhiệm, miễn nhiệm cán bộ; khen thưởng,
kỷ luật cán bộ; thực hiện chế độ, chính sách cán bộ; kiểm tra, giám sát công táccán bộ; giải quyết khiếu nại, tố cáo về cán bộ
Mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị chịu tráchnhiệm trực tiếp quản lý và sử dụng cán bộ đang công tác, sinh hoạt trong tổ chứcmình (kể cả các đồng chí ủy viên Ban Chấp hành Trung ương)
Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý, trực tiếp quyết định một số khâu trongnội dung quản lý cán bộ đối với các chức danh cán bộ chủ chốt cấp Trung ương,tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và lực lượng vũ tranh, đồng thời phân cấpcho các cấp ủy, tổ chức đảng quản lý, trực tiêp quyết định một số khâu khác vànhững chức danh cán bộ khác
Trong trường hợp một người đồng thời được giao đảm nhiệm nhiều chức
vụ thuộc thẩm quyền quản lý của các cấp khác nhau thì giao cho cấp cao hơnxem xét, quyết định
Trang 38Kiểm tra, giám sát:
Điều 30 Điều lệ Đảng quy định: Kiểm tra, giám sát là những chức nănglãnh đạo của Đảng Tổ chức đảng phải tiến hành công tác kiểm tra, giám sát Tổchức đảng và đảng viên chịu sự kiểm tra, giám sát của Đảng Các cấp ủy đảnglãnh đạo công tác kiểm tra, giám sát và tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm tra,giám sát các tổ chức đảng và đảng viên chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệĐảng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng
Quyết định số 58-QĐ/TW ngày 7-5-2007 của Bộ Chính trị về Ban hànhQuy chế về chế độ kiểm tra, giám sát công tác cán bộ, quy định:
- Các cấp ủy và tổ chức đảng phải thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo, tổchức kiểm tra, giám sát công tác cán bộ theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạncủa mình
- Kiểm tra, giám sát để đánh giá đúng công tác cán bộ, kịp thời nêugương cán bộ và tổ chức đảng làm tốt, giúp đỡ cán bộ và tổ chức đảng gặp khókhăn, ngăn chặn những biểu hiện lệch lạc, thiếu sót, khuyết điểm của cán bộ (vềphẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, thực hiện chức trách, nhiệm vụđược giao…) và công tác cán bộ (thực hiện các nguyên tắc, quy chế, chế độ đãquy định về phát huy dân chủ, đoàn kết nội bộ…), phát hiện những kinh nghiệmtốt, uốn nắn những sơ hở, thiếu sót trong công tác cán bộ, kịp thời phát hiện và
Trang 39và sức chiến đấu của tổ chức đảng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảngviên.
Kiểm tra, giám sát là công việc của toàn Đảng, nhưng do vị trí, nhiệm vụ,quyền hạn của các tổ chức đảng khác nhau, nên việc tổ chức thực hiện nhiệm vụkiểm tra, giám sát khác nhau Vì vậy, các tổ chức đảng cần căn cứ vào các quyđịnh chung và tình hình, đặc điểm cụ thể để xây dựng phương hướng, nhiệm vụ
và nội dung kế hoạch kiểm tra, giám sát trong từng thời gian cho sát hợp vớiđiều kiện, nhiệm vụ và phạm vi quyền hạn của mình
1.2.3 Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
1.2.3.1 Yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng đất nước Việt Nam theo conđường XHCN trên nền tảng tư tưởng là chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng
Hồ Chí Minh Nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ mới là đẩy mạnh CNH, HĐHđất nước đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp Về chủ trương côngnghiệp hóa, hiện đại hóa, Đảng ta chỉ rõ: “Gắn công nghiệp hóa với hiện đạihóa và phát triển kinh tế tri thức phù hợp với phát triển nền kinh tế thị trườngđịnh hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; xây dựng cơ cấu kinh tếhợp lý, hiện đại, có hiệu quả và bền vững, gắn kết chặt chẽ công nghiệp, nôngnghiệp, dịch vụ; chú trọng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nôngthôn; phát triển nông, lâm, ngư nghiệp gắn với ứng dụng công nghệ, nâng caochất lượng công nghiệp chế biến và xây dựng nông thôn mới; coi trọng pháttriển các ngành công nghiệp chế tạo có tính nền tảng, các ngành công nghiệp
có lợi thế và công nghiệp hỗ trợ Bảo đảm phát triển hài hòa giữa các vùng,miền; thúc đẩy phát triển nhanh các vùng kinh tế trọng điểm, đồng thời tạo
Trang 40điều kiện phát triển các vùng có nhiều khó khăn Xây dựng nền kinh tế độclập, tự chủ, đồng thời chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế” [3, tr.81-82] Những nhiệm vụ nặng nề nêu trên đòi hỏi phải xây dựng được một độingũ cán bộ tương xứng, vừa phát huy được những đức tính tốt đẹp của conngười Việt Nam truyền thống, vừa có đủ bản lĩnh, phẩm chất và năng lực.Đảng và Nhà nước ta phải chăm lo xây dựng và chuẩn bị đội ngũ cán bộ mộtcách chủ động, đồng bộ, có tầm nhìn xa, hạn chế sự hẫng hụt, chắp vá.
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, xây dựng nôngthôn mới là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nôngthôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp;phát triển sản xuất toàn diện; có nếp sống văn hóa, môi trường và an ninh nôngthôn được bảo đảm; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân đượcnâng cao
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, xây dựng nôngthôn mới là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân và của cả HTCT.Đây không là vấn đề kinh tế - chính trị tổng hợp, giúp cho nông dân có niềmtin, động lực, trở nên tích cực đoàn kết, thống nhất chung tay vì sự phát triểnCNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn Đây không chỉ là môi trường để thử tháchnăng lực lãnh đạo mà còn là điều kiện để đội ngũ CBCC cấp huyện học tập,nghiên cứu, phát huy năng lực lãnh đạo, quản lý của mình
Nhận thức rõ vai trò của đội ngũ của cán bộ trước yêu cầu thực hiệnnhiệm vụ chính trị trong giai đoạn mới, bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐHđất nước, Đại hội VIII của Đảng nêu rõ: Tình hình và nhiệm vụ mới đặt ra rấtnhiều yêu cầu cho công tác cán bộ Toàn Đảng phải hết sức chăm lo xây dựngthật tốt đội ngũ cán bộ
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là giai đoạn phát triển tất yếu của mọi