Các mặt đối lập vận động và phát triển theo những chiều hướng trái ngược nhau nên chúng tác động, bài trừ, gạt bỏ nhau.. Ví d : ụ Mọi hoạt động kinh tế đều có hai mặt sản xuất và mặt ti[r]
Trang 1NỘI DUNG ÔN TẬP KIỂM TRA HỌC KỲ I (2020 – 2021)
MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN – KHỐI 10 HÌNH THỨC: TỰ LUẬN ( 4 câu)
Câu 1: Th nào là mâu thu n, th nào là m t đ i l p? Vì sao hai m t đ i l p ẫn, thế nào là mặt đối lập? Vì sao hai mặt đối lập ặt đối lập? Vì sao hai mặt đối lập ối lập? Vì sao hai mặt đối lập ập? Vì sao hai mặt đối lập ặt đối lập? Vì sao hai mặt đối lập ối lập? Vì sao hai mặt đối lập ập? Vì sao hai mặt đối lập
v a th ng nh t v a đ u tranh v i nhau? Cho ví d minh h a v s th ng ối lập? Vì sao hai mặt đối lập ất vừa đấu tranh với nhau? Cho ví dụ minh họa về sự thống ất vừa đấu tranh với nhau? Cho ví dụ minh họa về sự thống ới nhau? Cho ví dụ minh họa về sự thống ụ minh họa về sự thống ọa về sự thống ề sự thống ự thống ối lập? Vì sao hai mặt đối lập
nh t và đ u tranh gi a các m t đ i l p? ất vừa đấu tranh với nhau? Cho ví dụ minh họa về sự thống ất vừa đấu tranh với nhau? Cho ví dụ minh họa về sự thống ữa các mặt đối lập? ặt đối lập? Vì sao hai mặt đối lập ối lập? Vì sao hai mặt đối lập ập? Vì sao hai mặt đối lập
- Theo tri t h c Mác – Lê nin: Mâu thu n là m t ch nh th , trong đó hai m t đ iẫn là một chỉnh thể, trong đó hai mặt đối ột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối ỉnh thể, trong đó hai mặt đối ể, trong đó hai mặt đối ặt đối ối
l p v a th ng nh t v a đ u tranh v i nhau.ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ối ất vừa đấu tranh với nhau ừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ất vừa đấu tranh với nhau ới nhau
Nội dung
Mặt đối lập của mâu
thuẫn
Đó là những khuynh hướng, tính chất, đặc điểm,… mà trong quá trình vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng, chúng phát triển theo những chiều hướng trái ngược nhau
Sự thống nhất giữa các
mặt đối lập
Hai mặt đối lập liên hệ gắn bó với nhau, làm tiền đề tồn tại cho nhau
Sự đấu tranh giữa các
mặt đối lập
Các mặt đối lập vận động và phát triển theo những chiều hướng trái ngược nhau nên chúng tác động, bài trừ, gạt bỏ nhau
sản xuất tạo ra sản phẩm còn hoạt dộng tiêu dùng thì lại triệt tiêu sản phẩm Chúng thống nhất với nhau tạo thành một chỉnh thể, không có sản xuất sẽ không có sản phẩm
để tiêu dùng, ngược lại không có tiêu dùng thì sản xuất mất lý do tồn tại Đồng thời chúng cũng luôn tác động bài trừ nhau
Câu 2: S bi n đ i v l ự thống ổi về lượng và sự biến đổi về chất khác nhau như thế nào ề sự thống ượng và sự biến đổi về chất khác nhau như thế nào ng và s bi n đ i v ch t khác nhau nh th nào ự thống ổi về lượng và sự biến đổi về chất khác nhau như thế nào ề sự thống ất vừa đấu tranh với nhau? Cho ví dụ minh họa về sự thống ư Cho ví d minh h a? ụ minh họa về sự thống ọa về sự thống
S ự biến bi n ến
đ i ổi
- Ch t bi n đ i sau.ất vừa đấu tranh với nhau ổi sau
đ t bi n.ột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối
- Ch t m i ra đ i thay th ch tất vừa đấu tranh với nhau ới nhau ời thay thế chất ất vừa đấu tranh với nhau
cũ Khi ch t m i ra đ i l i hìnhất vừa đấu tranh với nhau ới nhau ời thay thế chất ại hình thành m t lột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối ượng mới phù hợpng m i phù h pới nhau ợng mới phù hợp
v i nó.ới nhau
- Lượng mới phù hợpng bi n đ i ch m, t t ,ổi sau ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau
d n d n.ần dần ần dần
- S bi n đ i v ch t c a sự biến đổi về chất của sự ổi sau ề chất của sự ất vừa đấu tranh với nhau ủa sự ự biến đổi về chất của sự
v t, hi n tập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ện tượng được bắt đầu ượng mới phù hợpng đượng mới phù hợpc b t đ uắt đầu ần dần
t lừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ượng mới phù hợpng
Ví dụ: Trong điều kiện bình thường, đồng ở trạng thái rắn Nếu ta tăng dần nhiệt
Trang 2độ đến 1083oC, đồng sẽ nóng chảy, chuyển sang trạng thái lỏng Nhiệt độ tăng từ 0oC đến dưới 1083oC chính là sự thay đổi về lượng nhưng chất vẫn chưa đổi Đến điểm nút 1083oC, chất thay đổi, chuyển đồng từ dạng rắn sang dạng lỏng và quy định một lượng mới tương ứng với chất mới
Câu 3: Th nào là đ , đi m nút c a s v t, hi n t ộ, điểm nút của sự vật, hiện tượng? Có ý kiến cho ểm nút của sự vật, hiện tượng? Có ý kiến cho ủa sự vật, hiện tượng? Có ý kiến cho ự thống ập? Vì sao hai mặt đối lập ện tượng? Có ý kiến cho ượng và sự biến đổi về chất khác nhau như thế nào ng? Có ý ki n cho
r ng: ằng: “M i s bi n đ i v l ự biến ến ổi ề lượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ng đ u d n đ n s bi n đ i v ch t c a s v t, ề lượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ến ự biến ến ổi ề lượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ất của sự vật, ủa sự vật, ự biến ật,
hi n t ện tượng” ượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ng” đúng hay sai? Vì sao? Cho ví d ? ụ minh họa về sự thống
- Đ là đi m gi i h n trong đó s bi n đ i v lột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối ể, trong đó hai mặt đối ới nhau ại hình ự biến đổi về chất của sự ổi sau ề chất của sự ượng mới phù hợpng ch a làm thay đ i v ch tư ổi sau ề chất của sự ất vừa đấu tranh với nhau
c a s v t, hi n tủa sự ự biến đổi về chất của sự ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ện tượng được bắt đầu ượng mới phù hợpng
- Đi m nút là đi m gi i h n mà t i đó s bi n đ i c a lể, trong đó hai mặt đối ể, trong đó hai mặt đối ới nhau ại hình ại hình ự biến đổi về chất của sự ổi sau ủa sự ượng mới phù hợpng làm thay đ i vổi sau ề chất của sự
ch t c a s v t, hi n tất vừa đấu tranh với nhau ủa sự ự biến đổi về chất của sự ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ện tượng được bắt đầu ượng mới phù hợpng
- Ý ki n m i s bi n đ i v l ự biến đổi về lượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ến đổi về lượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ổi về lượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ề lượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ượng ng đ u d n đ n s bi n đ i v ch t c a s v t, ề lượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ến đổi về lượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ự biến đổi về lượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ến đổi về lượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ổi về lượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ề lượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ất ủa sự vật, ự biến đổi về lượng đều dẫn đến sự biến đổi về chất của sự vật, ật,
hi n t ện tượng ượng là sai vì ch t c a s v t, hi n t ng ất vừa đấu tranh với nhau ủa sự ự biến đổi về chất của sự ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ện tượng được bắt đầu ượng mới phù hợpng ch bi n đ i khi lỉnh thể, trong đó hai mặt đối ổi sau ượng mới phù hợpng đ t t iại hình ới nhau
đi m nút.ể, trong đó hai mặt đối
Ví d : ụ minh họa về sự thống H c sinh l p 9 ph i tr i qua 9 tháng h c t p và với nhau ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ượng mới phù hợpt qua kì thi tuy nể, trong đó hai mặt đối
Câu 4: So sánh s khác nhau gi a ph đ nh bi n ch ng và ph đ nh siêu ự thống ữa các mặt đối lập? ủa sự vật, hiện tượng? Có ý kiến cho ịnh biện chứng và phủ định siêu ện tượng? Có ý kiến cho ứng và phủ định siêu ủa sự vật, hiện tượng? Có ý kiến cho ịnh biện chứng và phủ định siêu hình Cho ví d minh h a? ụ minh họa về sự thống ọa về sự thống
PH Đ NH SIÊU HÌNH Ủ ĐỊNH SIÊU HÌNH ỊNH SIÊU HÌNH PH Đ NH BI N CH NG Ủ ĐỊNH SIÊU HÌNH ỊNH SIÊU HÌNH ỆN CHỨNG ỨNG
- Di n ra do s can thi p, tác ễn ra do sự can thiệp, tác ự biến đổi về chất của sự ện tượng được bắt đầu
đ ng t bên ngoài.ột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối ừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau
- Tri t tiêu s phát tri n.ện tượng được bắt đầu ự biến đổi về chất của sự ể, trong đó hai mặt đối
- Di n ra do s phát tri n bên ễn ra do sự can thiệp, tác ự biến đổi về chất của sự ể, trong đó hai mặt đối trong b n thân s v t, hi n ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ự biến đổi về chất của sự ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ện tượng được bắt đầu
tượng mới phù hợpng
- K th a các y u t tích c c ừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ối ự biến đổi về chất của sự
- Là c s c a s phát tri n.ơ sở của sự phát triển ở của sự phát triển ủa sự ự biến đổi về chất của sự ể, trong đó hai mặt đối
Ví d : ụ minh họa về sự thống B n An đem qu tr ng ại hình ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ứng
đi chiên
Ví d : ụ minh họa về sự thống B n Bình đem qu tr ngại hình ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ứng cho gà m p.ẹ ấp ất vừa đấu tranh với nhau
Câu 5: Trình bày khái ni m nh n th c c m tính và nh n th c lí tính trong ện tượng? Có ý kiến cho ập? Vì sao hai mặt đối lập ứng và phủ định siêu ảm tính và nhận thức lí tính trong ập? Vì sao hai mặt đối lập ứng và phủ định siêu quá trình nh n th c? Trong 2 giai đo n c a quá trình nh n th c: nh n th c ập? Vì sao hai mặt đối lập ứng và phủ định siêu ạn của quá trình nhận thức: nhận thức ủa sự vật, hiện tượng? Có ý kiến cho ập? Vì sao hai mặt đối lập ứng và phủ định siêu ập? Vì sao hai mặt đối lập ứng và phủ định siêu
c m tính và nh n th c lý tính thì giai đo n nào quan tr ng h n? Vì sao? ảm tính và nhận thức lí tính trong ập? Vì sao hai mặt đối lập ứng và phủ định siêu ạn của quá trình nhận thức: nhận thức ọa về sự thống ơn? Vì sao?
- Nh n th c c m tính là giai đo n nh n th c đập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ại hình ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng ượng mới phù hợp ại hìnhc t o nên do s ti p xúc tr c ti pự biến đổi về chất của sự ự biến đổi về chất của sự
c a các c quan c m giác v i s v t hi n tủa sự ơ sở của sự phát triển ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ới nhau ự biến đổi về chất của sự ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ện tượng được bắt đầu ượng mới phù hợpng, đem l i cho con ngại hình ười thay thế chấti hi u bi tể, trong đó hai mặt đối
- Nh n th c lí tính là giai đo n nh n th c ti p theo, d a trên các tài li u do nh nập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng ại hình ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng ự biến đổi về chất của sự ện tượng được bắt đầu ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau
h p, khái quát hóa tìm ra b n ch t, quy lu t c a s v t hi n tợng mới phù hợp ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ất vừa đấu tranh với nhau ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ủa sự ự biến đổi về chất của sự ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ện tượng được bắt đầu ượng mới phù hợpng
- Trong 2 giai đo n c a quá trình nh n th c: nh n th c c m tính và nh n th c líại hình ủa sự ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng tính thì c 2 giai đo n đ u quan tr ng nh nhau Vì:ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ại hình ề chất của sự ư
Trang 3+ Nh n th c c m tính là giai đo n đ u c a nh n th c, cho bi t đ c đi m bênập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ại hình ần dần ủa sự ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng ặt đối ể, trong đó hai mặt đối ngoài c a s v t hi n tủa sự ự biến đổi về chất của sự ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ện tượng được bắt đầu ượng mới phù hợpng, cung c p thông tin, tài li u cho nh n th c lí tính,ất vừa đấu tranh với nhau ện tượng được bắt đầu ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng không có nh n th c c m tính thì không có nh n th c lí tính.ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng
+ Nh n th c lí tính là giai đo n sau c a nh n th c, cho bi t b n ch t, quy lu t c aập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng ại hình ủa sự ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ất vừa đấu tranh với nhau ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ủa sự
s v t hi n tự biến đổi về chất của sự ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ện tượng được bắt đầu ượng mới phù hợpng, giúp con người thay thế chấti nh n bi t sâu s c và đ y đ h n v s v t hi nập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ắt đầu ần dần ủa sự ơ sở của sự phát triển ề chất của sự ự biến đổi về chất của sự ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ện tượng được bắt đầu
tượng mới phù hợpng, c ng c , ki m ch ng nh n th c c m tính.ủa sự ối ể, trong đó hai mặt đối ứng ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển
Câu 6: Thực tiễn là gì? Trong các hoạt động thực tiễn, hoạt động nào quan trọng nhất? Vì sao? Trình bày các vai trò của thực tiễn đối với nhận thức?
- Th c ti n là toàn b ho t đ ng v t ch t có m c đích, mang tính l ch s - xã h iự biến đổi về chất của sự ễn ra do sự can thiệp, tác ột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối ại hình ột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ất vừa đấu tranh với nhau ục đích, mang tính lịch sử - xã hội ịnh hoàn toàn cái cũ ử - xã hội ột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối
c a con ngủa sự ười thay thế chấti nh m c i t o t nhiên và xã h i.ằm cải tạo tự nhiên và xã hội ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ại hình ự biến đổi về chất của sự ột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối
- G m 3 hình th c ho t đ ng c b n: ho t đ ng s n xu t v t ch t, ho t đ ng" ứng ại hình ột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối ơ sở của sự phát triển ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ại hình ột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển ất vừa đấu tranh với nhau ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ất vừa đấu tranh với nhau ại hình ột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối chính tr - xã h i, ho t đ ng th c nghi m khoa h c Trong đó, ho t đ ng s nịnh hoàn toàn cái cũ ột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối ại hình ột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối ự biến đổi về chất của sự ện tượng được bắt đầu ại hình ột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối ải trải qua 9 tháng học tập và vượt qua kì thi tuyển
xu t v t ch t quan tr ng nh t vì nó quy t đ nh s t n t i c a con ngất vừa đấu tranh với nhau ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ất vừa đấu tranh với nhau ất vừa đấu tranh với nhau ịnh hoàn toàn cái cũ ự biến đổi về chất của sự " ại hình ủa sự ười thay thế chấti, quy t đ nh các ho t đ ng khác.ịnh hoàn toàn cái cũ ại hình ột chỉnh thể, trong đó hai mặt đối
- Vai trò c a th c ti n đ i v i nh n th c: ủa sự vật, hiện tượng? Có ý kiến cho ự thống ễn đối với nhận thức: ối lập? Vì sao hai mặt đối lập ới nhau? Cho ví dụ minh họa về sự thống ập? Vì sao hai mặt đối lập ứng và phủ định siêu
● Th c ti n là c s c a nh n th c: ự biến đổi về chất của sự ễn ra do sự can thiệp, tác ơ sở của sự phát triển ở của sự phát triển ủa sự ập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau ứng Mọi nhận thức của con người đều bắt nguồn từ thực tiễn Nhờ có sự tiếp xúc, tác động vào sự vật, hiện tượng mà con người phát hiện ra các thuộc tính, hiểu được bản chất, quy luật của chúng
● Thực tiễn là động lực của nhận thức: Thực tiễn luôn vận động, đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ, phương hướng cho nhận thực phát triển
● Thực tiễn là mục đích của nhận thức: Mục đích cuối cùng của nhận thức là vận dụng tri thức khoa học vào trong thực tiễn nhằm cải tạo hiện thực khách quan, đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần của con người
● Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý: Chỉ có đem những tri thức thu nhận được ra kiểm nghiệm qua thực tiễn mới thấy rõ được tính đúng đắn hay sai lầm của chúng
Câu 7: Em hi u nh th nào v nguyên lý giáo d c: H c đi đôi v i hành? ểm nút của sự vật, hiện tượng? Có ý kiến cho ư ề sự thống ụ minh họa về sự thống ọa về sự thống ới nhau? Cho ví dụ minh họa về sự thống
B n thân em đã có vi c làm nào g n h c v i hành? Vi c k t h p gi a h c ảm tính và nhận thức lí tính trong ện tượng? Có ý kiến cho ắn học với hành? Việc kết hợp giữa học ọa về sự thống ới nhau? Cho ví dụ minh họa về sự thống ện tượng? Có ý kiến cho ợng và sự biến đổi về chất khác nhau như thế nào ữa các mặt đối lập? ọa về sự thống
v i hành có tác d ng th nào đ i v i quá trình h c t p c a em? ới nhau? Cho ví dụ minh họa về sự thống ụ minh họa về sự thống ối lập? Vì sao hai mặt đối lập ới nhau? Cho ví dụ minh họa về sự thống ọa về sự thống ập? Vì sao hai mặt đối lập ủa sự vật, hiện tượng? Có ý kiến cho
- Nguyên lí giáo dục: "Học đi đôi với hành” là yêu cầu việc nhận thức phải xuất phát từ thực tiễn, dựa trên cơ sở thực tiễn Bởi vì thực tiễn có vai trò rất quan trọng đối với nhận thức (thực tiễn là cơ sở của nhận thức, là động lực của nhận thức, là mục đích của nhận thức và là tiêu chuẩn của chân lí)
+ Học đi đôi với hành: nhờ có thực tiễn, con người mới có những tri thức mới để tiếp tục học tập, đồng thời kiểm nghiệm được tính đúng sai và giá trị đích thực của tri thức đã tiếp nhận được
+ Áp dụng lí luận, lí thuyết vào thực tiễn để lí thuyết được áp dụng và phát huy hiệu quả trong nhận thức, chứ không chỉ là lý thuyết suông
+ Cũng thông qua hoạt động thực hành, thực tế (tác động vào thực tiễn) giúp kiểm nghiệm được tính đúng sai và giá trị đích thực của tri thức đã tiếp nhận được
Câu 8: “Một cơn áp thấp nhiệt đới khi gió mạnh dần lên cấp 7 thì chuyển thành bão” Các em hãy chỉ ra đâu là: Chất (chất cũ, chất mới); lượng; độ; điểm nút?
Trang 4- Chất cũ: cơn áp thấp nhiệt đới
- Chất mới: bão
- Lượng: gió mạnh dần lên
- Độ: dưới cấp 7
- Điểm nút: cấp 7