LỊCH SỬ 7 - BÀI 23 KINH TẾ, VĂN HÓA THẾ KỈ XVI-XVIII

  - Văn học chữ Hán chiếm ưu thế, văn học chữ Nôm phát triển mạnh + Tiêu biểu Nguyễn Bỉnh Khiêm, Đào Duy Từ + Nội dung: viết về hạnh phúc con người, tố cáo những bất công trong xã hội [r]

GHI CHÚ

 - click vào biểu tượng để nghe lời giảng  - Nội dung học sinh ghi vào vở học





Chương V ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỈ XVI - XVIII



 I Kinh tế

1 Nông nghiệp



 1 Nông nghiệp

* Đàng Ngoài:

- Chính quyền Lê -Trịnh ít quan tâm đến thủy lợi và tổ chức khai hoang

- Ruộng đất công bị cường hào đem cầm bán

- Ruộng đất bị bỏ hoang, mất mùa đói kém xảy ra dồn dập, nông dân bỏ làng đi nơi khác

 Kinh tế nông nghiệp giảm sút, đời sống nông dân đói khổ

Nguyễn Hữu Cảnh (1650-1700)

Ông được coi là người xác

lập chủ quyền cho người Việt

tại vùng đất Sài Gòn - Gia Định

vào năm 1698.

Đàng Trong Sông Gianh

Bình Phước Tây

Ninh

Bình Dương Đồng

Nai Long An

Hà Tiên

Mỹ Tho

DINH TRẤN BIÊN

DINH TRẤN BIÊN

Đồng bằng sông Cửu Long: vựa lúa và trái cây



Đồng bằng sông Cửu Long: sông nước, đồng ru ng phong phú, màu mỡ ộng phong phú, màu mỡ.

a Thủ công nghiệp:



Nắn nồi đất(Hòn Đất)

Làm Bánh Tráng(Giồng Riềng)

Đan lục bình(Gò Quao) Dệt chiếu (Giang Thành)

Gốm men rạn – một trong những sản phẩm độc đáo của làng gốm

Bát Tràng

Làng gốm Bát Tràng Tiệm rèn sắt ở Nho Lâm – Nghệ An

Nghề dệt Sơn Tây

Nghề rèn Phú Bài (xưa)(TT Huế) Ruộng mía Quảng Nam

Làng gốm Thổ Hà (Bắc Giang) Gốm Thổ Hà

Thăng Long Phố Hiến

Thanh Hà

Hội An

Gia Định

Thăng Long – Kẻ chợ “Thứ nhất kinh kỳ, ” thế kỷ XVII

“Thứ nhì Phố Hiến” (Hưng Yên)

Hôi An – Thành phố cảng lớn nhất Đàng

Trong-thế kỷ XVII

Phố thị Thanh Hà ( Huế)

Rạch Bến Nghé –Gia Định Gia Định xưa Kiến trúc

Đạo giáo Phật giáo



đoàn kết

THỜ CÚNG TỔ TIÊN

Trong ảnh: Đoàn dâng hương khởi hành lên núi Nghĩa Lĩnh Ảnh: Trung Kiên – TTXVN.

Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng

 2 Sự ra đời chữ Quốc ngữ



A-lêc-xăng đơ Rôt là một giáo sĩ người Pháp cùng một giáo

sĩ Bồ Đào Nha đến Thanh Hoá Nhân gặp Trịnh Tráng đi qua, họ

đã biếu một đồng hồ và một quyển sách toán đẹp Trịnh Tráng đã đưa họ về Thăng Long giảng đạo Nhờ đó, A đơ Rôt đã làm lễ rửa tội cho hàng ngàn người Năm 1630 A đơ Rôt bị trục xuất khỏi Đàng Ngoài.Năm 1640 ông được cử vào Đàng Trong nhưng sau 7 tháng bị chính quyền Nguyễn trục xuất, sau đó về Pháp Năm 1651

A đơ Rôt hoàn thành quyển Từ điển Việt- Bồ- Latinh, đánh dấu sự

ra đời của chữ Quốc ngữ theo mẫu tự Latinh

Giáo sĩ A-lêc-xăng đơ Rôt Từ điển Việt – Bồ - Latinh

Bảng chữ cái La-tinh Các giáo sĩ phương Tây dùng hình thức chữ viết sau để ghi âm tiếng Việt:

Trích tiếng Việt- Ngữ âm và phong cách học NXB Đại học sư phạm, tr69.



Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491–1585)

Quê ở huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng Năm 1535, ông đi thi và đậu Trạng nguyên Vì ông đỗ Trạng nguyên và được phong tước Trình Tuyền

hầu nên dân gian gọi ông là Trạng Trình

Một mai, một cuốc, một cần câu Thơ thẩn dầu ai vui thú nào.

Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ Người khôn, người đến chốn lao xao.

Thu ăn măng trúc, đông ăn giá, Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao

(Trích bài thơ “Nhàn”)

Quê ở xã Hoa Trai, huyện Ngọc Sơn, phủ Tĩnh Gia, Thanh Hoa

Ông là nhà thơ lớn, nhà văn hóa vừa là nhà quân sự có tài

Người có công lớn với chúa Nguyễn (xây dựng Lũy Thầy)

Ông tổ của nghề hát bội

Đào Duy Từ (1572 - 1634)

Chữ Nôm Chữ Hán

Chữ viết



- Văn học chữ Hán chiếm ưu thế, văn học chữ Nôm phát triển mạnh

+ Tiêu biểu Nguyễn Bỉnh Khiêm, Đào Duy Từ

+ Nội dung: viết về hạnh phúc con người, tố cáo những bất công trong xã hội

- Văn học dân gian phát triển mạnh với nhiều thể loại phong phú: truyện Nôm dài, truyện Trạng Quỳnh, truyện Trạng Lợn…



Tượng Phật Bà Quan Âm nghìn mắt nghìn tay ở chùa Bút Tháp (Bắc Ninh)

Tượng do Trương Thọ Nam tạc vào

năm 1656 Bố cục hết sức tinh khéo, diễn tả vẻ đẹp tự nhiên, mềm mại của người phụ nữ Trên bức tượng, các cánh tay xoè ra uyển chuyển như động tác múa và những bàn tay nhỏ sắp xếp như ánh hào quang toả ra xung quanh Bức tượng là hình ảnh của bàn tay và khối óc, của lao động và trí tuệ, là biểu tượng của sức sống và sự vươn lên của con người.

Tượng Phật bà nghìn mắt nghìn tay

NGHỆ THUẬT ĐIÊU KHẮC DÂN GIAN

Nghệ thuật tuồng

Nghệ thuật chèo

Hát ả đào

- Nghệ thuật dân gian: điêu khắc, múa trên dây, múa đèn…

- Nghệ thuật sân khấu: chẹo, tuồng, hát ả đào được phục hồi và phát triển

HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC, TÌM TÒI, VẬN DỤNG

- Ghi bài đầy đủ vào vở và học thuộc nội dung ghi

- Lập bảng thống kê những thành tựu văn hóa tiêu biểu thời bấy giờ

- Tìm hiểu nguyên nhân cuộc khởi nghĩa của nông dân Tây Sơn

và diễn biến của phong trào Tây Sơn