Thuốc là một loại hàng hóa đặc biệt. Để quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh thuốc, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn được thường xuyên, chấp hành tốt việc kinh doanh thuốc đúng mục đích, có chất lượng đạt hiệu quả. Trước những vấn đề đã dẫn ra, từ thực tế trong công tác thanh kiểm tra và lấy mẫu thuốc kiểm nghiệm, tôi chọn tình huống: Xử lý Quầy thuốc vi phạm trong kinh doanh thuốc, thực phẩm chức năng tại huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn. Để có những phương án xử lý tình huống trên một cách có hiệu quả, có tính ngăn chặn, đúng với những văn bản quy định của pháp luật, chúng ta cần xác định rõ một số mục tiêu xử lý tình huống.
Trang 1UBND TỈNH LẠNG SƠN
TRƯỜNG CHÍNH TRỊ HOÀNG VĂN THỤ
*
TIỂU LUẬN CUỐI KHOÁ Lớp Bồi dưỡng lãnh đạo, quản lý cấp phòng năm 2020
Đề tài:
XỬ LÝ QUẦY THUỐC VI PHẠM TRONG KINH DOANH THUỐC, THỰC PHẨM CHỨC NĂNG TẠI TỈNH LẠNG SƠN
Họ và tên học viên: HOÀNG CHÍNH
Chức vụ, đơn vị công tác:
Giảng viên hướng dẫn:
Chức vụ, đơn vị công tác:
Lạng Sơn, tháng 9 năm 2020
Trang 2MỤC LỤC
4
Đề xuất vận dụng vào thực tiễn tại vị trí công tác của
Trang 3MỞ ĐẦU
Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta có chủ trương xã hội hoá công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, mục tiêu chung là "Phấn đấu để mọi người dân được hưởng dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, có điều kiện tiếp cận và sử dụng các dịch vụ y tế có chất lượng Mọi người đều được sống trong cộng đồng an toàn, phát triển tốt về tinh thần giảm tỷ lệ mắc bệnh, nâng cao thể lực, tăng tuổi thọ và phát triển giống nòi”
Chiến lược quốc gia phát triển ngành Dược Việt Nam giai đoạn đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 của Thủ tướng Chính phủ với mục tiêu chung: Cung ứng đầy đủ, kịp thời, có chất lượng, giá hợp lý các loại thuốc theo cơ cấu bệnh tật tương ứng với từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội
và bảo đảm sử dụng thuốc an toàn, hợp lý Chú trọng cung ứng thuốc cho đối tượng thuộc diện chính sách xã hội, đồng bào dân tộc thiểu số, người nghèo, vùng sâu, vùng xa
Xây dựng nền công nghiệp dược, từng bước thay thế thuốc nhập khẩu; phát triển công nghiệp hóa dược, phát huy thế mạnh, tiềm năng của Việt Nam
để phát triển sản xuất vắc xin, thuốc từ dược liệu
Phát triển ngành Dược theo hướng chuyên môn hóa, hiện đại hóa, có khả năng cạnh tranh với các nước trong khu vực và trên thế giới; phát triển hệ thống phân phối, cung ứng thuốc hiện đại, chuyên nghiệp và tiêu chuẩn hóa
Sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả; đẩy mạnh hoạt động dược lâm sàng và cảnh giác dược
Việc đa dạng hoá các loại hình dịch vụ y tế đã góp phần đẩy mạnh xã hội hoá công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân; người dân có điều kiện chọn lựa cơ sở khám chữa bệnh, cơ sở bán thuốc phù hợp với từng loại bệnh và khả năng kinh tế của mình Các hoạt động hành nghề y, dược tư nhân
đã tạo kiện cho người bệnh phát hiện bệnh tật sớm từ ban đầu, có thuốc điều trị đúng và được chữa bệnh, chăm sóc và theo dõi thường xuyên, kịp thời; góp
Trang 4phần làm giảm bớt sự quá tải trong các bệnh viện công lập Sự phát triển các
cơ sở hành nghề y, dược tư nhân cũng là động lực thúc đẩy để các cơ sở Nhà nước phải có sự chuyển biến mạnh mẽ hơn về chất lượng phục vụ, nâng cao trang thiết bị kỹ thuật đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người bệnh Bên cạnh những mặt tích cực, vẫn còn bộc lộ một số mặt tiêu cực như: Bán thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng, thuốc đã hết hạn sử dụng, còn để lẫn các mặt hàng không phải là thuốc cùng với thuốc
Hiện nay tôi đang công tác tại Trung tâm y tế là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Y tế Lạng Sơn có chức năng về y tế dự phòng, tham mưu trong việc kiểm tra, giám sát và quản lý chất lượng các loại thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ con người được sản xuất, lưu hành tại địa bàn tỉnh Lạng Sơn
Với nhiệm vụ chính là kiểm tra, kiểm nghiệm và nghiên cứu kiểm nghiệm các loại thuốc, mỹ phẩm kể cả nguyên liệu, phụ liệu làm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng qua các khâu thu mua, sản xuất, pha chế, bảo quản, lưu thông sử dụng do các cơ sở sản xuất, kinh doanh, sử dụng gửi tới hoặc lấy mẫu trên địa bàn tỉnh để kiểm tra giám sát chất lượng Báo cáo định
kỳ về tình hình chất lượng thuốc, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm trên địa bàn tỉnh với sở y tế, tham mưu cho giám đốc sở y tế trong việc giải quyết những chanh chấp về chất lượng thuốc, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm tại địa phương, tham gia giải quyết các trường hợp khiếu nại về chất lượng thuốc, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm thuộc lĩnh vực chuyên môn Tham gia vào việc kiểm tra thực hiện các quy chế, chế độ chuyên môn về dược
Nhận thấy tính cấp thiết và đòi hỏi từ thực tế trong quản lý nhà nước (QLNN) đối với lĩnh vực kinh doanh thuốc và thực phẩm chức năng, là cán
bộ làm công tác trong lĩnh vực quản lý Nhà nước bản thân nhận thấy: Thuốc
là một loại hàng hóa đặc biệt, kinh doanh thuốc là một trong những ngành nghề kinh doanh mang lại lợi nhuận cao nhưng cũng không phải ai cũng kinh doanh được Nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh đã coi thường tính mạng của
Trang 5con người, nhằm thu lợi nhuận, làm ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe và đời sống của nhân dân
Đứng trước thực trạng đó, các cấp, các ngành chức năng có liên quan
đã phải trăn trở để tìm ra những giải pháp để giải quyết vấn đề này ngày càng
có hiệu quả, nhằm chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho nhân dân tốt hơn
Để quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh thuốc, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn được thường xuyên, chấp hành tốt việc kinh doanh thuốc đúng mục đích, có chất lượng đạt hiệu quả Trước những vấn đề đã dẫn ra, từ thực tế trong công tác thanh kiểm tra và lấy
mẫu thuốc kiểm nghiệm, tôi chọn tình huống; “Xử lý Quầy thuốc vi phạm trong kinh doanh thuốc, thực phẩm chức năng tại huyện Cao Lộc”
Trang 61 Mô tả tình huống
Đối tượng phục vụ của ngành y tế là nhân dân cả nước với mục tiêu mọi người đều được chăm sóc sức khỏe, đây là một vấn đề hết sức phức tạp đòi hỏi người làm công tác y tế phải có đủ đức và tài mới có thể hoàn thành nhiệm vụ Sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi người và của toàn xã hội là nhân
tố quan trong trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, sự nghiệp chăm sóc sức khỏe cho nhân dân là trách nhiệm của cả cộng đồng và mỗi người dân, là trách nhiệm của các cấp ủy đảng và chính quyền, các đoàn thể nhân dân và các tổ chức xã hội, trong đó ngành y tế giữ vai trò nòng cốt
Hoạt động Y Dược tư nhân được mở ra chia sẽ bớt gánh nặng cho các bệnh viện công, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh, cung cấp thuốc chữa bệnh cho nhân dân, tạo thêm công việc và đem lại thu nhập cho người hành nghề
để họ có điều kiện cải thiện cuộc sống Tuy nhiên ngành y tế lại thêm nhiều khó khăn thách thức mới, do chưa quản lý chặt chẽ y tế tư nhân, đã có những biểu hiện tiêu cực đối với một số quầy thuốc, nhà thuốc tư nhân
Trong những năm qua nền kinh tế thị trường phát triển, đời sống của người dân cũng được nâng cao; do đó, nhu cầu được chăm sóc sức khỏe và làm đẹp ngày càng cao, do vậy thị trường kinh doanh buôn bán mặt hàng thuốc chữa bệnh ngày càng phát triển, cùng với đó là việc có rất nhiều nhà
thuốc và quầy thuốc phục vụ nhu cầu sử dụng thuốc của người dân
Sự cần thiết sử dụng thuốc và mỹ phẩm ngày càng nhiều, kết hợp với việc tăng giá rất nhanh của các loại hàng hoá trên thị trường đặc biệt là mặt hàng dược phẩm và mỹ phẩm sản xuất trong nước và nhập khẩu theo đường chính ngạch đã được kiểm nghiệm, cấp số đăng ký lưu hành toàn quốc, tuy nhiên sau khi thuốc được bày bán tại các nhà thuốc, quầy thuốc thì trong quá trình bảo quản, lưu thông, phân phối còn nhiều cơ sở chưa đảm bảo thực hiện đúng quy trình do đó dẫn đến chất lượng thuốc bị ảnh hưởng về tính chất (biến đổi về màu sắc, bị mốc ), hàm lượng hoạt chất bị giảm, thuốc đã hết hạn sử dụng vẫn được bày bán
Trang 7Trước tình hình đó Sở Y tế tỉnh Lạng Sơn đã nhận định công tác quản
lý nhà nước về lĩnh vực thuốc, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng là rất cần thiết và cấp bách cần có sự chỉ đạo quyết liệt và thường xuyên trong lĩnh vực này Trước thực trạng trên thì vấn đề đặt ra về việc quản lý thuốc , mỹ phẩm
và thực phẩm chức năng trên địa bàn là một công việc hết sức cần thiết
Hàng năm Sở y tế cũng đã giao nhiệm vụ, chỉ tiêu kế hoạch cụ thể cho Trung tâm thường xuyên kiểm tra giám sát và lấy mẫu thuốc, mỹ phẩm và thực phẩm trên địa bàn toàn tỉnh Hàng năm Giám đốc Trung tâm đã ra quyết định thành lập 02 đoàn công tác kiểm tra, lấy mẫu kiểm nghiệm thuốc, dược liệu, thực phẩm và 01 đoàn kiểm tra lấy mẫu kiểm nghiệm mỹ phẩm trên địa bàn toàn tỉnh
Các Đoàn công tác đã xây dựng kế hoạch, thực hiện kiểm tra thường xuyên các nhà thuốc, quầy thuốc, các cơ sở kinh doanh và sử dụng thuốc, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng theo các đợt ngay từ đầu năm
Trong quá trình tham gia cùng đoàn công tác kiểm tra giám sát và lấy mẫu thuốc , dược liệu, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng tại các cơ sở kinh doanh, phân phối, sử dụng thuốc trên toàn tỉnh, công tác quản lý chất lượng thuốc tôi nhận thấy còn một số tồn tại sau: Các dược liệu, vị thuốc tại các phòng chẩn trị y học cổ truyền chưa có nguồn gốc đầu vào, một số quầy thuốc, nhà thuốc ra lẻ không có nhãn đầy đủ, việc kiểm tra chất lượng thuốc đầu vào chưa đảm bảo, việc tuân thủ bảo quản thuốc; Sau đây là một trường hợp vi phạm cụ thể:
Vào hồi 14h00 ngày 10 tháng 3 năm 2020, Đoàn thanh kiểm tra đã tiến hành kiểm tra các cơ sở kinh doanh, sử dụng thuốc, dược liệu, mỹ phẩm trên địa bàn huyện Cao Lộc Tại Quầy thuốc Mai Hoa, thị trấn Cao Lộc, tỉnh lạng Sơn qua kiểm tra kết quả cho thấy Quầy thuốc đã vi phạm quy định về kinh doanh thuốc, mỹ phẩm như sau:
- Bán lẻ thuốc đã hết hạn sử dụng, số thuốc cụ thể như sau:
Trang 8+ 01 lọ Thực Phẩm Chức Năng Si-rô Bổ Sung Vitamin Cho Trẻ Vitahealth Multivitamin Syrup Lysine & Prebiotics - 120ml có hạn dùng
ngày 03 tháng 02 năm 2020
+ 20 gói Thuốc bột Hapacol 150 có hạn dùng ngày 01 tháng 3 năm
2020
+ 1 tuyb thuốc mỡ flucinar có hạn dùng ngày 28 tháng 2 năm 2020 + 1 tuyb thuốc mỡ Betacylic có hạn dùng ngày 15 tháng 2 năm 2020
- Còn để lẫn thuốc với mỹ phẩm và thực phẩm chức năng
- Các tủ thuốc trong quầy còn bụi bẩn, không đảm bảo vệ sinh
Qua thanh kiểm tra thấy đây là quầy thuốc đã vi phạm vào các văn bản Quy phạm pháp luật của Nhà nước, Nghị định của Chính phủ và các văn bản
có thẩm quyền quy định về lĩnh vực quản lý nhà nước trong lĩnh vực quản lý thuốc, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng Căn cứ vào văn bản quản lý nhà nước trong lĩnh vực thuốc, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng của Nhà nước, Đoàn kiểm tra đã tiến hành lập biên bản xử lý vi phạm và tiến hành niêm phong số thuốc trên mang về trung tâm
Tuy nhiên khi mang số thuốc về trung tâm thì xem lại các hướng dẫn xử
lý thuốc hết hạn như vậy là không hợp lý
2 Phân tích tình huống
2.1 Nguyên nhân và phân tích nguyên nhân
Qua phân tích tình huống xảy ra trên, nguyên nhân chính là :
- Do chủ quầy thuốc không nhận thức đúng và đầy đủ tầm quan trọng của việc bán và bảo quản thuốc đúng quy định có ảnh hưởng đến chất lượng thuốc, khi thuốc đã hết hạn sử dụng thì hàm lượng thuốc sẽ giảm dẫn đến giảm khả năng tác dụng của các hoạt chất cần thiết cho điều trị và hai là có sự biến chất, chuyển hoá ra các thành phần khác, thậm chí thành các chất độc có hại cho cơ thể con người, nếu dùng thuốc kém chất lượng, không những lâu khỏi bệnh mà đôi khi còn gây tai biến, thậm chí dẫn đến tử vong Ngành y tế
Trang 9nước ta từ lâu đã có những quy chế chặt chẽ về sản xuất, bảo quản, phân phối, hướng dẫn sử dụng thuốc; Ðòi hỏi mọi khâu, mọi người phải nghiêm túc chấp hành để bảo đảm việc chữa bệnh đạt hiệu quả và an toàn cao nhất
- Tuy nhiên trong quá trình xử lý vi phạm của quầy thuốc thì phía đoàn công tác đã không nghiên cứu kỹ văn bản hướng dẫn thu hồi thuốc của nhà nước nên đã tiến hành niêm phong mang số thuốc về đơn vị như vậy là chưa phù hợp với chức năng nhiệm vụ theo quy định hiện hành
2.2 Hậu quả
- Khi thuốc đã hết hạn sử dụng mà vẫn được bày bán cho người bệnh
sẽ sẽ gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng và kinh tế cho người bệnh Trong khi phần lớn những người tự ý đi mua thuốc chữa bệnh lại có mức thu nhập thấp, điều kiện kinh tế gia đình còn gặp rất nhiều khó khăn
- Khi thuốc đã hết hạn sử dụng thì phải hủy thuốc do đó gây thiệt hại
về kinh tế cho chủ Quầy thuốc
- Làm mất uy tín của các cơ sở y tế hành nghề bán thuốc tư nhân trên địa bàn
- Làm giảm lòng tin của nhân dân đối với ngành y tế nói chung và ngành dược nói riêng
- Gây mất ổn định an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội
- Tốn nhiều công sức, tiền của, thời gian cho việc giải quyết công việc, ảnh hưởng đến việc thực hiện kế hoạch hoạt động của cơ quan có thẩm quyền
để giải quyết vụ việc
- Việc đoàn công tác mang số thuốc vi phạm về Trung tâm sẽ không đủ căn cứ để tiêu hủy số thuốc đó theo quy định hiện hành
3 Mục tiêu xử lý tình huống
Để có những phương án xử lý tình huống trên một cách có hiệu quả, có tính ngăn chặn, đúng với những văn bản quy định của pháp luật, chúng ta cần xác định rõ một số mục tiêu xử lý tình huống cụ thể sau:
Trang 10Phối kết hợp với các ngành chức năng cụ thể là Trung tâm phối hợp với Sở Y tế ngăn chặn có hiệu quả tình trạng bày bán thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng sai quy định của Pháp luật và có những biện pháp răn đe mạnh đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh, buôn bán sai quy định
Hạn chế tối đa những loại thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng đã quá hạn sử dụng, thuốc không đảm bảo chất lượng, vẫn được bày bán cho người dân gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng con người
Tôi xây dựng phương án xử lý tình huống như sau:
- Đối với cơ sở bán lẻ thuốc:
Luật Dược số 105/2016/QH13 của Quốc hội ban hành, ngày 06 tháng 4 năm 2016, tại Chương 1, điều 6, khoản 14 ghi rõ nghiêm cấm các hành vi:
“Cấp phát, bán thuốc đã hết hạn dùng, thuốc bảo quản không đúng quy định
ghi trên nhãn thuốc, thuốc đã có thông báo thu hồi của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thuốc không rõ nguồn gốc, xuất xứ cho người sử dụng”
Việc Quầy thuốc vẫn còn bày bán thuốc hết hạn sử dụng là hành vi vi phạm các quy định về bán buôn, bán lẻ thuốc tại điểm a, khoản 5, điều 40 Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14 tháng 11 năm 2013 của Thủ tướng chính phủ Quy định về xử phạt vi phạm hành chính về lĩnh vực y tế, ghi rõ:
Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi “Bán lẻ
thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng hoặc thuốc đã hết hạn sử dụng”
- Đối với Trung tâm:
Căn cứ theo Thông tư số 11/2018/TT-BYT, ngày 04 tháng 5 năm 2018 của Bộ Y tế, tại Chương 4, điều 16 quy định Trách nhiệm thu hồi thuốc trong
đó Trung tâm kiểm nghiệm tỉnh không có trách nhiệm thu hồi thuốc Căn cứ vào tình hình thực tế và ý kiến của các thành viên trong Đoàn kiểm tra Trung tâm đã báo cao Sở Y tế và Căn cứ vào Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày
14 tháng 11 năm 2013 của Thủ tướng chính phủ Quy định về xử phạt vi phạm hành chính về lĩnh vực y tế, phương án xử lý tình huống như sau:
Trang 11Sau khi xác định những sai phạm tại Tại Quầy thuốc Mai Hoa, thị trấn Cao Lộc, tỉnh lạng Sơn Sở Y tế cùng với Trung tâm xác định Quầy thuốc trên
đã vi phạm những quy định của Luật Dược số 105/2016/QH13 của Quốc hội ban hành, ngày 06 tháng 4 năm 2016
Căn cứ vào tình hình thực tế và ý kiến của các thành viên trong Đoàn kiểm tra, Trung tâm báo cáo và phối hợp với Sở Y tế Căn cứ vào Nghị định
số 176/2013/NĐ-CP ngày 14 tháng 11 năm 2013 của Thủ tướng chính phủ Quy định về xử phạt vi phạm hành chính về lĩnh vực y tế, phương án xử lý tình huống như sau:
- Tiến hành niên phong, thu hồi các thuốc đã hết hạn sử dụng
- Đề nghị phạt tiền 10.000.000 đồng về hành vi vi phạm hoạt động kinh doanh Dược
* Ưu điểm của phương án:
Đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, đảm bảo thu ngân sách nhà nước, xử lý đúng người, đúng hành vi, đúng theo mức độ vi phạm, hình thức
xử lý kỷ luật phù hợp nhằm mang tính răn đe trong toàn ngành Trực tiếp tiêu hủy được số lượng thuốc đã hết hạn sử dụng, nâng cao được quyền lực của cơ quan Quản lý Nhà nước về lĩnh vực Dược trên địa bàn tỉnh
* Hạn chế của phương án:
Phương án này đòi hỏi cán bộ xử lý phải có kiến thức về quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực Dược
4 Đề xuất vận dụng vào thực tiễn tại vị trí công tác của lãnh đạo phòng
Thanh tra Sở Y tế nhận được công văn của Trung tâm về việc xử lý thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng vi phạm chất lượng đối với Quầy
thuốc Mai Hoa, thị trấn Cao Lộc, tỉnh lạng Sơn (kèm theo biên bản đề nghị xử
lý thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng và biên bản bàn giao thuốc, thực phẩm chức năng không đạt tiêu chuẩn chất lượng của Trung tâm)