Bài thu hoạch môn TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Đề tài “Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền và Nhà nước của dân, do dân, vì dân”. Trong các chính thể hiện đại, bất luận nhà nước và xã hội nào cũng đều do giai cấp nhất định lãnh đạo thông qua chính đảng đại diện cho giai cấp ấy. Một đảng duy nhất cầm quyền hay lưỡng đảng, đa đảng thay nhau cầm quyền là do tương quan lực lượng chính trị ở từng quốc gia quy định. Đảng Cộng sản Việt Nam là chính đảng duy nhất cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội, do tương quan lực lượng chính trị Việt Nam quy định, được lịch sử lựa chọn, được nhân dân tin tưởng, trao gửi trọng trách bằng hiến định và được khẳng định bằng năng lực, hiệu quả lãnh đạo. Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa chính là một trong những mục tiêu cơ bản của nước ta, để thực hiện được mục tiêu này thì vấn đề đảm bảo quyền con người, quyền công dân, quyền làm chủ của mọi cá nhân phải được đặt lên hàng đầu.

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1NỘI DUNG 1CHƯƠNG I TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG ĐẢNG

CỘNG SẢN VIỆT NAM CẦM QUYỀN VÀ NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN 21.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền 21.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân 13CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM CẦM QUYỀN VÀ NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN Ở NƯỚC TA HIỆN NAY VÀ TẠI CÔNG TY ĐÁ QUÝ VIỆT NHẬT - VIMICO(VIJAS) 202.1 Thực tiễn về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền và Nhà nước của dân, do dân, vì dân 202.2 Đánh giá về công tác xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền

và Nhà nước của dân, do dân, vì dân 232.3 Thực tiễn về công tác xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền

và Nhà nước của dân, do dân, vì dân tại Công ty V Đá quý Việt - Nhật -

VIMICO (VIJAS) 30CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM CẦM QUYỀN VÀ NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN 323.1 Những vấn đề đặt ra đối với công tác xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền và Nhà nước của dân, do dân, vì dân 323.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền và Nhà nước của dân, do dân, vì dân ở nước ta hiện nay 33KẾT LUẬN 40DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 41

MỞ ĐẦU

Trong các chính thể hiện đại, bất luận nhà nước và xã hội nào cũng đều dogiai cấp nhất định lãnh đạo thông qua chính đảng đại diện cho giai cấp ấy Mộtđảng duy nhất cầm quyền hay lưỡng đảng, đa đảng thay nhau cầm quyền là dotương quan lực lượng chính trị ở từng quốc gia quy định Đảng Cộng sản ViệtNam là chính đảng duy nhất cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội, do tươngquan lực lượng chính trị Việt Nam quy định, được lịch sử lựa chọn, được nhândân tin tưởng, trao gửi trọng trách bằng hiến định và được khẳng định bằng nănglực, hiệu quả lãnh đạo Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa chính

là một trong những mục tiêu cơ bản của nước ta, để thực hiện được mục tiêu nàythì vấn đề đảm bảo quyền con người, quyền công dân, quyền làm chủ của mọi

cá nhân phải được đặt lên hàng đầu Để hiểu rõ hơn vấn đề này, học viên xin

làm rõ nội dung: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền và Nhà nước của dân, do dân, vì dân”.

NỘI DUNG CHƯƠNG I TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM CẦM QUYỀN VÀ NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN

1.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền

1.1.1 Khái niệm Đảng cầm quyền

Đảng chính trị là tổ chức chính trị của những người đồng lý tưởng, đồngchí hướng, đại diện cao nhất cho một giai cấp, hoặc tầng lớp, phấn đấu vì lợi íchgiai cấp, hoặc tầng lớp mà nó đại diện

Đảng cầm quyền là đảng nắm chính quyền, lãnh đạo hoặc chi phối hoạtđộng của bộ máy chính quyền Để trở thành Đảng cầm quyền (hoặc liên minhcác đảng cầm quyền), thông thường, mỗi đảng (hoặc liên minh các đảng phảigiành được thắng lợi (chiếm đa số ghế) trong bầu cử nghị viện (hoặc quốc hội),đối với chính thể cộng hòa địa nghị, hoặc giành thắng lợi trong kỳ bầu cử tổngthống, đối với chính thể tổng thống, qua đó kiểm soát, chi phối hoạt động của bộmáy chính quyền, trong đó trước hết là quyền hành pháp

Ở Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam trở thành đảng cầm quyền từ sauthắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945

1.1.2 Nhiệm vụ của Đảng cầm quyền

Giành được chính quyền là vấn đề cơ bản của mọi cuộc cách mạng - đó làmục tiêu, nhiệm vụ bước đầu của những người cộng sản Đây chính là giai đoạnđầu của những người cộng sản hoàn thành điều kiện tiên quyết là nắm đượcquyền lực nhà nước - công cụ chủ yếu cho phép chuyển sang giai đoạn thứ hai làtiến hành cải biến xã hội cũ, xây dựng xã hội mới trên tất cả các lĩnh vực của đờisống xã hội Xây dựng một xã hội mới - xã hội cộng sản chủ nghĩa, mà giai đoạnthấp là chủ nghĩa xã hội, mới thực sự là mục tiêu mà những người cộng sản vàgia cấp công nhân vươn đến

Sau khi lãnh đạo nhân dân Việt Nam giành được độc lập, thành lập chính

quyền cách mạng của nhân dân, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Sau khi đã giành được

chính quyền thì nhiệm vụ hàng đầu của giai cấp công nhân là phải tăng cường nền chuyên chính vô sản để hoàn thành những nhiệm vụ lịch sử cách mạng, triệt

để xóa bỏ chế độ người bóc lột người, xây dựng quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, xây dựng chủ nghĩa xã hội để tiến lên chủ nghĩa cộng sản”.

Đồng thời Người luôn quan tâm đến trách nhiệm của Đảng và mỗi cán bộ,đảng viên là phải phục vụ nhân dân, chứ không phải trở thành những vị “quancách mạng”, chỉ biết vinh thân, phì gia

Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, là đảng cầm quyền, Đảng phải có trách nhiệm đốivới tất cả các lianhx vực của đời sống xã hội Trách nhiệm của đảng cầm quyềnkhó khăn hơn, to lớn hơn, phức tạp hơn so với trước khi Đảng giành được chính

quyền Người nêu rõ: “Dân không đủ muối, Đảng phải lo Dân không có gạo đủ

no, dân không có vải mặc đủ ấm, Đảng phải lo Các cháu bé không có trường học, Đảng phải lo tôi lo chuyện này lắm: Các cháu mắt choẹt, da bùng Tất cả mọi việc, Đảng phải lo Việc xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản, đấu tranh giành thống nhất nước nhà, Đảng phải lo Ngay đến cả tương, cà, mắm, muối của dân, Đảng đều phải lo”.

Điều Hồ Chí minh hết sức quan tâm và trăn trở khi Đảng trở thành Đảngcầm quyền là Đảng phải nhận thức và phòng chống những nguy cơ suy thoái của

một đảng cầm quyền Hồ Chí Minh đã nhắc nhở cán bộ, đảng viên: “Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dân lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”.

Hồ Chí Minh chỉ ra ba nguy cơ đe dọa sự tồn vong của chế độ và vai tròlãnh đạo của Đảng là: nguy cơ sai lầm về đường lối; quan liêu, xa rời thực tiễncuộc sống, xa rời nhân dân; chủ nghĩa cá nhân, căn bệnh gốc, từ đó mà sinh ranhững thói hư, tật xấu Suốt cuộc đời, Người luôn chú trọng nhắc nhở và phòngchống ba nguy cơ này

1.1.3 Bản chất của Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền

Hồ Chí Minh xác định Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai

thảo và được Hội nghị thành lập Đảng thông qua nếu rõ: “Đảng là đội tiên phong của vô sản giai cấp”.

Tuy nhiên, xuất phát từ thực tiễn cách mạng Việt Nam, sau ngày Đảng trởthành đảng cầm quyền, Hồ Chí Minh đã có sự điều chỉnh sát hợp hơn, theohướng xử lý đúng đắn mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và giai cấp Người đánhgiá cao vai trò của giai cấp công nhân với tư cách là gia cấp lãnh đạo cách mạng,giai cấp hội tụ những đặc tính tiến tiến của thời đại, nhưng đồng thời cũng nhận

rõ sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, mà gia cấp công nhân là mộtphần trong đó”

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (02-1951), Hồ Chí Minh

nêu trong Báo cáo chính trị: “Trong giai đoạn này, quyền lợi của giai cấp công nhân và nhân dân lao động và của dân tộc là một Chính vì Đảng Lao động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, cho nên nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam”.

Có thể thấy, cách tiếp cận về Đảng như trên của Hồ Chí Minh chẳng nhữngkhông làm mất bản chất giai cấp công nhân của Đảng, mà còn là sự bổ sungquan điểm Mác-Lênin về bản chất giai cấp của Đảng Cộng sản trong điều kiệnmột nước thuộc địa, nửa phong kiến, bởi 04 lý do:

Một là, Hồ Chí Minh luôn khẳng định Đảng ta là đảng của giai cấp côngnhân (đội tiên phong, bộ tham mưu, là hững người trung thành với lợi ích giaicấp)

Hai là, thực tiễn cho thấy Đảng đã được lịch sử dân tộc Việt Nam lựa chọn

là người lãnh đạo sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc và xây dựng xã hộimới, là người đại diện trung thành cho lợi ích của toàn dân tộc Việt Nam, trong

đó có giai cấp công nhân

Ba là, trong điều kiện thực tiễn Việt Nam, đảng viên của Đảng không chỉxuất thân từ giai cấp công nhân mà còn từ các giai cấp, tầng lớp khác đã giácngộ lập trường giai cấp công nhân

Bốn là, mục tiêu của Đảng là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; Đảnghoạt động trên nền tảng tư tưởng là chủ nghĩa Mác- Lênin; được tổ chức và hoạt

động theo những nguyên tắc của một đảng mácxít-lêninmít, như tập trung dânchủ, tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách, tự phê bình và phê bình, đoàn kết nhấttrí, kỷ luật nghiêm minh, tự giác,

Vì Đảng là dảng của giai cấp công nhân, đồng thời là đảng của nhân dânlao động, của cả dân tộc, nên Đảng phải không ngừng tự xây dựng, chỉnh đốn đểxứng đáng tiêu biểu cho trí tuệ, danh dự, lương tâm của dân tộc và thời đại;đồng thời xây dựng, bảo vệ Đảng không phải chỉ là nhiệm vụ của giai cấp côngnhân, mà còn là trách nhiệm của nhân dân lao động, của cả dân tộc

1.1.4 Phương thức lãnh đạo của Đảng cộng sản cầm quyền

Thuật ngữ “phương thức lãnh đọa của Đảng” chính thức được Đảng ta sửdụng tại Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương khóa VI (1989).Phương thức lãnh đạo của Đảng là những nguyên tắc, quy tắc, cách thức, biệnpháp mà các tổ chức đảng, các cấp ủy dảng lựa chọn và sử dụng để tác động vàonhững đối tượng lãnh đọa, nhằm đạt được mục đích, yêu cầu, nội dung lãnh đạo.Trong quan niệm của Hồ Chí Minh, nội dung phương thức lãnh đạo củaĐảng Cộng sản cầm quyền được thể hiện như sau:

Thứ nhất, Đảng lãnh đạo bằng cương lĩnh, đường lối, chủ trương, nghịquyết Khi đã có đường lối, chủ trương, nghị quyết, Đảng phải tổ chức thựchiện, trước hết là thể chế hóa các đường lối, chủ trương thành các văn bản phápluật

Thứ hai, Đảng lãnh đạo bằng công tác cán bộ Nhiệm vụ của cán bộ là đemđường lối của Đảng và Nhà nước giải thích cho nhân dân hiểu để thi hành, đồngthời lãnh đạo, tổ chức việc thực hiện cho tốt Cán bộ là người “đem tình hình,nguyện vọng của dân chúng” báo cáo với Đảng và Chính phủ đề ra chủ trương,chính sách phù hợp với nguyện vọng và lợi ích chính đáng của nhân dân Ngườicho rằng: “Có cán bộ tốt việc gì cũng xong” và “Muôn việc thành công hoặc thấtbại, đều do cán bộ tốt hoặc kém”

Thứ ba, Đảng lãnh đạo bằng công tác kiểm tra, kiểm soát Hồ Chí Minhnhắc nhở: “Nhiều nơi cán bộ lãnh đạo chỉ lo khai hội và thảo nghị quyết, đánh

hành đến đâu, có những sự khó khăn trở ngại gì, dân chúng có ra sức tham giahay không Họ quên mất kiểm tra Đó là một sai lầm rất to Vì thế, đầy túi quầnthông cáo, đầy túi ảo chỉ thị” mà công việc vẫn không chạy.”.

Người cho rằng: “Khi đã có chính sách đúng, thì sự thành công hoặc thấtbại của chính sách đó là do nơi cách tổ chức công việc, nơi lựa chọn cán bọ, và

do nơi kiểm tra Nếu ba điều ấy sơ sài, thì chính sách đúng mấy cũng vô ích”.Người chỉ ra rằng, có kiểm tra mới huy động được tinh thần tích cực và lựclượng to tát của nhân dân, mới biết rõ năng lực và khuyết điểm của cán bộ, mớisửa chữa và giúp đỡ kịp thời Nếu tổ chức việc kiểm tra chu đáo thì cũng như cóngọn đèn “pha”, bao nhiêu tình hình, bao nhiêu ưu điểm và khuyết điểm, baonhiêu cán bộ chúng ta đều thấy rõ Có thể nói rằng: chính phần mười khuyếtđiểm trong công việc của chúng ta là vì thiếu sự kiểm tra Nếu tổ chức sự kiểmtra được chu đáo, thì công việc của chúng ta nhất định tiến bộ gấp mười gấptrăm

Thứ tư, Đảng lãnh đạo thông qua vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộđảng viên Theo Hồ Chí Minh: “Đảng là do nhiều người cách mạng họp lại” HồChí Minh nhiều lần nhấn mạnh, để lãnh đạo được quần chúng, mỗi cán bộ, đảngviên “phải làm mực thước cho người ta bắt chước”; phải thực hiện “tiên thiên hạ

ưu, hậu thiên hạ lạc”, nghĩa là “lúc khổ sở, khó khăn thì đảng viên ta phải đitrước, khi sướng thì đảng viên ta hưởng sau”; phải thực hiện “đảng viên đitrước, làng nước theo sau” Người nói rõ, đó vừa là lời ca ngợi, đồng thời cũng

là đòi hỏi của quần chúng đối với cán bộ, đảng viên của Đảng

1.1.5 Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền

a) Tầm quan trọng của công tác xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam cầmquyền

Ngay từ những năm 1920, khi chuẩn bị cho sự ra đời của Đảng, Hồ ChíMinh đã chỉ rõ: Cách mạng muốn thành công trước hết phải có Đảng, “Đảng cóvững mạnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy”

Sau này, Đảng trở thành đảng cầm quyền, Hồ Chí Minh nhiều lần nêu lênvai trò hết sức quan trọng của công tác xây dựng chính quyền đến đảng: “Là mộtĐảng lãnh đạo, Đảng ta cần phải mạnh mẽ, trong sạch, kiểu mẫu”, “Đối với vậnmệnh của nước nhà và dân tộc, Đảng có trách nhiệm vô cùng to lớn Cho nênxây dựng Đảng là một nhiệm vụ cực lỳ quan trọng của nhân dân ta”.

Đặc biệt, Hồ Chí Minh cho rằng: “Đảng ta là đạo đức, là văn minh” Theonguyên tắc này, phương pháp xây dựng phải luôn đi cùng với chống, lấy xây đểchống, Hồ Chí Minh chỉ ra rằng Đảng có vững mạnh mới phòng chống đượcmột cách hiệu quả những nguy cơ suy thoái của đảng cầm quyền

b) Nội dung xây dựng Đảng

Trong tác phẩm Thưởng thức chính trị, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Xây dựng Đảng, có ba mặt: Tư tưởng, chính trị và tổ chức” Ngày nay, nhìn lại tư tưởng

Hồ Chí Minh về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, chúng ta thấy Người đã đề cập rấtnhiều đến một lĩnh vực thứ tư - Xây dựng Đảng về đạo đức

Để xây dựng Đảng về tư tưởng, Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, Đảng phải lấychủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động Trongtác phẩm Đường cách mệnh, Hồ Chí Minh đã dẫn lại luận điểm nổi tiếng của

Lênin trong tác phẩm Làm gì ở phần Lời mở đầu: “Không có lý luận cách mệnh, thì không có cách mệnh vận động, chỉ có theo lý luận cách mệnh tiền phong, đảng cách mệnh mới làm nổi trách nhiệm cách mệnh tiền phong”.

Khi đặt vấn đề Đảng phải có chủ nghĩa làm cốt, từ thực tiễn khảo sát nhiều

trào lưu tư tưởng trên thế giới, Hồ Chí Minh cũng đồng thời xác định: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin” Bởi, theo Người học chủ nghĩa Mác-

Lênin không phải để lòe thiên hạ, mà để ứng dụng vào thực tiễn và khi vận dụngphải sáng tạo, phù hợp với thực tiễn, tránh rập khuôn, giáo điều: “Chủ nghĩaMác- Lênin là kim chỉ nam cho hành động, chứ không phải là kinh thánh”.Người cũng chỉ rõ: “Hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin tức là cách mạng phân công choviệc gì, làm Chủ tịch nước hay nấu ăn, đều phải làm trọn nhiệm vụ Không nên

thế kia, những nhiệm vụ của mình được giao qoét nhà lại để cho nhà đầy rác”.Sâu sắc hơn, việc hiểu và nắm bắt chủ nghĩa Mác-Lênin còn được Hồ Chí Minhnhìn nhận ở cách ứng xử rất tình người: “Hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin là sốngkhông có tình có nghĩa thì sao gọi là hiểu chủ nghĩa Mác phải sống với nhau cótình có nghĩa thì sao gọi là hiểu chủ nghĩa Mác- Lênin được”

Xây dựng Đảng về chính trị: Xây dựng Đảng về chính trị trước hết là xây

dụng đường lối chính trị đúng đắn, đáp ứng được yêu cầu khách quan của tìnhhình thực tiễn cách mạng, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại Đồng thời,sau khi đã có đường lối chính trị đúng đắn, công tác xây dựng Đảng về chính trịphải làm cho đường lối chính trị của Đảng thấm sâu vào mọi cán bộ, đảng viên

và nhân dân, làm cho mọi người nắm vững đường lối của Đảng, tạo ra sự nhấttrí cao trong Đảng và đồng thuận trong xã hội, trở thành những hành động cáchmạng cụ thể để mọi khó khăn, phức tạp, biến chủ trương, nghị quyết của Đảngthành hiện thực

Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc (1947), Hồ Chí Minh giải nghĩa về

cách lãnh đạo đúng là: “Cố nhiên, không phải cứ ngồi trong phòng giấy mà viết

kế hoạch, ra mệnh lệnh" Người xác định, cách lãnh đạo là:

"1 Phải quyết định mọi vấn đề một cách cho đúng Mà muốn thế thì nhất định phải so sánh kinh nghiệm của dân chúng Vì dân chúng chính là những người chịu đựng cái kết quả của sự lãnh đạo của ta

2 Phải tổ chức sự thi hành cho đúng Mà muốn vậy, không có dân chúng giúp sức thì không xong

3 Phải tổ chức sự kiểm soát, mà muốn kiểm soát đúng thì cũng phải có quần chúng giúp mới được".

Như vậy, với Hồ Chí Minh, để có đường lối chính trị đúng và để thực thi,kiểm soát đường lối chính trị đó cho đúng đắn, điều quan trọng nhất là phải dựavào nhân dân

Xây dựng Đảng về tổ chức: Để xây dựng Đảng về tổ chức, Hồ Chí Minh

trước hết nhấn mạnh đến các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt Đảng:

Một là, nguyên tắc tập trung dân chủ, thường được Hồ Chí Minh gọi là

“chế độ dân chủ tập trung" Đây là nguyên tắc cơ bản, thường được Người nhắc

đến trước tiên khi nói về nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng Người giải thích:

“Đảng tổ chức theo nguyên tắc dân chủ tập trung Nghĩa là: có Đảng chương thống nhất, kỷ luật thống nhất, cơ quan lãnh đạo thống nhất Cá nhân phải phục tùng đoàn thể, số ít phải phục tùng số nhiều, cấp dưới phải phục tùng cấp trên, địa phương phải phục tùng Trung ương" Nguyên tắc này bảo đảm cho “Đảng

tuy nhiều người nhưng khi tiến đánh chỉ như một người" Một biểu hiện củanguyên tắc tập trung dân chủ được Hồ Chí Minh rất chú trọng, là tập thể lãnh

đạo, cá nhân phụ trách Người cho rằng: “Tập thế lãnh đạo là dân chủ Cá nhân phụ trách là tập trung Tập thế lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tức là dân chủ tập trung Bởi lẽ, một người dù khôn ngoan, tài giỏi mấy, dù nhiều kinh nghiệm đến đầu cũng chỉ thấy được một, hoặc nhiều mặt của một vấn đề, không thể trông thấy và xem xét tất cả mọi mặt của một vấn đề Mặt khác, khi công việc đã được đông người bàn bạc kỹ lưỡng, kế hoạch đã xác định rõ, thì phải giao cho một người hoặc một nhóm ít người phụ trách theo kế hoạch mà thi hành Như thể mới có chuyên trách, công việc mới chạy.”

Trong quan niệm của Hồ Chí Minh, tập trung và dân chủ không đối lậpnhau, mà có sự gắn bó mật thiết với nhau Người chỉ ra rằng, tập trung trên nềntảng dân chủ và dân chủ dưới sự chỉ đạo tập trung; cũng như vậy, tập thể lãnhđạo và cá nhân phụ trách cần phải luôn đi đôi với nhau

Hai là, nguyên tắc tự phê hình và phê bình Hồ Chí Minh cho rằng ngườiđời không phải là thần thánh, không ai không có sai lầm, khuyết điểm Ngườidẫn ý của Lênin nói: “Chỉ có hai hạng người không mắc khuyết điểm: là đứa bécòn ở trong bụng mẹ và người chết đã bỏ vào quan tài Có hoạt động thì khótránh khỏi có khuyết điểm Nhưng khi có khuyết điểm thì phải thật thà tự phêbình, hoan nghênh người khác phê bình mình và kiên quyết sửa chữa"!

Để cập về Đảng, Hồ Chí Minh cũng xác định: “tuy nói chung, thì đảng viênphần nhiều là những phần tử tốt, nhưng vẫn có một số chưa bỏ hết những thói

xấu tự tư tự lợi, kiểu ngạo, xa hoa, v.v Người cho rằng, tự phê bình và phê bình

là thang thuộc hay nhất, là luật phát triển của Đảng

Để tư phê bình và phê bình thực hiện có hiệu quả, Hồ Chí Minh nêu nhữngyêu cầu:

Phải tiến hành thường xuyên, nghiêm chỉnh như việc rửa mặt mỗi ngày Phải xuất phát từ tình đồng chí thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau, có lý, có tình,không phải để xoi mói, nói xấu nhau, đập cho tơi bời, phải phê bình việc, chứkhông phải phê bình người

Phải bảo đảm dân chủ, từ dưới lên và từ trên xuống Phải nhằm đến mụctiêu đoàn kết hơn, đoàn kết trên cơ sở mới

Không chỉ đúng, mà còn phải khéo

Ba là, kỷ luật nghiêm minh, tự giác Đây cũng là một nguyên tắc góp phầnquan trọng làm nên sức mạnh của Đảng Nguyên tắc này yêu cầu phải thực hiệnnghiêm kỷ luật, Điều lệ Đảng, mọi đảng viên đều bình đẳng trước Điều lệ Đảng

và pháp luật của Nhà nước Hồ Chí Minh chỉ ra rằng: "Sức mạnh vô địch củaĐảng là ở tinh thần kỷ luật tự giác, ý thức tổ chức nghiêm chỉnh của cán bộ vàđảng viên

Kỷ luật Đảng bắt nguồn từ bản chất của Đảng là tổ chức chính trị tựnguyện, nhưng lại hết sức chặt chẽ của những người có trình độ giác ngộ cao Vì

vậy, Người xác định: “Đảng ta tuy nhiều người, nhưng khi tiến đánh thì chỉ như một người Đó là nhờ có kỷ luật Kỷ luật của ta là kỷ luật sắt, nghĩa là nghiêm túc và tự giác Các đồng chí chúng ta cần phải ra sức giữ gìn kỷ luật sắt của Đảng"

Bốn là, đoàn kết thống nhất trong Đảng Đây là một nguyên tắc bảo đảmsức mạnh của Đảng và làm hạt nhân để thực hiện đoàn kết dân tộc, đoàn kếtquốc tế Tháng 3-1955, Hồ Chí Minh xác định: “Ngày nay, sự đoàn kết trongĐảng là quan trọng hơn bao giờ hết nhất là sự đoàn kết chặt chẽ giữa các cán bộlãnh đạo”

Nguyên tắc này đòi hỏi các cán bộ, đảng viên từ Trung ương đến các chi

bộ phải giữ gìn sự đoàn kết thống nhất trong Đảng như giữ gìn con ngươi của

mắt mình Phải thực hiện đoàn kết thống nhất trong Đảng trên nên tảng chủnghĩa Mác-Lênin, phải sống với nhau có tình, có nghĩa và thi hành nghiêm cácnguyên tắc tổ chức sinh hoạt khác của Đảng như tập trung dân chủ, tự phê bình

và phê bình

Để xây dựng Đảng về tổ chức, Hồ Chí Minh còn yêu cầu phải gắn bó mậtthiết với nhân dân Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minhluôn đặc biệt chú trọng mối gắn bó mật thiết giữa Đảng và nhân dân Người chỉrõ: "Giữ chặt mối liên hệ với dân chúng và luôn luôn lắng tai nghe ý kiến chúng,

đó là nền tảng lực lượng của Đảng và nhờ đó mà cách mạng Đảng thắng lợi

Vì vậy, cách xa dân chúng, không liên hệ chặt chẽ với dân cũng như đứng

lơ lửng giữa trời, nhất định thất bại"

Trong quan điểm của Hồ Chí Minh, khi trở thành đảng cầm quyền, Đảngcàng phải coi trọng hơn quan hệ giữa Đảng - Dân Bởi lẽ, xây dựng chế độ mớikhó khăn hơn, phức tạp hơn việc đấu tranh giảnh độc lập, giành chính quyền Đó

là cuộc chiến đấu khổng lồ, những cái mới mẻ, tốt tươi Đồng thời, khi trở thànhđảng cầm quyền, Đảng dễ có nguy cơ mắc bệnh quan liêu, xa dân Lênin khẳngđịnh: Đối với một đảng cộng sản đang lãnh đạo nhân dân “quá độ lên chủ nghĩa

xã hội, thì một trong những nguy hiểm lớn nhất và đáng sợ nhất là tự cắt đứt liên

hệ với quần chúng"

Theo Hồ Chí Minh, sau khi Đảng cầm quyền, để tăng cường chống lạinhững gì đã cũ kỹ, hư hỏng, để tạo ra quan hệ Đảng - Dân, cần phải chú trọng 4điểm sau:

Một là, mọi chủ trương, chính sách, mọi hoạt động đều phải xuất phát từ lợiích chính đáng của nhân dân

Hai là, phải vận động nhân dân tham gia xây dựng Đảng bằng những hìnhthức, biện pháp thích hợp: kiểm tra công tác, giám sát, góp ý phê bình cán bộ,đảng viên, giới thiệu những người ưu tú để Đảng kết nạp vào hàng ngũ, kiếnnghị với Đảng, Nhà nước thi hành kỷ luật những phần tử thoái hóa, biến chất

Ba là, phải nhận thức và thực hiện nghiêm chỉnh rằng, cán bộ, đảng viêncủa Đảng vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ thật trung thành với nhândân

Bốn là, phải nâng cao dân trí, trọng dụng nhân tài, đặc biệt là những ngườingoài Đảng

Xây dựng Đảng về đạo đức: Sinh thời, Hồ Chí Minh không chỉ luôn quan

tâm đến công tác xây dựng Đảng về tư tưởng, chính trị, tổ chức, mà còn đặc biệtchú trọng công tác xây dựng Đảng về đạo đức Ngay từ những năm 1925-1927,khi mở các lớp huấn luyện, đào tạo những “hạt giống đỏ" của cách mạng ViệtNam để chuẩn bị cho sự ra đời của Đảng ta, Hồ Chí Minh đã đặt lên trước tiênbài giảng về tư cách của người cách mạng, với 23 điều chuẩn mực mà ngườicách mạng cần phải có Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc, Hồ Chí Minhmạng đã dành riêng phần III (trong tổng số 6 phần) để nói về Tư cách và đạođức cách mạng Trong Di chúc, Người dặn lại: “Đảng ta là một đảng cầm quyền.Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đảng đạo đức cách mạng, thật

sự cân kiệm liêm chính, chí công vộ tư

Với Hồ Chí Minh, xây dựng Đảng về đạo đức càng có ý nghĩa quan trọngkhi Đảng ta trở thành đảng cầm quyền Bởi vì, trong điều kiện Đảng cầm quyền,nhiều thói hư tật xấu dễ nảy sinh, đặc biệt là căn bệnh chủ nghĩa cá nhân và cácbiểu hiện của nó như: quan liệu, mệnh lệnh, tham ô, lãng phí, thiếu tinh thầntrách nhiệm, kèn cựa, địa vị Những thói hư, tật xấu do sự suy thoái đạo đức sẽ

đi cùng với sự suy thoái về tư tưởng chính trị và trầm trọng hơn sẽ dẫn đến phảnbội lại mục tiêu, lý tưởng đã lựa chọn, phản bội lại đồng chí, đồng bào

Hồ Chí Minh quan tâm xây dựng Đảng về đạo đức trên hai phương diện làđạo đức của tổ chức đảng và đạo đức của mỗi người cán bộ, đảng viên

Đối với đạo đức của tổ chức đảng, Người khẳng định, khởi xướng và lãnhđạo công cuộc giải phóng dân tộc và xây dựng xã hội mới giàu mạnh, văn minh

là một sứ mệnh vẻ vang, một sự nghiệp nhân văn cao cả của Đảng, nhưng cũng

là một trọng trách dân tộc ủy thác cho Đảng Do đó, Đảng phải hội tụ những tinhhoa giá trị của dân tộc và thời đại, trong đó trước hết là đạo đức Nếu thiếu yếu

tố này, Đảng sẽ không còn là một đảng chân chính cách mạng và cũng khôngthể đủ khả năng để lãnh đạo cách mạng, dẫn dất dân tộc Xây dựng Đảng về đạođức là yêu cầu hết sức quan trọng, giúp tạo thành sức mạnh nội sinh vô cùng tolớn để làm cho Đảng trong sạch, vững mạnh, không ngừng nâng cao năng lựclãnh đạo và sức chiến đấu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ thực tiễn cách mạng đặt

ra Hồ Chí Minh chỉ ra răng: “muốn giải phóng cho dân tộc, giải phóng cho loàingười là một công việc to tát, mà tự mình mình không có đạo đức, không có cănbản, tự mình đã hủ hóa, xấu xa thì còn làm nổi việc gì?"' Trong tác phẩm Sửađổi lối làm việc, Người nêu lên 12 tiêu chuẩn để xác định tư cách của một đảngchân chính cách mạng, trong đó, tiêu chí đầu tiên là: “Đảng không phải là một tổchức để làm quan phát tài Nó phải làm tròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc, làmcho Tổ quốc giàu mạnh, đồng bào sung sướng Đối với đạo đức của mỗi cán bộ,đảng viên, Hồ Chí Minh xác định, đạo đức cách mạng là nên gốc cho tư duy vàhành động đúng đắn của mỗi người Người ví đạo đức là nguồn nuôi dưỡng vàphát triển, hoàn thiện con người, là yếu tố không thể thiếu của người cách mạng,như gốc rễ của cây, ngọn nguồn của sông Người viết: "Cũng như sông thì cónguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không cógốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tàigiỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân""

Để xây dựng, rèn luyện đạo đức của tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảngviên, Hồ Chí Minh chỉ ra những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo quá trình tu dưỡng,rèn luyện đạo đức Đó là các nguyên tắc: nói đi đôi với làm, phải nêu gương đạođức, phải tu dưỡng đạo đức suốt đời; kết hợp giữa xây dựng đạo đức cách mạngvới đấu tranh chống những hiện tượng phi đạo đức Đồng thời, với Người, việcxây dựng Đảng về đạo đức chi thực sự có hiệu quả khi được gắn chặt với các nộidung xây dựng Đảng về tư tưởng, chính trị và tổ chức; gắn liên giáo dục, rènluyện đạo đức cách mạng với các nhiệm vụ chính trị và các biện pháp tổ chức,

kỷ luật

1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

1.2.1 Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân - nhà nước kiểu mới trong lịch sử dân tộc Việt Nam

Trên hành trình tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã nghiên cứu nhiều môhình nhà nước và khởi xướng cuộc đấu tranh vì nền độc lập, tự do cho dân tộcmình, đồng bào mình bằng việc phê phán bản chất vô nhân đạo của bộ máychính quyền thực dân phong kiến đang thống trị ở các thuộc địa, trong đó cóViệt Nam Nghiên cứu mô hình nhà nước tư sản ở Mỹ, Pháp, Hồ Chí Minh nhậnthấy, mặc dù các kiểu nhà nước đó đã có bước tiến bộ hơn hẳn so với nhà nướcphong kiến chuyên chế, song về bản chất, các nhà nước đó chỉ là thay thế áchthống trị của giai cấp bóc lột này bằng giai cấp bóc lột khác; vẫn chỉ là nhà nướccủa một thiểu số người trong xã hội, ẩn nấp sau những khẩu hiệu mỹ miều: “nhànước của dân, do dân, vì dân", "Tự do - Bình đẳng - Bác ái ", vẫn chỉ phục vụlợi ích của thiểu số những kẻ bóc lột, trong khi số đông quần chúng vẫn bị bóclột, vấn sống trong nghèo đói, bất công

Nghiên cứu mô hình nhà nước Xô Viết, Hồ Chí Minh cho rằng đó là nhànước kiểu mới, bởi nó phục vụ lợi ích của đại đa số người dân trong xã hội -những người lao động Mô hình nhà nước này là kết quả, đồng thời cũng là sựminh chứng một cuộc cách mạng đến nơi, cuộc cách mạng thực sự thành công.Khi thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh và Đảng ta xác định:

“Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và phong kiến, làm cho nước Việt Nam đượchoàn người toàn độc lập, dựng ra Chính phủ công nông binh.”

Tuy nhiên, khi về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, tại Hộinghị Trung ương lần thứ tám (5-1941), Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng đã có

sự điều chỉnh quan điểm về kiểu nhà nước ở Việt Nam trong tương lai, khi xácđịnh: “Không nên nói công nông liên hiệp và lập chính quyền Xôviết mà phảinói toàn thể nhân dân liên hiệp và lập chính phủ dân chủ cộng hòa" Chươngtrình Việt Minh được Hội nghị thông qua ghi rõ: “Sau khi đánh đuổi được đểquốc Pháp, Nhật, sẽ thành lập một chính phủ nhân dân của Việt Nam Dân chủ

Cộng hòa Chính phủ ấy do quốc dân đại hội cử ra" Từ mô hình Nhà nướcXôviết công nông binh chuyển sang mô hình nhà nước dân chủ cộng hòa - nhànước đại biểu cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc là một buớc chuyển hết sứctiến bộ, sự lựa chon đúng đắn của Hồ Chí Minh và của Đảng ta

Đầu năm 1945, phong trào cách mạng phát triển sôi nổi, mạnh mẽ trong cảnước, nhất là từ khi Thường vụ Trung ương Đảng phát động cao trào khángNhật cứu nước (3-1945) Tháng 6-1945, thực hiện ý kiến chi đạo của Hồ ChíMinh, Khu giải phóng gồm chủ yếu là địa bàn 6 tỉnh: Cao Bằng, Bắc Kạn, TháiNguyên, Lạng Son, Hà Giang, Tuyên Quang được thành lập Dưới sự lãnh đạocủa Tổng bộ Việt Minh, nhân dân các địa phương trong Khu đã thành lập các ủyban nhân dân cách mạng để điều hành mọi hoạt động về chính kinh tế, văn hóa,

xã hội Đó là hình thức phôi thai, là hình ảnh thu nhỏ của Nhà nước Việt Nammới

Tháng 8-1945, tại Quốc dân Đại hội họp ở Tân Trào (Tuyên Quang), Ủyban Giải phóng dân tộc đưoc thành lập, do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch Ủy banlàm chức năng của Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và ramắt nhân dân trong những ngày Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cảnước

Ngày 2-9-1945, thay mặt cho toàn thể dân tộc, Hồ Chí Minh đã trịnh trọngtuyên bố trước toàn thể quốc dân đồng bào và nhân dân các nước trên thế giới sựkhai sinh của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Ngày 6-1-1946, dù các lực lượng phản động tìm mọi cách ngăn cản pháhoại, dưới sự chỉ đạo của Trung ương Đảng và Chính phủ lâm thời do Hồ ChíMinh đứng đầu, cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội khóa I được tố chức thànhcông trong toàn quốc Tháng 3-1946, tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa I,Chính phủ chính thức của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Hồ Chí Minhđứng đầu được Quốc hội cử ra Tháng 11-1946, Quốc hội đã thông qua bản Hiếnpháp đầu tiên của nước Việt Nam mới - Hiến pháp năm 1946, do Hồ Chí Minh

là Trưởng ban soạn thảo, với những nội dung hết sức tiến bộ

Những sự kiện trên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu sự ra đời củamột nhà nước kiểu mới trong lịch sử dân tộc ViệtNam - Nhà nước Việt NamDân chủ Cộng hòa và Hồ Chí Minh chính là người sáng lập nhà nước kiểu mớinày

Hồ Chí Minh đã khẳng định:

"NƯỚC TA LÀ NƯỚC DÂN CHỦ

Bao nhiêu lợi ích đều vì dân,

Bao nhiêu quyền hạn đều của dân

Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân

Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là công việc của dân

Chính quyền từ xã đến Chính phủ Trung ương do dân cử ra

Đoàn thể từ Trung ương đến xã do dân tổ chức nên Nói tóm lại, quyển hành và lực lượng đều ở nơi dân".

Đây là cách diễn đạt văn tắt của Người về nhà nước kiểu mới ở Việt Nam nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

-Nhà nước của nhân dân: -Nhà nước do dân là chủ, xác định vị thế và tư cáchcủa người dân đối với Nhà nước, nhân dân là chủ thể của quyền lực nhà nước Nhân dân có địa vị cao nhất, có quyền quyết định những vấn để quan trọngnhất của đất nước Vị thế và tư cách là chủ của người dân được khẳng định trong

Hiến pháp Điều 1 Hiến pháp năm 1946 đã ghi rõ: “Tất cả quyền bính trong nước 1à của toàn thể nhân dân Việt Nam, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo" Điêu 4 Hiến pháp 1959 cũng khẳng định: “Toàn

bộ quyền lực trong Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thuộc về nhân dân lao động" Theo Hồ Chí Minh, cơ quan nhà nước là công cụ để thực hiện quyền

của nhân dân; cán bộ, công chức nhà nước là người được nhân dân ủy quyền,trao quyền, đại diện cho nhân dân để gánh vác, giải quyết những công việcchung của đất nước

Nhà nước do nhân dân: Nhà nước do dân làm chủ trên cả hai phương diệnquyền và nghĩa vụ Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân là người tổ chức nêncác cơ quan nhà nước từ Trung ương đên địa phương thông qua chế độ tổng

tuyến cử phổ thông, trực tiếp, bỏ phiếu kín, bầu ra các đại biểu xứng đáng vàocác cơ quan quyền lực nhà nước Nhân dân có quyền bãi miễn các cá nhân hoặcChính phủ khi cá nhân hoặc Chính phủ đó không còn thực hiện sự ủy thác củanhân dân, đi ngược lại lợi ích của nhân dân Hồ Chí Minh giải thích: Nhân dân

cử ra những người dại diện cho mình, đồng thời “có quyền bãi miễn đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân nếu những đại biểu ấy tỏ ra không xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân"

Nhà nước do dân còn không thể hiện ở một nội dung quan trọng: Nhân dân

có quyền tham gia công việc quản lý của Nhà nước, phê bình, kiểm tra, kiểmsoát, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước, các đại biểu do mình cử ra

Hồ Chí Minh viết: “Chính phủ rất mong đồng bào giúp đỡ, cử ra đôn đốc, kiểm soát và phê bình để làm trọn nhiệm vụ của mình là: người đầy tớ trung thành tận tụy của nhân dân"

Theo Hồ Chí Minh, nhân dân có quyền làm chủ thì phải có nghĩa vụ làmtròn bốn phận công dân Bổn phận đó được Người gọi là “đạo đức công dân".Người nói rõ: “Làm chủ sao cho ra làm chủ, không phải làm chủ là muốn ăn baonhiêu thì ăn, muốn làm bao nhiêu thì làm, làm chủ thì chớ nên “ăn cỗ đi trước,lội nước theo sau” Nhà nước do nhân dân bảo vệ, ủng hộ, giúp đỡ, đóng thuế để

có chi phí hoạt động cho nhà nước

Nhà nước vì nhân dân: Là nhà nước phục vụ lợi ích và nguyện vọng chính

đáng của nhân dân

Hồ Chí Minh thường nói: Dân là chủ thì Chính phủ là đầy tớ, công bộc củadân và nhấn mạnh, làm đầy tớ, công bộc của dân chứ không phải làm quan cáchmạng; không phải để “đè đầu cưỡi cổ dân” Được nhân dân giao phó trọng trách,

Hồ Chí Minh là tấm gương sáng về tinh thần tận tụy phụng sự Tổ quốc, phục vụnhân dân Người nói rõ: “Tôi tuyệt nhiên không ham mước công danh phú quýchút nào Bây giờ phải gánh chức Chủ tịch là vì đồng bào ủy thác thì tôi phảigắng sức làm, cũng như một người lính vâng mệnh lệnh của quốc dân ra trướcmặt trận Bao giờ đồng bào cho tôi lui thì tôi rất vui lòng lui Tôi chỉ có một sự

được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được họchành Riêng phần tôi thì làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh nước biếc đểcâu cá, trồng hoa, sớm chiều làm bạn với các cụ già hái củi, em trẻ chăn trâu,không dính líu gì với vòng danh lợi”.

Nhà nước vì nhân dân không có nghĩa là sẽ làm thay mọi việc cho nhândân Nhà nước có trách nhiệm hướng dẫn nhân dân nhằn phát huy tính tích cực,chủ động, sáng tạo của nhân dân để tự chăm lo đời sống của mình Trách nhiệmcủa nhà nước là: “đem tài dân, sức dân, của dân làm lợi cho dân” bên cạnh việcchăm lo lợi ích của nhân dân nói chung, nhà nước phải biết kết hợp, điều chỉnhcác lợi ích khác nhau giữa các giai cấp, các tầng lớp, các bộ phận dân cư mộtcách hài hòa, đảm bảo ổn định xã hội

Để trở thành nhà nước của nhân, do nhân dan, vì nhân dân thì nhà nướcđược xây dựng thực sự trong sạch, vững mạnh, không có đặc quyền, đặc lợi,chống chủ nghĩa cã nhân

1.2.2 Bản chất của nhà nước kiểu mới ở Việt Nam

Nhà nước Việt Nam mang bản chất giai cấp công nhân: Theo Hồ Chí

Minh, bản chất giai cấp công nhân của nhà nước ta trước hết thể hiện ở chỗ Nhànước đó do Đảng lãnh đạo Sự lãnh đạo ấy phải được thể chế hóa trong Hiếnpháp và thể hiện chính quyền nhà nước thuộc về giai cấp nào, phục vụ lợi íchcủa ai Trên cương vị nhiều năm vừa là Chủ tịch Đảng, vừa là Chủ tịch nước, HồChí Minh luôn gương mẫu trong thực hiện trọng trách được giao

Bản chất giai cấp công nhân của nhà nước ta còn thể hiện ở chỗ, Nhà nướcquản lý, điều hành các lĩnh vực đời sống xã hội bằng Hiến pháp, pháp luật HồChí Minh quán triệt cơ quan nhà nước từ trung ương tới cơ sở phải được tổ chức

là hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ - nguyên tắc phổ biến theo lýluân Mác-Lênin

Thực hiện dân chủ, đồng thời Nhà nước cần thiết và phải thực hiện chuyênchính Đây là vấn đề Hồ Chí Minh không né tránh Người giải thích: “Chế độnào cũng có chuyên chính Vấn đề là ai chuyên chính với ai? Như cái hòm

đựng của cải thì phải có cái khóa Nhà thì phải có cửa Dân chủ là của quý báu

nhất của nhân dân, chuyên chính là cái khóa, cái cửa để đề phòng kẻ phá hoại

Thế thì dân chủ cũng cần phải có chuyên chính để giữ gìn lấy dân chủ” Chuyênchính mà Hồ Chí Minh nói tới là chuyên chính của giai cấp công nhân, nhân dânlao động chống sự phá hoại của các lực lượng thù địch, chống sự phản khángcủa các giai cấp bóc lột ngóc đầu dậy phá hoại thành quả cách mạng, bảo vệ lợiích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động

Nhà nước Việt Nam là sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính dân dân vàn tính dân tộc: Theo Hồ Chí Minh Nhà nước ta mang bản chất

giai cấp công nhân (bởi Nhà nước do giai cấp công nhân thông qua chính đảngcách mạng của mình lãnh đạo) Vì thế nó không làm lu mờ, không triệt tiêu tínhnhân dân và tính dân tộc

Hồ Chí Minh khẳng định, ngoài lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dânlao động và của dân tộc, Đảng ta không có lợi ích nào khác Chỉ có giải phóngdân tộc thì giai cấp công nhân mới thực sự được giải phóng Chính quyền nhànước ta là thành quả đấu tranh không chỉ của giai cấp công nhân, mà đồng thời

là thành quả cách mạng của nhân dân, của cả dân tộc dưới sự lãnh đạo củaĐảng Chỉ điều này cũng thể hiện rõ sự thống nhất giữa bản chất giai cấp côngnhân với tính nhân dân và tính dân tộc của Nhà nước

Thực tế lịch sử đã minh chứng, Nhà nước dân chủ nhân dân Việt Nam rađời là thành quả hi sinh xương máu, đấu tranh gian khổ của nhiều thế hệ ngườiViệt Nam yêu nước qua các thời kỳ lịch sử Nhà nước ấy coi lợi ích dân tộc làtrên hết, trước hết, lấy lợi ích của dân tộc, của các tầng lớp giai cấp bị áp bứcbóc lột là mục tiêu phục vụ Hơn thế nữa, nó được hình thành xây dựng trên nềntảng đại đoàn kết dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhà nước Việt Nam Dânchủ Cộng hòa do Hồ Chí Minh đứng đầu sau ngày cách mạng Táng Tám 1945thành công với sự hiện diện, tham gia của không ít chí sĩ yêu nước thuộc cácđảng chính trị khác nhau, các xu hướng, tư tưởng khác nhau, trong đó một sốquan lại, nhân viên chính quyền chế độ cũ cùng chung một í chí độc lập dân tộc

là trên hết là một thực tiễn minh chứng sinh động quan điểm của Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh từng nói: Nhà nước ta là nhà nước của dân, mọi công dân đều

có quyền và nghĩa vụ bảo vệ, giám sát và tham gia chính quyền, trừ bọn phảnquốc và “những kẻ hủ bại”

CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM CẦM QUYỀN VÀ NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN Ở NƯỚC TA HIỆN NAY VÀ TẠI CÔNG TY TNHH MTV ĐÁ QUÝ VIỆT NHẬT - VIMICO (VIJAS)

2.1 Thực tiễn về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền và Nhà nước của dân, do dân, vì dân

2.1.1 Thực tiễn về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền

Hiến định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Nhà nước

và xã hội là yêu cầu khách quan của việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hộichủ nghĩa Mặc dù Hiến pháp năm 1946 không quy định về sự lãnh đạo củaĐảng Cộng sản Việt Nam, song vai trò của Đảng luôn thể hiện xuyên suốt nộidung Hiến pháp và trong thực tiễn cách mạng

Hiến pháp năm 1959 đã khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng trong Lời

nói đầu: “Từ năm 1930, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, ngày nay là Đảng Lao động Việt Nam, cách mạng Việt Nam đã tiến lên một giai đoạn mới”; “Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Lao động Việt Nam, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn dân ta đoàn kết rộng rãi trong Mặt trận dân tộc thống nhất, nhất định sẽ giành được những thắng lợi vẻ vang trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc

và thực hiện thống nhất nước nhà”.

Điều 4 Hiến pháp năm 1980 quy định: “Đảng Cộng sản Việt Nam, đội tiên phong và bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân Việt Nam, được vũ trang bằng học thuyết Mác - Lê-nin, là lực lượng duy nhất lãnh đạo Nhà nước, lãnh đạo xã hội; là nhân tố chủ yếu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam Đảng tồn tại và phấn đấu vì lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân Việt Nam Các tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp”.