BÀI GIẢNG chương i đối tượng, chức năng, nhiệm vụ và phương pháp của khoa học chính sách công

GIÁO ÁN Môn: Khoa học chính sách công Bài: Chương I: Đối tượng, chức năng, nhiệm vụ và phương pháp của khoa học chính sách công Tiết: Khái niệm và vai trò của chính sách công   1. Tên phần giảng: Khái niệm và vai trò của chính sách công 2. Mục tiêu của tiết học: Giúp sinh viên hiểu được khái niệm chính sách công và vai trò của chính sách công trong thực tiễn 3. Mô tả vắn tắt tiết học: +Giúp sinh viên nắm bắt qua về môn học + Giới thiệu khái niệm chính sách công + Đưa ra vai trò của chính sách công 4. Yêu cầu +Sinh viên nắm bắt qua được các nội dung của chương trình học +Sinh viên hiểu được khái niệm chính sách công +Sinh viên hiểu được vai trò của chính sách công 5. Tài liệu học tập Tài liệu bắt buộc: +Khoa Chính trị học – Học viện Báo chí và Tuyên truyền: giáo trình Khoa học chính sách công, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2008 Tài liệu tham khảo: + Khoa Chính trị học – Học viện Báo chí và Tuyên truyền: giáo trình Chính sách công đại cương. + Khoa Chính trị học – Học viện Báo chí và Tuyên truyền: giáo trình Quyền lực chính trị và cầm quyền. +Khoa Chính trị học – Học viện chính sách và phát triển: giáo trình Chính sách công.

GIÁO ÁN

Môn: Khoa học chính sách công Bài: Chương I: Đối tượng, chức năng, nhiệm vụ và phương pháp của

khoa học chính sách công Tiết: Khái niệm và vai trò của chính sách công

1 Tên phần giảng: Khái niệm và vai trò của chính sách công

2 Mục tiêu của tiết học:

Giúp sinh viên hiểu được khái niệm chính sách công và vai trò của chính sách công trong thực tiễn

3 Mô tả vắn tắt tiết học:

+Giúp sinh viên nắm bắt qua về môn học

+ Giới thiệu khái niệm chính sách công

+ Đưa ra vai trò của chính sách công

4 Yêu cầu

+Sinh viên nắm bắt qua được các nội dung của chương trình học

+Sinh viên hiểu được khái niệm chính sách công

+Sinh viên hiểu được vai trò của chính sách công

5 Tài liệu học tập

- Tài liệu bắt buộc:

+Khoa Chính trị học – Học viện Báo chí và Tuyên truyền: giáo trình Khoa học chính sách công, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2008

- Tài liệu tham khảo:

+ Khoa Chính trị học – Học viện Báo chí và Tuyên truyền: giáo trình Chính sách công đại cương

+ Khoa Chính trị học – Học viện Báo chí và Tuyên truyền: giáo trình Quyền lực chính trị và cầm quyền

+Khoa Chính trị học – Học viện chính sách và phát triển: giáo trình Chính sách công

6 Nội dung tiết học: Khái niệm và vai trò của chính sách công

pháp

Phương tiện

Thời gian

*Làm

quen với

lớp:

+ Giới thiệu tên, địa chỉ công tác + Hỏi qua về lớp học

+ Hỏi qua về các môn đã học

VD:

1.Xin chào các bạn Tôi xin tự giới thiệu

Tôi tên là Somvang Singpaseuth Tôi là

giảng viên của khoa Chính trị học Tôi năm nay 32 tuổi và chưa lập gia đình

2.Hôm nay tôi rất vui vì được có mặt ở đây

để trao đổi mới các bạn về một môn học mới đó chính là môn Khoa học Chính sách công

3.Hôm nay , tôi rất vinh dự khi nhận được

sự phân công của khoa học chính tri đến trao đổi với các bạn về môn khoa hoc chính sách công

4.Xin hỏi bạn lớp trưởng của lớp mình là

ai? Lớp trưởng cho thầy biết sĩ số của lớp là bao nhiêu? Có bạn nào vắng không?

5.Các em là sinh viên chuyên ngành chính

sách công năm thứ 2 rồi Vậy các em cho thầy biết em hiểu thế nào là chính sách công?

6.Hôm nay thầy sẽ giảng dạy với các em nội

Thuyết trình

phút

dung chương : I Về khái niệm và vai trò chính sách công đã được nghiên cứu một cách khoa học nhất

MỞ BÀI

*Dẫn vào

bài:

VD:

+ Giới thiệu chung về môn học + Giới thiệu qua về các chương trong môn học

+ Giới thiệu về chương đầu tiên: vị trí, vai trò, tại sao phải học chương đầu?

+ Giới thiệu về phần giảng

1.Môn học của chúng ta là một môn học của

chuyên ngành chính sách công Môn học này sẽ bổ trợ và cung cấp cho các bạn những thông tin cơ bản và quan trọng về các vấn đề của chính sách công

2.Với môn học này chúng ta sẽ cùng nhau

tìm hiểu qua 6 chương đó là:

+C1: Đối tượng, chức năng, nhiệm vụ và phương pháp của khoa học CSC

+C2: Chủ thể, quy trình và phân tích CSC +C3: Hoạch định CSC

+C4:Tổ chức thực hiện CSC +C5: Đánh giá, hoàn thiện chính sách công +C6: Chính sách công của Việt Nam

3.Để các bạn có thể hiểu được môn học này

các bạn cần phải nghiên cứu về chương 1 để các bạn hiểu về đối tượng của môn học hướng đến là gì, nó có chức năng như thế

Thuyết trình

phút

nào, nhiệm vụ mà môn học này sẽ cần đưa đến cho các bạn là nội dung gì? Và với những phương pháp nào được áp dụng trong môn học này

4.Bây giờ chúng ta sẽ bắt đầu vào bài giảng.

5.Đầu tiên chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu

về khái niệm chính sách và chính sách công?

6.Sau đó chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về các

vai trò của chính sách công là gì?

I.Một số

vấn đề cơ

bản về

chính

sách công

1 Khái

niệm

chính

sách công

Khái niệm chính sách công hiện nay ở trên thế giới và ở Việt Nam vẫn còn những quan điểm còn chưa thống nhất và trái ngược nhau:

Ghi bảng

-Micro -Bảng -Phấn -Loa -Máy chiếu -Máy tính

13 phút

Thứ nhất:

Quan

niệm

chính sách

công của

các nhà

nghiên

cứu:

-Thomas R Dye, B Guy Peters… cho rằng:

chính sách công như là sản phẩm của hoạt động có mục đích của nhà nước

-John Dewey, Jones, William Jenkin lại quan niệm: Chính sách như là quá trình của các bước giải quyết những vấn đề công cộng

-Theo G.Brewer và P.de Leon thì CSC là những quyết định quan trọng nhất của XH,

Thuyết trình

là những hành động có tính chức năng dựa trên sự đồng thuận cũng như phê chuẩn cả toàn hệ thống

Thứ hai:

Quan

niệm dưới

góc nhìn

kinh tế

học:

-Chính sách công chính là sự can thiệp của nhà nước nhằm sửa chữa những khuyết tật của nền kinh tế thị trường mà thị trường không thể khắc phục

-E.M.Gramlich quan niệm CSC là toàn bộ các chương trình của nhà nước nhằm mục tiêu cung cấp hàng hóa công cộng và cải thiện bất bình đẳng

Thứ ba:

Quan

niệm của

các nhà

khoa học

Mỹ cho

rằng:

Chính sách công là bản tuyên bố các mục đích chung có thể được chuyển thành kế hoạch hay chương trình có thể nêu rõ những mục tiêu cần đạt được

Thứ tư:

Quan

nhiệm ở

nước ta:

Chính sách công thường được hiểu là chính sách Song thuật ngữ chính sách cũng được hiểu theo nghĩa hẹp – Là những chủ trương

cụ thể của nhà nước trong một lĩnh vực nào đó

Câu hỏi: Như chúng ta đã thấy chính sách công có

rất nhiều quan điểm khác nhau Vậy chúng ta có thể nhận biết chính sách công dựa vào những đặc điểm nào?Bay giờ thầy sẽ chia lớp làm 4 nhóm ( Nhóm 1…

Nhóm 2… Nhóm 3… Nhóm 4….) Các

Hỏi đáp Micro

Phấn, bảng

nhóm hãy tìm hiểu và ghi ra giấy các ý kiến về các đặc điểm để nhận dạng CSC Sau 10’ thầy sẽ gọi đại diện các nhóm lên trình bày.

Trả lời:

Để có thể nhận biết được chính sách công, chúng ta cần phải dựa vào 7 đặc điểm Sau

đó nêu tên các đặc điểm, có thể phân tích một đặc điểm nổi bật

Đặc điểm

của chính

sách công

Đặc điểm

1:

CSC là chính sách do Nhà nước ban hành

để thực hiện chức năng của nhà nước để thực hiện các chức năng của nhà nước là quản lý, điều hành kinh tế - xã hội theo những mục tiêu đề ra

Đặc điểm

2:

CSC bao gồm hàng loạt các bước, các giai đoạn và các quyết định có liên quan đến nhau do 1 hay nhiều cấp khác nhau trong bộ máy nhà nước ban hành cùng hướng vào giải quyết 1 vấn đề cụ thể trong một thời gian dài

Đặc điểm

3:

CSC là những quyết định hành động thể hiện ở việc thể hiện dự định của các nhà hoạch định chính sách nhằm thay đổi hoặc duy trì 1 hiện trạng nào đó và sau đó là những hành vi thực hiện các dự định đó Đặc điểm CSC tập trung giải quyết những vấn đề đang

4: đặt ra trong đời sống xã hội theo những mục

tiêu xác định

Đặc điểm

5:

CSC bao gồm những việc nhà nước định làm và không định làm

Đặc điểm

6:

CSC tác động đến các đối tượng của chính sách, tùy thuộc vào các chính sách khác nhau mà có đối tượng trực tiếp và đối tượng gián tiếp chịu tác động của CSC

Đặc điểm

7:

CSC được nhà nước đề ra nhằm phục vụ lợi ích chung của cộng đồng hoặc của quốc gia, gắn với việc phân phối và sử dụng các nguồn lực công cộng của nhà nước

Khái

niệm

chính

sách công

Từ những quan điểm của các nhà nghiên cứu trên cùng với những đặc điểm để xác định chính sách công trên chúng ta có thể khái quát khái niệm CSC đó là:

CSC là quyết định của các chủ thể quyền lực nhà nước nhằm quy định mục đích, cách thức và chế định hành động của những đối tượng liên quan, để giải quyết những vấn đề nhất định mà xã hội đặt ra.

Đó là tổng thể các chuẩn mực, biện pháp

mà nhà nước sử dụng để quản lý xã hội.

Khái niệm

hệ thống

chính sách

Các chính sách trong thực tiễn luôn liên kết

và chi phối lẫn nhau từ đó hình thành hệ thống do vậy, ta có thể quan niệm:

Hệ thống chính sách là tập hợp các chính sách thống nhất với nhau về mục tiêu hoặc tính chất, được sắp đặt theo một trật

tự nhất định theo yêu cầu của quản lý.

Khái niệm

môi

trường

chính sách

Mỗi một chính sách đều có môi trường của nó, vậy khái niệm môi trường CS

được hiểu đó là :

Môi trường chính sách là tổng thể những điều kiện tự nhiên và xã hội có ảnh hưởng hoặc chi phối quá trình vận động và sự thành công của chính sách

Môi trường chính sách có các đặc điểm:

+Quan hệ hữu cơ với chính sách:

+Tính đa dạng:

+Tính vận động:

+Tính giao thoa:

+Tính đột xuất

2 Vai trò

của chính

sách công

trong đời

sống xã

hội

Thầy và các em đã cùng nhau tìm hiểu về khái niệm chính sách công Sau đây chúng

ta sẽ cùng nhau tìm hiểu vai trò của chính sách công để xem CSC có vai trò như thế nào trong đời sống và đặc biệt là trong quá trình thực thi quyền lực chính trị

Chuyển ý

-Micro 15

phút

2.1 Vai

trò chung

của chính

sách công

-Các chính sách công trong thực tiễn có rất nhiều vai trò khác nhau tùy thuộc vào loại chính sách công đó tác động đến đối tượng, phạm vi và thời gian như thế nào Tuy nhiên các CSC đều có những vai trò chung của tất

cả các chính sách

-Chính sách công ra đời trong thực tiễn đều đóng những vai trò nhất định, với vị trí là

Hỏi đáp -Micro

-Bảng -Phấn -Loa -Máy chiếu -Máy tính

7 phút

công cụ quản lý xã hội chính sách công có các vai trò sau đây:

Một là:

Vai trò

định

hướng

Vai trò định hướng thể hiện ở việc:

-Chính sách nhằm hướng dẫn, khai thông con đường phát triển của đất nước

-Chính sách định hướng hoạt động của các chủ thể trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội theo những mục tiêu, phương hướng, kế hoạch xác định của nhà nước

- Chính sách hướng dẫn việc sử dụng và tận dụng các nguồn nhân tài, vật lực để giải quyết những vấn đề mà nhà nước quan tâm

Hai là:

Vai trò

kích thích

phát triển

Vai trò này của CSC thể hiện ở:

-CSC được ban hành hướng vào giải quyết

1 vấn đề bức xúc đang đặt ra trong đời sống

xã hội làm cho sự vật phát triển lên một bước

- CSC có vai trò kích thích , tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế - xã hội

Ba là:

Vai trò

điều tiết

Vai trò điều tiết được thể hiện:

+CSC là công cụ để Nhà nước điều tiết các quan hệ lợi ích đặc biệt là quan hệ lợi ích vật chất

+CSC điều tiết sự mất cân bằng hoặc những hành vi không phù hợp nhằm bảo đảm sự ổn định, phát triển của xã hội và bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị

Bốn là: -Việc phân phối lợi ích nhằm mục đích bảo

Vai trò

phân phối

lợi ích

đảm hài hòa quan hệ lợi ích trong xã hội

-Việc phân phối lợi ích là 1 quá trình bao hàm các nội dung:

+Lựa chọn lợi ích – tức là việc xác định đối tượng thụ hưởng: Điều này xuất phát từ điều kiện khách quan, về thời điểm mà chính sách có thể ưu tiên cho nhóm người này hoặc nhóm người khác

+Tổng hợp lợi ích: Để giải quyết những mâu thuẫn nảy sinh trong quan hệ lợi ích phức tạp nhà nước cần xem xét trên cơ sở tổng hợp nhu cầu của các chủ thể lợi ích khác nhau nhằm đề ra chính sách phù hợp

+Phân phối lợi ích: CS có vai trò phân phối lợi ích cho các thành viên trong xã hội cũng như bảo vệ lợi ích lâu dài, lợi ích của đa số

và lợi ích của xã hội

+Thực hiện lợi ích là việc quán triệt nội dung của chính sách vào thực tiễn

Lời dẫn

chuyển ý

Trong nền chính trị của các quốc gia, để lãnh đạo đất nước các Đảng cầm quyền và Nhà nước đại diện cho giai cấp cầm quyền thường xây dựng các chính sách Do vậy CSC có vai trò rất quan trọng trong công tác thực thi quyền lực chính trị của giai cấp cầm quyền trong xã hội Sau đây chúng ta sẽ cùng nhau làm rõ những nội dung đó

Thuyết trình

2.2 Vai Thuyết 8

trò của

chính

sách công

trong

thực thi

quyền lực

chính trị

Chính sách công là những chính sách do nhà nước ban hành, trong thực thi quyền lực chính trị CSC có những vai trò sau:

Thứ nhất:

CSC là

công cụ

thực hiện

quyền lực

chính trị

-CSC là nội dung quan trọng nhất của việc thực hiện quyền lực nhà nước, là chương trình hành động hướng đích của chủ thể nắm được và chi phối quyền lực công cộng

-Khi giai cấp chuyển hóa được quyền lực chính trị thành quyền lực nhà nước thì giai cấp đó sẽ sử dụng các công cụ để xây dựng các chính sách triển khai trong đời sống xã hội nhằm bảo vệ lợi ích của mình

Thứ hai:

CSC ra

đời nhằm

giải quyết

mâu thuẫn

trong xã

hội

-CSC là tập hợp các phương án nhằm giải quyết các mâu thuẫn, xung đột trong đời sống xã hội và nó nhằm mục đích cuối cùng

là tạo ra được một trật tự quan hệ lợi ích mà

xã hội có thể chấp nhận thông qua ý chí của chủ thể cầm quyền

Thứ ba:

CSC thực

chất là sự

thể hiện

QLCT của

chủ thể

- CSC ra đời từ nhà nước do giai cấp cầm quyền và cũng là gia cấp lãnh đạo nhà nước quy định Do vậy chỉ có giai cấp cầm quyền mới có thể xây dựng các CSC và dùng CSC

đó để bảo vệ cho chính giai cấp cầm quyền

đó trong thực tiễn

cầm quyền

Thứ tư:

CSC đóng

vai trò

quyết định

trong việc

giành giữ

và thực

hiện

QLCT

-Với mỗi một chủ thể cầm quyền thì họ sẽ

sử dụng CSC để giữ và thực hiện QLCT của mình đối với các chủ thể khác

-Với khả năng đưa ra và thực hiện được các chính sách đúng đắn, hiệu quả và hợp lòng dân sẽ quyết định một cách cơ bản tính chính đáng của quyền lực

Thứ năm:

CSC là

động lực

thúc đẩy

xã hội

phát triển

-Trong thực tiễn sự cất cánh và phát triển thành công của các quốc gia ngày càng gắn chặt với chính sách cũng như vận mệnh của mỗi quốc gia phụ thuộc vào chất lượng chính sách của chính phủ

-Đồng thời chính sách công là công cụ quan trọng của việc quản lý nhà nước do nhà nước ngày càng sử dụng chính sách để từ đó quản lý nền kinh tế - xã hội

KẾT BÀI -Qua thời gian một tiết vừa qua chúng ta đã

cùng nhau tìm hiểu hai nội dung đầu tiên trong bài học này về khái niệm và vai trò của chính sách công Các em đã nắm được phần nào những nội dung của bài học hôm nay

-Buổi học hôm nay kết thúc tại đây, các em

về nhà hãy đọc lại bài và xem qua các phần trong bài học ngày hôm sau để chúng ta có buổi học hiệu quả

Thuyết trình

phút

-Xin chào cả lớp.