Tài liệu Giao lưu trực tuyến: Dinh dưỡng với thể dục thể thao pptx

Giao lưu trực tuyến: Dinh dưỡng với thể dục thể thao Tại sao tôi thường xuyên tập thể dục thể thao mà vẫn bị thừa cân?… Tất cả những thắc mắc trên sẽ được Bác sỹ Nguyễn Văn Phú - Trưởng

Giao lưu trực tuyến: Dinh dưỡng

với thể dục thể thao

Tại sao tôi thường xuyên tập thể dục thể thao mà vẫn bị thừa cân?… Tất cả những thắc mắc trên sẽ được Bác sỹ Nguyễn Văn Phú - Trưởng khoa y học thể thao, Giảng viên Y học thể thao Liên đoàn Bóng đá châu Á - Bệnh viện Thể thao Việt Nam giải đáp trong buổi Giao lưu trực tuyến đã diễn ra từ 9h00 -11h00 ngày 05/06/2009 trên báo điện tử thethaovietnam.com.vn

Thể dục thể thao là một phần không thể thiếu trong cuộc sống, giúp cải thiện cả thể chất và tinh thần Để tập luyện và chơi thể thao đúng cách là một quá trình đòi hỏi sự kiên trì bền bỉ Không chỉ có vậy, còn một điều thiết yếu mà có thể

bạn chưa dành sự quan tâm đúng mức đó là vấn đề dinh dưỡng trong thể dục, thể thao

Nhằm nâng cao hiểu biết cho độc giả về vấn đề này, tạo cơ hội để độc giả

có thể giao lưu với các chuyên gia dinh dưỡng và tự tìm ra một chế độ dinh dưỡng hợp lý, www.thethaovietnam.com.vn tổ chức một buổi Giao lưu trực tuyến với chủ đề Dinh dưỡng với thể dục thể thao Tham gia giao lưu là Bác sỹ Nguyễn Văn Phú, Trưởng khoa Y học thể thao, Giảng viên Y học thể thao Liên đoàn Bóng đá châu Á - Bệnh viện Thể thao Việt Nam

Dưới đây là nội dung buổi giao lưu trực tuyến:

- Tập thể dục thẩm mỹ có khiến cơ thể mập lên không? Tôi rất muốn đăng

ký tập luyện nhưng lại e sẽ béo lên Nhiều bạn bè của tôi, đi tập và ăn nhiều, giờ tăng cân mà không thể giảm cân được Mong bác sĩ sẽ giải đáp giúp tôi Xin cám

ơn bác sĩ nhiều (Nguyễn Hoàng Lan, 30 tuổi, Tp HCM)

Bác sỹ Nguyễn Văn Phú: Trước tiên, việc tập thể dục thẩm mỹ không bao giờ là nguyên nhân của việc tăng cân Mà nguyên nhân là do sai lầm trong kế hoạch tập luyện và chế độ ăn uống

Về kế hoạch tập luyện: Để giảm cân thì cường độ và thời gian tập luyện thể dục thẩm mỹ phải đảm bảo giúp cơ thể tiêu hao năng lượng vượt lên trên mức tiêu hao năng lượng do vận động thông thường nhiều lần và như vậy sẽ phải huy

động những nguồn năng lượng dự trữ từ chất béo, chất đạm Chính điều này là cơ

sở giúp cho bạn giảm cân

Về chế độ ăn uống: Chỉ cần đảm bảo bổ sung đủ nguồn năng lượng cho sự phục hồi cơ bản của cơ thể sau tập luyện là đủ Việc bổ sung những thức ăn chứa nhiều năng lượng hoặc kéo dài thời gian chuyển hoá sẽ dẫn tới những tích luỹ không cần thiết và gây tăng cân Vậy bạn nên kiểm tra hai yếu tố trên để đảm bảo

sự cân bằng trong quá trình tập luyện và chắc chắn sẽ có được sự giảm cân như bạn muốn

Bác sĩ Y khoa Nguyễn Văn Phú

- Tôi thấy mình vẫn "bụ bẫm" từ bé mặc dù cũng chăm tập thể thao và vận động Tôi nghĩ do chế độ ăn uống của mình chưa được hợp lý Rất mong bác sĩ cho tôi một lời khuyên Thuy Hien (javababy_gre@yahoo.fr)

Bác sỹ Nguyễn Văn Phú: Để có thể giảm bớt sự “bụ bẫm” từ bé, bạn nên chọn một môn thể thao có tích chất đòi hòi nhiều về yếu tố sức bền, ví dụ như: đi

bộ, xe đạp…Vì những môn thể thao sức bền này đòi hỏi thời gian vận động kéo dài mức tiêu hao năng lượng lớn Việc tập luyện những môn này đòi hỏi phải xác

định được chính xác lượng vận động để đảm bảo cơ thể tập luyện với một cường

độ cao hơn ngưỡng của chính mình

Về chế độ ăn uống nên tăng cường những chất dinh dưỡng có nguồn gốc thực vật, rau quả tươi, giảm bớt những chất bột như gạo, bánh mỳ và những đồ ăn ngọt có chứa hàm lượng đường lớn Những chất đạm nên chọn chất có nguồn gốc hải sản, một loại thịt như: thị bò, thịt nạc với số lượng hạn chế Tuyệt đối tránh các bữa ăn phụ và các chất như: Trứng, sữa, dầu mỡ…

Nếu bạn có thói quen hay ăn những bữa nhỏ, hãy thay thế những thức ăn này bằng các hoa quả, nên tập cho mình có thói quen có cảm giác đói sau khi vận động trong khoảng 2h Tuy nhiên, vào thời điểm đó chỉ nên bổ xung một số nước uống hoặc rau quả tươi Bữa ăn chính sẽ sau đó khoảng 4h là phù hợp

- Thưa bác sĩ, tôi muốn hỏi về việc tay tôi ra rất nhiều mồ hôi, khiến việc chơi thể thao rất bất tiện và khó chịu Xin bác sĩ cho tôi biết thông tin để chữa trị loại bệnh này? Tôi xin cảm ơn! (Ngoclan_cp@yahoo.com)

Bác sỹ Nguyễn Văn Phú: Việc ra mồ hôi vùng bàn thường là do sự mất cân bằng trong hệ thần kinh giao cảm và phó giao cảm Bạn nên khám và điều trị tại khoa thần kinh hoặc khoa nội tiết của bệnh viện Bạch Mai nếu bạn ở Hà Nội Các

bác sỹ sẽ cung cấp cho bạn những thông tin và phương pháp điều trị cần thiết Chúc bạn mau khỏi bệnh và tham gia tập luyện thể thao tốt

- Tôi thường luyện tập thể dục từ 21h - 22h hàng ngày, tuy nhiên, sau khi luyện tập tôi thường có cảm giác muốn ăn và (hơi đói) Vậy không biết tôi sẽ nên

ăn gì và ăn như thế nào vào thời điểm đó để tốt nhất cho sức khỏe? Xin bác sỹ trả lời dùm (chicongneu@yahoo.com)

Bác sỹ Nguyễn Văn Phú: Việc tập luyện thể thao vào lúc 21h đến 22h hàng ngày, nói chung là không phù hợp với điều kiện sinh học thông thường Việc bạn

có cảm giác muốn ăn và hơi đói sau khi tập luyện là chuyện bình thường nhưng, một bữa ăn sau 22h hoặc 23h sẽ không có lợi cho sức khoẻ Trong điều kiện tập luyện của bạn theo chúng tôi, nên có một bữa ăn nhẹ trước khi tập khoảng 3-4h và sau khi tập chỉ nên dùng một chút bánh mì và rau quả không dùng các thức ăn giàu chất đạm mỡ và tuyệt đối tránh các đồ uống có ga Không nên ăn cho đến khi có cảm giác no và nên dành cho bữa sáng ngày hôm sau

Tôi rất thích thể thao, nhưng tôi nặng 78 kg, chính vì thế tôi không thể vận động lâu được, nên tôi muốn xin bác sĩ một vài lời khuyên về dinh dưỡng cũng

như loại hình, cường độ vận động nào phù hơp với thể trạng của tôi? Xin cảm ơn bác sĩ (Dương Xuân Anh - anhdx73@yahoo.com)

Bác sỹ Nguyễn Văn Phú: Bạn nên kiểm tra sự tương đồng giữa chiều cao

và cân nặng, theo công thức sau: Chỉ số BMI = Cân nặng (kg)/Chiều cao(m2) Nếu chỉ số này trong khoảng từ 25 đến 30 thì bạn tương đối bình thường, nếu trên

30 thậm chí trên 40 thì là vấn đề cần phải kiểm tra sức khoẻ một cách cẩn thận trước khi tham gia tập luyện

Một số môn thể thao không phù hợp với những người có cân nặng quá mức

và ảnh hưởng rất nhiều đến sự hoạt động của tuần hoàn và hệ hô hấp và cần phải

có sự tư vấn cụ thể của chuyên gia y học thể thao Nếu như chỉ số này của bạn trong giới hạn bình thường bạn có thể tham gia tập luyện các môn thể thao hướng tới sự giảm cân như: Xe đạp, đi bộ…

Về vấn đề dinh dưỡng, nếu như bạn có ý định giảm cân, bạn nên thực hiện chế độ ăn giảm bớt các chất cung cấp nhiều năng lượng như: đồ ăn ngọt, tinh bột, trứng, sữa và các chất có nguồn gốc động vật

- Tôi thường tập tennis và sau khi tập tôi rất hay uống bia Vậy như thế có ảnh hưởng gì tới sức khỏe không ạ? (Tạ Hoàng Anh, hoanganh123@yahoo.com)

Bác sỹ Nguyễn Văn Phú: Việc uống bia sau khi chơi Tennis là một sai lầm

và ảnh hưởng rất lớn tới sức khoẻ của bạn Sau quá trình vận động kéo dài và tiêu hao năng lượng lớn, việc uống bia hoặc các đồ uống tương tự sẽ chỉ làm hệ tim mạch hô hấp và thần kinh chịu thêm một gánh nặng không cần thiết làm chậm quá trình phục hồi và nhanh chóng dẫn đến tình trạng suy giảm chức năng Bên cạnh

đó các chất bia, rượu sẽ dẫn tới tình trạng tích tụ mỡ tại các cơ quan nội tạng, đặc biệt là sau khi vận động, dẫn đến những bệnh lý và rối loạn chức năng sau thời gian dài

- Xin chào, tôi đang muốn giảm cân, nên mùa hè này tôi chọn môn bơi lội, tôi muốn được khuyên chọn chế độ dinh dưỡng nào cho hợp lý? Cảm ơn ý kiến chuyên gia rất nhiều!!! (Nguyễn Trung Kiên kiennt2906@gmail.com)

Bác sỹ Nguyễn Văn Phú: Việc tham gia bơi lội để giảm cân là một lựa chọn hợp lý, tuy nhiên vì thời gian tập luyện bơi một buổi tương đối ngắn nên mong bạn sắp xếp được tối thiểu từ 3-5 buổi trong một tuần để có thể đạt được hiệu quả giảm cân theo như bạn muốn Về chế độ dinh dưỡng nếu như bạn tập bơi buổi sáng bạn nên có bữa ăn nhẹ trước giờ bơi 2h với một chút bánh mỳ, quả ngọt Sau khi bơi khoảng 4h có thể ăn bữa chính nhưng không nên ăn cho tới khi

có cảm giác no Bữa chính tiếp sau đó khoảng 6h nữa là hợp lý và gồm những món ăn thông thường, nên tránh đồ ngọt và chất đường sữa, dầu…trong thức ăn

- Tôi là một khán giả ở Dak Lak Tôi muốn hỏi bác sỹ là liệu cà phê có tăng cường hiệu quả của các hoạt động thể thao? (Kim Liên, kimlien_169@yahoo.com)

Bác sỹ Nguyễn Văn Phú: Cafe có tác dụng tăng nhịp tim và nhịp thở, tăng khả năng dẫn truyền thần kinh và là một trong những chất có tác dụng tăng hiệu quả của các hoạt động thể thao Tuy nhiên, đôi khi sự tăng cường vượt mức này lại

là một liều thuốc có hại vì gây ra sự làm việc quá sức chịu đựng của cơ thể Thậm chí sự quá tải này có thể gây ra những nguy hiểm tới tính mạng Ví dụ như: những cơn đau tim, khó thở Trước đây cafe được xếp vào nhóm chất cấm (doping) trong thể thao Ngày nay, cafe vẫn được khuyến cáo không nên dùng khi tập luyện thể thao ở cường độ lớn và kéo dài

- Nước là không thể thiếu khi luyện tập thể thao, đặc biệt là trong thời tiết nóng bức Theo bác sĩ thì nên sử dụng nước như thế nào để đảm bảo sức khỏe? (Phi Điệp, 24 tuổi, Hà Nội)

Bác sỹ Nguyễn Văn Phú: Nước là vấn đề hết sức quan trọng không chỉ trong tập luyện thể thao mà trong cả cuộc sống, học tập, vui chơi, lao động, nhu cầu uống nước không thể thiếu đặc biệt là khi tập luyện thể thao Trong điều kiện

thời tiết nóng bức, thì việc bổ xung nước uống là chuyện bắt buộc, vấn đề là dùng loại nước nào và theo uống theo cách nào cho đúng

Trước tiên là về loại nước, tất cả các loại nước thông thường như nước suối, nước tinh khiết thì đều dùng được, đặc biệt các loại nước có ga thì không thể dùng được cho dù được quảng cáo bất kỳ dưới hình thức nào thì đều không nên uống trong khi tập thể thao Những đồ uống có chế phẩm lẫn với cồn alcohol thì cấm tuyệt đối trong luyện tập và chơi thể thao

Cách thức uống nên uống ít một và không được chờ đến khi có cảm giác khát mới uống, vì khi có cảm giác khát là đã có hiện tượng mất nước và ảnh hưởng đến chức năng của tuần hoàn, hệ thần kinh, vận động Cũng không nên uống nước nhiều vào cùng một lúc – đây là thói quen của rất nhiều người trong khi tập thể thao vì sẽ gây ra hiện tượng tăng khối lượng tuần hoàn, tăng lượng nước lưu trữ trong dạ dày và giảm khả năng vận động Nên uống nước vào khoảng thời gian phút thứ 10, 15, 30 tuỳ theo điều kiện vận động, điều kiện thời tiết cụ thể

Một số môn thể thao thi đấu chuyên nghiệp thì phụ thuộc vào sự đồng ý của trọng tài thì VĐV mới được chọn thời điểm uống nước

Các cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp được khuyến cáo có thể uống nước vào bất kỳ thời điểm nào có thể để đảm bao duy trì thể lực

Mọi người thường có thói quen sai lầm là cầm chai nước và dốc vào miệng Điều đó dẫn đến việc lượng nước uống quá nhiều và nuốt theo nhiều hơi vào dạ dày gây cảm giác chương bụng Chỉ cần ngậm nước trong miệng một vài giây, và nhổ ra là đủ bổ xung lượng nước thiếu trong cơ thể Uống nước bằng chai có vòi

là lý tưởng nhất cho người chơi thể thao

- Hầu như ngày nào tôi cũng chạy vào buổi sáng và chơi quần vợt vào buổi chiều tối Vậy có cần bổ sung thêm vitamin dưới dạng thuốc không? Xin bác sỹ trả lời giúp?

(Trần Đức Mạnh ,vuasutu1981@yahoo.com)

Bác sỹ Nguyễn Văn Phú: Với một chế độ tập thể thao như bạn đang duy trì, việc bổ sung thêm các chất Vitamin là hết sức cần thiết Tuy nhiên những chất Vitamin này cần được bổ xung chủ yếu dưới dạng các Vitamin tự nhiên có sẵn trong thức ăn Việc sử dụng các Vitamin dưới dạng thuốc chỉ nên sử dụng trong những điều kiện đặc biệt như cần phục hồi vượt mức, bị chấn thương hoặc vì lý do nào đó không ăn uống bình thường được Bạn cần lựa chọn những thức ăn có chứa nhiều Vitamin như: Quả tươi có màu xanh vị chua cung cấp Vitamin C, mầm rau – Giá đỗ cung cấp nhiều Vitamin E, đậu lạc có các Vitamin D, A… đây là những vitamin cần thiết nhất cho quá trình hồi phục và hoàn toàn có thể thay thế được

các chế phẩm thuốc Bạn nên bổ xung thêm nhiều chất dinh dưỡng nguồn gốc thực vật và rau xanh để đảm bảo nguồn cung cấp này

- Kính gửi các bác sỹ! Gần đây theo dõi tin tức về thể thao - võ thuật trên các phương tiện thông tin đại chúng chính thống, tôi thấy môn võ thuật Vovinam - Việt Võ Đạo nói riêng và võ cổ truyền nói chung đang có kế hoạch đưa võ thuật vào học đường Tôi muốn hỏi về khía cạnh thể dục thể thao thì đưa võ thuật vào học đường thì giáo trình tập luyện thế nào là phù hợp đối với học sinh, sinh viên

Vì đây là những đối tượng không chuyên về thể thao, võ thuật Tôi cũng xin hỏi thêm là Uỷ ban TDTT, các bác sỹ Bệnh viện Thể thao Việt Nam đã có kế hoạch (huặc đã) có những công trình nghiên cứu khoa học về thể chất nào để đưa các bộ môn thể thao truyền thống của dân tộc và trường học (Nguyễn Chí Đức, ducnguyenchi@yahoo.com)

Bác sỹ Nguyễn Văn Phú: Việc đưa những môn thể thao như võ thuật vào giảng dậy trong các nhà trường đã được tiến hành trong thời gian dài trước đây, bên cạnh các môn như Judo, Karate, Teakwondo thì việc phát triển môn võ Vovinam và các môn võ truyền thống khác theo chúng tôi là một định hướng đúng Giáo trình tập luyện các môn võ Vovinam và võ thuật cổ truyền cần được xây dựng để phù hợp với đặc điểm sinh lý của từng lứa tuổi học sinh

Thời gian tập luyện và cường độ vận động cũng như các trang thiết bị tập luyện cần có những tiêu chuẩn cụ thể để đảm bảo tính an toàn và phù hợp với mỗi lứa tuổi khác nhau Các đối tượng học sinh, sinh viên không chuyên về thể thao hoàn toàn có thể tham gia để tập luyện những môn thể thao này Chúng tôi cũng

đề nghị xây dựng các chương trình kiểm tra y học trong tập luyện để đảm bảo sức khoẻ cho các đối tượng học sinh nói trên

Tại Viện khoa học Thể dục thể thao, chúng tôi đã tiến hành nhiều công trình nghiên cứu khoa học về sự phát triển thể chất của học sinh, nhằm đưa các bộ môn thể thao truyền thống của dân tộc như đá cầu, ném Còn, ném bi… vào nội dung giáo dục thể chất

- Tôi muốn hỏi là trước khi đi bơi, có nên uống nước mắm không? Thanks

đã trả lời! (Minh, Hà Nội)

Bác sỹ Nguyễn Văn Phú: Theo kinh nghiệm dân gian trước đây người ta cho rằng uống nước mắm có tác dụng giữ nhiệt và giúp người ta hoạt động dưới nước được lâu hơn mà không bị nhiễm lạnh Tuy nhiên theo quan điểm của y học thể thao, việc khởi động làm ấm cơ thể trước khi xuống nước có vai trò quyết định tới sự thích nghi trong quá trình bơi lội Do vậy, việc sử dụng những chế phẩm kiểu như nước mắm là không nên

- Tôi bị sưng khớp vai trong một thế bóng chéo tay khi chơi tennis Tôi dị ứng với một số loại thức ăn từ hải sản Những loại thức ăn nào có thể làm bệnh trầm trọng hơn? (Nguyễn Thị Thúy Quỳnh, quynh23184@yahoo.com)

Bác sỹ Nguyễn Văn Phú: Tất cả nguyên nhân gây ra dị ứng bao gồm cả thức ăn như bạn hỏi luôn làm cho quá trình chấn thương diễn biến xấu hơn Đặc biệt một số trường hợp có thể gây ra những bệnh lý tại các khớp như khớp vai, khớp háng, khớp ngón tay, ngón chân và làm người ta khó điều trị phục hồi hơn

Do đó, trước tiên bạn nên loại bỏ hẳn những loại thức ăn có thể gây dị ứng ra khỏi thực đơn hàng ngày Việc chấn thương khớp vai, cần phải khám và điều trị càng sớm càng tốt vì biên độ vận động của khớp vai rất lớn và phức tạp về mặt cấu trúc,

tỷ lệ bị tái phát sau chấn thương rất cao Nếu tại Hà Nội bạn có thể khám tại Bệnh viện Thể thao Việt Nam Nếu tại TP Hồ Chí Minh bạn có thể khám tại Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Thành phố Chúc bạn sớm hồi phục và tập luyện thể thao tốt!

- Anh tôi chơi võ, bị chứng viêm khớp chân, lại hay uống bia rượu, hút thuốc Tôi thấy sức khỏe của anh dạo gần đây không tốt Thưa bác sĩ, anh tôi đã phạm phải những điều cấm kỵ của chứng viêm khớp đúng không? (Bùi Đức Phương, phuongcnc@yahoo.com)