Tài liệu Các thuốc chống kết vón tiểu cầu doc

Các thuốc chống kết vón tiểu cầu Kết vón tiểu cầu gây hình thành các cục máu đông trong lòng mạch.. Chính vì vậy, vai trò của các thuốc chống kết vón tiểu cầu gần như đóng vai trò then c

Các thuốc chống kết vón tiểu cầu

Kết vón tiểu cầu gây hình thành các cục máu đông trong lòng mạch

Tiểu cầu bị kết vón lại tại vị trí các mảng vữa xơ động mạch, sau đó hình thành cục máu đông gây cản trở lưu thông dòng máu ở các cấp độ khác nhau Chính vì vậy, vai trò của các thuốc chống kết vón tiểu cầu gần như đóng vai trò then chốt trong điều trị các biến chứng cấp tính, cũng như dự phòng tái phát của bệnh vữa xơ động mạch

Aspirin: Còn có tên là acid acetyl-salicylic, được dùng từ lâu để chống

đau, hạ sốt Mãi tới năm 1955 người ta mới phát hiện thấy aspirin còn có tác dụng kéo dài thời gian chảy máu Sau đó, tác giả Beaumont và cộng sự đã thấy có thể dùng để dự phòng huyết khối, nhưng mãi đến năm 1967 thì những nghiên cứu trên lâm sàng mới thực sự được tiến hành

Những nghiên cứu mới đây cho thấy, aspirin đã làm các bạch cầu đa nhân tăng tiết oxyt nitơ (NO), chất này cần thiết để ức chế tiểu cầu kết tập, do vậy, hậu quả cũng làm tăng khả năng chống kết dính tiểu cầu

Chỉ định: Aspirin được chỉ định rộng rãi trong bệnh huyết khối – nghẽn mạch như:

- Nhồi máu cơ tim: Nhiều nghiên cứu cho thấy, thuốc có tác dụng giảm tới 70% tử vong tức thời; 60% tử vong sau 5 tháng và 52% tử vong sau 2 năm điều trị

- Đau thắt ngực không ổn định: aspirin là thuốc cần thiết, được chỉ định dùng phối hợp với các thuốc khác như nitrat, ức chế cảm thụ b, ức chế calci

- Tai biến thiếu máu não

Các chỉ định này không những áp dụng trong điều trị giai đoạn cấp tính mà còn có tác dụng dự phòng tái phát cũng như dự phòng các tai biến huyết khối – nghẽn mạch ở những vị trí khác

Ngoài ra, aspirin cũng được chỉ định rộng rãi trong dự phòng tiên phát các tai biến huyết khối – nghẽn mạch ở những bệnh nhân tim mạch có nguy cơ cao như: loạn nhịp tim (đặc biệt rung nhĩ), suy tim

Cách dùng: Thuốc phải được uống sau bữa ăn để giảm bớt tác dụng gây kích ứng dạ dày (trừ các trường hợp cấp cứu) Có một dạng aspirin được bào chế chỉ hấp thu trong ruột (aspirin pH8) tránh được tổn thương dạ dày sau khi uống và thích hợp cho bệnh nhân có bệnh ở dạ dày tá tràng, tuy nhiên dạng này chỉ có tác dụng giảm kích ứng dạ dày tại chỗ, chứ không giảm được tác dụng phụ trên dạ dày qua cơ chế tác động toàn thân

Clopidogrel: Hiện nay, đây là thuốc được sử dụng rộng rãi nhất với biệt

dược plavix Nhiều nghiên cứu cho thấy, plavix có tác dụng làm giảm tới 50% các biến chứng tim mạch chính (nhồi máu cơ tim, đột tử) ở những bệnh nhân có hội chứng mạch vành cấp

Tác dụng chống kết vón xuất hiện ngay ngày đầu tiên sau khi uống liều thuốc 75mg và tăng dần rồi đạt đến độ ổn định sau khoảng thời gian từ 3-7 ngày Tác dụng chống kết vón cũng như thời gian chảy máu kéo dài sẽ giảm dần và quay trở lại giá trị ban đầu sau khoảng 5 ngày không uống thuốc Điều này rất quan trọng đối với những bệnh nhân cần phải phẫu thuật (phải ngừng thuốc tối thiểu 5 ngày trước khi phẫu thuật để đề phòng chảy máu)

Tác dụng phụ: Biến chứng đáng sợ nhất của clopidogrel cũng như các thuốc chống viêm non-steroid là chảy máu đường tiêu hoá Tuy nhiên, nếu tôn trọng chống chỉ định chặt chẽ và cách sử dụng thuốc thì tỷ lệ này cũng rất thấp Cụ

thể: chảy máu đường tiêu hóa mức độ nặng (0,49%), tỷ lệ này ít hơn aspirin (0,71%)

Các tác dụng phụ khác có thể kể đến là:

- Rối loạn tiêu hoá: buồn nôn, nôn, ỉa chảy, viêm dạ dày

- Nổi mẩn da

- Có thể gặp giảm tiểu cầu (rất hiếm gặp với tỷ lệ khoảng 1/200.000 bệnh nhân)

Chỉ định: Thuốc được chỉ định trong các trường hợp nhằm dự phòng huyết khối gây tắc động mạch như:

- Nhồi máu cơ tim cấp (trong vòng 35 ngày); tai biến thiếu máu não (trong vòng 6 tháng) và bệnh viêm tắc động mạch

- Hội chứng mạch vành cấp không có đoạn ST chênh lên

Chống chỉ định:

- Tăng mẫn cảm với thuốc hoặc các chế phẩm của thuốc

- Suy gan nặng

- Đang có chảy máu chưa cầm được như chảy máu đường tiêu hoá, chảy máu nội sọ

- Không nên sử dụng cho phụ nữ có thai hoặc cho con bú

Cách dùng: Thuốc nên được uống sau khi ăn no, duy nhất 1 lần/ngày Thời gian dùng tuỳ theo chỉ định của từng trường hợp cụ thể Có thể từ 1 tháng cho tới trên 1 năm

Dipyridamol (ít sử dụng): Dipyridamol có đặc tính chống kết vón tiểu

cầu, đồng thời còn có tác dụng giãn động mạch vành, làm tăng cung lượng động mạch vành Tuy nhiên, hoạt tính chống kết vón tiểu cầu yếu, do vậy chỉ định hạn chế Hiện nay, chỉ định này chỉ áp dụng với những bệnh nhân có chống chỉ định với aspirin, thienopyridin

Tác dụng phụ: Đôi khi có đau đầu, bừng nóng mặt, hạ huyết áp do thuốc làm giãn mạch Có thể có nổi mẩn, nôn mửa, đi ngoài phân lỏng

Chống chỉ định: Khi có trụy tim mạch, hạ huyết áp Không dùng cho phụ

nữ có thai

Ticlopidin(ít được sử dụng): Ticlopidin có khả năng ức chế mạnh kết tập tiểu cầu

Tác dụng phụ:

- Rối loạn tiêu hoá: buồn nôn, đi ngoài phân lỏng

- Dị ứng thuốc: ngứa, nổi mẩn, nổi ban ở da, đôi khi có tăng các men gan

và viêm gan thể ứ mật

- Giảm bạch cầu (1 – 2%), giảm tiểu cầu, hiếm gặp giảm sản tuỷ xương Có thể có chảy máu

- Làm tăng cholesteron, triglycerid, LDL, VLDL máu trong những tháng đầu dùng thuốc

Trong khi dùng thuốc phải kiểm tra các tế bào máu Ngưng thuốc khi bạch cầu <1,5g/l, tiểu cầu < 100g/l, trước khi phẫu thuật 10 ngày