Vai trò của miền bắc trong cuộc kháng chiến chống mỹ, cứu nước (1954 1975) và ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu trong việc giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ tổ quốc việt nam hiện nay

Vừa kháng chiến, vừa kiến quốc, vừa đánh giặc, vừa xây dựng chế độ mới, xây dựng căn cứ hậu phương là một chủ trương chiến lược đúng đắn, sáng tạo của Đảng, phản ánh một trong những đặc

BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIÊN TÀICHÍNH

BỘ MÔN LỊCH SỬ ĐẲNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Mã sinh viên: 21TC73403010072

ID phòng thi: 5300536666

Ca thi: 8h45 Hình thức thi: offline Ngày thi: 28/2/2022

BÀI THI MÔN: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Hình thức thi: Tiểu luận

ĐỀ TÀI: Vai trò của miền Bắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu

Họ và tên: Hoàng Thị Ngà

Khóa/Lớp: (tín chỉ)

(niên chế)

STT: 21

MỤC LỤC

A - MỞ ĐẦU 1

B - NỘI DUNG 2

I/ LÍ LUẬN CHUNG VỀ HẬU PHƯƠNG 2

1.1 Khái niệm về hậu phương 2

1.2 Một số quan điểm về hậu phương 2

II/ NHẬN THỨC CỦA ĐẢNG VỀ VAI TRÒ CỦA ĐẢNG TRONG CHIẾN TRANH 3

III/ KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH ĐẢNG XÂY DỰNG HẬU PHƯƠNG MIỀN BẮC TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ 5

1, Khái quát tình hình miền Bắc sau kháng chiến chống Pháp 5

IV/ VAI TRÒ CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU ĐỂ GIẢI QUYẾT MỐI QUAN HỆ GIỮA XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM NGÀY NAY 6

C - KẾT LUẬN 9

D - TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

MỞ ĐẦU

Trong quá trình đi lên của đất nước Việt Nam ta việc dựng nước đi đôi với giữ nước là quy luật tồn tại và phát triển cả dân tộc qua hàng nghìn năm lịch sử từ thời chiến đến hiện nay Để giành thắng lợi thì ngoài yếu tố vũ khí,

kỹ thuật, nhân lực, tư tưởng, còn phải kể đến một nhân tố có vai trò vô cùng quan trọng là hậu phương của cuộc chiến tranh Như một chỗ dựa tinh thần cho tiền tuyến, hậu phương là nơi chi viện nguồn nhân lực, vật lực, và còn là nơi dự trữ bí ẩn tiềm lực về mặt chính trị, kinh tế, quân sự, văn hóa, khoa học Việc xây dựng hậu phương có tính chất chiến lược và vững mạnh về mọi mặt bảo đảm quyết định sống còn đối với thắng lợi của toàn bộ cuộc chiến

Đảng Cộng sản Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác - Lê-nin làm nòng cốt trong việc xây dựng đất nước Và trong việc xây dựng hậu phương cũng vậy, đó là

“hậu phương là nhân tố thường xuyên quyết định thắng lợi của chiến tranh” (V.I.Lênin) Nắm vững quy luật đó, Đảng ta tranh thủ mọi thời quan tâm và chú trọng đẩy mạnh xây dựng hậu phương vững mạnh về các mặt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ Vừa kháng chiến, vừa kiến quốc, vừa đánh giặc, vừa xây dựng chế độ mới, xây dựng căn cứ hậu phương là một chủ trương chiến lược đúng đắn, sáng tạo của Đảng, phản ánh một trong những đặc trưng của cách mạng Việt Nam

Trong những cuộc chiến tranh, dân tộc ta thắng những kẻ thù mạnh hơn gấp nhiều lần bởi vì chúng ta có nguồn nhân lực lao động sáng tạo, tài năng, có hậu phương cũng như sức người, sức của, học hỏi từ những người đi trước, để động viên tinh thần tiền tuyến, để lại bài học cho ngày một áp dụng đi vào thực tiễn xây dựng và bảo vệ một cách tốt đẹp hơn Do vậy, việc nghiên cứu

“Vai trò của miền Bắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975) và ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu trong việc giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay” sẽ thấy được chủ

trương xây dựng hậu phương của Đảng, qua đó rút ra những bài học kinh nghiệm phục vụ cho việc nghiên cứu và giải quyết mối quan hệ của nước ta hiện nay

NỘI DUNG I/ LÍ LUẬN CHUNG VỀ HẬU PHƯƠNG

1.1 Khái niệm về hậu phương

Hậu phương là phần lãnh thổ phía sau của một quân đội, cung cấp khả năng hậu cần chiến đấu cho lực lượng quân đội đó trong chiến tranh Trong chiến tranh nhiều vùng hậu phương của một đạo quân luôn chịu sự tấn công dữ dội của quân đội thù địch

1.2 Một số quan điểm về hậu phương

Qua các cuộc chiến tranh, hậu phương là một trong những điều kiện cơ bản quyết định thắng bại, hay thua cuộc cho các bên tham gia Chiến tranh cần dựa vào hậu phương hùng mạnh Quân đội nào tách khỏi hậu phương thì không có cơ hội giành thắng lợi trong chiến trang, không thể tồn tại được Nhận rõ điều này qua người thầy vĩ đại của cách mạng vô sản - Mác,

Ăngghen, Lênin đã nhấn mạnh đến vai trò vững chắc của hậu phương, có tổ chức Ăngghen đã viết: “Toàn bộ việc tổ chức và phương thức chiến đấu của quân đội và do đó thắng lợi, thất bại đều tỏ ra là phụ thuộc những điều kiện vật chất, nghĩa là điều kiện kinh tế, vào chất liệu của con người của vũ khí, nghĩa là vào chất lượng và số lượng của cư dân và của cả kỹ thuật” [6.Tr.242] Lênin đã viết: “ Muốn tiến hành chiến tranh một cách thực sự, phải có một hậu phương có tổ chức vững chắc, một đội quân giỏi nhất, những người trung thành nhất với sự nghiệp cách mạng cũng đều lập tức bị kẻ thù tiêu diệt, nếu

họ không được vũ trang, tiếp tế lương thực và huấn luyện đầy đủ”[1.Tr.84] Khi đề cập đến những yếu tố quyết định ở một nơi hậu phương cần phải có thì Ăngghen, Lênin đều đánh giá cao tư tưởng, tinh thần và đặc biệt là vũ khí Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng cho rằng: “Muốn khởi nghĩa phải có căn cứ địa, muốn kháng chiến phải có hậu phương” Như vậy, hậu phương có một vai trò hết sức to lớn và có vị trí mang tính quyết định thành, bại của kháng chiến Đấu tranh vũ trang, chiến tranh cách mạng càng lâu dài, gian khổ ác liệt, vai trò của hậu phương càng trở nên quan trọng

Nhìn chung, vai trò của hậu phương đều được đánh giá cao là rất quan trọng trong việc xây dựng quân sự, những người lãnh đạo cầm quyền phải quan tâm thường xuyên ở thời chiến cũng như thời bình Chiến tranh là sự thử thách mọi phương diện với mỗi bên tham gia, vậy nên để đảm bảo công tác chống địch ta phải luôn dè chừng lực lượng bị tiêu hao, cần phải bổ sung, phát triển nhằm bị đối phương áp đảo để chiến thắng Hậu phương có thể chuyển từ thế mạnh sang thế yếu, hay ngược lại Vậy việc bảo vệ tốt địa bàn là cơ sở đảm bảo cho hậu phương quân đội ổn định, nhân dân tin tưởng

II/ NHẬN THỨC CỦA ĐẢNG VỀ VAI TRÒ CỦA ĐẢNG TRONG CHIẾN TRANH:

Hậu phương của chiến tranh có những cấp độ và hình thức khác nhau hậu phương chiến lược, có hậu phương tại chỗ, có những căn cứ du kích, lại cò khái niệm trong lòng dân Dân bao bọc che trở, tạo điều kiện cho cách mạng dựng căn cứ của mình Trên thực tiễn, thì lực lượng cách mạng muốn chiến thắng phải có hậu phương chiến lược, nếu không có hậu phương vững chắc thì không thể chiến thắng được

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam đã hết sức coi trọng việc xây dựng hậu phương, đó

là nhân tố hết sức quan trọng, quyết định thắng lợi của cách mạng

Trong những ngày đầu đất nước vận động thành lập Đảng, Nguyễn Ái Quốc

đã chú trọng xây dựng cơ sở trong dân-xây dựng cơ sở cách mạng trong cộng đồng những người Việt Nam ở Pháp, Thái Lan, đặc biệt là ở Trung Quốc Những cơ sở bước đầu này thực sự là hậu phương của cách mạng, là chỗ dựa, sức m giúp Đảng vượt qua khủng bố của kẻ thù, đứng vững, phát triển và hoàn thành sắc sứ mạng lịch sử của mình

Đầu năm 1941, khi về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng, Hồ Chí Minh Đảng Cộng sản Việt Nam đã bắt tay xây dựng Cao Bằng thành căn cứ địa của mạng Việt Nam Người nói: “Căn cứ địa Cao Bằng sẽ mở ra triển vọng lớn cách mạng nước ta Cao Bằng có phong trào tốt từ trước, lại kề sát biên giới, lấy

làm cơ sở liên lạc quốc tế rất thuận lợi Nhưng từ Cao Bằng còn phải phát triển Thái Nguyên và thông xuống nữa mới có thể tiếp xúc với toàn quốc được Có được phong trào với Thái Nguyên, với toàn quốc thì khi phát động

đấu tran trang, lúc thuận lợi có thể tiến công, lúc khó khăn có thể

giữ”[10.Tr.38-39] Thực hiện theo tư tưởng đó của Hồ Chí Minh, căn cứ địa

cách mạng được mở rộng và phát triển thành khu giải phóng rộng lớn gồm 6

tỉnh thuộc Việt Đây là nơi Đảng và Quốc dân Đại hội quyết định những vấn

đề chiến lược cách mạng, mà bước đi quan trọng, quyết định nhất là phát

động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước Thắng lợi của cách

mạng Tháng Tám một phần lớn là nhờ có căn cứ địa vững chắc, bao gồm: căn

cứ địa Việt Bắc, các căn cứ ở các khu, các tỉnh, các cơ sỏ ở các địa

phương

trong toàn quốc.

Khi kháng chiến chống Pháp bùng nổ, Việt Bắc lại trở thành căn cứ Ngoài ra,

ta còn có một hậu phương rộng lớn, bao gồm các khu du kích, các vùng tự do

ở khu III, khu IV, khu V, Nam bộ tạo thành thế liên hoàn, vừa bao vây kẻ thù, vừa cung cấp sức người, sức của cho tiền tuyến, động viên ý chí niềm tin những người lính trên chiến trường

Trong kháng chiến chống Mỹ, chúng ta đã có thể kế thừa những kinh nghiệm xây dựng hậu phương trong Cách mạng Tháng Tám và kháng chiến chống Pháp Hơn bao giờ hết, trong cuộc kháng chiến lần này, Đảng đã đặc biệt chú

ý vai trò quan trọng của hậu phương, bởi vì với một cuộc chiến không cân sức, phải đối đầu với một kẻ thù nguy hiểm, có tiền lực kinh tế, quân sự, quốc phòng mạnh hơn ta gấp nhiều lần, thì việc tổ chức, huy dộng sức mạnh của toàn dân tộ “phải có một hậu phương vững chắc” như Lênin đã từng nói, là hoàn toàn cần thiết Hậu phương đó là miền Bắc xã hội chủ nghĩa Tuy nhiên, xây dựng hậu phương trong kháng chiến chống Mỹ có sự phát triển về chất so với xây dựng hậu phương trong kháng chiến chống Pháp Bởi vì, lúc đó

chúng ta đã có một nửa nước hòa bình đi lên chủ nghĩa xã hội, có khả năng dốc toàn bộ sức mạnh của mình cho chiến tranh Đồng thời, ta cũng có hậu phương tại chỗ ở miền Nam là những căn cứ du kích hay vùng tự do trong

kháng chiến chống Pháp Hơn nữa, bên cạnh ta lại có các nước xã hội chủ

nghĩa anh em và lực lượng hòa bình tiến bộ trên thế giới ủng hộ, chia sẻ. Tuân thủ những quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về tầm quan trọng hậu phương trong chiến tranh cách mạng, vận dụng sáng tạo vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, kế thừa và phát huy kinh nghiệm xây dựng hậu phương trong kháng chiến chống Pháp, Đảng đã tập trung xây dựng miền Bắc thành hậu phương cho tiền tuyến miền Nam Những tư tưởng của Hồ Chí Minh và Đảng

ta về xây dựng hậu phươn thực sự có ý nghĩa trong quá trình xây dựng miền Bắc theo hướng xây dựng phương chiến lược trong cuộc chiến tranh giải phóng miền Nam Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc cũng chính là xây dựng hậu phương cho chiến tranh giải phóng hoạt động của miền Bắc cũng chính là hoạt động của hậu phương cho tiền tu lớn đánh Mỹ Thắng lợi của chúng ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cũng một phần lớn vào sự nhận thức đúng đắn của Đảng về vấn đề hậu phương và dựng hậu phương miền Bắc

III/ KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH ĐẢNG XÂY DỰNG HẬU PHƯƠNG MIỀN BẮC TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ

1, Khái quát tình hình miền Bắc sau kháng chiến chống Pháp

Với âm mưu thâm độc, nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của phe xã hội chủ nghĩa xuống khu vực Đông Nam Á, trong Hội nghị Giơnevơ, đế quốc Mỹ không ký vào tuyên bố cuối cùng, nhanh chóng gạt Pháp, âm mưu biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự của Mỹ, chia cắt lâu dài đất nước ta Sau kháng chiến 9 năm gian khổ, đất nước ta bị chia thành hai miền với hai chế chính trị đối lập Sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước chưa hoàn thành Một chặng đường gian khổ còn ở trước mắt - chặng đường kháng chiến phóng miền Nam, hoàn thành thống nhất nước nhà

Tình hình, điều kiện trong nước và thế giới đã có nhiều điểm khác trước Miền Bắc nước ta đã được hoàn toàn giải phóng Hệ thống xã hội chủ nghĩa

đã hình thành ngày càng lớn mạnh Phong trào độc lập dân tộc và hòa bình

trên thế giới phát sôi động Trên trường quốc tế, vị trí, uy tín của nước Việt

Nam dân chủ cộng không ngừng nâng cao Tuy nhiên, đất nước bị chia cắt

thành hai miền Cách mạng Việt Nam đứng trước những nhiệm vụ mới. Miền Bắc đã hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và đi vào xây dựng chủ nghĩa xã hội Song hậu quả của chiến tranh hết sức nặng nề trên tất

cả mọi lĩnh vực của đời sống xã hội

Năm 1954, Miền Bắc đứng trước những khó khăn tưởng chừng như không thể vượt qua Trong khi đó, ở miền Nam, Mỹ dốc sức, huy động phương tiện cho chiến tranh, thi hành luật 10/59, thẳng tay đàn áp những người cộng sản và người yêu nước

Đứng trước tình hình cách mạng miền Nam như vậy, miền Bắc đã vừa dựng chủ nghĩa xã hội, vừa tích cực chi viện, ủng hộ cho cách mạng miền Nam trong 21 năm đánh Mỹ Đây cũng là nét đặc thù của cách mạng miền Bắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, mà giai đoạn này là những bước đi đầu tiên

Từ những đặc điểm đặc biệt này, nhằm phục vụ cho mục tiêu chung của cách mạng cả nước và mục tiêu cụ thể của từng miền trong mỗi giai đoạn kháng chiến, phục vụ trực tiếp cho công cuộc giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 (khóa II tháng 5/1955) khẳng định: “Miền Bắc là chỗ đứng của chúng ta Bất kể trong tình hình nào miền Bắc cũng phải được củng cố”

IV/ VAI TRÒ CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU ĐỂ GIẢI QUYẾT MỐI

QUAN HỆ GIỮA XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM

NGÀY NAY.

Để có một đất nước độc lập và tự chủ như ngày nay thì việc xây dựng dất nước đi đôi với bảo vệ tổ quốc đã trở thành quy luật trong quá trình dựng nước và giữ nước Nắm vững quy luật đó để giải quyết và xử lý mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ tổ quốc mà cứ năm năm Đảng ta tổ chức đại hội

Đảng để thực hiện nhiệm vụ to lớn và hết sức nặng nề, thể hiện rõ trách

nhiệm chính trị của mỗi chủ thể trong hệ thống chính trị nước ta

Tại đại hội XIII, tháng 1 năm 2021 của Đảng Cộng sản Việt Nam được tổ chức tại thủ dô Hà Nội với chủ đề: ”Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng

và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; khơi dậy ý chí và quyết tâm phát triển đất nước, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại; tiếp tục đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hoà bình, ổn định; phấn đấu để đến giữa thế kỷ XXI, nước ta trở thành một nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa”

Dựa vào tình hình nước ta, Đại hội đã đề ra đường lối chiến lược cách mạng Việt Nam chính là phải đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh cho cán bộ, công chức, viên chức và cho toàn dân, bảo đảm phù hợp với từng đối tượng Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của các cấp, các ngành, của mỗi cán bộ, đảng viên

và người dân đôi với nhiệm vụ tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc

Đảng cũng đã nêu rõ vai trò, nhiệm vụ với toàn thể nhân dân Nhân dân tiến hành phát huy tích cực trí tuệ, quyền, và trách nhiệm để nâng cao quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân Và hoạt động tư pháp phải có trọng trách bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của tổ chức, cá nhân

Trong bối cảnh nước ta hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, thời cơ và thách thức đan xen, các thách thức về an ninh truyền thống và phi truyền thống

đã, đang và sẽ tác động nhiều chiều, diễn biến phức tạp, đòi hỏi mọi hoạt động liên quan đến quá trình xây dựng, củng cố, phát triển bền vững phải đồng thời là quá trình triển khai các biện pháp phòng ngừa, bảo vệ, tự bảo vệ

từ trước Do đó, đi liền với các chiến lược xây dựng, phát triển của mỗi lĩnh

vực, ngành, vùng, tổ chức, con người cần triển khai các chiến lược bảo

vệ, tự

bảo vệ bên trong; phòng, chống, triệt tiêu các nhân tố phá hoại, mất ổn định

bên trong lẫn bên ngoài, đảm bảo cho đất nước phát triển nhanh, bền vững.

Trong tình cảnh dịch bệnh Covid-19 như hiện nay, thì việc cần phải xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc lại càng quan trọng hơn nữa Bởi lẽ việc xây dựng công tác phòng tránh dịch lây lan, ảnh hưởng đến cộng động là hết sức cấp bách Dịch diễn biến vô cùng phức tạp, nếu như không có công tác phòng chống dịch thì

sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng Có người mắc bệnh mà không biết cách phòng chống thì sẽ gây lây lan ra cộng đồng, việc tích cực chủ động phòng mình và người khác là ý thức của mỗi người Mặt khác, người dân phải nghe theo chỉ đạo của địa phương để hạn chế ra khỏi nhà và chỉ ra khi cần thiết có thể, hay phải giữ khoảng cách 2m, thực hiện thông điệp 5k, tiêm vaccine phòng chống covid-19 Những việc làm nhỏ bé như vậy cũng đã góp phần xây dựng và bảo

vệ đất nước và Tổ quốc Đôi với dịch bệnh như hiện giờ thì chỉ có vậy, chúng

ta mới đạt hiệu quả cao trong hội nhập mà vẫn đảm bảo tự chủ của đất nước Xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là sự biểu hiện sâu sắc quy luật dựng nước đi đôi với giữ nước, độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội Đó là mối quan hệ chiến lược, chi phối mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Trong tiến trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta đã nhận thức sâu sắc và giải quyết thành công mối quan hệ ấy Nhờ đó, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự đồng lòng ủng hộ và nỗ lực của các tầng lớp nhân dân, sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước đã đạt được những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử, khẳng định con đường tất yếu đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta; lấy phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt, phát triển văn hóa, củng cố quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên Theo

đó, khi đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội thì không một lúc nào được lơ là nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Điều đó phù hợp với thực tiễn của cách mạng Việt Nam trong xu thế phát triển của thế giới đương đại

KẾT LUẬN