Nghiên cứu này mô tả về việc ứng dụng phương pháp công tác xã hội nhóm trong việc hỗ trợ người khuyết tật tại Chùa Pháp Vân, Quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh. Trong nghiên cứu này tác giả đặc biệt nhấn mạnh tính hiệu quả mà phương pháp công tác xã hội nhóm đã đem lại cho nhóm đối tượng khuyết tật mà tác giả đang tiến hành trợ giúp, đồng thời cho thấy tính hiệu quả của phương pháp thông qua 4 giai đoạn: giai đoạn 1: Khảo sát nhóm, giai đoạn 2: Thành lập nhóm, giai đoạn 3: Duy trì nhóm, giai đoạn 4: Kết thúc nhóm.
Trang 1ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM TRONG VIỆC HỖ TRỢ NGƯỜI KHUYẾT TẬT TẠI CHÙA PHÁP VÂN QUẬN TÂN PHÚ
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Trần Quang Anh Minh 1 *, Nguyễn Ngọc Đức 2
1 Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh
2 Trường Đại học Mở TP Hồ Chí Minh
*Tác giả liên lạc: minhcaorong@gmail.com
(Ngày nhận bài: 26/4/2019; Ngày duyệt đăng: 22/5/2019)
TÓM TẮT
Nghiên cứu này mô tả về việc ứng dụng phương pháp công tác xã hội nhóm trong việc
hỗ trợ người khuyết tật tại Chùa Pháp Vân, Quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh Trong nghiên cứu này tác giả đặc biệt nhấn mạnh tính hiệu quả mà phương pháp công tác xã hội nhóm đã đem lại cho nhóm đối tượng khuyết tật mà tác giả đang tiến hành trợ giúp, đồng thời cho thấy tính hiệu quả của phương pháp thông qua 4 giai đoạn: giai đoạn 1: Khảo sát nhóm, giai đoạn 2: Thành lập nhóm, giai đoạn 3: Duy trì nhóm, giai đoạn 4: Kết thúc nhóm Qua đó, tác giả cho thấy được tính đặc thù của công cụ mà nhân viên xã hội thường dùng để giúp đỡ các nhóm đối tượng của mình Từ đây, tác giả có những đề xuất, giải pháp cho chùa trong việc ứng dụng và nâng cao hiệu quả phương pháp này trong việc trợ giúp người khuyết tật đang sinh hoạt tại chùa
Từ khóa: Công tác xã hội, người khuyết tật, phương pháp công tác xã hội nhóm
UNIVERSAL APPLICATION OF PUBLIC SOCIETY WORKING IN SUPPORTING PEOPLE WITH DISABILITIES IN THE FRENCH COUNTY
OF TAN PHU HO CHI MINH CITY Tran Quang Anh Minh 1 *, Nguyen Ngoc Duc 2
1 Ho Chi Minh City University of Education
2 Ho Chi Minh City Open University
*Corresponding Author: minhcaorong@gmail.com
ABSTRACT
This study describes the application of group social work methods to support people with disabilities at Phap Van Pagoda in Tan Phu District, Ho Chi Minh City In this study, the author specifically emphasizes the effectiveness that the social work group approach has brought to the groups of people with disabilities who are supporting the group, and shows the effectiveness of the method through 4 stages: stage 1: group survey, stage 2: group formation, stage 3: group maintenance, stage 4: ending the group that the group will use and in their help process From here, the author has suggestions and solutions for the temple to effectively apply and improve and this method in helping
people with disabilities
Keywords: Social work, disability, social work group method
Trang 2ĐẶT VẤN ĐỀ
Vào đầu thập niên của những năm 60 và
70 Việt Nam cũng có nhiều phong trào
Thanh niên ra đời, đặc biệt là tổ chức
Thanh Niên Phụng Sự Xã Hội do thiền sư
Nhất Hạnh khởi xướng năm 1965 đó là
trường Thanh Niên Phụng Sự Xã Hội
thuộc phân khoa Khoa Học Xã Hội của
Viện Đại Học Vạn Hạnh tọa lạc tại số 01
đường 37, Phú Thọ Hòa, Sài Gòn Trong
trường có ngôi Thiền đường cho sinh viên
thiền tập đó chính là chùa Pháp Vân mà
địa chỉ hiện nay là số 16 Lê Thúc Hoạch,
phường Phú Thọ Hòa, quận Tân Phú,
Thành phốHồ Chí Minh Trong giai đoạn
chiến tranh giữa 2 miền Nam-Bắc Việt
Nam Nhiều Tác viên trong đó có cả Tăng
Ni đã hy sinh, hoặc mất tích hoặc bị
thương tật trong khi thi hành nhiệm vụ
giúp đỡ các nạn nhân chiến cuộc, xây
dựng nông thôn, phát triển cộng đồng
(Hòa thượng Thích Phước Trí (chủ biên),
2014) Bởi lý do trên mà hiện nay việc trợ
giúp cho nhóm người yếu thế tại chùa vẫn
đang duy trì cho đến bây giờ Trong đó,
chùa giúp đỡ nhiều đối tượng khác nhau
trong có cả người khuyết tật, đây là đối
tượng mà tác giả chọn để ứng dụng
phương pháp công tác xã hội nhóm trong
việc hỗ trợ giúp đỡ họ Công tác xã hội
với Người Khuyết Tật tại chùa Pháp Vân,
Quận Tân Phú còn được hiểu “là hoạt
động chuyên nghiệp của nhân viên Công
tác xã hội, đồng thời là người tu sỹ đón
nhận vai trò trong việc giúp đỡ những
Người Khuyết Tật tăng cường hay khôi
phục thực hiện các chức năng xã hội của
họ, huy động nguồn lực, xác định những
dịch vụ cần thiết để hỗ trợ Người Khuyết
Tật, gia đình và cộng đồng triển khai
hoạt động chăm sóc trợ giúp họ một cách
hiệu quả, vượt qua những rào cản, đảm bảo sự tham gia đầy đủ vào các hoạt động xã hội trên nền tảng sự công bằng như những người khác trong xã hội”
(Thế Thị Hương, 2017) Trần Quang Anh
Minh (2019) “Phương pháp CTXH nhóm
là phương pháp can thiệp, nhằm giúp đỡ các thành viên chia sẻ gắn kết với nhau, đồng thời quan tâm chia sẻ những vấn đề chung mà nhóm gặp phải sẽ cùng nhau hợp tác để xây dựng mục tiêu chung để giải quyết các vấn đề mà nhóm đang gặp phải nhằm khắc phục những khó khăn cũng như hoàn thành nhiệm vụ được giao” Qua đó, phương pháp Công tác xã
hội nhóm trong việc hỗ trợ người khuyết tật tại chùa Pháp Vân, được ứng dụng với mục đích là giúp cho người khuyết tật có nơi tham gia sinh hoạt với mục đích giúp
họ tìm được điểm tựa tinh thần cũng như đón nhận sự hỗ trợ về mặt vật chất từ chùa, nhà hảo tâm và bạn bè hiện đang sinh hoạt chung Việc thực hành và sử dụng phương pháp mà nhân viên công tác xã hội chuyên nghiệp thường dùng trong hoạt động trợ giúp thân chủ giải quyết các vấn đề khó khăn mà thân chủ của mình gặp phải Từ đây giúp họ có thể tương tác qua lại với nhau tìm lại niềm tin nơi chính bản thân của mình Bên cạnh đó, việc huy động các nguồn lực xã hội như: gia đình, nhà chùa, các đoàn thể địa phương để tạo sự an toàn cho họ khi tham gia vào phương pháp nhóm dưới sự hướng dẫn từ các tu sỹ cũng như được sự trợ giúp của tác giả đóng vai trò là nhân viên xã hội đã cùng họ vượt qua một số rào cản và áp lực từ cuộc sống Dựa trên phương pháp công tác xã hội nhóm kết hợp với giáo lý nhà Phật đã tạo
ra một hiệu ứng ứng tích cực từ các phía tham gia Bên dưới là nội dung mô tả về
Trang 3quy trình ứng dụng mô hình công tác xã
hội nhóm trong việc hỗ trợ người khuyết
tật
PHƯƠNG PHÁP ĐƯỢC THỰC HIỆN
TRONG TIẾN TRÌNH ỨNG DỤNG
CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM
Đặc điểm khách thể tham gia vào hoạt
động nhóm
Khách thể tham gia nghiên cứu số lượng
25 người; Giới tính: Nam và Nữ; Độ tuổi
trong khoảng từ 35 đến 60 tuổi; Thành
phần: là những người bị khuyết tật thuộc
địa bàn thành thành phố Hồ Chí Minh hiện
đang tham gia sinh hoạt hằng tuần tại
Chùa Pháp Vân, quận Tân Phú, Thành Phố
Hồ Chí Minh
Mối quan hệ bên trong: Các thành viên
sinh hoạt theo quy định mà chùa và các
thành viên thống nhất trong quá trình
thành lập nhóm ban đầu
Mối quan hệ bên ngoài: Hầu hết những
người tham gia vào sinh hoạt nhóm tại đây
đều là những người khuyết tật sinh sống
trên địa bàn Thành Phố Hồ Chí Minh Đa
phần họ xuất thân từ nhiều hoàn cảnh khác
nhau, có người thì hoàn cảnh khá giả và
được hưởng chế độ trợ cấp hàng tháng từ
nhà nước cũng như từ phía con cái, một số
khác phải mưu sinh bằng các nghề như
buôn bán vé số, nghề may, Tuy với nhiều
hoàn cảnh như vậy, nhưng hằng tuần họ
đã cùng đến sinh hoạt tại chùa Tại đây họ
được hỗ trợ từ phía nhà chùa và các nhà
hảo tâm về mặt tinh thần cũng như vật
chất
Các hoạt động sử dụng trong hoạt động
nhóm
Sinh hoạt giao lưu chia sẽ khó khăn trong
công việc, điều kiện kinh tế gia đình và
trong việc nuôi dạy con cái
Tham gia các nghi thức Phật giáo, và thực
tập phương pháp chánh niệm trong quá trình trị liệu cảm xúc của bản thân
Tham gia học tập giáo lý nhà Phật và giao lưu cùng các tu sỹ tại chùa
Hoạt động văn nghệ giao lưu giưa các thành viên trong nhóm
Nhu cầu nhóm đối tượng
Nhóm đối tượng có nhu cầu thấu hiểu, yêu thương và mong muốn đươc chấp nhận Nhóm cảm thấy an toàn khi được sinh hoạt tại chùa cùng các tu sỹ và các bạn bè cùng chung hàn cảnh vì nhận được yêu thương cũng như sự thấu hiểu từ các nguồn lực trên
Nhóm mong muốn tìm được nhu cầu tâm linh, vì thông qua khảo sát ban đầu nhóm cho thấy bởi thông qua thực tập và thực hành tâm lý, giúp họ nhận diện được cảm xúc tiêu cực và đối diện, đồng thời giúp họ vượt qua những nghịch cảnh từ phái cuộc sống
Ngoài các nhu cầu trên nhóm cũng tìm đến chùa sinh hoạt cũng vì sự hỗ trợ cật chất
từ phía nhà chùa, các nhà hảo tâm, và các thành viên trong nhóm
Nhóm nghiên cứu tổ chức sinh hoạt tổ chức sinh hoạt nhóm trong vòng khoảng 4 tiếng, thời gian bát đầu sinh hoạt vào sang chủ nhật hằng tuần bắt đầu từ 8 giờ sáng đến 12 giờ trưa, những mục đích và sinh hoạt nhóm trong các buổi rất phong phú bao gồm các bước sau:
Liên hệ với sư phó trụ trì, cũng như các sư trong ban điều hành tổ chức và hướng dẫn tín đồ, nhằm phối hợp để tổ chức sinh hoạt cũng như sẽ phối hợp và các hoạt động tâm linh trong quá trình sinh hoạt nhóm Chuẩn bị nơi sinh hoạt phù hợp trong quá trình diễn ra các hoạt động
Phối hợp với tình nguyện viên tại chùa để
hỗ trợ những người khuyết tật trong qua
Trang 4trình di chuyển và tham gia sinh hoạt đươc
diễn ra trong suốt quá trình tại chùa
Tiến hành dựa trên các mô hình sinh hoạt
được kết thúc
Lượng gia cũng nêu lên ý nghĩa hoạt động
nhóm
Vận dụng tiến trình công tác xã hội
nhóm trong việc hỗ trợ người khuyết tật
Mô tả tiên trình hình thành nhóm người
khuyết tật tại chùa Pháp Vân: Thời gian
thành lập nhóm khuyết tật tại chùa vào
tháng 10 năm 2005 do anh Lê Văn Vinh là
1 người khuyết tật thường xuyên đến chùa
pháp Vân, với tâm lòng mong muốn được
chia sẻ những khó khăn cùng với những
người cùng cảnh ngộ với mình anh đã xin
phép và được sự chấp thuận từ phía nhà
chùa trong việc thành lập nhóm người
khuyết tật sinh hoạt tại chùa với tên gọi là
“Gia đình khuyết tật An Nhiên” với mục
đích chia sẻ vấn đề khó khăn về đời sống
và tinh thần, nhằm giảm thiểu những mặc
cảm, tự ti về hoàn cảnh mà bản thân đang
phải đối diện (Nội san Xuân Đinh Hợi,
2007) Tạo điều kiện cho các thành viên
nhóm có thể tham gia tìm hiểu Phật Pháp
và ứng dụng vào cuộc sống nhằm nâng đỡ
tinh thần cho bản thân Hơn nữa vì nhóm
thiếu môi trường để tham gia sinh hoạt,
cũng như chia sẻ các vấn đề khó khăn
trong cuộc sống, từ đó dẫn tới hành vi là
các nhóm đối tượng này thường hay mặc
cảm tự ti trong cuộc sống, và nhìn nhận
cuộc sống một cách tiêu cực Việc chọn
chùa nhằm giúp các đối tượng có thể giải
tỏa những áp lực về mặt tinh thần Về kinh
tế thì đa số một số đối tượng tham gia sinh
hoạt tại chùa, đều khó khó khăn và áp lực
về kinh tế trong cuộc sống, và họ phải mưu
sinh bằng nhiều nghề vất vả vả khác nhau
như: bán vé số, nhặt ve chai,… để có thể
trang trải cuộc sống hằng ngày, và lo cho con cái chi phí học hành Bên cạnh đó, có thể thấy khi làm việc cho đối tượng là những người khuyết tật cho dù môi trường nào đi nữa, thì việc ứng dụng mô hình nhóm luôn được phát huy với 4 đặc trưng: Mục đích mà nhóm hướng tới, cơ cấu nhóm, quy tắc nhóm, cuối cùng là cấu trúc của nhóm.Việc ứng dụng mô hình chuyên nghiệp mà nhân viên công tác xã hội sử dụng trên một cơ sở tôn giáo mà cụ thể đó
là chùa Pháp Vân, Quận Tân Phú, Thành Phố Hồ Chí Minh, đã góp phần tạo thêm
sự chuyên nghiệp trong việc hỗ trợ nhóm yếu thế, đồng thời cho thấy được công hiệu từ việc vận dụng phương pháp này trong quá trình đều phối được thông qua 4 giai đoạn sau:
Giai đoạn: Khảo sát nhu cầu nhóm
Giai đoạn: thành lập nhóm
Giai đoạn: Duy trì nhóm
Giai đoạn: Lượng giá và kết thúc nhóm
TIẾN TRÌNH ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM TRONG VIỆC HỖ TRỢ NGƯỜI KHUYẾT TẬT
Giai đoạn 1,2: Khảo sát và thành lập nhóm
Mục đích: Thông qua buổi khảo sát xác
định được nhu cầu của đối tượng, cũng như việc phối hợp với các tu sỹ để tổ chức buổi sinh hoạt cho phù hợp với đối tượng tham gia sinh hoạt cùng nhau Lựa chọn đối tượng tham gia: Nhà chùa có những thông báo bằng văn bản cho những đối tượng trước đây đã tham gia sinh hoạt tại chùa, thông qua đó nhóm đối tượng sẽ đăng ký tham gia sinh hoạt tại chùa theo trực tuyến hoặc là gián tiếp thông qua mạng xã hội, gọi điện thoại trực tiếp… hoặc được giới thiệu từ một số người quen
Trang 5thường hay tham gia các hoạt động tại
chùa, từ chính quyền địa phương nơi các
đối tượng sinh sống
Hình thức sinh hoạt nhóm
Hoạt động 1: Buổi đầu tiên được nhóm
tập trung trước chùa sau đó, được tình
nguyện viên hương dẫn, hoặc là một số
thành viên sinh hoạt nhiều năm tại chùa sẽ
có nhiệm vụ hướng dẫn các thành viên
mới Cùng tập hợp tại giảng đường, nơi
mà phía nhà chùa bô trí và sắp xếp giành
ưu tiên để phục vụ cho nhóm đối tượng
trong quá trình sinh hoạt, như ban đầu đề
ra thì thời gian được chùa tổ chức lịch sinh
hoạt bắt đầu từ 8 giờ sáng đến 12 giờ trưa
Thông qua lịch trình sinh hoạt này, thì đa
phần các đối tượng tham gia sinh hoạt
thường đi sớm khoảng trước nữa tiếng, để
ổn định nơi diễn ra buổi sinh hoạt, trong
quá trình đến sớm thì các đối tượng có thể
trao đổi qua lại với nhau, hặc có thể trao
đổi với tu sỹ, thành viên chủ chốt trong
nhóm Quá trình đó được diễn ra trong
vòng 15 đến 20 phút, sau khi được các tình
nguyện viên và sắp xếp chỗ ngồi và ổn
định sinh hoạt gia lưu các bên ngừng hẳn
Hoạt động 2: Các đối tượng cùng với tu
sỹ tiến hành nghi lễ phật giáo trong vòng
25 đến 30 phút, và sau đó được các tu sỹ
cùng trãi nghiệm các phương pháp chánh
niệm, thiền định của giáo lý nhà Phật,
trong vòng 30 phút, để những diện các
cảm diện cảm xúc, và chuyển hóa những
cảm xúc tiêu cực
Hoạt động 3: Trong quá trình giao lưu và
thực hành nghi lễ Phật giáo với các tu sỹ
các thành viên ăn trưa cùng với nhau, sau
đó thì các thành viên, nghe hướng dẫn từ
các tu sỹ cũng như các trưởng nhóm thông
báo về các hoạt động, cũng như kế hoạch
chi tiết cho các hoạt động được diễn ra vào
tuần sau Nếu thành viên nào ở lại muốn chia sẻ cùng như giao lưu thì ở lại, còn một số nếu không muốn giao lưu thì về với công việc và tiếp tục lại cuộc sống hằng ngày của mình
Giai đoạn 3: Duy trì nhóm
Buổi sinh hoạt thứ 2
Mục đích sinh hoạt: Giúp cho các thành
viên vượt qua những rào cản cuộc sống, và
có thể hòa nhập vào cộng đồng Đồng thời qua hoạt động, được tổ chức này giải đáp những thắc mắc cũng như đưa ra một số phương pháp, chuyên đề giúp họ có thể xây dựng hình ảnh bản thân, có phưởng pháp để ứng xử lại tác nhân gây căng thẳng đối với họ
Hình thức sinh hoạt
Hoạt động 1:Theo như thông báo và kế
hoạch sinh hoạt ban đầu mà ban tổ chức
đề ra là sẽ sinh hoạt vào các chủ nhật, có mặt và tập trung tạ chùa và lúc 7 giờ 30, nhiệm vụ của ban tổ chức, và các tu sỹ sẽ thông báo với nhóm đối tượng về giờ giấc thêm một lần nữa thông qua mạng xã hội, gọi điện thoại và nhờ bạn bè của đối tượng thông báo giúp, thông thường hoạt động này thường được diễn ra trước một hoặc 2 ngày của buổi sinh hoạt
Hoạt động 2: Như thường lệ buổi sinh
hoạt trước thì các đội tượng đến sớm và giao lưu chia sẻ qua lại với bạn bè cùng sinh hoạt chung các mình, quá trình đó được diễn ra như thường lệ, trong vòng 15
và 20 phút Sau đó cũng tiến hành nghi thức Phật giáo, và phía nghi thức được các
tu sỹ chọn lọc rất tính tế về ý nghĩa của các bài kinh Nhằm tạo sự hứng thú trong quá trình tham gia nghi thức cácc đối tượng sẽ học được nhiều điều hành thông qua việc hành trì cùng với các tu sỹ
Hoạt động 3: Các tu sỹ cùng thực hành
Trang 6phương pháp chánh niệm, thiền định để
quản lý cảm xúc cũng như giải tỏa cảm
những căng thẳng trong tuần vừa qua, giúp
cho họ có thể trở lại thực tại và trãi nghiệm
những giây phút hạnh phúc được diễn ra
xung quanh họ, hoạt động được diễn ra
trong vòng 25 đến 30 phút Sau hoạt động
này, thì các thành viên tham gia hoạt động
thứ 4: Được các tu sỹ chia sẻ các chuyên
đề, về hạnh phúc, về cảm xúc, cũng như
một số điều trong giáo lý nhà Phật, nhằm
giúp các đối tượng có thể ứng dụng để đối
diện và chuyển hóa một số cảm xúc bản
thân Hoạt động này được diễn ra và kèm
với những câu hỏi thắc mắc của các đối
tượng về giải quyết các vấn đề xung quành
về cuộc sống, cũng như những băn khoăn
trong việc thực hành giá lý nhà phật, hai
bên sẽ diễn ra sự trao đổi, hoạt động này
được tiến hành trong vòng 60 phút Thông
qua hoạt động này, giúp đối tượng nhìn
nhận của như giải tỏa những áp lực trong
cuốc ống, đồng thời đây là hoạt đọng bổ
ích vì giúp cho họ có thể biết thêm nhiều
kiến thức từ giáo lý nhà và nguyên lý vận
dụng trong cuộc sống
Hoạt động cuối cùng của buổi sinh hoạt là
các đối tượng cùng các tu sỹ thực hành
nghi thức truyền thống giáo lý nhà Phật
trong việc dung buổi trua, sa u phần thực
hiện nghi thức, thì sẽ ăn cơm chung với
các ban tổ chức và tu sỹ, và buổi sinh hoạt
kết thúc, như tường lệ thì các đối tượng
cũng nhận được thông báo từ ban tổ chức,
cùng như từ tu sỹ về hoạt động về chương
trình buổi sinh hoạt tiếp theo
Buổi sinh hoạt 3
Mục đích buổi sinh hoạt: Trong buổi sinh
hoạt này giúp cho các thanh niên tham gia
vào nhóm có thể lhẳng đi định vai trò, và
thể hiện tài năng của mình Đồng thời, qua
đây cũng giúp họ nhận diện được mặc cảm
tự ti và hóa giải chúng Buổi hoạt này cũng
có ý nghĩa giúp tìm thấy những tiềm năng của các nhóm đối tượng, và giúp học phát huy khả năng của mình thông qua vài trò
và sức mạnh của nhóm
Hình thức sinh hoạt
Hoạt động 1,2,3: Các hoạt động vẫn được
duy trì và diễn ra như thường lệ là giao lưu
và tham gia các thời và các thời khoa hành trì với các tu sỹ hoạt động này được diễn
ra ngăn hơn, nhằm giúp các đối tượng có thời gian để các hoạt động sau có thời gian
để tổ chức Sau khi hoạt động thực hiện nghi thức cũng thực hành các phương pháp chánh niệm điều chỉnh bản thân, như hai buổi trên Thi hoạt động thứ 3 các đối tượng cùng các tu sỹ tham gia giao lưu văn nghệ Các thành viên sẽ được bố trí ngồi theo vòng tròn và nhiệm vụ điều phối viên
là ổn định lại chỗ ngồi cùng như điều phối tiến trình hoạt động được diễn ra, Hoạt động được diễn ra giao lưu văn nghệ được diễn ra như sau: Đầu tiên là các thành viên trong ban tổ chức hát tặng cho nhóm, sau
đó các thành viên trong nhóm đối tượng sẽ đăng ký tham gia tự nguyện bài hát mà mình chọn và sẽ hát cho mọi người cùng nghe, và hoạt đông này đươc tiến hành diễn ra trong khoảng 120 phút Sau đó các thành viên kết thức hoạt động và cùng các
tu sỹ thực hành nghi lễ trước khi trước khi cùng nhau dùng trưa
Buổi sinh hoạt thứ 4
Mục đích sinh hoạt nhóm: Giúp nhóm ý
thức được vai trò cũng như kẳng định giá trị bản thân, từ buổi sinh hoạt này cũng giúp nhóm tìm thấy được ý nghĩa của cuộc sống, thông qua từ những lời chia sẻ từ phía tu sỹ và nhà hảo tâm và người điều phối Bên cạnh đó, việc làm này còn có ý
Trang 7nghĩa hết sức quan trọng đó là giúp đối
tượng nhân diện được tình cảm những
người xung quanh giành cho họ, đây cũng
là đòn bẫy để tạo động lực cho nhóm đối
tượng này sống và cống hiến bản thân của
mình trong việc hòa nhập vào cộng đồng
Hình thức hoạt động nhóm
Hoạt động 1,2,3: Tiến trình sinh hoạt
được diễn ra như các lần trước là thông
báo nhắn tin cho các thành viên, tạo nhu
câu giao tiếp cho các thành viên trong việc
giao lưu qua lại, sau đó bắt đầu thực hành
nghi thức giáo lý nhà Phật
Hoạt động 4: Hôm nay có mạnh thường
quân và tu sỹ, tài trợ về kinh tế cho một số
đối tượng tham gia sinh hoạt Phần sinh
hoạt được tiến hành như sau, đầu tiên các
tu sỹ trao đổi về lý do thành lập nhóm,
cũng như trao đổi quá trình sinh hoạt vừa
qua, sau đó các mạnh thường quân cũng
chia sẻ và động viên nhóm đối tựng Cuối
cùng, thì đại diện của nhóm khuyết tật sẽ
chia sẻ cảm nghỉ của mình trong quá trình
sinh hoạt các tuần vừa quà Sau đó, tu sỹ
đưa ra lời chúc cuối cùng, cũng như tiến
hành hoạt động phát quà cho các đói tượng
Phần qua bao gồm: 500.000 ngàn đồng, xe
lăng đi lại, gạo và một số gia vị khác,…
Hoạt động cuối trong buổi sinh hoạt cùng
thực hành nghi lễ và dùng cơm cùng các
tu sỹ và các nhà hảo tâm
Giai đoạn 4: Lượng giá và kết thúc
nhóm
Buổi sinh hoạt 5
Mục đích sinh hoạt: Đây cũng là buỏi
sinh hoạt cuối, nhằm lượng giá lại tiến
trình sinh hoạt của các buổi vừa qua, thông
qua đây giúp nhóm đánh giá những điều
đật được cũng như chưa đạt trong tiến
trình tham gia sinh hoạt nhóm Qua đó,
giúp cho các tu sỹ cũng như điều phối viên
sẽ có các kế hoạch can thiệp phù hợp cho nhsom đối tượng một cách phù hợp, đồng thời qua đây cũng giúp cho điều phối viên
và tu sỹ sẽ rút được cho mình những kinh nghiệm trong quá trình ứng dụng nhóm Điều này giúp họ có thể xây xựng, bổ sung thêm một số nội dụng cũng như cũng cũng
cố lại chiến lượt can thiệp phù hợp hơn cho việc ứng dụng phương pháp nhóm cho các đối tượng khác nhau mà họ sẽ giúp đỡ sau này
Hình thức sinh hoạt
Hoạt động 1: Các thành viên được nhắn
tin và trao đổi về buổi sinh hoạt tiếp theo như thương thường lệ, buổi sinh hoạt đầu tiền vẫn tham gia nghi thức trì tùng cùng các tu sĩ sau đó, sẽ thực hành phương pháp chánh niệm, để đối phó với các căng thẳng trong cuộc sống
Hoạt động 2: Sau các hoạt động trên thay
vì các thành viên được chia sẻ từ các tu sỹ cũng như người điều phối viên, thì hoạt động này tổ chức với mục đích khác đó là các thành viên sẽ tham gia trao đổi các khó khăn của mình, và mạnh dạng chia sẻ các vấn đề khó khăn của mình cho mọi thành viên trong nhóm cùng nghe Hoạt động này, các nhóm viên tự điều phối và vai trò của người điều phối viên và các tu sỹ chỉ quan sát các hoạt động của các thành viên
và đưa hỗ trợ khi các thành viên cần sự giúp sức Qua hoạt động trên, các thành viên đã mạnh dạng hơn trong việc chia sẻ
ý kiến bản thân của mình trước nhiều người, hoạt động này cũng giúp cho họ giải quyết rất nhiều về mặc cảm tự ti trong cuộc sống, từ đây giúp họ khẳng định giá trị bản thân của mình trước mọi người, và giúp họ tái hòa nhập với cuộc sống
Hoạt động 3: Các tu sỹ và các thành viên
dung cơm theo kiểu búp phê, và sau đó tập
Trang 8trung lại và ngồi vòng tròn cùng ăn chung
với nhau Sau hoạt động dung cơm, thì các
thành viên trong nhóm sẽ chia ra các đội
văn nghệ và có sự tranh tài giũa các bên,
Thể lệ thi văn nghệ được các tu sỹ và điều
phối viên như sau chia ra một đội có năm
người, các thành viên chọn bài hát và cùng
nhau thể hiện, tiêu chí đạt giải cao là: Đội
nào hát hay nhất, và có nhiều sáng tạo
trong bài khúc mà mình thể hiện, và đặc
biệt thể hiện tinh thần đồng đội sẽ là đội
chiến thắng Thông qua, các phần thi của
4 đội các tu sỹ và người điều phối, sẽ chọ
đội thắng cuộc và trao giải thưởng Hoạt
động này, với ý nghĩa giúp các thành viên
có thể đoàn kết và tận dụng và phát huy
vai trò và sức mạnh của nhóm, đồng thời
hoạt động giúp cho thành viên có thể trải
nghiệm những cảm xúc bản thân và cũng
chính hoạt động giúp thành viên có thể tìm
cho mình một niềm vui trong cuộc sống và
quên những điều trước đó đã xảy ra không
hay đối với mình
Hoạt động cuối cùng của buổi sinh hoat:
Thay vì sau giờ cơm trưa thì các thành
viên ra về, thì buổi sinh hoạt hôm nay khác
với các buổi trước là các thành viên được
ở lại và được thi văn nghệ, và tham gia
hoạt động cuối cùng mang tên “ Cùng
nhau hiểu”, hoạt động này đã tô đậm thêm
phần ý nghĩa cho các buổi hoạt động
trước, thông qua buổi hoạt đông giúp cho
các thành viên lượng giá về các hoạt động
trước đó mà các tu sỹ và người điều phối
tổ chức, các thành viên sẽ đóng góp và
tham gia xây dựng chương trình sinh hoạt
mới phù hợp hơn, đồng thời hoạt động
cuối này giúp các thành viên có thể chia sẻ
những khó khăn trong việc sinh hoạt trong
những ngày qua của mình, nhằm lập kế
hoạch cho bản thân để giải quyết các khó
khăn trên Sau hoạt động này, tu sỹ sẽ tổng kết lại những điều mà các thành viên chia
sẻ và cùng thấu cảm với các khó khăn mà
họ gặp phái cũng như đưa ra những động lực để họ có thể tiếp tục tham gia sinh hoạt các hoạt động tại chùa khác nhau, nhằm giúp mỗi thành viên tìm thấy được niềm vui cũng như giá trị ý nghĩa về cuộc sống Sau cùng là lười kết thúc của các tu sỹ, và người điều phối viên
ĐÁNH GIÁ VỀ VIỆC ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM TRONG VIỆC HỖ TRỢ NHÓM NGƯỜI KHUYẾT TẬT
Về phía nhà chùa
Ưu điểm: Nhà chùa cũng bước đầu tổ
chức thành công mô hình công tác xã hội nhóm cho người khuyết tật Trong mô hình hình này, nhà chùa cho thấy vai trò của mình rất quan trong trong việc bắt đầu sinh hoạt cũng như tiến trình kết thúc, nhà chùa đã tham gia trong suốt quá trình để
hỗ trợ cho nhóm đối tượng về mặt tinh thần cũng như vật chất Cũng như nêu lên một đều quan trong không thể thiếu đó là không gian sinh hoạt cho nhóm đối tượng
Hạn chế: Bởi vì chủ nhật nhà chùa thường
tổ chức các khoa lễ khác nhau, cũng như các chương trình sinh hoạt, nên việc chú tâm cũng như giành thời gian hướng dẫn cho đối tượng còn nhiều hạn chế, bên cạnh
đó, giờ sinh hoạt của nhóm đối tượng thường trùng với lịch trình sinh hoạt thường ngày, nên các tu sỹ tham gia sinh hoạt chung còn quá hạn chế, nên dẫn đến tình trạng quá tải trong việc giải đáp tắc mắc cũng như chia sẻ về giá lý nhà Phật cho đối tượng
Về phía nhóm đối tượng tham gia
Ưu điểm: Nhóm cũng cho thấy được vai
trò, cũng như thế hiện sự hớp tác trong quá
Trang 9trình tham gia sinh hoạt nhóm Đồng thời
nhóm đã tìm được niềm vui thông qua việc
chia sẻ từ phía bạn bè cùng hoàn cảnh với
mình, tìm thấy được sự yêu thương và tôn
trọng trong quá trình sinh hoạt Việc được
học tập và thực hành giáo lý nhà Phật giúp
cho đối tượng có những trải nghiệm tâm
linh, và chữa lành được những nỗi đau tinh
thân tong cuộc sống thường ngày của
mình, việc được sinh hoạt và giải đáp thắc
mắt từ tu sỹ hay phía đối phối cũng giúp
nhóm giải quyết được các vấn đề khó khăn
và tự tin hơn trong quá trình hòa nhập vào
cuộc sống
Hạn chế: Đối với một số đối tượng là tín
đồ của nhà Phật thì việc học tập và thực
hành giáo lý nhà Phật rất dễ dàng, nhưng
nếu đối tượng không phải là tín đồ đây là
quá trình đầy khó khăn, và thách thức, nên
trong qua trình sinh hoạt cũng như tổ chức
sinh hoạt cũng gặp rất nhiều khó khăn
trong việc thiết kế hoạt động Hơn nữa
trong quá trình sinh hoạt một phần phải
mưu sinh cuộc sống hằng ngày, nên việc
tham gia sinh hoạt đầy đủ vào chủ nhật
hằng tuần cũng rất khó cho nhóm đối
tượng Việc các thành viên có những quan
điểm, những tính cách khác nhau, đều nay
cũng khiến xảy ra nhiều bất đồng trong
quá trình tham gia sinh hoạt nhóm
Về phía người điều phối
Đối với Tu sỹ
Ưu điểm: Qua các buổi sinh hoạt cho thấy
được vai trò của tu sỹ trong việc quyết
định sự thành công trong việc tổ chức
nhóm, các tu sỹ cho thấy sự nhiệt huyết
của mình, cũng như cho thấy được sứ
mệnh trong việc cứu nhân, độ thế Bên
cạnh đó, việc chia sẻ giáo lý cũng như
hướng dẫn nhóm đối tượng đã giúp cho họ
cởi trói đi những rào cản bản thân và giúp
họ tìm thấy được bản thân của mình thông qua việc thực hành cũng như học tập được giáo lý thông qua sự hướng dẫn từ phía các
tu sỹ
Hạn chế: bởi vì không đươc học tập và trang bị kiến thức, kỹ năng nguyên tắc, kỹ năng nghề nghiệp của một nhân viên xã hội thực thụ, nên trong quá trình ứng dụng cũng gặp nhiều hạn chế, trong việc tương tác nhóm cũng như quá trình giúp đỡ nhóm
Đối với nhân viên xã hội
Ưu điểm: Nhân viên xã hội cũng là nhóm
tác giả cho thấy được sự hiện diện của mình, vừa trong vai trò của mình trong việc hỗ trợ nhóm đối tượng, thống qua kiến thức, kỹ năng đã học tập được nhân viên xã hội đã bước đầu ứng dụng thành công trong quá trình hỗ trở đối tượng, và đồng thời hỗ trợ các tu sỹ trong việc tổ chức các hoạt động trong quá trình diễn ra tiến trình hoạt động nhóm
Hạn chế: Bởi vì nhóm đối tượng sinh hoạt
cũng tương đối đông, cho nên việc điều phối đối với nhân viên xã hội cũng gặp không ít khó khăn, trong việc tổ chức cũng như sinh hoạt Bởi vì đây, là lần đầu nhân viên xã hội được tiếp xúc và làm việc chúng với nhóm đối tượng yếu thế, cho nên chưa nắm bắt được nhu cầu cũng như việc hướng dẫn và sinh hoạt cùng nhóm cũng diễn ra tương đối khó khăn trong quá trình sinh hoạt
GIẢI PHÁP NÂNG CAO TRONG VIỆC ÚNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM TRONG VIỆC HỖ TRỢ CHO NGƯỜI KHUYẾT TẬT TẠI CHÙA PHÁP VÂN, QUẬN TÂN PHÚ, THÀNH PHỐ
HỒ CHÍ MINH
Về phía nhà chùa: Cần tổ chức nhiều
Trang 10hoạt động trong quá trình giúp đỡ nhóm
người khuyết tật, việc tổ chức các hoạt
động giúp cho nhóm đối tượng có nhiều
trải nghiệm bản thân và vượt qua rào cản
bản thân Bên cạnh đó, nhà chùa cần tổ
chức các lớp dạy giáo lý nhà Phật cho họ,
việc làm này giúp họ học được những đều
tốt đẹp cũng như ứng dụng giáo lý trong
việc chưa lành nội tâm của bản thân
Về phía tu sỹ: Củng cố và trang bị thêm
cho bản thân kiến thức về tâm lý, công tác
xã hội,… để có thể ứng dụng cũng như hỗ
trợ nhóm đối tượng của mình được tốt
hơn
Về phía nhân viên xã hội: Cần trau dồi
thêm kỹ năng trong quá trình làm việc với
người khuyết tật, và cần tìm hiểu đối
tượng một cách rõ ràng để tiến trình được
diễn ra một cách thuận lợi Việc kết hợp
cũng như áp dụng hỗ trợ chuyên nghiệp
bằng cách chuyển giao, và hội thảo ca với
các đồng nghiệp của mình với nhiều năm
kinh nghiệm hơn, giúp cho nhân viên xã
hội giảm bớt đi gánh nặng cũng như quá
trình giúp đỡ cho đối tượng được diễn ra
thuận lợi hơn
Về phía nhóm đối tượng: Tạo sự hợp tác
cũng như cởi mở trong quá trình làm việc,
bởi đây là cơ sở tôn giáo, cho nên nhóm
đối tượng cần tập sự thích nghi trong quá
trình sinh hoạt, để đạt được những giá trị
cũng như lợi ích từ đây Bên cạnh, nhóm
đối tượng cũng nên cởi mở bản thân nhiều
hơn để tiến trình sinh hoạt hai bên được
diễn ra thuận lợi, cũng như mình cũng thu
được nhiều lợi ích thông qua việc sinh
hoạt từ mô hình này
KẾT LUẬN
Lợi ích từ việc ứng dụng phương pháp
công tác xã hội nhóm trong việc hỗ trợ người khuyết tật, phương pháp này đã đem lại hiệu quả và cải thiện về mặt tinh thần lẫn vật chất của đối tượng tham gia Việc thử nghiệm phương pháp công tác xã hội nhóm vào trong cơ sở tôn giáo là thách thức rất lớn, khó khăn hơn nữa vì là nhóm khuyết tật nên khó khăn gấp bội hơn Trong đợt thử nghiệm phương pháp nhóm cho người khuyết tật, nhóm nghiên cứu đã đánh dấu bước đầu thành công trong tiến trình trợ giúp và hỗ trợ Đồng thời cho thấy chức năng, vai trò của nhân viên xã hội, tu sỹ vai trò là người điều phối, nhà tham vấn, người hướng dẫn tâm linh,… chính sự kết hợp đa dạng này, đã tạo ra hiệu ứng tích cực từ việc tổ chức hoạt động đến đón nhận đối tượng tham gia Bên cạnh, hiệu quả mô hình nhóm đem lại, nhóm tác giả cũng vạch ra những hạn chế
và từ đây đề xuất ra một số giải pháp nhằm nâng cao được hiệu quả trong việc ứng dụng phương pháp nhóm trong các buổi
hỗ trợ tiếp theo Thông qua đó, giúp cho nhà chùa cũng như tất cả đối tượng tham gia phương pháp nhóm tích lũy thêm kinh nghiệm trong việc ứng dụng phương pháp nhóm được diễn ra thuận lợi và đạt hiệu quả hơn Đề tài đề xuất mô hình nhóm mà hiện tại nhóm tác giả trợ giúp đối tượng thân chủ của mình, với phương pháp này được ứng dụng vào nhằm mục đích giúp cho các cơ sở hỗ trợ người khuyết tật khác nhau có thể ứng dụng phương pháp này trong việc giúp đối tượng mình Đồng thời
là tiền đề để các cơ sở tôn giáo cũng nên xây dựng mô hình giúp đỡ những đối tượng yếu thế khác nhau, với mục đích góp phần xây dựng hệ thống an sinh xã hội bền vững