Giáo trình Phay, bào mặt phẳng ngang, song song, vuông góc, nghiêng (Nghề: Cắt gọt kim loại - Trung cấp) - Trường TCN Kỹ thuật công nghệ Hùng Vương

Giáo trình Phay, bào mặt phẳng ngang, song song, vuông góc, nghiêng cung cấp cho người học những kiến thức như: khái niệm cơ bản về bào; đặc tính kỹ thuật và sử dụng một số máy bào thông dụng; chọn, sử dụng các dụng cụ đồ gá thông dụng trên máy bào; chọn dao, mài sửa và cách gá đặt dao bào; bào mặt phẳng ngang; bào mặt phẳng song song và vuông góc;...

TRUONG TRUNG CAP NGHE KY THU~T CONG NGH¥ HUNG VU'ONG

GIAOTRINH

?

song song, vuOng g6c, nghieng

TRINH DO TRUNG CAP

"

TPHCM-2019

LOI GIOI THIEU

Bao mijt phfulg bao g6m cac bai h9c v@ cfiu ti;io, nguyen ly lam vi~c cua m(:>t sf> may bao thong d\lllg, tu ca sa d6 giup cho h9c sinh hinh thafih cac ky nang ban dfiu v@ cac cong ngh~ CO' ban tren may bao

II MlJC tieu cua

Bai nay nhim ren luy~n cho h9c sinh: C6 dfiy du kiSn thtrc CO' ban v@ du ti;io, nguyen ly lam vi~c cua cac may bao thong d1,mg Trinh bay duqc cac d~c diSm v@ qua trinh cit khi bao C6 du ky nang tfnh toan, lµa ch9n dao, d\lllg c1,1 ga, ga lip duqc dao, phoi Bao duqc cac m~t phfulg ngang, cac m~t phfulg song song, vuong g6c, m~t b~c, m~t ph~ng nghieng tren may bao di;it yeu cfiu ky thu?t, thoi gian va an toan

III MlJc tieu thvc hi~n :

- H9c xong h9c sinh c6 kha nang:

- Trinh bay duqc cfiu ti;io, nguyen ly hoi;it d(:>ng va chtrc nang cac b(:> ph?n chfnh cua m(:>t sf> may bao thong d\lllg

-Xac djnh dfiy du d~c tfnh khac bi~t cua qua trinh cit khi bao

- V~ hanh may bao thanh thi;io theo dung quy trinh va n(:>i quy su d1,1ng

- Ch<;>n chuful va ga lip phoi tren eto va m(:>t sf> d6 ga thong d1,1ng dam bao ctrng vung va phu hqp v&i bu&c gia cong

- Ch9n dao, mai sua va su d\lllg dao hqp ly, cho hi~u qua cao v&i tung bu&c cong ngh~

- TiSn hanh bao duqc cac mijt phfulg ngang, mijt phfulg song song, vuong g6c, m~t phfulg nghieng, m~t b~c di;it yeu c§u ky thu~t, dung thai gian quy dinh va an toan

- Su d\lllg cac d\lllg Cl,l do kiSm va tiSn hanh kiSm tra chfnh xac cac kfoh thu&c

- Xac djnh dung cac di;tng sai hong va phuang phap d@ phong, khAc ph1,1c

- Thµc hi~n d~y du rn}i quy su d\lllg va cham soc may

- Thu xSp nai lam vi~c dam bao g<;>n gang, si;ich se va aq, toan

- Khai ni~m CO' ban vS bao

- f)~c tfnh ky thu~t va su d\lllg m9t sf> may bao thong d\lllg

- Ch9n, SU d\lllg cac d\lllg Cl,l d6 ga thong d1,1ng tren may bao

- Ch9n dao, mai sua va each ga d~t dao bao

2

- Bao mijt phfulg ngang

- Bao mijt phfulg song song va vuong g6c

- Bao mijt b?C

- Bao mijt phfulg nghieng

- T6 chuc nai lam vi~c va cong tac an toan

Qujn 5, ngay thang nam 20

·•

Tham gia bien so~n 1.Nguy~n Hfru Dang 2.Le Ngqc Tin

YEO CAO Ve DANH GIA HOAN THANH MO DUN

1 Ki~n thfrc:

Trinh bay duqc cfiu t~o, ho~t d()ng cua cac b9 ph~ chinh cua may bao

Neu ra duqc sg khac nhau cua qua trinh cit khi bao so v&i qua trinh cit khi ti~n, phay

Neu duqc cac phuang phap bao: Mijt phfing ngang, mijt phfulg song song, vuong g6c, mijt b?c, mijt phfulg nghieng

Chi ra duqc nhfrng d~g sai hong va each dS phong

Qua bai ki@m tra viSt v&i cau tg lu~, tdic nghi~m

2 Ky nang:

Su dµng may bao ngang thanh th~o

Nh~ d~ng, lga ch9n duqc cac d\lllg C\l, d6 ga thich hqp, mai sua dao phu hqp va dung yeu cfiu

Bao duqc cac mijt phfulg ngang, mijt phfulg song song, vuong g6c, mijt b?c, mijt phfulg nghieng d~t yeu cfiu ky thu~t, thai gian va an toan

Buqc danh gia bfuig quan sat va bang ki@m d~t yeu cfiu.qua qua trinh thgc hi~n

3 Thai dq:

Th@ hi~n tinh nghiem me trong cong vi~c, qua trinh gia cong Tinh thfin trach nhi~m

va hqp tac trong khi lam vi~c

C6 trach nhi~m v&i yeu cfiu cua Sall phfim, giu gin Va bao quan d\lllg C\l, thiSt bi

Tuan thu quy trinh va ngan ngira cac sai hong, tai n~ c6 th@ xay ra

ban vS thao tac, sir d\Ulg may, cac d~c tinh ky thu~t cua may nh~m phat huy tf>t nhfit cac ky nang thµc hanh tren may bao ngang

II My.c tieu thvc hi~n:

- Trinh bay dfiy du cfiu t~o, cong dvng, nhfing d~c tinh ky thu~t va phan lo~i may bao

- Trinh bay va giai thich dugc cac ho~t d9ng cua cac b9 ph~n chinh, cac ca cfiu di@u khiSn, di@u chinh va nhung d~c tnmg cua may bao B650

"'

- V~n hanh may bao thanh th~o dung quy trinh va dung n9i quy

III N{>i dung chinh:

- Khai ni~m ca ban vS gia cong bao

-May bao (cfiu t~o, cong d\Ulg va phan lo~i.)

-Nguyen ly lam vi~c

- D~c tinh ky thu~t cua lo~i may bao ngang

- Cac ca ciu di@u khiSn va phuang phap di@u chinh

- V~ hanh va bao duong may

- Cac bi~n phap an toan, bao duong may bao

4

Hinh 27.1.1 Khai ni?m c~t g9t khi bao

1.1.2.1 Vqn t6c c&t (V): La quang duong do duqc mil luai cit cua dao tham gia

cit g9t trong m9t phut

Trong d6:

V = KL(1+m) ml h

K - la s6 hanh trinh kep ma d§u bao di duqc trong m9t phut

L - la chiSu dai cit

m - la ty s6 truySn d9ng gifra t6c d9 lam vi?c va t6c d9 ch~y khong (thuong m duqc xac dinh va tinh toan ClJ thS theo ly lich may, may bao m = 0.75; mayx9cm= 1)

1.1.2.2 ChiJu sau c&t g9t (t) La khoang each gifra bS m~t tru6c khi cit va sau

khi cit trong m9t l~n cit

1.1.2.3.Lu()'ng chc;,,y dao (s) La luqng chuySn d<)ng eua v{it gia cong tuong ung

v6i m9t lk chuySn d9ng theo hu6ng thfuig g6c v6i chuySn d9ng chinh sau m6i hanh trinh

1.1.2.4 ChiJu r(mg c&t (a) Duqc xac dinh b&ng chiSu r9ng cua phoi sau m9t

l~n cit

1.1.2.5 ChiJu r9ng c&t( b) Duqc do theo luai cit chinh (tiSt di?n tiSp xuc gifra

luai cit chinh va phoi)

Quan h? gifra chiSu day cit va luqng ch~y dao, gifra chiSu r9ng cit va chiSu sau

cit : a = - t_ Trong d6 <p la g6c nghiengchinhcua dao

sm<p

1.2 Cong d1}ng va phan lofi may bao

Bao la qua trinh cit g9t di l~i theo hu6ng chuySn d9ng thing, nen trong qua trinh cit va ch~m m~nh Sau m9t khoang lam vi?c l~i c6 m9t khoang ch~y khong nen duqc g9i la m9t chu trinh kep T6c d9 cit luon luon biSn d6i duqc thS hi?n bfuig hanh trinh chuySn d9ng Qua trinh ch~y dao sau m9t luqt di lam vi?c, l~i c6 m9t luqt vS ch~y khong nen tu6i thQ cua dao cfing duqc nang cao

1.2.1 Cong dl}ng ciia may bao

Gia cong cac lo?i m?t phfuig ngang, m?t ph~ng song song vuong g6c, m?t b~c, nghieng, m?t cong, m?t djnh hinh, cac lo?i ranh, banh rang, thanh rang Do d?c di@m cua qua trinh cit khi bao, thuong nguai ta dung may bao d@ bao nhung m?t phing 16n va dai, h~p va dai, nhfmg v~t c6 kich thu&c cf>ng'k@nh, n?ng

1.2.2 Phan Io~i

Phv thu9c vao tinh chfit va cac d~c di@m chung, ma c6 th@ chia tfit ca may bao thanh 2 nh6m co ban: may c6 cong dl)Ilg chung va may chuyen mon hoa (may chuyen dung)

May c6 cong dl)Ilg chung la: May bao ngang va may bao d9c (giuong)

May chuyen mon hoa g6m: May chuyen dung d@ gia co_ng nhung chi ti@t nhfit djnh chu y@u dung trong san xufit hang kh6i "'

1.3 May bao B650

1.3.1 Cac d{ic tinh k~ thu~t ciia may bao ngang B650

- Khoang ch?Y l&n nhat 650mm

- Khoang ch?Y nho nhfit 95mm

- Khoang ban may l&n nhfit 600mm

- Khoang len xuf>ng l&n nhfit cua ban may 300mm

~ Khoang len xu6ng l&n nhfit cua dAu trugt 175mm

- Goe quay cua dAu dao ± 60°

- T6c d9 dAu bao duqc tinh bfulg hanh trinh kep 12.5 d@n 73 lugt I ph

- T6c d9 luqng ch?y dao 0.33 - 3 3mm/ph

- Cong sufit d9ng co N = 4.5kw, n = 950v/ph

- Kich thu&c may cao x dai x r9ng la: 1700 x 2060 ~ 450 (mm)

- Tr9ng luqng 197 5 kg

1.3.2 Cftu tao

Tren (hinh 27.1.2) trinh bay cfiu t?o cua may bao ngang B650 Nhin vao hinh

ve ta thfiy may bao ngang ho?t d9ng nha CO' cfiu culit (banh rang cheo - con trugt

va tay bien) Nhung b9 ph~ chu y@u la: 1- Con trugt vuong; 2- Tay bien; 3- Ca

cfru dai 6c diSu chinh khoang ra vao cua dAu bao; 4- D&u bao; 5- Vit me; Thang thu&c xoay g6c nghieng d&u dao; 8- D&u dao; 9- Th&t dao; 10- Gia dao; 11- Gia b~t dao; 12- Ca cau gift gifta b~ da va ban may; 13- B~ da ban may; 14-Ban may; 15- Ca cfiu nang ban may len xu6ng; 16- Ca cfiu gift tay bien; 17- B~ may; 18- H9p t6c d9; 19- Banh rang cheo 102; 20- Banh rang truy@n d9ng d@n banh rang cheo c6 Z = 25

Hinh 27.1.2 C~u t~o may bao ngan~ B650

1.3.3 Nguyen Iy lam vi~c

1.3.3.1 Chuyin tl9ng tlfiu bao

N =3.5 Kw

n =950 v/ph

Tu chuySn d<)ng cua mo ta d@n h<)p t6c d<), nho hai }?anh rang cheo 25/102 Banh rang cheo 102 duqc n6i voi tay bien nho con truqt vuong Nen khi banh rang cheo 102 quay thi con truqt vuong quay theo, df>ng thoi truqt len, truqt xu6ng trong ranh tay bien Tay bien se lie toi lie lui E>~u tren cua tay bien duqc n6i ch~t vm d~u bao nho khop n6i, nen khi tay bien lie thi d~u bao cung lie theo Nhu v~y khi lam vi~c con truqt cung m<)t Hie thl,rc hi~n ba chySn d<)ng:

6

- - ,

Hinh 27 1.3 Ca c~u chuySn d<)ng culit

- Quay tran tren trvc ( quay quanh n6)

- Quay trcm theo banh rang cheo

- Truqt len xu6ng trong tay bien 111

Khi lam vi~c tay bien thvc hi~n hai d:()ng tac: Lie qua, l~i lam cho d:fiu truqt

chuySn d:()ng theo hai hu6ng tiSn valid thanh m()t hanh trinh khep kin

Ta quan sat (hinh 27.1.3.) f)fiu bao chuySn d:9ng d:ugc la nha S\J' di l~i cua bien dao d:9ng Banh rang (1) quay nha chuySn d:9ng cua h()p t6c d:9, truySn chuySn d:9ng cho banh rang cheo (2), trong banh rang cheo co ranh chua con truqt

(3) Con truqt (3) n~m trong ranh cua tay bien d:6ng t]aai n~m trong ranh cua tay

bien ( 4) Khi con truqt thvc hi~n cac d:9ng tac chuySn d:9ng ( d:a neu 6 tren) lam

cho tay bien lie t6i, lie lui Do phia tren cua canh tay bien d:ugc n6i ch?t v6i d:fiu bao nha kh6p n6i ( 5) Nen keo theo d:fiu bao ( 6) lie t6i, lie lui tr& thanh m(>t hanh trinh khep kin

1.3.3.2 Chuyin tv ll9ng ban may ngang

3

2-r f'r::.-::CA

1 ,, :, , 5

8

Hinh 27.14.Ca c§u tv d:9ng ban may

Tu chuySn d:9ng cua h()p t6c d:9 qua banh rang cheo 102 TruySn chuySn d:9ng qua h~ th6ng ban may ngang (hinh 27.1.4) bfug thanh truy@n (9), lam cho thanh gifug ( 6) chuySn d:9ng t6i, lui theo nguyen tic chuySn d:9ng culit f)fiu tru6c cua thanh gifug d:ugc g~ v6i h~ th6ng con c6c an kh6p v6i banh c6c (3) nha con lfiy ( 4) Khi thanh gifug chuySn d:(:mg lui t6i se keo theo con c6c lie t6i, lie lui lam cho ban may chuySn d:9ng cung hanh trinh v6i t6c d:9 cua cua d:fiu bao

Tom l~i: BS h~ th6ng ban may chuySn d:9ng tv d:()ng v6i lugng tiSn (s) theo yeu cfiu, phv thu()c vao khoang ha cua s6 rang cua banh c6c nhiSu hay it M?t khac phv thu()c vao khoang ha gifra tam cua thanh n6i (8) v6i tam cua trvc chinh may bao a

(hinh 27.1.4) biSu hi~n CO' c~u con c6c va gia tri cua khoang di chuySn ('If) ChiSu chuySn d:()ng cua ban may phv thu9c chi@u lorn cua c6c

8

Hinh 27.1.5 Ca c~u con c6c

Con (hinh 27.1.5) thS hi~n chiSu cua ban may se tiSn ngugc chiSu kim d6ng h6 (rue la ban may tiSn tu ngoai vao trong) DS diSu chinh chiSu xoay Cl.la con c6c nguai ta phai nang num (3) keo ngam c6c ( 4) len phia thfulg dung va xoay num (3) di m9t g6c 180° Khoang che (1) cua la biSu thi ma s6 rang ma c6c phai dich chuySn

1.3.4 Di~u chinh t6c d{>

1.3.4.1 SO' il8 biing t6c ii~

Nhin vao c~u true cua bang diSu khiSn 1 t6c d9 may bao ngang, ta th~y may bao ngang c6 hai tay g~t: tay g~t Ava tay g~t B Tay g~t A c6 hai vi tri (I) va (II), tay g~t B c6 3 vi tri: l;.2; 3 Ta c6 thS xac dihli ngay la may bao ngang B650 c6 6

Khi A:1 - B:1, 2, 3 va khi A:11 - B:1, 2, 3 ,

1.3.4.3 M6i quan h~ gifra chi~u dai ciit voi t6c di) d~u bao

BS dam bao an toan trong qua trinh cit va dam bao ch&t luqng cho san phAm Vi~c chQn t6c d9 dfiu bao ung v6i khoang ch~y d~u bao ( tuong ung chi Su dai cit cua chi tiSt) v6i v~n t6c cit duqc thS hi~n 6 bang 27.1.2

Vi d1.1-: Khi ta ck gia cong bao v6i khoang ch~y cua hanh trinh la 24 5mm Nhin vao bang nSu ch9n chiSu dai khoang ch~y cua dfiu bao la 250mm, a day xu&t hi~n cac chi s6 duqc chQn nhu la t6c d9: 2; 3; 4; 5; 6 (17.9 dSn 73 htk) ta dSu ch9n duqc ca Nhung trong truong hqp su d1,mg t6c d9 ( 1) tung ung v6i khoang ch~y la 12.5 htk/p thi khong nen dung v6i ly do khong phu hqp boi chiSu dai cit ngin khong nen dung t6c d9 qua th&p (lang phi)

Tuy nhien each ch9n nay ph1.1 thu9c vao ySu t6 cua qua trinh cit nhu: V~t li~u lam dao, v~t li~u gia cong, cac yeu cfiu ky thu~t, cac d~ng cong ngh~ gia cong Gia su: Ta SU d1)ng v~t li~u lam dao va v~t li~u chi tiSt cho cac d?Ug gia cong la gi6ng nhau, nhung khi bao g6c thi ta ch9n t6c d9 co thS la t6i thiSu (17.9

10

htk), con dung dao bao d§.u thrtng d@ bao m~it phrtng ngang thi t6c d(} c6 th@ la t6i da (73 htk)

150mm, ho~c 250 mm, n&m 6 nhung tr6ng (150.1.1; 150.1.2; 150.1.3; 250.1.1) Thi khong nen su d1,1ng bai khoang ch~y ng~n + t6c d9 thfip

- Nhung o tr6ng ma hanh trinh dliu bao c6 khoang ch~y la 450; 550; 650, nb

6 nhung o trf>ng (450.2.3; 550.2.2; 550.2.3; 650.2.2; 650.2.3) Thi ciing khong

1.4 Gi6i thi~ u may bao gm:rng

6

Hinh 27.1.6 May bao giuong 2 trg

,)

Khi chS t<J,o nhfmg chi tiSt c6 kh6i luQ'Ilg 16n, kich thu6c 16n nhu cac ban

may; b~ may, ta SU' d1;mg may bao guong m<)t trg, hai trg, ba trg dS bao (Dva vao

cac d~c tinh ky thu~t c6 thS thfiy ring may bao guong m<)t trg, hai trg it duc;rc SU dgng a cac phan xuang nho mang tinh sua chfra)

Tren hinh 27.1.6 mo ta t6ng quat may bao giuong 2 trg g6m: 1- f)S may; Cfr hanh trinh ban dao d9c; 3- Mota di~n; 4- Cfr hanh trinh ban dao len xu6ng; 5-Than may; 6- xa tren; 7- Trg tru6c; 8- Ban may; 9- Diu dao; 10- Dao

2-Ngoai ra ta tham khao cac d~c tinh ky thu~t cua cac may bao giuong kiSu 1 trg sau:

Bang 1.2 Dijc tinh ky thu~t ciia may bao gll'~ng ki~u mQt trv

Ki~u

hanh trinh nghich

cua ban may:

cua ban dao ngang,

14

1.5 Quy trinh v@,n hanh va sir dyng may bao

1 Sip x@p va v~ sinh may - Vi tri lam vi~c phai d~y du khong

gian va khong con cac nguy co tai n:;m

- Cac trang bi cong ngh~ c6 dinh, cac tr~ng bi tieu chufui phai gc;m gang, ngan nap

- Cac b9 ph~n cua may phai dam bao f -+-s_,:;i.' c~ se, d~c bi~t cac ca cfiu truySn d9ng

2 KiSm tra h~ th6ng boi tran - May phai du muc d~u theo quy dinh

- D~y du d~u boi tran tren cac b9 ph~n truy~n d9ng

3 Ki Sm tra cac b9 ph~n truySn - Tfo;ic hi~n thanh th:;i.o cac thao tac ngu9i d9ng dS di~u khiSn cac b9 ph~n truySn d9ng cua

4 Tim hiSu cac b9 ph~n co ban

va cac d~c tfnh ky thu~t cua

Cac b9 ph~n truySn d9ng ho:;i.t d9ng

- DiSu khiSn ban~may chuySn d9ng ngang, len xu6ng

7 Cho may ch:;i,y thu va di Su - Dong ngu6n di~n dung ky thu~t

chinh

8 DiSu khiSn d~u bao

Cho may ch:;i.y dung trinh t\I

- DiSu chinh h@t d9 ro cua cac b9 ph~n

co ( ck thi@t)

('

- DiSu khiSn dugc d~u bao v6i t6c d9 va khoang ch:;i.y thfch hgp

1.6 Cham soc va bao du&ng may

Bay la m9t vfui dS rfit quan tn;mg nh~m dam bao d9 chinh xac cua may, nang sufit khi cit g9t, d6ng thoi dam bao tu6i th9 cua may

1.6.1 Lau chui may

Tnr&c khi lau chui may phai dung h~n may, d9n phoi bkg bang xo, ch6i mSm, dung gie tfim dAu mazut lau s~ch sau do dung gie kho, s~ch lau l~i NSu nghi lau ngay phai boi m9t lap dAu mo len tren may d@ ch6ng ri ret

1.6.2 Tra diu m&:

Thuong xuyen theo doi dAu mo qua kinh sang (H()p t6c d9, h(>p ch~y dao c6 dAu mo da dung luQTig quy dinh chua ), nSu thiSu phai b6 sung cho du, trong tnrong hqp nghi lam vi~c qua lau ngay dAu mo co nhung hi~n tuQTig biSn chfit, ta nen thay dAu, mo m&i Ngoai ra phai cho dAu vao dAu truqt hang ngay theo chi dfui duqc gin tren than may, cac bang tnrqt dAu dao, ngang, len xu6ng ban may, kiSm tra dAu mo xem c6 hi~n tuQTig tic thi phai sua chua ~gay

Chu y: Chung lo~i d&u, mo phai dung v&i ly lich m~y

IV Cao hoi va bai t~p

Cao hoi di~n khuy~t

Hay di~n n{>i dung thich hQ'p vao ch6 tr6ng trong cac trucmg hQ'p sau day:

1) Banh rang cheo duqc n6i v&i tay bien b~ng nen khi 102 quay thi con tnrqt

vuong quay theo dong thoi tnrqt len, tnrqt xuong trong ranh tay bien 2) Be dieu chinh khoang ch~y dAu bao ta phai

Cau hoi dung sai

Cao hoi tric nghi~m:

Khi diSu khi@n may bao ngang mu6n cho hanh trinh dAu bao chuy@n d(>ng dai

a Cho t6c d9 cua may bao tang len?

b f)iSu chinh tam con truqt roi xa tam cua banh rang cheo?

c Cho t6c d9 may bao giam xu6ng?

d BiSu chinh tam con tnrqt gAn v&i tam cua banh rang cheo?

Hay danh diu vao m{>t trong hai 8 (dung-sai) trong cac truirng hQ'p sau day:

1 May bao ngang B650 c6 khoang ch~y l&n nhfit la 650mm

Bung

Sai

Cau hoi ghep doi

Hay ch9n kSt qua & hang cac sf> u_r nhien phai phu hqp v&i cac chu cac &

hang du6i

1) Khi diSu chinh ban may sang trai

2) Khi diSu chinh ban may sang phai

3) ChuySn dc)ng chinh cua may bao

4) Quay tron cua tfl.lc chinh mang dao

5) ChuySn dc)ng chinh cua may ti~n

6) Quay tron cua tfl.lC chinh mang phoi

7) Tinh tiSn cua ban may mang phoi

8) Tinh tiSn cua ban may mang dao

a Cung chiSu kim d6ng h6

b Nguqc chiSu kim d6ng h6

c Tinh ti@n d§.u bao mang dao

d ChuySn dc;mg ph\l cua may phay

e ChuySn dc)ng chinh cua may phay

f ChuySn dc)ng ph\l cua may bao

g ChuySn dc)ng ph\l cua may ti~n

h ChuySn d9ng chinh cua may ti~n

Cau hoi va bai t~p

1 Hay trinh bay cfiu t~o va nguyen ly lam vi~c cua may bao B650?

2 Dva vao c§u t~o va nguyen ly lam vi~c cua may bao ngang B650, hay cho bi@t vi sao canh tay bien chuySn d9ng theo hinh cung, ma d§u bao chuySn d9ng th~ng?

3 Neu quy trinh SU d1:1ng may?

TIIAOLU4NTHEONHOM

Sau sv hu6ng dfin cua giao vien va t6 chuc chia nh6m 4 - 5 h9c sinh Cac nh6m c6 nhi~m V\l thn hiSu va giai quySt cac cong vi~c sau:

- Neu ro sv khac va gi6ng nhau gifra qua trinh c~t khi bao, ti~n

- Xac dinh vi tri, ten g9i cua m<)t s6 b<) ph?n co- ban cua may bao ngang B650

- Neu nguyen ly lam vi~c cua may bao, lien h~ kSt c§.u va nguyen t~c truySn d<)ng cua may bao v6i m<)t s6 may va d~ng truySn d<)ng tuong tv

- Xac dinh khoang ch~y, vi tri tuong d6i gifra phoi va dao bao bing each nao, dµa tren cflu t~o va nguyen ly lam vi~c cua may bao

- Theo doi qua trinh chuySn d<)ng cua banh rang cheo 102, con truqt, tay bien neu y kiSn va giai thich vi sao may bao ngang di ch?m vS nhanh

XEM TRINH DIEN MAU

1 Cong vi~c giao vien:

Dµa vao quy trinh cac bu6c thµc hi~n dS giao vien trinh diSn mfiu cho h9c sinh m<)t each c6 h~ th6ng, theo trinh tv cac bu6c ma gjao vien va h9c sinh da l?p

2 Cong vi~c h9c sinh:

- Trong qua trinh thµc hi~n cua giao vien h9c sinh theo doi va thµc hi~n cac bu6c nhu: B~t chu6c, nh~c l~i H9c sinh nh~c l~i cac vi tri, cac b<) ph?fi ca

ban vs c§.u t~o, ten g9i va neu ro cac chuc nang ca ban

- M<)t h9c sinh thao tac thu, toan b<) quan sat

;

- Nh~n xet sau khi b~n thao tac

Luu y : Giao vien ggi y dS h9c sinh n~m vung nguyen ly lam vi~c, cac d~c tinh ca ban cua may bao ngang B650 ( c6 th@ neu dugc m<)t s/J ung dvng trong gia cong) Cong tac an toan trong thao tac

- G9i dung ten cac b<) ph?n ca ban cua may bao ngang B650

- Xac dinh dugc vi tri va d~c tinh ky thu~t cac b<) ph~n chinh cua may bao

- Thvc hi~n cac bu6c dung trinh tµ theo phiSu hu6ng dfin

- Ren luy~n ky nang thao tac may dung yeu c§.u ky thu~t, an toan

- Thvc hanh cham soc va bao duong may

LOI GIOI THIEU

I Vi tri, y nghia, vai tro:

Phay m~t phiing nh~m cung cap cho h9c sinh nhfmg kiSn thuc CO' ban vs cau t~o, nguyen ly lam vi~c cua cac lo~i may phay thong dµng, cac dµng C\l, d6 ga CO' ban Nh~m giup cho h9c sinh c6 nhfmg khai ni~m d§u tien vs nghS phay Cac kiSn thuc

vS phuang phap gia cong, phuang phap h,rn ch9n cac dl_,lng C\l cit hgp ly va hi~u qua cho tung buoc cong ngh~, ren luy~n cho nguai h9c c6 nhfmg ky nang ca ban trong vi~c gia cong cac lo~i m~t phiing ngang, m~t phiirig song song va vuong g6c, m~t b~c, m~t phiing nghieng dam bao dung quy trinh, dung yeu d.u ky thu~t, an toan va nang suat cao

II Ml}C tieu cua:

Nh~m ren luy~n cho h9c sinh: C6 d§.y du kiSn thuc CO' ban vs cau t~o, nguyen ly lam vi~c cua may phay Trinh bay duqc cac d~c di@m vS qua trinh cit khi phay C6

du ky nang tinh toan, h;ra ch9n dao, d\,lng C\l ra ga, ga lip dao, phoi Phay duqc m~t philng ngang, m~t phiing song song, vuong g6c, m~t b~c, m~t philng nghieng tren may phay d~t yeu c§.u ky thu~t, thai gian va an toan

III Muc tieu thtrc hien:

HQC xong hQC sinh co kha nang :

- Trinh bay d§.y du cau t~o, nguyen ly lam vi~c cua may phay

fl

- Xac dinh ro d~c tinh qua trinh cit cua cac d~ng gia cong phay

- V~n hanh may phay thanh th~o, dung quy trinh va n9i quy su dl_,lng

- Ch9n chuin, ga lip phoi tren eto va m9t sf> d6 ga thong d\,lng dam bao d9 cung vfmg va tinh cong ngh~

- Lµa ch9n, su d\,lllg dao hgp ly, hi~u qua cao cho tung cong ngh~

- Phay cac m~t philng ngang, m~t philng song song, vuong g6c, m~t b~c, m~t philng nghieng d~t yeu c§.u ky thu~t, thai gian va an toan

- Su d\,lllg cac dl_,lng C\l do kiSm thanh th~o, chinh xac

- Xac dinh dung cac d~g sai hong, nguyen nhan va each khic phl_,lc

- Thvc hi~n d§.y du n9i quy su d\,lllg va cham soc may

- Thu xSp nai lam vi~c dam bao g9n gang, s~ch se va an toan

N9i dung chinh:

- Khai ni~m CO' ban vs phay

- D~c tinh ky thu~t cua may phay

- Su d\lllg may phay

- Ch9n va SU dl_,lng cac d\,lllg C\l d6 ga thong dl_,lng dung tren may phay

2

- Nh~n d?ng, chc;m dao, va ga d?t dao phay

- Phay m?t phimg ngang

- Phay m?t phing song song va vuong g6c

- Phay m?t b~c

- Phay m?t nghieng

- T6 chuc nai lam vi~c va an toan

Qu~n 5, ngay thang nam 20

Tham gia bien so~n 1.Chii bien

2.Nguy~n Hfru Dang 3.Le Ng9c Tin

Qua bai kiSm tra viSt v6i cau tv lu~, tric nghi~m bing bang kiSm d?t yeu cfiu

2 Ky nang:

- Nh~n d?ng, Iva ch9n dung cac lo?i: f)6 ga, d\lllg C\l c~t,' d\lllg C\l kiSm tra

- Phay duqc cac m?t phing ngang, m?t phing song_ song vuong g6c, m?t b~c, m?t nghieng d?t yeu cfiu ky thu~t, thoi gian va an toan

Buqc danh gia qua quan sat, san phfim b&ng bang kiSm d?t yeu cfiu

3 Thai d{>:

- ThS hi~n tinh nghiem tuc trong cong vi~c

- Tuan thu m9i quy trinh, thvc hi~n tf>t cac bi~n phap an toan

- ThS hi~n tinh thfin trach nhi~m va hqp tac

II Muc tieu thlfc hien:

Trinh bay d§.y du c§.u t~o, nguyen ly lam vi~c, cong (l\lllg, d~c tinh ky thu~t may phay v~n nang V~n hanh va bao duong may phay dung quy trinh va dung n9i quy

III N{>i dung chinh:

- Khai ni~m ca ban vS gia cong phay

- Cong d\lllg va phan lo~i

- May phay P82 ( cfiu t~o, d~c tinh ky thu~t, nguyen ly lam vi~c)

- Cac ca cfiu diSu khi@n va phuang phap di@u chinh

- V~n hanh va bao duong may

- Cac bi~n phap an toan khi su di.mg may phay

Trong nganh cit gQt kim lo:;ti, may phay chiSm m9t s6 luQ'Ilg tuang d6i, bm cac

tinh nang vuqt tr9i cua n6 so v6i m9t s6 may cit kim lo~i khac Ta hay hinh dung cac lo~i hinh, cac d~g bS m~t ma may phay t~o ra (hinh 29 1.1 )

Phay la m9t qua trinh cit gQt kim lo~i, hat di m9t ph§.n kim lo~i tren bS m~t phoi d@ c6 chi tiSt d~t hinh d~g, kich thu6c va d9 nham bS m~t Trong d6 chuy@n d9ng chinh la chuy@n d9ng quay trcm cua tl1_lc chinh mang dao, chuy@n d9ng ph\l la chuy@n d9ng tinh ti@n cua ban may mang phoi

Chieu quay

dao

Hutjng tien caa ban may

Hinh 29.1.2 Qua trinh c~t khi phay

Chuy@n d(mg chinh la chuy@n d<)ng quay trcm cua tf\lc chinh mang dao, Chuy@n d<)ng chc;iy dao la chuy@n d<)ng tinh tiSn cua ban may mang phoi duqc thgc hi~n theo cac hu6ng:

+ Chuy@n d<)ng d9c

+ Chuy@n d<)ng ngang

+ Chuy@n d9ng len xu6ng

4.1 Vi tri ctia trvc dao so v6i b~ mijt gia cong

- Phay nfun

- Phay dung

4.2 Chi~u quay cua dao va chi~u tjnh ti~n cua phoi

- Phaythu~n

- Phay nghich

4.3 T~o hinh d~ng cua phoi

- Phay dinh hinh

- Phay chep hinh

4.4 PhuO"ng thfrc di~u khi~n qua trinh phay

- Phay v~n bing tay (ph6 thong)

- Chuang trinh ch~y dao tµ d<)ng

- Tµ d<)ng theo chuang trinh

4.5 D~ng chuy~n d<}ng ch~y dao

- Phay theo chuy@n d<)ng thing cua phoi

- Phay theo chuy@n d<)ng trcm cua phoi

- Phay theo chuy@n d<)ng xoin cua phoi

- Phay theo chuy@n d<)ng hanh trinh cua dao

4.6 Phay theo trinh tv gia cong

- Phay song song

La quang duong ma m9t di@m tren luai cit chinh a each t11.1c quay xa nh&t di

duac trong mot phut V II D n (m/ph)

Trong d6:II D - la duong kinh cua dao phay tham gia cit g9t

n - t6c d9 t11.1c chinh

1000 - dan vi quy dBi tu mm sang m

Qua trinh cit khi phay duqc ph6i hqp gifra hai chuy@n d<)ng t~o hinh Chuy@n d<)ng quay cua dao va chuy@n d<)ng tinh ti@n cua chi tiSt gia cong ma quy d~o cua luai cit ve ra m<)t duong cong (hinh 29.1.2.) Vong I bi@u diSn sµ chuy@n d<)ng cua dao khi ti Sp xuc v6i phoi tu rang thu nhftt Vong II bi@u di Sn S\f chuy@n d<)ng cua dao khi tham gia cit phoi tu rang thu nh&t d@n rang thu 8 Ta thfiy m6i rang hot di m9t luqng phoi nhu nhau va hay hinh dung phoi c6 hinh cac dfiu ph&y Lop phoi duqc cit ra duqc xac dinh b~g cung tiSp xuc cua hai dao lien tiSp li@n k@ nhau

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

toan ti@t di~n phoi Nhin vao (hinh 29 1.2.) ta thfiy phoi tu nho d@n to tuc la tu 0 d@n cµc d~i

6

1 s

a Lugng ch?Y dao rang (Sz) mm/rang: La lugng dich chuy@n cua ban may mang phoi sau khi dao quay dugc m9t rang

b Lugng ch?y dao vong (Sv) mm/vong: La lugng dich chuySn cua ban may mang phoi sau khi dao quay dugc m9t vong Sv = Sz Z

c Lugng ch?y dao phut (Sp) mm/phut: La lmmg dich chuy@n tuong d6i cua ban may mang phoi sau khi dao quay dugc m9t phut Sp = Sv n = Sz.Z.n

La khoang each giua cac bS m?t chua gia cong va bS m?t da gia cong, kich thu6c lap kim lo?i dugc cit di theo phuong vuong g6c v6i trvc cua dao phay, ung

- Khi phay b&ng dao hinh trv rang thing va XO~, dao phay ma, dao phay dinh hinh, dao phay g6c thi chiSu sau phay trimg v6i chiSu sau cit to (Trong d6 t0 la chiSu sau cit dugc xac dinh b&ng lap kim lo?i dugc cit di ung v6i m9t l&n chuy@n dao, do theo phuong vuong g6c v6i v6i bS ID?t gia cong.)

- Khi phay ranh b&ng dao phay ng6n, thi chiSu sau phay b&ng duong kinh dao, khi phay bS m?t vuong g6c thi chiSu sau phay b&ng chi@u sau cit to

- Khi phay khong d6i xung b&ng dao phay m~t d&u, thi chi@u sau phay t dugc do ung v6i g6c tiSp xuc cua dao, con trong truong hgp d6i xung thi chiSu sau phay b&ng chiSu r9ng chi tiSt

5.4.Chi~u r{>ng phay (B)

La kich thu6c lap kim lo?i dugc cit do theo chi@u ngang cua bS m~t phoi, bi dao cit sau m9t l&n chuy@n dao Khi cit b&ng dao hinh trv thi chiSu r9ng phay b&ng chi@u r9ng chi tiSt, khi phay ranh b&ng dao phay ma thi chiSu r9ng phay b&ng chi~u day dao phay (hay chi@u r9ng ranh); khi phay ranh b&ng dao phay ng6n thi chiSu r9ng bfulg chi@u r9ng ranh hay duong kinh dao; khi phay m~t phing b&ng dao phay m~t d&u thi chi@u r9ng phay b&ng chi@u r9ng b@ m~t phay

a)

Hinh 29.1.3 M6i quan h? gifra chiSu sau

cit va chiSu n:)ng phay

Vi di) (hinh 29.1.3) biSu diSn m6i quan h? giua chi@u sau cit v6i chi@u r(mg phay,

a (hinh 29 l a, b) ta th~y khi sir d\lng dao phay ng6n ho~ dao phay m~t dftu thi chiSu sau cit dugc xac dinh bfuig duong kinh cua dao tham gia c~t g9t Nhung khi

~~~~~~~~ili~~~~~~~~

r9ng dao

5.5 Chi~u day c~t khi phay (a)

La m9t trong nhfrng ySu t6 quan tr9ng cua qua trinh phay, la khoang each giua 2

vi tri kS tiSp cua quy d~o chuy@n d9ng cua m9t di@m tren luai cit ung v6i lugng ch~y dao rang Sz Do d6 chiSu day cit dugc do theo phuang hu6ng kinh cua dao

6 PHAY NGHICH VA PHAY THU AN

BS xac dinh phay thu~ hay nghich ta phai xac dinh hu6ng chuySn d9ng cua dao

so v6i hu6ng chuySn d9ng cua chi tiSt, cung hay ngugc chiSu nhau (hinh 29.1.4) Khi phay nghich (hinh 29 l 4a,b ), chi@u dai thay d6i tir O t~i di@m A ( di@m vao cua rang) dSn eve d~i t~i di@m B (di@m ra cua rang) Khi phay thu~ (hinh 29.l.4c,d), chiSu dai cit thay d6i tu ClJC d~i cua di@m B ( diSm vao cua rang) dSn O a di@m A ( di@m ra cua rang) Vi v~y khi phay nghich, qua trinh cit xay ra em han, vi chiSu day cit tang dftn, do d6 tai tr9ng cua may cfing tang dftn Khi phay thu~n xay ra hi?n tugng va d~p hic rang bit dfiu tiSp xuc v6i chi tiSt; vi luc nay chiSu dai cit la 16n nh~t Nhu v~y, phay thu~n chi c6 th@ ti@n hanh tren cac may c6 d9 cung vfrng t6t, va chu y@u a cac may khong c6 khe ha ti@p giua tf\}C vit me - dai 6c d§n

Nhung phay thu~n cho ta d9 chinh xac cao han phay nghich

8

IDnh 29.1.4 Cac phuong phap phay

a, b Phay nghich; c,d Phay thu~

6.1 Uu, nhll'Q"C di~m khi phay thuin

- Lµc ngang co xu hu6ng lam tang sµ an kh6p gifra dai 5c va vit me, tranh duqc de,

ra va cac rung d9ng khac, thuang duqc su d1,mg trong cac truang hgp phay tho va v~t li~u cung khi khong c§.n d9 chinh xac cao

a = ~in nen dS xay ra lµc truqt, lam anh huang dSn d9 bongcua v~t gia cong

- (hinh 29 1.5), bi@u di@n Ive cit khi phay nghich, phay thu~n)

ffinh 29.1.5 Lvc khi cit: a) Phay nghich; b) Phay thu~n

7.1 Ciu tfo

Theo each b6 tri cua tn;tc chinh ta chia may phay ra hai lo~i: May phay nim ngang

va may phay dung

7.1.1 May phay nim ngang

(Hinh 29 1.6) la k@t d.u cua may phay nfun v~ nang D~c trung cho cho may phay lo~i nay la c6 tn;tc chinh n~m ngang va 3 chuy@n d{>ng ph1.1 cua ban may vuong g6c v6i nhau: ChuySn d{>ng d9c, chuySn d{>ng ngang va chw@n d{>ng thfuig dung Ban may ngang c6 th@ quay xung quanh tn;tc thing dung m{>t g6c 45° vS hai phia Nhfrng b9 ph~ chinh g6m c6:

1- Than may, 2- Bang di~n, 3- H{>p t6c d{>, 4- Bang diSu khiSn h{>p t6c d{>, 5-Xa

ngang, 6- Ban may tren, 7- Ban may du6i, 8- H{>p t6c d{> ch~y dao

10

7.1.2 May phay dung

La lo?i may c6 tn_ic chinh theo phuang thAng dung nhfrng b9 ph~ chinh cua lo?i

may nay d~u dung, h9p t6c d9 gful v&i tfl)c chinh Dful dung dugc giin vao than

may va c6 thS xoay dugc tu O - 45° vS hai phia trong mijt phimg dung May phay dung cac b9 ph~n chinh sau: (hinh 29 1 7)

1

2

Hinh 29.1.7 Cac b9 ph~ ca ban cua may phay dung

1- Than may, 2- D~u dung, 3- Bang diSu khiSn t6c d9, 4- Ban may, 5- H? th6ng

tay quay ban may, 6- Tfl) da, 7- B? may

Ngoai ra, may phay con dugc phan lo?i:

- Theo tn;mg lugng: Chiara cac h?ng nhy (nh6), h?ng trung binh, h?ng n~ng May h?ng nh6 thuong dung trong nganh CO' khi chinh xac

- Theo d9 chinh xac gia cong, chia ra: May chinh xac binh thuong, may chinh xac vua, may chinh xac cao May chinh xac cao thuong c6 thi@t bi quang h9c kem theo va dugc d~t trong moi truong khong khi da dugc diSu hoa nhi?t d9 (vi dv may doa to? d9)

- Theo trinh d9 V?n nang cua may (kha nang lam dvac nhiSu cong ngh? khac nhau) nhu: May thong dvng, may V?n nang, may d~c bi?t, may chuyen dung, chuyen mon hoa,

+ Chuy@n dc;mg dao d9c dugc ky hi~u la Sd

+ ChuySn d9ng dao ngang dugc ky hi~u la Sn

+ ChuySn d9ng dao dung dugc ky hi~u la sd

s DAC TiNH KY THUAT CUA MAY PHAY NA.M VAN NANG P82

- Kich thu&c ban may d9c 1250 - 320mm "'

- Hanh trinh 16n nh§t cua ban may:

+ Theo chiSu d9c 700mm

+ Theo chiSu ngang 250mm

+ Theo chiSu thing dung 320mm

- Goe quay 16n nh&t cua ban may ± 45°

- S6 c§.p vong quay cua tf\lC chinh 18

- Phc;tm vi t6c d9 quay cua tf\lC chinh tu 3 0 - 1600 Vong/ phut

- Phc;im vi lugng chc;iy dao

+ Theo chiSu d9c: 23 5 - 1 l 80mm/ph

+ Theo chiSu ngang: 23 5 - 1180mm/ph

+ Theo chiSu thing dung: 8 - 390mm/ph

- Phc;im vi lugng chc;iy dao nhanh 770 - 2300mm/ph

- Cong su§.t d9ng ca chinh 7 7kw

- S6 vong quay cua tf\lc chinh d9ng ca 1450 v/ph

- Kich thu&c bao bi may 2100 x 1740 x 1615mm

- Tr9ng lugng may 2800kg

9 V;.\.NHANHV.ABAODUONGMAYPHAY

9.1 Vin hanh may phay

Tru&c khi vao lam vi~c phai kiSm tra may d§,y du cac chuy@n d9ng b~ng tay nSu c6 anh huong gi m&i cho phep chuy@n d9ng b~g tv d9ng, d6ng thai cho may chc;iy

khong tai Khong de cho dau, nu&c rai vao phan di~n, day dai Khi dung dau, ma

phai dung quy dinh, dung chung loc;ii theo ban thuySt trinh cua may da hu6ng d&n Khi d~u ma hSt hc;in phai kip thai thay ngay

12

- Cach diSu chinh ht)p t6c de) tt1,1c chinh: Mu6n thay d6i t6c de) tt1,1c chinh ta phai cho tt1,1c chinh may phay dung h~n sau do dung tay g~t cac vi tri co ky

hi?u duqc chi dfin dS diSu chinh cho dung

- Cach diSu chinh bu6c tiSn dao: Mu6n thay d6i luqng tiSn dao ta phai cho ban may phay dung h~n sau do dung tay g~t cac vi tri co ky hi?u duqc chi dfin

dS diSu chinh cho dung H? th6ng vi tri cac tay quay diSu chinh ban may phay H? th6ng vi tri cac tay quay nay dung dS di chuySn ban may dSn vi tri

- Tay quay ban dao d9c: Dung dS di chuySn ban dao d9c (sang trai ho~c sang phai)

- Tay quay ban truqt ngang: Dung dS di chuySn ban may ra ho~c vao

Tay quay ban truqt dung: Dung d@ di chuy@n ban may len xu6ng Va cac h? th6ng cac tay ham va ca cfiu diSu khiSn khi phay thu~n va phay nghich

- Khi mo may ta phai tuan thu cac nguyen tic sau:

+ Trinh tv khi mo may: Tru6c khi mo may phai kiSm tra tren ban may co vu6ng mic gi khong, d6ng thai cho tfit ca cac vi tri tay g~t vS khong (nghfa la

6 chS d9 an toan) fin nut di?n ho~c c1u dao di?n cho dt)ng ca ch~y khong xem

co hi?n tuqng gi bfit tric (fin nut ho~c dong c1u dao chi c1n nhfin tay rbi tha ra

ngay) Thay an toan m6i dong di?n, nang;can toe de) va cho may ch~y tu toe d9 thfip dSn t6c de) cao DiSu chinh ht)p ch~y dao sao ~ho luqng ch~y dao theo dung tinh toan c1n thiSt cho cac bu6c: D9c, ngang, len xu6ng

+ Trinh tv khi tit may: Khi mu6n tit may ta cho v~t gia cong ra xa dao mt)t khoang an toan, g~t c1u dao cho tt1,1c chinh ngung quay fin nut cit di?n nen dS vai giay rbi m6i tha tay ra, con khi nghi vi?c phai dua cac CO' cfiu phai tr& vS vi tri an toan, cit c1u dao chinh trong xuang lam vi?c khi ra vS

Day la mt)t vfin dS rfit quan tr9ng dS dam bao de) chinh xac cung nhu tang tu6i the;> cua may va nang sufit lao dt)ng

Tru6c khi lau chui may phai dung may d9n phoi b5.ng bang xo, ch6i mSm, dung gie tim d1u mazut lau s~ch sau do dung gie kho, s~ch NSu nghi lau ngay phai boi mt)t lap d1u ma len tren may d@ ch6ng ri ret

Thuang xuyen theo doi d1u ma qua mit bao d1u dS kiSm tra h9p t6c d9, h9p ch~y dao co d1u ma da dung luqng quy dinh chua, nSu.thiSu phai b6 sung cho du, trong truang hqp lau ngay d1u ma co nhung hi?n tuqng biSn chfit, nen thay d1u ma

m6i Ngoai ra phai cho d1u vao cac bang truqt d9c, ngang, len xu6ng va cac ca cfiu truySn dt)ng khac vi dv nhu: Ca cfiu xa ngang, kh6p n6i, kiSm tra d1u ma xem co hi?n tuqng tic h? th6ng dfin thi phai sua chfra ngay

Cac bmrc thl}'C

hi~n

Tieu chuin thll'c hien D\Olg C\J, trang bj, vit

li~u

1 Tim hiSu n9i quy -BiSt ro cac diSu quy dinh -Bang n9i quy su dvng

SU dvng may tru&c, trong va sau khi SU may

dvng, v~n hanh may

2 Tim hiSu cac bQ -Mo ta dugc cac b9 ph~n CO' -Ma¥ phay v~m nang

ph~n CO' ban va cac ban, cong d\lfig va cac d~c

d~c tinh ky thu~t cua tinh ky thu~t cua may

may phay V?n nang

3 DiSu khiSn cac b9 -Thay d6i dugc cac t6c d9 -May phay v~ nang c6 ph~n cua may bing cua tf\lc chinh, cac t6c d9 d&y du cac cong tic tay ch?y dao trong ph?m vi cho chmLi, den,

phep, nim dugc trinh tg cac d9ng ca barn nu&c, h~ bu&c v~n hanh may khi th6ng cac ck g?t diSu khong c6 khiSn tg d9ng ban may,

-Cac b9 ph~n truySn d9ng tg -H~ th6ng cac cftn g?t

4 V~n hanh may d<)ng ho?t d<)ng t6t diSu khiSn tg d<)ng ch?Y khong tai -DiSu khiSn ban may ch?y dao, ~Ch?Y ban nhanh

tg d9ng ngang, d9c, len xu6ng ngugc va thu~ chiSu

5 Di@u khiSn tf\IC

Can hoi va bai tip

-Vit dftu, chia khoa di@u chinh, gie lau

Hay diSn n<)i dung thich hqp vao ch6 tr6ng trong cac truong hqp sau day:

1 Phay nghich la qua trinh phay khi chi Su chuySn d<)ng cua va cua chi ti St chi Su nhau

14

2 Trong qua trinh cit thu~n Ive ngang cung chi@u voi buoc tiSn S nen d~

II Cau hoi trilc nghi~~:

1- Trong qua trinh cat khi nao thi su d\lfig phuong phap phay nghich:

a) Tinh chfit v~t li~u gia cong

b) Yeu c§u cit g9t c6 luQ'llg du 16n

c) Tinh chfit cong vi~c phuc t~p ~

2- Sip xSp phan lo~i may theo d,;mg nao sau day

a) Theo tr9ng luQ'llg may

b) Theo d9 chinh xac gia cong

c) Theo kha nang v~n nang cua may

d) Theo cac d~g gia cong ca ban

e) Tfit ca cac lo~i tren

III Hay danh d§u vao m(>t trong hai o (dung-sai) trong cac tnrrrng hgp sau

1) Neu cac d~c tinh ky thu~t cua may phay n&m v~n nang H82 ?

2) Tim hiSu cfiu t~o va nguyen ly lam vi~c cua m9t sf> may phay thong d\lng c6 trong phan xuong thvc hanh

3) Neu ro cac quy trinh khi SU d\lng may phay?

4) Cong tac bao duong may phai dugc tiSn hanh theo dung trinh tv nao

?

B THAO LU4,N' THEO NHOM

Sau sv huong dful cua giao vien va t6 chuc chia nh6m 4 - 5 h9c sinh Cac nh6m c6 nhi~m V\l tim hiSu va giai quySt cac cong vi~c sau:

Neu ro SlJ khac va gif>ng nhau gifra qua trinh cit khi bao, ti?n, phay

Phan tich Ive xay ra khi phay thu~n nghich, neu uu, nhugc diSm va dS cu m(H sf> ung d\mg vao qua trinh phay ,.,

Xac dinh vi tri, ten gQi cua m9t sf> b9 ph~n ca ban cua may phay n&m, may phay dung v:;m nang

D9c hiSu va triSn khai m9t sf> tf>c d9 cua may phay P82

Neu y nghia cua vi?c cham soc va bao duong may

C XEM TRINH DIEN MAU · I.Cong vi~c giao vien:

Giao vien nhiic l?i m9t sf> ki@n thuc c§.n thiSt cho h9c~sinh m9t each c6 h? thf>ng, theo trinh tv, C\l thS tir ly thuySt, chuySn sang thvc hanh thao tac may

II.Cong vi~c hQc sinh:

Trong qua trinh thvc hi?n cua giao vien h9c sinh theo doi va thvc hi?n cac buoc nhu: BAt chuoc, nhiic l~i HQC sinh nhiic l?i cac vi tri, cac b9 ph~n CO' ban

vs c~u t?O, ten gQi va neu ro cac chuc nang CO' ban, chuySn t6c d9 trvc chinh, ch?Y

M9t sinh thao tac thi'r, toan b9 quan sat

Nh~ xet sau khi b:;m thao tac

Luu y Giao vien ggi y dS h9c sinh nb vfrng nguyen ly lam vi?c, cac d~c tinh CO' ban cua may phay P82 ( c6 thS neu dugc m9t sf> d~c tinh ky thu~t va cac c6ng vi?c phay) Cong tac an toan trong thao tac

D THlfC HANH TAI XUONG ~ Xac dµih dugc cac vi tri, ten gQi cac b9 ph~ ca ban cua may phay

Thvc hi?n cac buoc dung trinh tg theo phi@u huong d&n

Ren luy?n ky nang thao tac may dung yeu c§.u ky thu?t, an toan

Thgc hanh cham soc va bao duong may

II Muc tieu thU'c hien:

- Trinh bay d§.y du cac y@u t6, cong d\lng va phan lo~i dao bao

- Mai sua, su d\lng dao bao dung yeu c§.u va phu hqp v6i cong vi~c

- Ga lip dao tren gia bit dao chinh xac va thu~ ti~n

III N{li dung chinh

- Tim hi@u cfiu t~o t6ng quat

- Nh~n d~ng cac lo~i dao bao

- Mai sua dao bao dung quy trinh va n9i quy

- Thi;rc hanh ga, ra, diSu chinh dao va ki@m tra dao tren may

Dao bao gf>m c6 2 ph§.n: d§.u dao

(phfin cit) va than dao (ph§.n can)

dung d@ k~p ch~t dao Tren phfin cit c6

nhfrng y@u t6:

m~t tru6c (2), phoi bao truqt tren m~t

nay; m~t sau chinh(l) va m~t sau ph\l( 6)

dSu d6i di~n v6i chi tiSt gia cong: luai

cit chinh (3) la giao tuySn cua m~t

5 4

tru6cva m~t sau chinh, luai cit ph\l ( 5) Hinh 27 2.1 Cfiu t~o dao bao ca ban

la giao tuySn cua m~t tru6c va m~t sau ph\l; mui giao ( 4) la giao di@m cua luai cit chinh va luai cit ph\l

1.2 Phan loai

Dao bao duqc phan lo~i dva theo nhiSu d~c di@m va ph\l thu9c vao tinh chfi.t cong ngh~ dS c6 nhfrng lo~i dao bao thich ung VS v~t li~u ph§.n cit, hinh d~ng, kich thu6c than dao, ki@u dao M9t s6 dao bao thuong duqc su d\lng ph6 bi@n trong gia cong cit g9t d6 la: Dao bao d§.u thing, dao bao d§.u cong, dao bao c6 luai cit h~p, dao bao xen trai va xen phai, cac lo~i dao bao g6c, dao bao ranh, bao bao dinh hinh

19

KiSu dao thuong duqc hinh thanh boi hai

d:;mgr-lo?i luoi ghep c6 d1u cit duqc gfui hqp kim cung va

lo?i luoi liSn thuong duqc lam b&ng V?t li~u thep cac

bon, thep hqp kim, thep gi6,

Dao liSn va dao chip Dao liSn chS t?o tu m9t kh6i

V?t li~u lam dao, dao chip duqc chS t?O tu 2 phk rieng

bi~t d6 la manh hqp kim va than dao; ho?c d1u dao va

than dao Manh hqp kim duqc han n6i, han dip ho?e'

duqc kyp vao than b&ng phuang phap CO' khi H1nh27.2.2 030 000 m~t ph~ng

Ngoai ra con SU d1_.lilg cac lo?i V?t li~u khac nhu: a, 030 trai b dao phai

G6m su, kim cuang, Vi~c nh?TI d?ng cac lo?i dao co

ban, phv thu9c vao hinh d?ng va tinh ch§.t cong ngh~ cua chung

1.3.Cac g6c ciia dao

Cac g6c co ban cua dao duqc do trong m?t cit chinh (m?t cit BB) Gf>m: g6c sau, g6c cit, g6c tru6c va g6c cit '°'

- G6c sau chinh a la g6c giua m?t sau chinh cua dao va m?t cit

- G6c cit B la g6c giua m~t sau chinh va m?t phfuig tiSp tuySn v6i m?t tru6c cua dao

- G6c tru6c y, la g6c giua ffi?t ph~ng tiSp tuySn v6i m~t tru6c cua dao va ffi?t

phing vuong g6c cua m?t cit, di qua 1 diSm cua luoi cit chinh

G6c o la g6c giua ffi?t phing tiSp tuySn v6i ID?t cit cua dao va g6c cit B + o + a=90°

Cac g6c phv cua dao duqc do trong m~t cit phv, la hinh chi@u cua luoi cit phv tren m?t day

- Goe phv sau a1 la g6c giua m?t sau phv cua dao va m?t di qua luBi cit phv vuong g6c v6i ID?t day ( ill?t cit A-A)

- Goe nghieng chinh <p la g6c giua hinh chi@u luoi cit chinh tren m?t day va chiSu ch?y dao

- G6c nghieng phv 1 la g6c giua hinh chiSu luoi cit phv tren m?t day va chi@u nguqc v6i phuang ch?Y dao

1.4 Y nghia cac g6c ciia dao

Hinh 27.2.3 Cac,:g6c CO'

ban cua dao bao

Trong qua trinh cit gQt kim lo~i nSu ta mai va SU dµng dung cac goc cua dao thi se t~o diSu ki~n tang nang sufit va tubi thQ cua dao cung duqc nang len dang

kS

- Goe sau cua dao (a) giam ma sat giua m~U sau va chi ti St gia cong, do do giam duqc nhi~t cit, tang tubi th9 cua dao (Trong trmp1g hqp goc sau qua Ian se lam ySu luai cit.)

- Goe tru6c yanh huong trgc tiSp dSn d() bSn cua luai cit, nSu tang goc tru6c, diSu ki~n cit se duqc cai thi~n

- Goe nghieng chinh <p anh huong dSn d() b@n cua dao, nSu giam goc <p thi d() bSn cua dao se tang

- Cac goc <p va </JI anh huong dSn d9 nhfui bS m~t gia cong

- Goe nghieng cua luai cit chinh duong thi d9 b@n cua luai cit chinh tang len Con goc nghieng cua luai cit chinh am thi phoi se thoat vs bS m~t phoi Khi goc

<p = 0 thi luai cit chinh song song v6i m~t day luc nay phoi duqc thoat vuong goc v6i luai cit

2 cAc HI¥N TUQNG xAY RA TRONG QUA TRINH CAT

2.1 Hien tuqng bi~n d~ng cu.a phoi trong qua trinh cit

Khi cit <lo tac d\,lilg cua lgc cit dao bit d§u nen v~t li~u gia cong theo m~t tru6c Dao chuySn d()ng trong v~t gia cong thi xay qua trinh phat nhi~t biSn d~ng dan h6i BiSn d~ng nay nhanh chong chuySn sang biSn d~ng deo va cac 16-p phoi

co chi@u day duqc hinh thanh tu 16-p kim lo~i bi cit

a) Dao b~t dau tiep xuc

c) Dao c~t pha vo ket

21

Dugc hinh thanh khi gia cong cac v~t li~u c6 d{> cung cao, d{> gion va chS d9

dt th&p Nhu thS Ive biSn d,;mg dan h6i va cong suit nen theo phuong chuy@n d{>ng cua dao xu&t hi~n ung suit keo

2.4 Phoi x~p:

Phoi xSp thu dugc trong qua trinh cit cac v~t li~u deo nhu: Thep, d6ng thau,

a ch@ d{> cit thip va chi@u day cit 16n Qua trinh cit Il'ay thuong 6n dinh hon khi gia cong ma xay ra phoi V\ln

2.5 Phoi day:

Khi gia cong cac v~t li~u deo, v6i v~ t6c cit cit cao, chi@u day cit nho phoi keo dai lien t\lC, m~t kS v6i m~t tru6c cua dao rit bong a truong hgp phoi day r§.t kh6 quan sat chung to r~ng muc d9 biSn d~g cua phoi day it hon so v6i cac lo?i phoi khac

Hinh 27.2.5 Cac dang phoi a) Phoi Vl,ln; b) Phoi x~p; c) Phoi day

2.6 Hi~n tll'(}'llg bi~n cung khi cit gQt:

V 6i diSu ki~n gia cong nhu nhau, v~t li~u kim lo?i khac nhau se bi biSn cung khac nhau Nhu v~y d9 biSn cung rit phv thu9c vao di@u ki~n gia cong va tinh tr?ng luai cit Khi dao mon chiSu sau biSn cung se 16n gip 2 - 3 l&n so v6i diSu ki~n khi dao sic

2.7 S\f toa nhi~t trong qua trinh cit

Sv phat sinh cua nhi~t trong qua trinh cit, S\f mai'mon cua d\lllg C\l cit, tuf>i bSn cua dao, chit lugng cua bS m~t gia cong Ngu6n g6c sinh ra nhi~t trong qua trinh cit do nhiSu nguyen nhan ca ban ma ta kS dSn la: Sv trugt cua kim lo?i trong qua trinh cit; do ma sat gifra phoi va dao cit

2.8 Hi~n tll'(}'llg phoi ham

Qua trinh cit g9t c6 V?n t6c cit> 15m/ph, khi d6 cac ph&n tu nho cua V?t li~u gia cong tach khoi phoi (trong qua trinh biSn d?ng deo do ap suit va nhi~t d9 16n) dinh ch~t vao dinh dao t?o thanh hi~n tugng phoi barn Hi~n tugng phoi barn thuong c6 2 kiSu: Phoi barn 6n dinh va phoi barn chu ky Phoi barn c6 d9 cung hon v?t li~u gia cong, vi V?Y chinh n6 l?i c6 kha nang tham gia cit gQt, diSu d6 tang tuf>i th9 cua dao, nhung lam giam dang kS d{> nh~n bS m~t DS giam phoi barn khi bao ta su dvng cac lo?i dung djch boi tron, lam l?ph