Giáo trình Vẽ kỹ thuật nâng cao (Nghề: Cắt gọt kim loại - Trung cấp) - Trường TCN Kỹ thuật công nghệ Hùng Vương

Giáo trình Vẽ kỹ thuật nâng cao cung cấp cho người học những kiến thức như: Vẽ quy ước ren; Vẽ quy ước mối ghép; vẽ quy ước bánh răng-lò xo; bản vẽ chi tiết; bản vẽ lắp; bản vẽ sơ đồ;...Mời các bạn cùng tham khảo!

UY BAN NHAN DAN QUJN 5 TRUONG TRUNG CAP NGHE KY THUJT CONG NGH¥ HUNG VUONG

GIAOTRINH

Nghe: Cat gqt kim lo~i

TPHCM-2019

UY BAN NHAN DAN QU4N 5

GIAOTRINH

Trinh di} trung c§p

TP.HCM

1 LOI GIOI THIJtU

Ghio trinh Ve ky thu~t nang cao ra dO"i nhim dap ung nhu c~u giang d~y mon Ve ky thu~t nang caot~i trll'O"ng Truog cftp ngh~ ky thu~t cong ngh~ hung Vll'O'ng Giao trinh dU'Q'C bien so~n theo dung n(>i dung qui djnh cua chll'O'ng trinh mon h9c Ve ky thu~t nang caotrong chll'O'ng trinh khung dao t~o ngh~ Ciit g9t kim lo~i

Trong qua trinh bien so~n giao trinh, tac gia da dU'Q'C S\f h6 trg nhi~t tinh cua cac d6ng nghi~p Chan thanh cam O'n cac giao vien va Hinh d~o khoa da dong g6p y ki~n d~ hoan thi~n giao trinh

Tham gia bien sogn Chu bien

MVCLVC

L , O'l gIO'I "'"th"" l~U••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• 1

M1_1.c ly.c •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• 2

ChtrO'ng I: Ve qui trO'c ren 3

II V-: e qui trO'c cac mo1 g ep · , , " · h ' 6

'

Ch U'O'Dg VI: Ban ve SO' dO 45

I

3

sv HINH THANH CUA REN

tren m(>t duang sinh, khi duang sinh d6 quay dSn quanh m(>t tf\lC c6 dinh se te;10 thanh chuySn d9ng xoiln 6c Khoang each di chuySn cua diSm chuySn d9ng tren duang sinh, khi duang sinh d6 quay quanh trvc duqc m9t vong g9i la bu&c xoiln

• Profin ren : La hinh phing te;10 thanh ren, c6 cac loe;1i hinh tam giac, hinh thang, hinh vuong, cung tron

a l>rrirng kinh ren: Duang kinh l&n nh~t cua ren g9i la duang kinh ngoai ( d6i v&i ren tren tl'\lc, duang kinh d6 duqc do tu dinh ren, d6i v&i ren

duang kinh trong va duqc ki hi~u la dl

theo nhi@u duang xoiln 6c each di@u nhau thi te;10 thanh ren c6 nhi@u d~u m6i, m6i duang xoiln 6c la m9t m6i, s6 d~u m6i ki hi~u la n

c Bu&c ren : La khoang each gifra hai dinh ren ( day ren) k@ nhau Ki hi?u la P

d Hu&ng xoiin : NSu ren duqc te;10 thanh do duang bao chuySn d9ng theo chi@u kim d6ng h6 theohu&ng xa r&i nguai quan sat thi g9i la hu&ng xoin phai (ren phai).Va nguqc le;1i g9i la hu&ng xoin trai hay ren trai

IL cAc LO~I REN TIEU CHUAN THUONG DUNG

tam giac di@u, ren h? met ki hi?u la M

• Ren 6ng : dung trong m6i ghep 6ng, profin cua ren 6ng la m9t tam giac c6 g6c 6 dinh bing 55 d9 Kich thu&c do bing inch (1 inch= 25,4 mm) Ren 6ng ki hi?u la R

• Ren hinh thang ~ dung dS truy@n Ive, profin cua ren hinh thang la m9t hinh

thang la Tr

III cAcH VE QUI Vdc REN

Duong dinh ren ve bing net liSn d~

h~n ren d@u ve bing net dut

IV

5

• Trong m6i ghep ren, quy dinh uu tien ve ren ngoai (ren tren t17Jc ); con ren trong chi ve phfin chua bi ghep

cAcH Ki HI$U cAc LOL;\I REN

• Ki hi~u ren dugc ghi

theo hinh thuc ghi kich

thu6c va d~t tren duong

kich cua duong kinh

ngoai cua ren

• NSu ren c6 xu huang

xoin trai thi ghi chfr

"LH" a cu6i ki hi~u ren

NSu ren c6 nhi~u dftu

m6i thi ghi bu6c ren P

trong ngo~c don d~t sau bu6c xoin

l Bu6c ren la gi? Buac XO~ la gi?

2 Dinh nghI ren trai, ren phai

3 Giai thich ky hi~u: Tr 24 x 3 LH; M 40 x 3 (P2); V 24 x 2

4 Ve m6i ghep ren M24 X 3

CHUONG 2: VE QUI uoc cAc MOI GHEP

• M6i ghep Bulong: Bu long g6m c6 hai ph§.n, ph§.n than c6 ren va ph§.n d§.u c6 hinh sau C?nh d@u hay b6n C?nh d@u

dai bulong va s6 hi~u tieu chu~n cua bulong

Vi dv: Bulong MIO x 80 TCVN 1892- 76

gf>m nhi@u lo?i : dai 6c 6 c?nh, 4 c?nh, dai 6c xe ranh va dai 6c vong

Vi dv: Dai 6c MIO TCVN 1905 - 76

Ghep bing vit c~y:

d§.u ghep v&i dai 6c

7

Dai oc Vftcay

o Vit cfiy duqc dung trong truong hgp ghep nhCing chi tiSt c6 d9 day qua 16n, ho~c vi m9t li do nao d6 ma nguai ta khong dung duqc m6i ghep bulong

o Vit cfiy, dai 6c va vong d?m la b9 chi tiSt ghep cua m6i ghep vit cfiy Chung duqc xac dinh theo duong kinh d cua vit cfiy Can cu vao v~t li?u cua chi ti@t bi ghep c6 16 ren ma xac dinh chiSu dai 11 cua vit cfiy :

- NSu chi tiSt bi ghep bing thep thi lfiy 11 = d

- NSu chi tiSt bi ghep bing gang hay kim lo;;ii khac thi lfiy 11 = 1.25 d

- NSu chi tiSt bi ghep b&ng hgp kim nh~ thi lfiy 11 = 2d

Cac kich thu6c khac duqc tinh theo duong kinh cua ren

• M6i ghep dinh vit :

o M6i ghep dinh vit

dung cho nhung chi

tiSt chiu lµc nho

Trong m6i ghep dinh

vit, ph§.n ren dinh vit

ghep lip v6i chi tiSt

c6 16 ren, con ph§.n

d§.u dinh vit ep ch~t

v6i chi tiSt ghep kia

ma khong c§.n dSn

dai 6c

Bu long va cac lo~i vit:

TCVN 1892-76 TCVN 50-86 TCVN 49-86 TCVN 52-86 TCVN 1892-76

II GHEP BANG THEN, THEN HOA, CHOT:

Ghep bing then, then hoa, ch6t la cac lo~i lilp ghep thao duqc

• Ghep bing then dung dS truySn momen gifra cac t11JC Trong m6i ghep bing then hai chi ti@t ghep diSu c6 ranh then va chung duqc ghep v6i nhau bing then

C6 nhiSu lo~i then thucmg dung nhu sau :

a Then bing

Then bing c6 lo~i d§u tron A

va d~u vuong B Ki hi~u cua

then bing bao g6m c6 ten g9i,

cac kich thu6c n'.)ng b, cao h,

dai 1 va s6 hi~u tieu chu~n cua

then

Vi dv: Then bing A18 x 11 x 100 TCVN 2261-77

Then bing B18 x 11 x 100 TCVN 2261-77

L

9

b Then vat : Then vat co ki@u dfiu tron A va kiSu dfiu vuong B va ki@u mftu

cao va chiSu dai, va s6 hi~u tieu chufin cua then

L

.&:

c Then ban nguy?t : Then ban nguy?t c6 d?ng hinh ban nguy?t, ranh then tren trvc cung c6 d?ng hinh ban nguy?t

1

o Khi lip, hai m~t ben va m~t cong cua then la cac m~t tiSp xuc

o Ki hi~u cua then ban nguy?t g6m c6 : ten

g9i cac kich thu6c chiSu r9ng, chiSu cao

va s6 hi?u tieu chuful cua then

Vi dv: Then ban nguy?t 6 x 10 TCVN

b

b)

tM.nkhai tam giac

o Trong m6i ghep then hoa, rang cua t[\lc then hoa an kh6p v6i ranh then hoa cua 16

11

o Duong tron va duong sinh mijt dinh rang cua tn.ic va cua 16 then hoa ve bing net liSn d~m Duong tron va duong sinh mijt day rang cua trvc va cua 16 then hoa ve bing net liSn manh Gi6i h~n phiin rang diiy du va phiin rang c~n cua then hoa ve bing net liSn manh

IL

o Tren hinh cit d9c cua 16 va cua tn.ic then hoa, duong sinh m?t day rang ve bing net liSn d~m, tren hinh cit ngang cua trvc va cua 16 then hoa, duong tron day rang ve b&ng net liSn manh

o Dfii v6i then hoa rang than khai, duong tron va duong sinh m?t chia ve bing net ch§.m g~ch manh

o Trong mfii ghep then hoa, phiin an kh6p quy dinh chi ve phiin trvc then hoa

3 Ghep bing ch6t:

• Ch6t dung dS Hip ghep hay dµm vi cac chi tiSt v6i nhau

• Ch6t g6m hai loe:li : ch6t trµ va ch6t con

a Ch6t con c6 d9 con 1 : 50 Duong kinh cua ch6t trµ va duong kinh day be cua ch6t con la duong kinh danh nghla cua ch6t

l3

CHUONG 3: VE QUI UOC BANH RANG- LO XO

I VE QUI UOC BANH RANG TRV

1 Banh rang tr\l dugc quy djnh ve nhu sau:

o Vong dinh va duong sinh cua m~t trv dinh ve bing net liSn d~m

o Vong chia va duong sinh cua m~t trv chia ve bing net chfim g~ch, -khong thS hi?n vong day va duong sinh cua m~t trv day

o Trong hinh c~t d9c cua banh rang, phfin rang bi cit, nhung quy dinh khong ke cac duong g~ch g~ch, hie d6 duong sinh day duqc ve bing net liSn d~m

0 BS biSu diSn rang nghieng ho~c rang chfr V, quy dinh ve vai net manh thS

hi?n hu6ng nghieng cua rang va ghi ro g6c nghieng

o Khi cfin thi@t c6 thS ve Protin cua rang Cho phep ve gfin dung profin cua rang than khai bing cung tron, tam cung tron n~m tren vong ca sa, ban kinh R d/5 ( d duong kinh vong chia )

0 Tren hinh cit (m~t ph~ng cit chua hai trvc cua banh rang) quy UO'C rang

cua banh rang chu d9ng che khufit rang cua banh rang bi d9ng, do d6 dinh rang cua banh rang bi d9ng duqc ve bing net dut

2 Cac Io~i hinh an kh&p ciia banh rang tr\l :

• Banh rang tr\l an kh6p ngoai

• Banh rang trv an kh&p trong

3 Cac thong s6 cua banh rang trl}

15

4 QUY uoc VE BANH RANG VA THANH RANG

• NSu banh rang trµ co ban kinh 16n VO cung thi no tr& thanh thanh rang Khi do cac vong dinh, vong day va vong chia tr& thanh cac duong thing Quy UO'C vs thanh rang tuong tv nhu quy UO'C banh rang trµ

1 Quy UO'C ve banh rang con:

Rang cua banh rang con hinh thanh tren m~t non vi v~y kich thu6c va modun thay d6i theo chiSu dai cua rang, cang vS phia dinh non kich thu6c cua rang va mondun cang be, each ve quy UO'C banh rang con tuong tv nhu each ve quy UO'C banh rang trµ, tuy nhien chi ve vong chia day 16n cua m~t con

CHUONG 4: BAN VE CHI TIET

Ban ve chi tiSt_;_ dung d@ chS t~o va ki@m tra chi tiSt N6 phai th@ hi~n dfiy

ve chi tiSt bao g6m nhfrng phfin sau:

1 Hinh bi@u diSn:

hinh d~ng va kSt c§.u cua chi tiSt

2 Kfch thu6c:

G6m c6 t§.t ca nhfrng kfch thu6c cfin thiSt cho vi~c chS t~o va ki@m tra

G6m c6 nham bS m~t, sai l~ch gi6i h~n cua kich thu6c, sai l~ch vS

thu~t khac th@ hi~n ch§.t lugng cua chi tiSt

4 Khung ten:

G6m c6 ten g9i chi tiSt, v~t li~u chS t~o chi tiSt, ti 1~ cua ban ve, ky hi~u cua ban ve va ten cung chfr ky cua nhfrng nguai c6 trach nhi~m d6i v6i ban ve Nhfrng n9i dung d6 cfin thiSt cho vi~c quan ly ban ve

5 Hinh chi Su chinh:

chinh cua ban ve Hinh chiSu chinh phai th@ hi~n dugc cac d~c trung

vS hinh d~ng cua chi tiSt va phan anh dugc vi tri lam vi~c hay vi tri gia cong cua chi tiSt

trong may D~t chi ti St theo vi tri lam vi~c d@ nguai d9c dS hinh dung

chi tiSt d~t tren may cong C\l khi gia cong

Vi~c xac dinh vi tri cua chi tiSt ta ck phai ch9n huang chiSu sao cho cac hinh bi@u diSn khac it net khu§.t va su d\lng kh6 gi§.y hgp li

Cac hinh bi@u diSn khac tuy theo muc d9 phuc t~p cua chi tiSt ma ta th@hi~n s6 lugng hinh bi@u diSn nh§.t dinh sao cho hgp ly

19

IL B:IEU DIEN QUI udc VA DdN GIAN HOA:

NSu hinh chiSu, hinh cit va m~t cit la hinh d6i xung thi cho phep chi

ve m()t nua hinh bi@u diSn

NSu c6 m9t s6 phfin tu gi6ng nhau phan b6 d@u nhu cac 16 tren m~t bich, rang cua banh rang thi cho phep chi bi Su di Sn m9t va0i phaan tou

f

Khi khong doi hoi chinh xac, cho phep ve don gian hinh chiSu giao tuySn cua cac m~t, c6 th@ thay duang cong b&ng cung tron hay do~n thing

D6i v6i v~t th@ c6 kSt c~u nhu khia nham, ch~m tr6 cho phepve don gian m9t phfin kSt c~u d6

D6i v&i v~t thS dai c6 m?t c~t ngang thay d6i d@u d?n nhu trvc, thep hinh cho phep ve dt lia

Khi cfin phan bi~t phfin m?t phfuig n~m c~nh m?t cong cho phep ke hai g~ch cheo tren phfin ID?t ph~ng

NSu v~t th@ co m9t s6 phfin tu gi6ng nhau, thi ve dfiy du m9t vai phfin

tu, con cac phfin tu khac duqc ve quy UO'C hay don gian hoa

21

Duong bi@u di@n phfin chuy@n ti@p dugc ve theo quy u6c bing net rnanh hay khong ve n@u chung khong th@ hi?n ro r?t (nhu hinh du6i day)

du cfin phai c6 hai hinh chi@u nhu hinh sau

nr KET cAu HOP LY cuA cm TIET

Khi ve ban ve chi ti@t phai th@ hi~n cac k@t cfiu phu hgp v6i tinh cong ngh~ cua chung D9 nghieng g6c thoat khuon, chi@u day phoi due

1 Ban kinh g6c luqn :

r

v6i g6c nghieng 45°

23

•

BS d@ thoat dao khi ti~n hay mai, phfin cu6i gia cong thuong lam ranh thoat dao

Day 16 khoan la dinh hinh con c6 g6.c a dinh b~ng 120° kich thu6c d9 sau

16 khoan, khong tinh chiSu cao hinh con d6 Khi khoan 16 mui khoan 16 mui khoan d~t vuong g6c v6i bS m~t chi tiSt cfin th@ hi~n dung tren hinh ve

¢12 1-·,1

IV GHI KICH THlfdC TREN BAN VE CHI TIET:

Kich thu&c tren ban ve phai ghi d~y du dS thU?ll ti~n cho vi~c gia cong chi

ti@t va kiSm tra chung sau khi gia cong

1 Kich thu&c cua m9t ph~n tu

131

· I · I

49

1 8

2 Kich thu&c va vi tri cac ph~n tu gi6ng nhau

- Kich thu&c va vi tri cac 16

R.,

25

3 Kich thu&c xac dinh m~t nghieng

Sal

i

9]a~ng

* Ghi kich thu6c 16 (quy u6c):

dl : ducmg kinh 16 11 : chiSu dai 16

d2 : ducmg kinh 16 khoet z : ky hi?u ren

12 : chiSu dai ren

4 IZhung ten:

Khung ten phai dijt a phia du6i, g6c ben phai cua tai li?u thi@t k@.Khung ten, khung phµ, cac o va khung ban ve ve bing net liSn d~m va net liSn manh

1 Ten gQi san ph:im

2 Ki hi?u cua tai li?u

3 Ki hi?u v~t li?u chi ti@t

4 Ki hi?u tai li~u theo cac giai do~n l?p

5 KhBi lm;mg cua sanphftm

6 Ti 1?

7 SB thu tv cua ta, dBi v6i tai li?u chi c6 m9t ta thi 6 nay d@ trBng

8 Soa ta cua ta, dBi v6i tai li?u chi c6 m9t ta thi 6 nay dS trBng

9 Ten hay ki hi?u cua ca quan, xi nghi?p ban hanh tai li?u

10 Chuc danh cua nhfrng nguai ki tai li?u

11 HQ ten cua nhfrng nguai ki tai li?u

12 Chu ki cua nhfrng nguai ki tai li?u

13 Ngay thang nam ki tai li~u

14 Ki hi?u miSn ta giiy

20 Ten gQi ki hi?u cua san phftm, dan vi lip

21 HQ ten nguai l~p ban chinh

22 Ki hi?u kh6 giiy

23 SB dang ki ban chinh

24 Ngay thang nam dang ki ban chinh

25 HQ ten nguai nh~n ban chinh va nh~p h6 sa sp, quan 1i tai li?u thi@t k@

26 Ngay thang nam nh~n ban chinh

CHUONG 5: BAN VE LAP

1 Hinh biSu di@n : Cac hinh biSu di@n cua ban ve lip th@ hi~n d~y du hinh d~mg va k@t c&u cua be) ph~n lip, vi tri tuang d6i va quan h? lip rap cua cac b9 ph~n lip

- Cung gic3ng nhu each biSu di@n tren ban ve chi ti@t, hinh chi@u chinh phai th@ hi?n duqc d~t trung hinh d~ng, kSt c&u cua dan vi lip va phan anh duqc vi tri lam vi~c cua n6 Ngoai hinh chi@u chinh ra con phai c6 cac hinh biSu di@n khac

- Tuy theo c&u t~o va hinh d~ng cua dan vi Hip ma ch9n phuang an biSu di@n

11

I

V/.JH» Y

thich hqp

Ten g9i va ki hi~u cua cac thanh ph~n c&u thanh bf> sung cho cac hinh biSu di@n, cac chi d~n vs d~t diSm lien k@t

duong kinh la 0141, dung sai h~ th6ng 16, c§.p ching xac cua h~ th6ng 16 va trgc diSu b&ng 8

- Kich thu6c lip d~t :la kich thu6c th@ hi~n quan h~ gifra b9 ph~n lip nay v6i b9 ph~n lip khac, bao g6m kich thu6c cua dS, b~ va cac m~t bich Vi d\l nhu kich thu6c cua 16 bulong 011 va kich thu6c chi vi tri tuang d6i cua chung 116

- Kich thu6c gi6i h~: la kich thu6c th@ hi~n phl;l,m vi hol;l,t d9ng cua b9 ph~n lip Ngoai ra con m9t s6 kich thu6c quan tn;mg cua cac chi tiSt dugc xac dinh

trong qua trinh thiSt kS

4 Yeu c&u kI thu~t

Yeu c§.u kI thu~t bao g6m nhfmg chi d~n vS d~t tinh lip ghep, phuong phap

lip, diSu ki~n nghi~m thu va quy tic su dvng

5 Khung ten: Khung ten bao g6m ten g9i cua b9 ph~n lip, ki hi~u ban ve, ti

ve

6 Bang ke chi ti@t: Bang ke chi ti@t la tai li~u kI thu~t quan tr9ng cua b9

ph~n lip kem theo ban ve lip dS b6 sung cho cac hinh biSu diSn Bang ke

nhfmg chi d~n khac cua chi ti@t nhu modun, s6 rang cua banh rang, s6

11

10 'ii

i!Jdiu:rni!m Cil11 0 1/J.~

l!llm

T11,1

Vtl VOl!Jlj<lan

IL QUY udc BIEU DIEN TREN BAN vE LAP

- Tren ban ve l~p khong nhfit thi@t phai bi@u diSn d&y du tfit ca cac ph&n tu cua cac chi ti@t Cho phep khong bi@u diSn cac ph&n tu nhu : cac mep vat, g6c lm;m, ranh thoat dao, khia nham, khe ha trong m6i ghep

- DBi v6i cac n~p d~y, n@u chung che khufit cac ph&n ben trong cua b<) ph~n l~p thi c6 th@ khong ve n~p tren hinh bi@u diSn nao d6, nhung phai ghi chu

" khong ve n~p"

- NSu c6 m9t chi ti@t cung lo~i gi6ng nhau nhu con Ian, bulong cho phep chi ve m9t chi tiSt, con cac chi ti@t cung lo~i khac dugc ve dan gian

i1