Trải qua hơn 86 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Dân quân tự vệ (DQTV) Việt Nam nói chung, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ DQTV nói riêng luôn một lòng trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân, chiến đấu kiên cường, mưu trí, dũng cảm, sáng tạo trong lao động, học tập, công tác, lập nhiều chiến công to lớn, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân làm nên Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trong đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Dân quân tự vệ và du kích là lực lượng của toàn dân tộc, là một lực lượng vô địch, là bức tường sắt của Tổ quốc, vô luận kẻ địch hung bạo thế nào hễ đụng vào lực lượng đó, bức tường đó, thì địch nào cũng phải tan rã”.
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC II
BÀI THU HOẠCH
LỚP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
HỆ TẬP TRUNG
TÊN MÔN HỌC: GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH
TÊN BÀI THU HOẠCH:
NỘI DUNG NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA
LỰC LƯỢNG DÂN QUÂN TỰ VỆ VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN
TẠI HUYỆN LẠC DƯƠNG – TỈNH NINH BÌNH
ĐIỂM TRUNG BÌNH CHUNG Bằng số Bằng chữ
TP HỒ CHÍ MINH - NĂM 2021
Trang 2Phần 2 Nội dung: trang 2 2.1 Những vấn đề lý luận có liên quan trang 2 2.1.1 Khái niệm dân quân tự vệ trang 2 2.1.2 Nội dung nguyên tắc tổ chức, hoạt động của lực lượng dân quân tự
vệ trang 2 2.2 Thực trạng công tác xây dựng lực lượng dân quân tự vệ trên địa bàn huyện LẠC DƯƠNG – tỉnh NINH BÌNH trang 5 2.2.1 Kết quả thực hiện xây dựng lực lượng dân quân tự vệ trên địa bàn huyện LẠC DƯƠNG– tỉnh NINH BÌNH trang 6 2.2.2 Tồn tại, hạn chế, nguyên nhân trang 9 2.3 Giải pháp xây dựng lực lượng dân quân tự vệ trong thời gian tới
trang 9 Phần 3 Kết luận trang 11
Trang 3Phần 1: MỞ ĐẦU
Trải qua hơn 86 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Dân quân tự vệ (DQTV) Việt Nam nói chung, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ DQTV nói riêng luôn một lòng trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân, chiến đấu kiên cường, mưu trí, dũng cảm, sáng tạo trong lao động, học tập, công tác, lập nhiều chiến công to lớn, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân làm nên Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trong đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt
Nam Xã hội Chủ nghĩa Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Dân quân tự vệ và du kích là lực lượng của toàn dân tộc, là một lực lượng vô địch, là bức tường sắt của
Tổ quốc, vô luận kẻ địch hung bạo thế nào hễ đụng vào lực lượng đó, bức tường đó, thì địch nào cũng phải tan rã”.
Nhận thức được vai trò quan trọng đó, những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và điều hành của cấp ủy đảng, chính quyền và cơ quan quân sự các cấp, lực lượng DQTV được xây dựng ngày càng vững mạnh Đồng thời, đã thực hiện tốt việc phối hợp các lực lượng giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Ðảng, chính quyền, tính mạng và tài sản của nhân dân, tài sản của Nhà nước, mục tiêu và công trình quốc phòng trên địa bàn; xung kích trong lao động sản xuất, phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, địch họa và các sự cố khác; vận động nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Ðảng, chính sách, pháp luật Nhà nước; tích cực thực hiện các chương trình phát triển kinh tế-xã hội; thật sự xứng đáng là lực lượng chính trị trung thành, tin cậy của cấp ủy, chính quyền và nhân dân ở địa phương Để làm rõ hơn về nội dung xây dựng lực lượng DQTV hiện nay, học viên thực hiện tiểu
luận “Nội dung nguyên tắc tổ chức, hoạt động của lực lượng dân quân tự vệ và
thực trạng thực hiện tại huyện LẠC DƯƠNG – tỉnh NINH BÌNH”
Trang 4Phần 2: NỘI DUNG
2.1 Những vấn đề lý luận có liên quan
2.1.1 Khái niệm Dân quân tự vệ
“Dân quân tự vệ là lực lượng vũ trang quần chúng, không thoát ly sàn xuất, công tác, được tổ chức ở địa phương gọi là dân quân, được tổ chức ở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính t r ị - x ã hội, đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế (sau đây gọi chung là cơ quan, tổ chức) gọi là tự vệ”
2.1.2 Nội dung nguyên tắc tổ chức, hoạt động của lực lượng dân quân tự vệ
Nguyên tắc tổ chức
Dân quân tự vệ đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự thống lĩnh cùa Chủ tịch nước; sự quản lý, điều hành của Chính phủ mà trực tiếp là sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng, chính quyền địa phương các cấp; sự chỉ huy thống nhất của Bộ trường Bộ Quốc phòng và sự chỉ huy trực tiếp của chỉ huy trưởng cơ quan quân sự địa phương
Tổ chức và hoạt động của dân quân tự vệ phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật; dựa vào dân, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân và hệ thống chính trị
để thực hiện nhiệm vụ
Tổ chức, biên chế của dân quân tự vệ phải căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng, an ninh gắn với địa bàn và nhiệm vụ của đơn vị sản xuất, công tác; bảo đảm thuận tiện cho chỉ đạo, quản lý, chỉ huy và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương
Hoạt động của dân quân tự vệ
Dân quân tự vệ là một thành phần của lực lượng vũ trang nhân dân, được tổ chức rộng rãi trên phạm vi toàn quốc Hoạt động của dân quân tự vệ đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và tuân thủ Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước Việt Nam; dựa vào dân, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân và hệ thống chính trị để thực hiện nhiệm vụ, thể hiện:
Trang 5Hoạt động sẵn sàng chiến đấu
Hoạt động sẵn sàng chiến đấu của lực lượng dân quân tự vệ là nhiệm vụ thường xuyên của các lực lượng vũ trang nói chung và của lực lượng dân quân tự
vệ nói riêng Được thể hiện ở nội dung học tập chính trị, quân sự, làm cho mỗi cán
bộ, chiến sĩ tự vệ có nhận thức đầy đủ về nhiệm vụ được giao
Sẵn sàng chiến đấu còn thể hiện trong tư tưởng, thái độ, trách nhiệm, tác phong, tâm thế trong khi làm nhiệm vụ Mặt khác, thường xuyên luyện tập các phương án sẵn sàng chiến đấu tại chỗ và sẵn sàng cơ động khi nhận nhiệm vụ được giao Hoạt động sẵn sàng chiến đấu được thể hiện ở mọi lực lượng, nhất là lực lượng dân quân tự vệ nòng cốt với tinh thần “có lệnh là lên đường” để hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao
Hoạt động chiến đấu
Được tiến hành trong trường hợp địa phương (đất nước) ở trạng thái khẩn cấp
về quốc phòng, an ninh hoặc bạo loạn lật đổ diễn ra ở một vùng (một số vùng) cần phải sử dụng lực lượng dân quân tự vệ phối hợp với các lực lượng công an và các đơn vị khác tham gia chiến đấu để bảo vệ các mục tiêu (đánh chiếm các mục tiêu
đã mất)
Hoạt động chiến đấu của lực lượng dân quân tự vệ phải được tổ chức chặt chẽ, tiến hành theo những phương án đã chuẩn bị và bổ sung những nội dung cần thiết cho phù hợp với thực tiễn Mọi hoạt động phải đặt dưới sự chỉ huy thống nhất của cấp có thẩm quyền (quy định của Bộ Quốc phòng) Mọi hoạt động chiến đấu của dân quân tự vệ phải dựa vào dân, phát huy sức mạnh của nhân dân trên địa bàn và vận dụng đường lối chiến tranh nhân dân địa phương của Đảng một cách sáng tạo nhằm đạt hiệu quả cao nhất
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ chiến đấu, lực lượng dân quân tự vệ nhanh chóng bàn giao mục tiêu cho cơ quan, chính quyền địa phương, làm tốt công tác dân vận và nhanh chóng ổn định tổ chức, sẵn sàng nhận nhiệm vụ mới theo yêu cầu
Trang 6Hoạt động bảo vệ biên giới, biển, đảo.
Trên cơ sở nắm vững nguyên tắc “chủ quyền và quyền chủ quyền quốc gia là bất khả xâm phạm”, hoạt động của lực lượng tự vệ phải thể hiện được tinh thần cảnh giác, kiên quyết, khôn khéo trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền biên giới, biển, đảo và không mắc mưu khiêu khích của đối phương, không làm phương hại đến lợi ích quốc gia dân tộc, góp phần giữ vững môi trường hòa bình của đất nước để phát triển kinh tế Hoạt động bảo vệ chủ quyền biển, đảo của lực lượng tự vệ biển phải phối hợp với các lực lượng khác như: Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển, Lực lượng kiểm ngư và theo một kế hoạch hiệp đồng chặt chẽ, chu đáo
Hoạt động bảo vệ biên giới của lực lượng dân quân tự vệ phải phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an, bộ đội biên phòng, các lực lượng khác trên địa bàn duy trì an ninh, trật tự, quản lý bảo vệ chù quyền biên giới quốc gia, kiểm soát xuất, nhập cảnh ở các cửa khẩu biên giới, cảng biển; quản lý vùng trời theo quy định của pháp luật nhằm phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý người, phương tiện xuất, nhập cảnh trái phép qua biên giới, đường biển và vi phạm vùng trời Việt Nam
Hoạt động bảo vệ an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội.
Bảo vệ an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội là trách nhiệm của mọi công dân Việt Nam, trong đó dân quân tự vệ là một trong những lực lượng nòng cốt được điều động để phối hợp với lực lượng công an thực hiện nhiệm vụ, trong trường hợp ở địa phương, khu vực địa bàn nơi cơ quan (tổ chức chính trị, xã hội, doanh nghiệp ) đứng chân có diễn biến phức tạp về an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội Lực lượng dân quân tự vệ được điều động theo lệnh của cấp có thẩm quyền để làm nhiệm vụ phải nhanh chóng nắm bắt tình hình và hiệp đồng chặt chẽ với các lực lượng Hoạt động của lực lượng dân quân tự vệ phải đúng pháp luật, không được phương hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc và uy tín của Đảng, Nhà nước Việt Nam
Vận động nhân dân tham gia xây dựng cơ sở.
Lực lượng dân quân tự vệ phải tích cực vận động quần chúng tham gia phong trào xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với an
Trang 7ninh nhân dân và thế trận an ninh nhân dân Tích cực tuyên truyền, giáo dục quốc phòng, an ninh, nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng cho cán bộ, công chức, người lao động và nhân dân, góp phần xây dựng lực lượng quốc phòng, an ninh, tiềm lực, thế trận quốc phòng, an ninh Phòng, chống tội phạm và các vi phạm pháp luật khác, tích cực phát hiện và đấu tranh chống các âm mưu, hoạt động diễn biến hòa bình, phá hoại, gây rối, bạo loạn, khủng bố của địch, nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự và an toàn xã hội ngay tại địa phương, góp phần bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Hoạt động phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, tìm kiếm, cứu nạn, bảo vệ và phòng, chống cháy rừng, bảo vệ môi trường.
Phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, tìm kiếm, cứu nạn, bảo
vệ và phòng, chống cháy rừng, bảo vệ môi trường là một nội dung của phòng thủ dân sự nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của cá nhân và quốc gia Do đó, trách nhiệm của mọi công dân phải tham gia, trong đó dân quân tự vệ là một trong những lực lượng nòng cốt Lực lượng dân quân tự vệ thực hiện các nội dung theo quy định tại Nghị định số 117/2008/NĐ-CP ngày 14-11-2008 của Chính phủ về phòng thủ dân sự
2.2 Thực trạng công tác xây dựng lực lượng dân quân tự vệ tại địa bàn huyện LẠC DƯƠNG – tỉnh NINH BÌNH
Huyện LẠC DƯƠNG nằm ở phía Đông tỉnh NINH BÌNH, có trục quốc lộ 27
từ thành phố Phan Rang – Tháp Chàm đi NINH BÌNH và quốc lộ 20 nối dài từ Đà Lạt với thị trấn D’ran chạy qua, cách thành phố Đà Lạt 40km, cách sân bay Liên Khương 20km; phía Bắc giáp huyện Lạc Dương, phía Tây, Tây - Nam và Nam giáp huyện Đức Trọng, phía Đông giáp huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận, phía Tây -Bắc giáp thành phố Đà Lạt Với vị trí và khoảng cách như trên, huyện LẠC DƯƠNG có vị trí rất quan trọng trong lưu thông, giao lưu kinh tế với các tỉnh Duyên Hải miền Trung, là khu vực vệ tinh của thành phố Đà Lạt và nằm trong phạm vi mở rộng của thành phố Đà Lạt khi thành phố Đà Lạt trở thành đô thị loại I, trực thuộc Trung ương
Trang 8Toàn huyện có 10 xã, thị trấn; 104 thôn, tổ dân phố, tình hình ANCT -TTATXH trên địa bàn cơ bản ổn định, kinh tế tiếp tục phát triển; tuy nhiên vẫn còn tiềm ẩn những vấn đề phức tạp liên quan đến hoạt của một số tôn giáo, tình trạng phá rừng lấn chiếm đất rừng trái phép chưa được xử lý triệt để; các đối tượng thù địch tiếp tục lôi kéo, chỉ đạo các hoạt động chống phá tạo dư luận xấu trong xã hội; đặc biệt dịch viêm đường hô hấp cấp do biến thể mới Covid-19 đang diễn biến phức tạp, khó lường, gây ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình thực hiện nhiệm vụ quân sự quốc phòng địa phương của LLVT huyện và đời sống của nhân dân
Song dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng ủy-Bộ CHQS tỉnh, của Ban Thường vụ Huyện ủy, Thường trực HĐND&UBND huyện, sự phối hợp tạo điều kiện của các ban, ngành, đoàn thể và nhân dân địa phương, tinh thần đoàn kết nỗ lực phấn đấu khắc phục mọi khó khăn, do đó LLVT huyện đã triển khai hoàn thành tốt nhiệm vụ quốc phòng địa phương
2.2.1 Kết quả thực hiện xây dựng lực lượng Dân quân tự vệ trên địa bàn huyện LẠC DƯƠNG – tỉnh NINH BÌNH
Quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về xây dựng lực lượng dân quân tự
vệ (DQTV) trong tình hình mới; những năm qua, Đảng ủy - Ban Chỉ huy Quân sự huyện đã có nhiều chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong việc nâng cao chất lượng xây dựng lực lượng quan trọng này Đến nay, lực lượng DQTV toàn huyện đã được xây dựng đảm bảo về số lượng, có cơ cấu thành phần, tỉ lệ phù hợp và độ tin cậy cao, đạt 100% theo chỉ tiêu giao; được tổ chức thành các tổ, tiểu đội, trung đội, Ban CHQS tại 10 xã, thị trấn và 07 cơ quan, tổ chức trên các địa bàn huyện
Hằng năm, lực lượng DQTV được huấn luyện với phương châm “Cơ bản, thiết thực, chất lượng” đảm bảo quân số, chất lượng ngày càng cao Công tác giáo dục chính trị, pháp luật, huấn luyện quân sự, diễn tập, hội thi, hội thao được duy trì thường xuyên và là một trong những nội dung quan trọng nâng cao phẩm chất, đạo đức bản lĩnh chính trị và kỹ năng quân sự của lực lượng DQTV huyện để đáp ứng hoàn thành nhiệm vụ được giao Cán bộ, chiến sĩ DQTV đều nắm chắc vị trí, chức
Trang 9năng, nhiệm vụ, nắm vững những vấn đề cơ bản trong đường lối, quan điểm, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước về thực hiện nhiệm vụ quốc phòng an ninh; hiểu rõ âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hoà bình”, "bạo loạn lật đổ” của các thế lực thù địch trong tình hình mới; sử dụng thành thạo các loại vũ khí được trang bị
Cùng với đó, Đảng ủy, Ban CHQS huyện chỉ đạo chặt chẽ Ban CHQS các
xã, thị trấn và đơn vị tự vệ duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ an toàn các mục tiêu trọng yếu trong các ngày lễ, tết và các sự kiện chính trị trọng đại của quê hương, đất nước; lực lượng dân quân thường trực, DQTV phối hợp với Công an và các lực lượng chức năng khác nắm chắc tình hình địa bàn, tuần tra canh gác đảm bảo ANCT-TTATXH trên địa bàn huyện
Đồng thời, chú trọng công tác phát triển đảng trong lực lượng DQTV, đến nay tổng số đảng viên trong dân quân tự vệ toàn huyện là 399 đồng chí Có 10 chi
bộ quân sự có cấp ủy, xã đội trưởng là đảng viên 10/10 đồng chí, trong đó có 10 đồng chí tham gia cấp uỷ cùng cấp Lực lượng DQTV tích cực tham gia giảm nghèo
ở địa phương, làm tốt công tác dân vận, vận động quần chúng, cùng cấp ủy đảng, chính quyền địa phương chung tay, góp sức xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; hằng năm, lực lượng dân quân tự vệ đã đóng góp hơn 1.000 ngày công để giúp dân làm đường giao thông nông thôn, nạo vét kênh mương nội đồng, phòng chống, khắc phục hậu qủa thiên tai đã để lại trong lòng nhân dân và cấp ủy chính quyền địa phương tình cảm tốt đẹp Công tác bảo đảm chế độ chính sách kịp thời, đời sống của cán bộ, chiến sĩ được cải thiện, nơi ăn ở của lực lượng DQTV bảo đảm tốt, 100% Ban CHQS xã, thị trấn có nhà làm việc riêng DQTV là lực lượng vũ trang quần chúng có trách nhiệm bảo vệ chính quyền địa phương, là lực lượng nòng cốt giữ gìn ANCT-TTATXH ở cơ sở Sự phát triển và lớn mạnh của lực lượng DQTV ngày càng khẳng định rõ vai trò là “Bức tường sắt của Tổ quốc” như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn
Đặc biệt, trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh COVID -19, thời gian qua, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, lực lượng dân quân tự vệ
Trang 10(DQTV) huyện LẠC DƯƠNG đã phát huy tinh thần trách nhiệm, sát cánh cùng các lực lượng chức năng khác trong phòng, chống dịch bệnh Qua đó, góp phần tích cực trong phòng, chống dịch COVID-19 trên địa bàn
Quán triệt tinh thần “chống dịch như chống giặc”, Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch COVID-19 huyện thường xuyên nắm chắc tình hình, kịp thời tham mưu cho Huyện ủy, UBND huyện triển khai thực hiện tốt các biện pháp phòng dịch, thực hiện tốt nhiệm vụ tại các khung cách ly của huyện, xã, thị trấn Trong đó phân công
rõ trách nhiệm cho các lực lượng, đặc biệt là lực lượng DQTV tại các địa phương túc trực tuần tra 24/24, để kiểm soát người và phương tiện vào địa bàn, bảo đảm an toàn trong các khu cách ly; vận động nhân dân an tâm tư tưởng, tuân thủ nghiêm các quy định phòng, chống dịch
Thực hiện chỉ đạo của Ban chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 của Tỉnh và Huyện về việc thành lập khu cách ly, Ban chỉ huy Quân sự Huyện đã huy động toàn lực lượng trong đó có lực lượng dân quân, ngày đêm làm tốt công tác chuẩn bị cơ
sở vật chất nơi ăn ở, phục vụ bà con nhân dân trở về từ vùng dịch một cách khẩn trương, nghiêm túc, nhanh chóng đưa vào sử dụng ngay khi có công dân Quá trình thực hiện nhiệm vụ tại các khu cách ly, lực lượng dân quân luôn sát cánh cùng các lực lượng khác nêu cao ý thức trách nhiệm, đoàn kết, cùng nhau khắc phục mọi khó khăn, bất kể ngày hay đêm bám chốt, bám địa bàn để kiểm soát, chung tay đẩy lùi dịch bệnh”
Ngoài thực hiện nhiệm vụ tại các chốt kiểm dịch COVID-19 và phục vụ trong các khu cách ly, lực lượng dân quân còn phối hợp cùng các ngành, đoàn thể địa phương “đi từng ngõ, gõ từng nhà” nhắc nhở người dân không tụ tập đông người, thường xuyên vệ sinh nhà cửa, thực hiện khuyến cáo “5K” của Bộ Y tế, khai báo y tế khi đi từ địa phương khác về Qua đó giúp người dân nâng cao ý thức trong phòng chống dịch bệnh, chấp hành nghiêm các Chỉ thị của cấp trên trong công tác phòng, chống dịch Covid-19
Bằng sự nỗ lực, cố gắng và trách nhiệm của người quân nhân, thời gian qua, lực lượng DQTV tại các địa phương trên địa bàn huyện LẠC DƯƠNG luôn chu