III /HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC: HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ 1 Kiểm tra bài cũ: Gọi 3 HS lên bảng Đặt câu với từ:tự tin,tự trọng ,tự HS viết câu tìm được lên bảng.. GV chốt ý +Khi viết ,
Trang 1LUYỆN TỪ VÀ CÂU CÁCH VIẾT TÊN NGƯỜI/ TÊN ĐỊA LÝ VIỆT NAM
I MỤC TIÊU :
+Nắm được quy tắc viết hoa tên người , tên địa lý Việt Nam
+Biết vận dụng những hiểu biết về quy tắc viết hoa tên người và tên địa
lý V N để viết đúng
một số tên riêng Việt Nam
II /CHUẨN BỊ:
+Giấy khổ to và bút dạ
+Phiếu kẻ sẵn2 cột :tên người và tên địa phương
III /HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
1 Kiểm tra bài cũ:
Gọi 3 HS lên bảng
Đặt câu với từ:tự tin,tự trọng ,tự
HS viết câu tìm được lên bảng lớp nhận xét
Trang 2kiêu, tự hào
GV nhận xét
2 Bài mới:
Hỏi :Khi viết,ta cần phải viết hoa
trong những trường hợp nào?
GV: Bài học hôm nay sẽ giúp các
em nắm vững và vận dụng quy tắc
viết hoa khi viết
GV ghi đề
Tìm hiểu ví dụ
GV treo bảng viết sẵn 2 cột lên
bảng
Yêu cầu HS nhận xét cách viết
+Tên người: Nguyễn Huệ,Hoàng
Văn Thụ,Nguyễn Thị Minh Khai
+Tên địa lý: Trường Sơn,Sóc
Trăng,Vàm Cỏ Tây
Hỏi: Tên riêng gồm mấy tiếng? Mỗi
tiếng cần được viết như thế nào?
+Khi viết tên người ,tên địa lý VN
cần phải viết như thế nào?
GV chốt ý
+Khi viết ,ta cần viết hoa chữ cái ở đầu câu, tên riêng của người ,tên địa danh
HS nhắc lại đề
HS quan sát thảo luận nhóm đôi +Tên người , tên địa lý được viết hoa những chữ cái đầu của mỗi tiếng tạo thành tên đó
+Tên riêng thường gồm một hoặc hai ,ba tiếng trở lên Mỗi tiếng được viết hoa chữ cái đầu của tiếng
+Khi viết tên người ,tên địa lý
VN, ta cần viết hoa chữ cái đầu của mỗi tiếng tạo thành tên đó
3 HS nối tiếp nhau đọc
HS viết vào phiếu +Tên người VN thường gồm: họ tên đệm tên riêng.Khi viết ta cần chú ý phải viết hoa các chữ cái đầu của mỗi tiếng là bộ phận của tên người
Trang 3Gọi HS đọc ghi nhớ
Yêu cầu HS thaoluận nhóm đôi
Viết 5 tên người , 5 tên địa lý VN
Hỏi: Tên người VN thường gồm
những thành phần nào? Khi viết ta
cần chú ý điều gì?
Chú ý:Nếu HS nào viết tên các dân
tộc như:Ba-na hay Y-a-li GV có thể
nhận xétvà nói tiết sau sẽ học kĩ
hơn
Luyện tập
Gọi HS đọc bài 1
Yêu cầu HS tự làm bài
GV nhận xét
Dặn HS ghi nhớ cách viết hoa khi
viếtđịa chỉ
Gọi HS đọc bài 2
HS tự làm bài
HS nhân xét
1 HS đọc
2 HS lên bảng viết Lớp làm vào vở
HS nhận xét +Tên người ,tên địa lý VN phải viết hoa chữ cái đầu của
mỗi tiếng tạo thành tên đó
+Các từ: số nhà,phường quận thành phố không cần viết hoa vì
là danh từ chung
1 HS đọc
3 HS lên bảng viết lớp làm vở Nhận xét bạn làm trên bảng
1 HS đọc lớp làm việc theo nhóm
HS lên đọc trên bảng đồvà chỉ tỉnh ,thành phố nơi em ở
Trang 4Yêu cầu HS nói rõ vì sao ta lại viết hoa từ đó?
Gọi HS đọc bài 3
Gọi HS lên chỉ
GV nhận xét
3 Củng cố, dặn dò:
Nhận xét tiết học
Dặn về nhà học thuộc ghi nhớ
Trang 5LUYỆN TỪ VÀ CÂU : DẤU NGOẶC KÉP (tiết16)
I /MỤC TIÊU :+ Nắm được tác dụng của dấu ngoặc kép, cách dùng dấu ngoặc kép
+Biết vận dụng những hiểu biết trên để dùng dấu ngoặc kép trong khi viết
II /CHUẨN BỊ :+Bảng phụ viết sẵn bài tầp 3
+Tranh minh hoạ trong SGK hoặc tập truyện Trạng Quỳnh III /HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
1 Kiểm tra bài cũ :
Gọi 3 HS lên bảng
GV đọc tên người,tên địa lý nước
ngoài cho HS viết
Hỏi : Cần chú ý điều gì khi viết
hoa tên người,tên địa lý nước
ngoài? Cho ví dụ?
Nhận xét
2 Bài mới :
3 HS lên bảng.cả lớp viết bảng con
Lu-i Pa –xtơ,Ga-ga-rin.In-đô-nê-xi-a, Xin-ga-po
HS trả lời
Trang 6Ở lớp ba,các em đã học tác
dụng,cách dùng dấu hai chấm Bài
học hôm naychúng ta cùng tìm
hiểu về tác dụng cách dùng dấu
ngoặc kép
GV ghi đề lên bảng
Tìm hiểu ví dụ:
Bài 1:
Gọi HS đọc yêu cầu
Yêu cầu HS đọc thầm , trao đổi và
trả lời câu hỏi:
-Những từ ngữ và câu nào được đặt
trong dấu ngoặc kép?
GV dùng phấn màu gạch chân
những từ ngữ và câu văn đó
-
Những từ ngữ và câu nói đó là lời
của ai?
-Những dấu ngoặc kép dùng trong
đoạn văn trên có tác dụng gì ?
GV :Dấu ngoặc kép dùng để đánh
dấu chỗ trích dẫn lời nói trực tiếp
của nhân vật Lời nói đó có thểlà
HS nhắc lại đề
1 HS đọc Thảo luận nhóm đôi
Từ ngữ :”người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”,” đầy tớ trung thành của nhân dân”.Câu : Tôi chỉ có một ham muốn
…………ai cũng được học hành
“ + Những từ ngữ và câu trả lời đó
là của Bác Hồ
+Dấu ngoặc kép dùng để dẫn lời nói trực tiếp của Bác Hồ
1 HS đọc.Lớp thảo luận nhóm đôi
+Khi lời dẫn trực tiếp chỉ là một cụm từ
+Khi lời dẫn trực tiếp là một câu
Trang 7một từ hay cụm từ nhừ”người
lính… quốc gia”…hay trọn vẹn
một câu hoặc có thể là một đoạn
văn
Bài 2:
Gọi HS đọc
Hỏi :- Khi nào dấu ngoặc kép được
dùng độc lập?
-Khi nào dấu ngoặc kép được dùng
phối hợp với dấu hai chấm?
GV chốt lại
Bài 3:
Gọi HS đọc
GV nói về con tắc kèlà một con vật
nhỏhình dáng hơi giống thạch
sùng,thường kêu tắc kè
Hỏi: từ lầu chỉ cái gì?(chỉ ngôi nhà
tầng cao,to sang trọng)
-Tắc kè hoa có xây lầutheo nghĩa
trên không?
- Từ lầu trong khổ thơ được
dùng với nghĩa gì?
-Dấu ngoặc kép trong trường hợp
trọn vẹn như câu nói của Bác Hồ
+Tắc kè xây tổ trên cây,tổ tắc kè
bé không phải cái lầu theo nghĩa trên
+Từ lầu nói cái tổ tắc kè rất đẹp
và quý +Là từ được dùng với ý nghĩa đặc biệt
2 HS đọc
HS nối tiếp nhau cho ví dụ
1 HS đọc
1 HS đọc bài làm của mình Lời nói trực tiếp:
Em đã làm gì để giúp đỡ mẹ
Em đã nhiều lần giúp đỡ
Trang 8này được dùng để làm gì?
Gọi HS đọc ghi nhớ
Yêu cầu HS tìm ví dụ cụ thể về tác
dụng của dấu ngoặc kép
GV nhận xét
Luyện tập :
Gọi HS đọc yêu cầu và nội dung
bài 1
Yêu cầu HS trao đổi và tìm lời nói
trực tiếp
Gọi HS đọc
GV nhận xét
HS đọc bài 2
Yêu cầu trao đổi nhóm đôi
GV: Đề bài của cô giáo và câu văn
của bạn HS không phải là dạng đối
thoại trực tiếp nên không thể viết
xuống dòng, đặt sau dấu gạch đầu
mẹ……giặt khăn mùi xoa
1 HS đọc
HS trao đổi + Những lời nói trực tiếp trong đoạn văn không thể viết xuống dòng đặt sau dấu gạch đầu dòng.Vì đây không phả là lời trực tiếp giữa hai nhân vật đang nói chuyện
1 HS đọc
1 HS lên bảng làm
HS ở dưới trao đổi đánh dấu bằng bút chì
Nhận xét bài của bạn +Vì từ”vôi vữa” ở đây không phải có nghĩa như vôi vữa con người dùng Nócó ý nghĩa đặt biệt
+Lời giải: trường thọ, đoản thọ
Trang 9dòng được Đây là điểm mà chúng
ta rất hay nhầm lẫn khi viết
Bài 3 :
GóiH đọc yêu cầu
GV nhận xét
Con nào con nấy hết sức tiết kiệm
“vôi vữa”
Hỏi: Tại sao từ “vôi vữa”lại được đặt trong dấu ngoặc kép?
Câu b tiến hành tương tự câu a
3 Củng cố,dặn dò :
Hãy nêu tác dụng của dấu ngoặc kép?
Nhận xét tiết học
Dặn về nhà viết bài 3 vào vở
Trang 10LUYỆN TỪ VÀ CÂU : LUYỆN TẬP VIẾT TÊN NGƯỜI/ TÊN
ĐỊA LÝ VIỆT NAM
I MỤC TIÊU :+Biết vận dụng những hiểu biết về quy tắc viết hoa tên người, tên địa lý VN để viết đúng một số tên riêng VN
II/ CHUẨN BỊ : Một bản đồ địa lý Việt Nam
Phiếu thảo luận của HS
III/ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
Trang 111 Kiểm tra bài cũ:
Hỏi :Em hãy nêu quy tắc viết hoa
tên người?tên địa lý VN ? Cho ví
dụ
Gọi 1 HS lên bảng viết tên và địa
chỉ của gia đình em
1 HS viết tên các danh lam thắng
cảnh mà em biết?
GV nhận xét và cho điểm
2 Bài mới:Giới thiệu
GV ghi đề
Hướng dẫn làm bài tập
Gọi HS đọc bài 1
Yêu cầu HS thảo luận nhóm: Gạch
chân dưới những tên riêng viết sai
và sửa lại
HS nhận xét
Gọi HS đọc lại bài ca dao
Cho HS quan sát tranh minh hoạ và
cho biết
Gọi 3 HS
HS nhắc lại đề
2 HS đọc Nhóm thảo luận Đại diện dán phiếuvà trình bày Hàng
Bồ hàng Bạc,hàng Gai,hàng Thiếc, hàng Hài, Mã Vĩ,hàng Giầy,hàng Cót,hàng Mây, hàng Đàn, Phúc Kiến, hàng Than,hàng Mã, hàng Mắm, hàng Ngang, hàng Đồng, hàngNón, hàng Hòm, hàng Đậu,hàng Bông, hàng Bè,hàng Bát , hàng Tre,hàng Giấy,hàng The, hàng Gà
1 HS đọc +Bài ca dao giới thiệu tên 36 phố cổ của Hà Nội
1 HS đọc Nhóm hoạt động
Trang 12Bài ca dao cho em biếtđiều gì?
Bài 2:
Gọi HS đọc yêu cầu
Treo bản đồ lên bảng
GV: Các em sẽ đi du lịch đến khắp
mọi miền đất nướcta Đi đến đâu
các em nhớ viết lại tên tỉnh, thành
phố,các danh lam thắng cảnh, các di
tích lịch sử mà mình đã thăm
HS thảo luận nhóm
3Củng cố, dặn dò:
Hỏi: Tên người và tên địa lý VN
được viết như thế nào?
GV nhận xét tiết học
Dặn về nhà ghi nhớ lại các kiến
thức đã học
Đại diện nhóm trình bày
TP thuộc trung ương: Hà Nội ,Hải Phòng, Đà Nẵng,TP.HCM.Cần Thơ Danh lam thắng cảnh:Vịnh Hạ Long, động Phong Nha, đèo Hải Vân,núi Ngũ Hành Sơn…
Di tích lịch sử:Thành Cổ Loa, Văn Miếu,Quốc Tử Giám,hang Pác-Bó…
