TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN CHÍNH TRỊ HỌC ĐẠI CƯƠNG Đề tài PHÂN TÍCH THỦ LĨNH CHÍNH TRỊ LIÊN HỆ VỚI VAI TRÒ CỦA NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HIỆN NAY

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN CHÍNH TRỊ HỌC ĐẠI CƯƠNG Đề tài PHÂN TÍCH THỦ LĨNH CHÍNH TRỊ LIÊN HỆ VỚI VAI TRÒ CỦA NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HIỆN NAY

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

KHOA CHÍNH TRỊ HỌC -

VIỆT NAM HIỆN NAY

Sinh viên: NGUYỄN HƯƠNG TRÀ

Mã số sinh viên: 2156110054 Lớp 12: QHCT&TTQT K41

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

1 Lý do chọn đề tài 3

2 Tình hình nghiên cứu 3

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Đối tượng, khách thể, phạm vị nghiên cứu 4

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 4

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn 5

7 Kết cấu 5

NỘI DUNG 6

1 THỦ LĨNH CHÍNH TRỊ 6

1.1 Khái niệm 6

1.2 Các dạng thủ lĩnh chính trị 10

1.3 Các phẩm chất của thủ lĩnh chính trị 12

1.4 Vai trò của thủ lĩnh chính trị 15

1.5 Một số giải pháp đẩy mạnh, lan truyền những ảnh hưởng tiêu cực và phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn kịp thời những ảnh hưởng tiêu cực mà thủ lĩnh chính trị mang lại 18

2 LIÊN HỆ VỚI VAI TRÒ CỦA NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HIỆN NAY 21

KẾT LUẬN 23

TÀI LIỆU THAM KHẢO 24

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trên thế giới, để bất kì một quốc gia nào có thể đi vào nề nềp, kỉ cương,

có luật pháp và được công nhận là một Nhà nước thì không thể thiếu đi hệ thống

tổ chức quyền lực nhằm vận hành, quản lý để đất nước, xã hội phát triển mọi mặt

từ kinh tế, chính trị đến văn hoá, khoa học kĩ thuật,… Và trong bộ máy điều hành này, vai trò của người đứng đầu – thủ lĩnh chính trị là vô cùng quan trọng, họ là những người có ảnh hưởng sâu sắc đến chiều hướng vận động của quyền lực chính trị va định hướng tương lai của cả một quốc gia dù lớn hay nhỏ, dù phát triển hay đang phát triển

Chính vì lí do đó, trong bài tiểu luận, tôi muốn tìm hiểu sâu và rõ hơn

về phẩm chất của một thủ lĩnh chính trị Từ đó góp phần to lớn trong việc phát huy vai trò tích cực của những người đứng đầu trong tổ chức bộ máy Nhà nước Đồng thời giúp ích cho việc giáo dục, tuyên truyền những bài học tốt đẹp cho đội ngũ các nhà lãnh đạo chính trị của giai cấp công công nhân và cả những chủ nhân tương lai của đất nước

2 Tình hình nghiên cứu

Trong khoa học chính trị, thủ lĩnh chính trị được nghiên cứu với tư cách

là hiện tượng đặc biệt của quyền lực chính trị và thực thi quyền lực chính trị, với

tư cách là người đứng đầu trong hệ thống tổ chức quyền lực chính trị Những tư tưởng và và quan niệm về thủ lĩnh chính trị ở cả phương Đông lẫn phương Tây,

ở cả thời kỳ cổ đại, trung đại hay cận – hiện đại đều sẽ được đề cập và làm rõ trong nội dung của bài tiểu luận này Thêm vào đó sẽ là những nhận xét từ góc nhìn cá nhân kết hợp cùng những tài liệu được tham khảo từ những nguồn chính thống về vai trò của người đứng đầu nhà nước Việt Nam hiện nay

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích

Bài tiểu luận có đề cập và phân tích đến tình trạng thực tế về đạo đức

và tình trạng rèn luyện đạo đức cho đội ngũ cán bộ, đảng viên Từ đó, tác giả

đưa ra một vài biện pháp cơ bản nhằm góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục, rèn luyện đạo đức cho toàn thể cán bộ, đảng viên của Đảng Cộng sản Việt Nam giúp phát huy tốt các vai trò, nhiệm vụ của thủ lĩnh chính trị trong việc định hướng, thực hiện quyền lực chính trị để dẫn dắt đất nước phát triển mạnh về mọi mặt

3.2 Nhiệm vụ

Nhằm đạt được những mục đích đã nêu trên, tiểu luận bao gồm những nội dung chủ yếu sau đây:

- Nêu khái niệm qua các cách định nghĩa khác nhau, những yêu cầu

về phẩm chất và vai trò của thủ lĩnh chính trị nói chung

- Nêu ra một vài biện pháp để đẩy mạnh công tác giáo dục và rèn luyện đạo đức, tài năng cho đội ngũ cán bộ có ảnh hưởng trực tiếp đến các quyết định quan trọng của bộ máy chính trị

- Liên hệ các lý thuyết, nghiên cứu của các nhà khoa học, chính trị học, triết học với người đứng đầu Nhà nước Việt Nam trong tình hình hiện nay

4 Đối tượng, khách thể, phạm vị nghiên cứu

4.1 Đối tượng, khách thể

Đối tượng chủ yếu là phẩm chất, vai trò của thủ lĩnh chính trị nói chung

và của cán bộ, đảng viên thuộc Nhà nước Việt Nam nói riêng trong bối cảnh dịch bệnh và kinh tế hiện nay

4.2 Phạm vị nghiên cứu

- Giới hạn không gian: phạm vi cả nước

- Giới hạn về thời gian: tính đến hết 30/12/2021

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Tiểu luận được hoàn thành dựa trên các nghiên cứu của các nhà khoa học, chính trị gia, triết học, thêm vào đó là quan điểm sáng suốt của Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm được rút ra từ thực tế của Đảng Cộng sản Việt Nam về phấm chất, vai trò của người đứng đầu

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp luận: dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử

- Phương pháp nghiên cứu:

 Thu thập thông tin

 Phân tích tài liệu

 Dựa theo lịch sử và logic

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Nêu ra thực trạng của Nhà nước Việt Nam hiện nay từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm, tốt thì phát huy, sai thì sửa để góp phần giúp đất nước phát triển bền vững, để có thể sánh vai với các cường quốc năm châu như lời Hồ Chủ tịch vĩ đại từng dặn dò

1.1.1 Theo phương Tây

- Thời kỳ cổ đại:

Xê nô phôn là 1 nhà tư tưởng Hy Lạp cổ đại, ông có thể được coi là người đầu tiên có những quan điểm về thủ lĩnh chính trị Theo lối suy nghĩ của bản thân,

Xê nô phôn cho rằng, khi con người làm chủ được nghệ thuật chính trị thì cũng chính là lúc họ đạt được đến trình độ thượng thừa để cai trị một nhà nước phát triển tích cực cho đời sống của nhân loại Bên cạnh những quan niệm xác đáng về định nghĩa của thủ lĩnh chính trị, Xê nô phôn còn nêu ra những phẩm chất mà một thủ lĩnh chính trị cần phải có để chỉ huy được một quốc gia, đó là: nhận thức được chính trị, giỏi kỹ thuật, giỏi thuyết phục, biết làm rung cảm người nghe khi diễn thuyết, … Đặc biệt nhất, để trở thành một thủ lĩnh chính trị đích thực, biết đấu tranh cho lợi ích chung là một phẩm chất không thể thiếu Ông còn đưa ra một ý kiến rằng thiên tài của thủ lĩnh chính trị không phải tự nhiên mà có, nó được sinh ra từ sự kiên nhẫn lâu dài, sự rèn luyện tự vươn lên và khẳng định chính mình, hơn nữa còn là người biểu hiện ý chí của thần linh

Xê - nô - phôn (430-354 TCN)

Còn quan điểm của chính trị gia thời La mã cổ đại – Xixeron thì lại

cho rằng thủ lĩnh chính trị là người thông thái, tập hợp, cai trị được mọi

người, thể hiện được đầy đủ ý chí của thân linh

- Thời kỳ trung đại:

Ở thời kì này, chịu sự ảnh hưởng

của sự thay đổi về mặt kinh tế, xã hội và

những yếu tố về tín ngưỡng, nhà tư

tưởng, triết học gia lỗi lạc Auguystanh đã

đưa ra quan niệm về một người chỉ huy

là người có óc quyết đoán nhìn xa trông

rộng, tự biết chỉ huy mình trước khi chỉ

huy người khác, đứng trước những dục

vọng và ham muốn có thể làm biến chất

con người thì phải kiềm chế được bản

thân Bảo toàn được đồng thời cả lợi ích

của những thành viên hoạt động dưới

trướng mình cũng như mọi mặt lợi ích

của quốc gia, dân tộc Ông còn cho rằng

thủ lĩnh chính trị là sự hiện diện thay mặt

cho Chúa trời để đưa ra những quyết định

sáng suốt, dẫn lối chỉ đường cho một dân

tộc hướng về phía trước

Saint Augustine

(354-430 N)

- Thời kì cận – hiện đại:

Ở thời kì này, khi khoa học – công nghệ dần phát triển, suy nghĩ của con người cũng có sự đổi mới nhất định, kéo theo định nghĩa về thủ lĩnh chính trị được nghiên cứu 1 cách khoa học hơn theo 2 trường phái là chủ nghĩa duy tâm và chủ nghĩa duy vật

 Theo trường phái duy tâm thì các nhà khoa học cho rằng vai trò của vĩ nhân có thể được tuyệt đối hoá hoặc phủ định hoàn toàn

 Theo trường phái duy vật biện chứng thì lại khẳng định vai trò quan trọng của quần chúng nhân dân đối với lịch sử và xã hội Những nhà khoa học thuộc trường phái này cho rằng những nhân vật xuất sức

không phải ngẫu nhiên mà có, đó là kết quả của cả một quá trình lịch

sử tạo nên những điều kiện nhất định cho việc xuất hiện những nhân vật với khả năng và dức tính có thể giải quyết những nhiệm vụ mà lịch

sử đặt ra Chính vì thế, thủ lĩnh có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy xã hội phát triển, với tầm nhìn xa trông rộng và sự nhận thức đúng đắn về quy luật phát triển khách quan từ đó lãnh đạo phong trào phát triển đúng hướng Vậy nên có thể thấy rằng thủ lĩnh chính trị và phong trào quần chúng là hai vật thể ảnh hưởng lẫn nhau khi thủ lĩnh chính trị trưởng thành từ phong trào quần chúng và một phong trào quần chúng thành công sẽ được dẫn dắt bởi một thủ lĩnh tài ba

1.1.2 Theo phương Đông

Ở Trung Quốc thời cổ đại, các trường phái triết học khác nhau cũng

có những định nghĩa khác nhau về thủ lĩnh chính trị và thực chât quan niệm

về thủ lĩnh chính trị chính là quan niệm về người làm vua

VUA TRUNG QUỐC

- Nho gia: để trở thành 1 nhà vua – 1 thủ lĩnh chính trị anh minh, lỗi lạc, có thể cai quản, dẫn dắt cả 1 vùng lãnh thổ thì bắt buộc phải có đầy đủ phẩm chất sau:

 Tấm lòng “nhân” bao gồm nhân nghĩa, nhân đạo và yêu thương nhân dân

 Tầm hiểu biết sâu rộng và thông thạo “lục nghệ”: lễ, nhạc, ngự (cưỡi ngựa), xạ (bắn tên), thư (chữ), số (toán)

 Đặc biệt phải là tấm gương sáng về đạo đức gồm có đầy đủ 3 đức là NHÂN, TRÍ và DŨNG trong đó nhân là gốc

 Bên cạnh đó cũng cần phải biết dùng người và quan tâm đến đời sống của nhân dân

- Pháp gia: theo Hàn Phi Tử thì Vua phải là người sáng suốt, có trí tuệ để ban hành luật pháp một cách đúng đắn, có nghệ thuật cai trị và phải biết bảo vệ quyền lực, giữ vững vị thế của mình

Dù tồn tại những mặt đối lập nhau nhưng suy cho cùng tất cả các trường phái đều ủng hộ chế độ quân chủ trung ương tập quyền và quyền lực chỉ có thể tập trung vào nhà vua

1.1.3 Theo quan niệm của chủ nghĩa Mác – Lênin

Mác và Ăng ghen khẳng định rằng thủ lĩnh chính trị là những cá nhân xuất sắc xuất hiện trong những hoàn cảnh và thời kì lịch sử nhất định

Và chắc chắn rằng sự xuất hiện này là hoàn toàn tất yếu bởi lẽ lãnh tụ chính trị là những cá nhân kiệt xuất do phòng trào cách mạng của quần chúng nhân dân tạo nên Thủ lĩnh chính trị còn đóng vai trò quan trọng cho việc thực hiện

sứ mệnh lịch sử Đặc biệt trong quan hệ giữa cá nhân và quần chúng, Mác nhấn mạnh vai trò quyết định to lớn của quần chúng nhân dân đối với phong trào cách mạng, người dân vừa là lực lượng sản xuất cơ bản của xã hội lại vừa là động lực cơ bản của mọi cuộc cách mạng xã hội, hơn thế nữa, chính những người dân tưởng chừng như thấp cổ bé họng ấy lại chính là chủ thể của những giá trị văn hoá tinh thần được lưu truyền ngàn đời sau

1.1.4 Theo chiết tự từ

Trong tiếng Anh, “thủ lĩnh” được dịch là Leader, mang ý nghĩa là người đứng đầu, cầm đầu và là thành viên có uy tín nhất của một tổ chức hoặc một nhóm, mà sự ảnh hưởng các nhân của người đó cho phép họ đóng

vai trò chủ yếu trong các quá trình, các tình huống hoạt động của tổ chức hay của đoàn đội, nhóm

Khi tách “thủ lĩnh” thành 2 từ riêng biệt thì “thủ” là một từ Hán Việt mang nghĩa là đầu và trong trường hợp này có nghĩa là đứng đầu, còn “lĩnh”

là dẫn dắt Chính vì thế khi 2 từ này đứng cạnh nhau sẽ mang ý nghĩa là người đứng đầu của một tổ chức, họ có vai trò lãnh đạo dẫn dắt tổ chức đó hoàn thành nhiệm vụ do lịch sử đặt ra

“Thủ lĩnh” được dùng bao hàm những ý nghĩa khác nhau, nếu chỉ là những tổ chức có quy mô nhỏ thì sẽ gồm có thủ lĩnh băng nhóm, đảng phái, đoàn thể, … và mở rộng ra phạm vi chính trị ta sẽ có thủ lĩnh giai cấp, thủ lĩnh dân tộc, … Chính là vua, chúa thời xưa hoặc là tổng thống, chủ tịch nước thời hiện đại

 Hiện nay mặc dù còn rất nhiều cách giải nghĩa khác nhau về định nghĩa thực

sự của thủ lĩnh chính trị tuy nhiên qua một sộ cách tiếp cận và khía cạnh cơ bản, ta có thể quan niệm Thủ lĩnh chính trị là người đứng đầu một tổ chức chính trị Đó là nhân vật xuất sắc trong lĩnh vực hoạt động chính trị, xuất hiện trong những điều kiện lịch sử nhất định, có sự giác ngộ lợi ích, mục tiêu, lý tưởng giai cấp, có khả năng nắm bắt, sử dụng quy luật, có năng lực tổ chức và tập hợp quần chúng để giải quyết những nhiệm vụ chính trị do lịch sử đặt ra

1.2 Các dạng thủ lĩnh chính trị

1.2.1 Thủ lĩnh chính thức, thủ lĩnh phi chính thức

Thủ lĩnh chính thức

Là những cá nhân giữ chức vụ

trong cơ cấu tổ chức chính trị, họ có

thể thực hiện và sử dụng quyền lực

dựa trên những quy tắc đã được xác

lập và hàm chứa quan hệ mang tính

chất chức năng của tổ chức

Thủ lĩnh phi chính thức

Là những cá nhân có khả năng chi phối người khác dựa trên uy tín tạo lập bởi những phẩm chất cá nhân như trí tuệ, đạo đức, năng lực, tính cách, … trong quan hệ cá nhân của các thành viên trong tổ chức chính trị

 Hai dạng thủ lĩnh này có thể bổ sung cho nhau, cũng có thể tách rời và thậm chí là xung đột với nhau Lúc đó, tổ chức chính trị sẽ tồn tại hai “thủ lĩnh” gây ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động chung, dẫn đến sự chia rẽ giữa những thành viên trong tổ chức và làm suy giảm đáng kể hiệu quả làm việc của đoàn đội Với những trường hợp tổn tại hai người lãnh đạo như vậy, tổ chức sụp đổ hay tan rã sẽ chỉ là chuyện một sớm một chiều Chính vì thế, người thủ lĩnh thực thụ sẽ là người có đầy đủ cả hai dạng thủ lĩnh trên Họ vừa có uy tín, có

sự tôn trọng của những người xung quanh và có cả quyền lực để điều hành cả một hệ thống phát triển vững mạnh, xây dựng lợi ích cho những người xung quanh

1.2.2 Thủ lĩnh trên danh nghĩa, thủ lĩnh trên thực tế

- Thủ lĩnh trên danh nghĩa (thủ lĩnh hình thức)

Là thủ lĩnh có chức danh tuy nhiên năng lực để điều hành công việc hay chỉ huy người khác lại không có Ta có thể lấy ví dụ cho trường hợp này từ chính lịch sử của Việt Nam đó chính là vua Lê Kính Tông khi để tuột mất quyền lực cai trị đất nước của mình rơi vào tay của 1 thế lực khác

- Thủ lĩnh trên thực tế (thủ lĩnh thực sự)

Cũng giống như thủ lĩnh chính thức, thủ lĩnh trên thực tế có thể điều khiển được người khác và chi phối hành động của người khác nhờ vào uy

tín của bản thân họ mà không dựa trên chức danh hay bất cứ 1 quyền lực nào

 Trong tổ chức chính trị, thủ lĩnh trên thực tế có vai trò lãnh đạo thực sự tuy nhiên họ lại không có bất kì danh vị chính thức nào, chính vì thế việc chỉ huy người khác làm theo sự lãnh đạo của họ ít nhiều cũng sẽ gặp khó khăn Như tục ngữ xưa vẫn luôn có câu: “danh có chính thì ngôn mới thuận” Do vậy, việc cùng lúc tồn tại hai kiểu thủ lĩnh này trong một tổ chức chính trị

là không nên và chỉ nên xác lập chức danh chính thực cho người là thực sự

Và phẩm chất của thủ lĩnh chính trị cũng giống như quan niệm của

nó, dưới góc độ nhìn nhận sự việc của mỗi cá nhân khác nhau, từ những thời

kì lịch sử, chính trị khác nhau cũng sẽ có sự khác biệt

Theo Mác – Lênin

Theo các nhà khoa học ở các nước xã hội khoa học chủ

nghĩa

Theo các nhà khoa học phưong Tây

Về trình

độ nhận

thức

Có tri thức khoa học uyên bác

Có trình độ tư duy trí tuệ rộng và tính sáng tạo

Có trình độ hiểu biết

và khả năng hiểu biết uyên thâm các lĩnh vực

Nắm bắt được xu thế vận động của dân tộc, quốc tế và thời đại

Có sự hiểu biết sâu rộng về công tác quản

lý và chuyên môn

Có khả năng hiểu biết mọi người và phản ứng nhanh

Phẩm chất về trí tuệ thể hiện khi đưa ra quyết định, có óc suy xét trên cơ sở khoa học

Có trình độ về văn hoá, nghệ thuật, xã hội

Biết độc lập đánh giá tình huống và bảo vệ lợi ích của quốc gia

Nắm được nghệ thuật lãnh đạo

Có năng lực tập hợp quần chúng nhân dân

Có khả năng tổ chức, động viên lôi kéo quần chúng, cấp dưới hành động, đặt mục tiêu chung

Có khả năng kiểm tra, giám sát công việc

Có trí tuệ thực tiễn, tìm ra được các phương án bố trí mọi người dưới quyền Biết đề ra mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ

cụ thể, biết tổ chức quá trình thực hiện nhiệm vụ

Có khả năng cổ vũ mọi người làm việc, biết đưa công tác kiểm soát vào nề nếp

Có khả năng đề ra mục tiêu cho tập thể Phân công các chức

vụ cụ thể cho từng người

Biết tổ chức công việc tốt

Về đạo

đức

Cần phải có sự trung thực

Công bằng, không tham lam, có lòng tin vào bản thân và cấp dưới

Có ý chí

Có tính đòi hỏi với bản thân và người khác

Có tính trung thực và công bằng

Có bản lĩnh quyết đoán