Bài viết trình bày ngắn gọn cơ sở lý luận về phương pháp dạy học dựa trên vấn đề - nền tảng cơ bản cho việc vận dụng vào dạy học. Phương pháp: Người nghiên cứu đã tiến hành sử dụng những phương pháp nghiên cứu sau: Đánh giá thực trạng của việc dạy học môn Thực hành Hóa đại cương tại trường Đại học Công nghệ TP. HCM thông qua quá trình khảo sát sinh viên và các giáo viên đang giảng dạy từ đó đưa ra kết quả cho thấy thực trạng dạy học chưa làm tăng sự tích cực hóa của người học.
Trang 1VẬN DỤNG DẠY HỌC DỰA TRÊN VẤN ĐỀ CHO MÔN THỰC HÀNH HÓA
ĐẠI CƯƠNG TẠI ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HCM
Nguyễn Thị Thu Hương*
Đại học Công nghệ TP Hồ Chí Minh
*Tác giả liên hệ: Thuhuonggdh@gmail.com
(Ngày nhận bài: 23/06/2016; Ngày duyệt đăng: 18/08/2016)
TÓM TẮT
Với mong muốn góp sức cho công cuộc đổi mới nền giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng
cao, người nghiên cứu đã thực hiện đề tài: "Vận dụng phương pháp dạy học dựa trên vấn đề cho
môn Thực hành Hóa đại cương tại Đại học Công nghệ TP HCM" và bước đầu đưa vào vận dụng nhằm nâng cao hiệu quả dạy học, tăng cường tính tích cực và hợp tác trong học tập, đồng thời rèn luyện kỹ năng mềm cho học sinh Đề tài được thực hiện tại trường Đại học Công nghệ TP HCM với những nội dung chính như sau:
Mở đầu: trình bày ngắn gọn cơ sở lý luận về phương pháp dạy học dựa trên vấn đề - nền tảng
cơ bản cho việc vận dụng vào dạy học
Phương pháp: Người nghiên cứu đã tiến hành sử dụng những phương pháp nghiên cứu sau: Đánh giá thực trạng của việc dạy học môn Thực hành Hóa đại cương tại trường Đại học Công nghệ TP HCM thông qua quá trình khảo sát sinh viên và các giáo viên đang giảng dạy từ đó đưa ra kết quả cho thấy thực trạng dạy học chưa làm tăng sự tích cực hóa của người học
Từ cơ sở thực tiễn và cơ sở lý luận, người nghiên xây dựng quy trình dạy học và biên soạn giáo
án giảng dạy cho môn Thực hành Hóa đại cương với phương pháp dạy học dựa trên vấn đề Tiến hành tổ chức thực nghiệm trên 2 lớp Lớp Đối chứng (giảng dạy bằng phương pháp truyền thống) và lớp Thực nghiệm (giảng dạy bằng phương pháp dạy học dựa trên vấn đề) và xử lý kết quả sau khi thực nghiệm để đánh giá tính giá trị của đề tài
Kết quả: Qua quá trình thực nghiệm sư phạm, người nghiên cứu đã rút ra các kết luận như sau:
Có sự khác biệt về thái độ học tập khi tham gia môn học giữa sinh viên lớp Thực nghiệm và lớp Đối chứng Sinh viên lớp Thực nghiệm có thái độ tích cực hơn hẳn so với lớp Đối chứng
Có sự khác biệt về điểm số bài kiểm tra của sinh viên lớp Thực nghiệm và Đối chứng Sinh viên lớp Thực nghiệm có điểm số trung bình cao hơn rất nhiều so với lớp Đối chứng
Kết luận: Từ kết quả thu nhận trong quá trình nghiên cứu có thể kết luận việc vận dụng phương pháp dạy học dựa trên vấn đề sẽ góp phần: Nâng cao hiệu quả dạy và học môn Thực hành Hóa đại cương, tăng cường tính tích cực, hợp tác trong học tập của mỗi sinh viên, rèn luyện kỹ năng mềm cho sinh viên
APPLYING THE PROBLEM BASED LEARNING IN TEACHING AND LEARNING PRACTICAL SUBJECTS OF GENERAL CHEMISTRY AT HCM UNIVERSITY OF
TECHNOLOGY Nguyen Thi Thu Huong*
Ho Chi Minh City University of Technology
*Corresponding Author: Thuhuonggdh@gmail.com
ABTRACT
With the desire to contribute to the innovation education, training high quality human resources, the study was conducted entitled "Application of the method of problem based learning of general practice Chemistry at HCMC University of Technology" and initially put into use in order to improve the effectiveness of teaching, and actively enhance cooperation in education, training and soft skills to students This study was conducted at the University of Technology in HCM City with the main contents as follows:
Introduction: a short presentation about the theoretical basis of teaching methods based on problem - the basic foundation for the use in teaching
Methods: The study was conducted using the following methodology:
Trang 2Assessment of the status of teaching subjects General Chemistry Practice in HCMC University
of Technology through the process of surveying students and the teachers are teaching words that given the results showed no teaching situation positive increase of the learners
From the basis of practical and theoretical basis, the study build process and compile teaching curriculums teach introductory chemistry courses Practice teaching method based on problems
Conduct held on 2 class experiments Control class (taught by traditional methods) and Experimental class (taught by means of problem - based learning) and treatment after experimental results to evaluate the value of the subject
Results: Over the course of pedagogical experiment, the researchers have drawn the following conclusions:
There is a difference in attitude when participating study subjects between student grades and class Control Experiment Experimental class students have a more positive attitude compared with the control class
There are differences in the test scores of students and Control Experimental class Student co experimental classes Average scores significantly higher than the control class
Conc: From the results obtained during the study may conclude that manipulation of the teaching method based on problems will contribute to: Improve the effectiveness of teaching and learning professional practices General chemistry, enhancing the positive, cooperative learning of each student, soft skills training for students
Keywords: Problem base learning, general practice Chemistry
TỔNG QUAN
Một số vấn đề cơ bản về môn học Thực
hành Hóa đại cương
Mục tiêu:
Thực hành Hóa đại cương là môn thực hành
hóa học đầu tiên của sinh viên Vì vậy, môn
học này sẽ đóng vai trò minh họa, củng cố kiến
thức lý thuyết hóa đại cương, môn học này
cũng nhằm hướng dẫn, rèn giũa cho sinh viên
bước đầu có những kỹ năng thực hành hóa học
nhất định, làm tiền đề cho các môn học thực
hành cơ sở và chuyên ngành ở những học kỳ
tiếp theo
Các bài thí nghiệm sẽ giúp sinh viên làm quen
với thực tế, kết hợp lý thuyết đã học và thực
nghiệm và biết cách nhận xét có tính khoa học
các hiện tượng hóa học xảy ra Qua môn học,
sinh viên sẽ rèn luyện tác phong cẩn thận,
chính xác và tỉ mỉ cũng như thuần thục các
thao tác cơ bản trong công tác thí nghiệm
Nhiệm vụ:
Thực hành Hóa đại cương nghiên cứu các
hiện tượng cơ bản của vật chất, cho nên những
kiến thức hóa học nói chung và Thực hành Hóa
đại cương nói riêng là môn cơ sở của nhiều
ngành khoa học tự nhiên
Thực hành Hóa đại cương là môn học thực
nghiệm Phương pháp của nó chủ yếu là
phương pháp thực nghiệm, làm thí nghiệm Đó
là phương pháp nhận thức có hiệu quả trên con
đường đi tìm chân lí khách quan
Thực hành Hóa đại cương nghiên cứu sự vận động cơ bản của vật chất nên nhiều kiến thức liên quan với các vấn đề của triết học, tạo điều kiện phát triển thế giới quan khoa học của sinh viên
Thực hành Hóa đại cương là một khoa học chính xác, đòi hỏi vừa phải có kĩ năng quan sát tinh tế, khéo léo khi làm thí nghiệm, vừa phải
có tư duy logic chặt chẽ, biện chứng, vừa phải trao đổi, thảo luận để kiểm định chân lí
Dạy học dựa trên vấn đề (Problem based learning – PBL) (DHDTVĐ)
Là phương pháp học tập dựa vào nguyên tắc
sử dụng vấn đề làm điểm khởi đầu cho việc thu nhận và tích hợp kiến thức mới và lấy sinh
viên làm trung tâm
Dạy học dựa trên vấn đề không đơn thuần chỉ
là một phương pháp học xác định mà nó là tập hợp của nhiều dạng phương pháp khác nhau hướng dẫn học sinh cách tự học, cách hợp tác với các thành viên trong nhóm để tìm ra giải pháp cho một vấn đề có thực trong cuộc sống, đồng thời liên quan đến chương trình học Những vấn đề này được sử dụng để khởi xướng nhu cầu học tập, rèn luyện cho học sinh những
kĩ năng phân tích vấn đề, tìm kiếm và sử dụng các nguồn tư liệu hỗ trợ, đưa ra các giải pháp giải quyết vấn đề.[2]
Trang 3Mục đích chủ yếu của phương pháp dạy học
dựa trên vấn đề là đặt người học vào một tình
huống có vấn đề, thông qua việc giải quyết
vấn đề người học lĩnh hội tri thức, kĩ năng và
phương pháp nhận thức, đặc biệt nhằm phát
triển năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư
duy sáng tạo cho người học.[1]
Quy trình tổ chức dạy học bằng phương
pháp DHDTVĐ
Có nhiều mô hình của phương pháp
DHDTVĐ hiện đang được áp dụng trên thế
giới Trong giới hạn của đề tài này, mô hình
quy trình 7 bước thực hiện phương pháp dạy
học dựa trên vấn đề (seven-step approach)
hiện đang được áp dụng phổ biến Mô hình đề
nghị bởi James Busfield và Ton Peijs [3] đưa ra
tiến trình 7 bước như sau:
Dạy học dựa trên vấn đề với ưu điểm có thể vận
dụng cho các nội dung có khối lượng lớn, giải
quyết một nhiệm vụ phức hợp Có thể vận
dụng cho nhiều môn học, bậc học và nhiều đối
tượng học khác nhau Đây là một phương
pháp dạy học phù hợp với quan điểm lấy người
học làm trung tâm, tích cực hóa các hoạt động
dạy học
VẬT LIỆU – PHƯƠNG PHÁP
Đề tài được thực hiện tại Đại học Công nghệ
TP HCM trong khoảng thời gian 6 tháng, bao
gồm các khách thể nghiên cứu sử dụng để lấy
cơ sở dữ liệu như: Các sinh viên đã từng học
môn Thực hành Hóa đại cương, các giảng viên
tham gia giảng dạy môn học này và các sinh viên tham gia thực nghiệm Các thông tin thu thập được sẽ xử lý thống kê nhằm đưa ra những đánh giá về phương pháp dạy học được vận dụng
Nội dung phương pháp nghiên cứu bao gồm:
Đánh giá thực trạng dạy học môn Thực hành Hóa đại cương
Để đánh giá thực trạng dạy và học môn học, tác giả tiến hành thăm dò khảo sát ý kiến của các sinh viên đã từng học môn học này và giáo viên đang giảng dạy tại bộ môn nhằm lấy những thông tin cần thiết làm cơ sở dữ liệu cho việc nghiên cứu
Qua quá trình khảo sát tình hình thực tế và phân tích kết quả khảo sát thực tiễn giảng dạy của cả sinh viên và giảng viên, người nghiên cứu đi đến kết luận sau:
Đa số các sinh viên cho rằng PPDH giáo viên đang áp dụng chưa thật sự tạo tính tích cực ở người học Điều này dẫn đến những thái
độ tiêu cực khi tham gia môn học như là học đối phó, thái độ nhàm chán dẫn đến thiếu tập trung, không muốn học Đây chính là những chứng cứ để có thể nói rằng phương pháp dạy học truyền thống không còn đáp ứng nhu cầu làm chủ kiến thức của người học
Không những thế mà từ phía giáo viên các thông tin khảo sát cũng cho thấy họ đánh giá phương pháp dạy học truyền thống cũng không mang lại hiệu quả như mong muốn Khả năng tập trung nghe giảng, tiếp thu bài của sinh viên khá yếu Từ đó, họ nhận thấy cần phải đổi mới phương pháp dạy học của mình sao cho người học yêu thích môn học hơn và
có thể mang lại hiệu quả học tập cao hơn
Thiết kế môn học Thực hành Hóa đại cương theo phương pháp dạy học dựa trên vấn đề
Thiết kế mục tiêu: Mục tiêu được thiết kế dựa trên nguyên tắc và mục tiêu tổng quát của môn học trong phần tổng quan đã nêu
Thiết kế nội dung: Dựa trên cơ sở khoa học và các nội dung có từ trước trong chương trình của môn học, nội dung môn học được người nghiên cứu thiết kế lại từ các bài cũ chuyển thành các vấn đề được mô phỏng dưới dạng tình huống có thể xảy ra trong thực tế và nội dung các tình huống có liên quan tới những kiến thức trong bài
Vận dụng tổ chức dạy học bằng phương pháp dạy học dựa trên vấn đề cho môn Thực hành Hóa đại cương
Bước
1
• Giải thích các diễn đạt, câu chữ,
khái niệm
Bước
2
• Xác định vấn đề
Bước
3
• Lập kế hoạch giải quyết vấn đề
Bước
4
• Xây dựng một bảng liệt kê có hệ
thống các giải pháp
Bước
5
• Xác định các bài tập cá nhân tự
học
Bước
6
• Thực hành các bài tập cá nhân
Bước
7
• Báo cáo và đánh giá bài tập cá
nhân
Trang 4Mục tiêu và nhiệm vụ của thực nghiệm sư
phạm
Thực nghiệm sư phạm nhằm phân tích, đánh
giá và kiểm tra tính đúng đắn của giả thuyết
nghiên cứu đã xác định khi tiến hành áp dụng
phương pháp học tập dựa trên vấn đề cho môn
học Thực hành Hóa đại cương Do đó, thực
nghiệm sư phạm phải được tiến hành nhằm
mang lại các số liệu phục vụ cho việc kiểm
định lại giả thuyết sau:
“Khi áp dụng cho cùng một môn học là Thực
hành Hóa đại cương, trên cùng một đối tượng
là học sinh thi phương pháp DHDTVĐ có ưu
điểm hơn phương pháp thuyết trình trong việc:
Mang lại sự yêu thích của sinh viên dành cho
PPDH được áp dụng
Nâng cao mức độ hiểu bài cho sinh viên
Nâng cao khả năng lắng nghe và trình bày ý
kiến cho sinh viên
Nâng cao năng lực giao tiếp và hợp tác trong
học tập của sinh viên
Phát huy năng lực giải quyết các vấn đề thực
tiễn cho sinh viên
Đối tượng của thực nghiệm sư phạm
Đối tượng của thực nghiệm sư phạm là
phương pháp học tập dựa trên vấn đề
(Problem Based Learning) áp dụng cho môn
Thực hành Hóa đại cương trên sinh viên năm
thứ 1 Khoa CNSH – TP - MT tại trường Đại
học Công nghệ TP HCM
Chọn mẫu thực nghiệm
Mẫu tiến hành bao gồm 2 nhóm trong đó 1
nhóm thực nghiệm (TN gồm 31 sinh viên) và
1 nhóm đối chứng(ĐC gồm 30 sinh viên) được
lựa chọn ngẫu nhiên
Cách tiến hành thực nghiệm
Nhóm TN và nhóm ĐC cùng học 2 bài được
chọn nhưng bằng 2 phương pháp khác nhau
Nhóm thực nghiệm học với phương pháp học
tập dựa trên vấn đề còn nhóm đối chứng học
bằng phương pháp thuyết giảng Giáo án chi tiết
được trình bày trong phần phụ lục
Nhóm Thực nghiệm (TN) bao gồm 31 sinh viên
được chia thành 5 nhóm nhỏ (mỗi nhóm 6 - 7
sinh viên) Mỗi nhóm sẽ bầu ra 1 nhóm trưởng
làm nhiệm vụ điều hành tổ chức các hoạt động
làm việc trong nhóm, và một thư kí làm nhiệm
vụ ghi chép cẩn thận chính xác ý kiến của các
thành viên trong nhóm
Đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm
Thực nghiệm sư phạm chủ yếu tập trung vào
việc kiểm chứng các tác động mà phương
pháp học tập dựa trên vấn đề mang lại cho sinh viên Để đánh giá hiệu quả của phương pháp dạy học mang lại, tác giả tiến hành đánh giá quá trình thực nghiệm thông qua các phương pháp sau:
Phương pháp quan sát: Nhằm đánh giá
chung về thái độ làm việc của mỗi nhóm khi học bằng phương pháp DHDTVĐ, tác giả xây dựng phiếu quan sát dựa trên 10 tiêu chí cụ thể (xem phụ lục), phiếu quan sát sẽ được giảng viên giảng dạy và giảng viên dự giờ quan sát sau đó cho điểm nhằm đưa ra kết quả về mức
độ tích cực khi tham gia vào quá trình học của sinh viên
Phương pháp phỏng vấn, thăm dò ý kiến:
Nhằm đánh thái độ của từng sinh viên trong 2 nhóm TN và ĐC tác giả đã xây dựng phiếu khảo sát (xem phụ lục) và lấy ý kiến của các sinh viên để làm cơ sở dữ liệu so sánh và đánh giá mức độ tác động của PP DHDTVĐ đối với quá trình dạy và học môn Thực hành Hóa đại cương
Thu thập điểm số: Nhằm xử lý định lượng kết
quả thực nghiệm sư phạm, tác giả tiến hành một bài kiểm tra cùng một đề thi trắc nghiệm cuối môn học (xem phụ lục) giành cho nhóm
ĐC và TN Điểm số bài kiểm tra của các sinh viên sẽ được tập hợp và xử lý để đánh giá
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Bảng 1: Kết quả khảo sát mức độ yêu thích sau khi học môn Thực hành Hóa đại cương
Ý kiến sinh viên
Rất yêu thích, mong đợi buổi học tiếp theo
Có cảm thấy yêu thích
Cảm thấy bình thường
Nhàm chán, mong hết giờ Lớp
TN
16 (51.6%)
12 (38.70%)
3 (9.7%) 0 (0%) Lớp
ĐC
3 (10%)
10 (33.3%)
13 (43.3%)
4 (13.3% ) Qua bảng số liệu thống kê được nhận thấy rằng đối với lớp TN được học bằng phương pháp DHDTVĐ thì số lượng sinh viên cảm thấy có hứng thú với môn học, yêu thích môn học cao hơn so với lớp Đối chứng Và đặc biệt không có sinh viên nào còn cảm thấy nhàm chán đối với môn học trong khi ở lớp Đối chứng thì vẫn có 4 ý kiến có thái độ chưa tốt đối với môn học Đây là tín hiệu đáng ghi nhận cho thấy hiệu quả tác động của phương pháp DHDTVĐ
Trang 5Bảng 2: Kết quả kháo sát về thời gian nhớ bài
sau khi học của sinh viên
Ý
kiến
sinh
viên
Nhớ bài
ngay tại
lớp
Cần ít thời gian học lại
để nhớ bài
Cần nhiều thời gian học lại
để nhớ bài
Ý kiến khác
Lớp
TN
23
(74.20%)
8 (25.80%)
0 (0%) 0(0%) Lớp
ĐC
3 (10%) 12 (40%) 15 (50%) 0 (0%)
Như vậy số liệu cho thấy tín hiệu tích cực ở
lớp TN Đối với lớp ĐC thì khả năng nhớ bài
ngay tại lớp của sinh viên là khá khó khăn, chỉ
có 3 sinh viên được khảo sát cho biết có thể
nhớ và thuộc bài ngay tại lớp Phần lớn sinh
viên để hiểu và nhớ bài thì vẫn phải dành
nhiều thời gian ghi chép trên lớp rồi về tự
nghiên cứu lại (50%) Qua đó có thể thấy
phương pháp truyền thống khiến sinh viên tiếp
thu bài khá thụ động, phải mất nhiều thời gian
để học lại bài Và qua số liệu cho thấy có một
sự khác biệt lớn về khả năng nhớ bài của sinh
viên giữa 2 lớp TN và ĐC
Bảng 3: Kết quả khảo sát về mức độ hiểu bài
sau khi học
Mức
độ
hiểu
bài
Rất hiểu
bài
Bình thường Khó hiểu bài
Ý kiến khác
Lớp
TN
23
(74.2%)
8 (25.8%)
0 (0%) 0 (0%)
Lớp
ĐC
4
(13.3%)
16 (53.3%)
10 (33.3%)
0 (0%)
Dựa vào bảng số liệu cho thấy có sự khác biệt
rõ về mức độ hiểu bài giữa 2 lớp ĐC và TN
Trong khi ở lớp TN có tới 23 ý kiến cho rằng
rất hiểu bài thì ở lớp ĐC tỷ lệ này rất thấp, chỉ
có 4 sinh viên, còn lại chủ yếu ở mức độ bình
thường và đặc biệt vẫn còn 10 ý kiến ở mức
độ khó hiểu bài
Bảng 4: Kết quả về các hoạt động được rèn
luyện trong quá trình học
Kỹ năng Lớp TN Lớp ĐC
Nêu ý kiến của bản thân 30 (96.7%) 9 (30%)
Lắng nghe tích cực ý
kiến của các thành viên
khác
31 (100%) 11 (36.7%)
Tự tìm kiếm, thu thập
tài liệu, thông tin từ các
nguồn khác nhau
31 (100%) 2 (6.7%)
Thảo luận, hợp tác tích
cực với các thành viên
khác
31 (100%) 12 (40%)
Bảo vệ, giải thích ý kiến 27 (81.7%) 7 (23.3%)
Tư duy tổng quát, liên kết các thông tin kiến thức lại với nhau
31 (100%) 3 (10%)
Lắng nghe tích cực phản hồi từ giảng viên
để biến thành tri thức cho bản thân
29 (93.5%) 17 (56.7%)
Bảng số liệu thể hiện rõ kết quả kỹ năng thực tế được rèn luyện của nhóm ĐC và TN Có sự chênh lệch rõ rệt giữa 2 nhóm này, trong đó nhóm TN đa số sinh viên công nhận được rèn luyện 7 kỹ năng trên còn nhóm ĐC thì kết quả thấp hơn nhiều Như vậy phương pháp dạy học truyền thống không phát huy tích cực cho sinh viên những kỹ năng làm việc chuyên nghiệp cũng như chưa rèn luyện được cho sinh viên khả năng làm việc nhóm, cùng hợp tác để đạt hiệu quả cao trong công việc
Bảng 5: Kết quả xử lý điểm số bài kiểm tra Điểm
Xi
Tần
số
fi
Xi.fi (Xi) 2
fi
Tần
số fi
Xi.fi (Xi) 2
fi
6 2 12 72 12 72 432
7 4 28 196 8 56 392
8 10 80 640 2 16 128
Tổng 31 259 2199 30 180 1116 Trung
bình
Độ lệch chuẩn
S1=1.08 S2=1.11
Như vậy kết quả cho thấy khi học với phương pháp dạy học dựa trên vấn đề thì hiệu quả học tập thể hiện qua điểm số bài kiểm tra của sinh viên đã được nâng lên rõ ràng
Chứng tỏ có sự khác biệt giũa lớp Thực nghiệm và lớp Đối chứng, nghĩa là việc vận dụng phương pháp DHDTVĐ có đạt hiệu quả Qua bảng số liệu cũng cho thấy điểm trung bình của lớp TN (8.35) lớn hơn điểm trung bình của lớp ĐC( 6.0) chứng tỏ việc dạy học bằng phương pháp dựa trên vấn đề làm nâng
Trang 6cao chất lượng dạy học môn Thực hành Hóa
đại cương hơn phương pháp thuyết giảng
KẾT LUẬN
Việc vận dụng dụng phương pháp dạy học dựa
trên vấn đề vào dạy học đã nâng cao tính chủ
động trong học tập của sinh viên, môi trường
làm việc nhóm hợp tác để xây dựng bài học giúp
sinh viên tiếp thu bài tốt hơn, từ đó hiệu quả dạy
học được nâng cao
Bên cạnh đó, việc vận dụng phương pháp dạy
học dựa trên vấn đề là hoàn toàn phù hợp với
mục tiêu và nội dung của môn học đã đề ra, đảm bảo hình thành ở người học những kỹ năng chuyên môn và kỹ năng làm việc giải quyết vấn đề cần thiết Qua kiểm nghiệm sư phạm, người nghiên cứu đã nhận được sự tham gia rất nhiệt tình từ người học và đồng nghiệp giảng dạy môn học Từ đó có thể kết luận rằng việc vận dụng phương pháp dạy học dựa trên vấn đề cho môn Thực hành Hóa đại cương tại Đại học Công nghệ TP HCM có tính khả quan cao
TÀI LIỆU THAM KHẢO
BARBARA DUCH (2000): Problem Based of Learning, Delaware University
NGUYỄN VĂN CƯỜNG – BERD MEIER (2011): Lí luận dạy học hiện đại, NXB Đại học Sư phạm
PHD, MA, CENG (2001) School of Engineering and Materials Science Queen Mary University of London