chọn chuyên đề thực tập: “Thực tiễn hoạt động đăng ký khai sinh, khai tử tại UBND” để làm báo cáo thực tập. Để hoàn thành báo cáo thực tập này tôi đã cố gắng tìm tài liệu liên đến chuyên đề thực tập để nghiên cứu, học hỏi thực tế để nâng cao trình độ chuyên môn, nhằm đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ được giao để đáp ứng những kiến thức đó vào công việc thực tiễn, thực hiện nhiệm vụ được giao có hiệu quả tốt hơn. Với chuyên đề này sẽ giúp cá nhân hoạt động tại cơ sở về nghiệp vụ Tư pháp Hộ tịch nói chung và công tác đăng ký quản lý Hộ tịch nói riêng, đến nay là quá trình vận dụng phổ biến kiến thức đã học tại trường để áp dụng vào thực tế và là quá trình kiểm tra, xem xét đánh giá khả năng tiếp nhận của mình trong thời gian thực tập tại cơ sở giúp bản thân nhớ lại kiến thức đã được học ở trường.
Trang 1BỘ TƯ PHÁP BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
BÁO CÁO THỰC TẬP CHUYÊN MÔN THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG ĐĂNG KÝ KHAI
SINH, KHAI TỬ TẠI UBND MÔN: LUẬT DÂN SỰ
CƠ SỞ THỰC TẬP UBND PHƯỜNG M – TP Đ - TỈNH ĐB
Năm 2021
i
Trang 3MỤC LỤC
- Trang phụ bìa
- Lời cam đoan
- Danh mục các chữ viết tắt
i ii iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 1
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 2
CHƯƠNG 1:KHÁI QUÁT CHUNG VỀ UBND PHƯỜNG M 2
1.1 Lịch sử hình thành Phường M 2
1.2 Giới thiệu sơ bộ về UBND phường M 2
1.3 Chức năng, nhiệm vụ 3
1.4 Khái quát chung về tình hình thực hiện công tác liên quan đến đăng ký khai sinh, khai tử tại UBND 3
CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN HÀNH VỀ ĐĂNG KÝ KHAI SINH, KHAI TỬ TẠI UBND 4
2.1 Đăng ký khai sinh 4
2.1.1 Danh mục các văn bản quy phạm pháp luật, hướng dẫn thực hiện 4
2.1.2 Thủ tục, hồ sơ đăng ký 5
2.2 Đăng ký khai tử 6
2.2.1 Danh mục các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thực hiện: 6
2.2.2 Thủ tục, hồ sơ đăng ký 7
CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN THỰC HIỆN HOẠT ĐỘNG ĐĂNG KÝ KHAI SINH, KHAI TỬ TẠI UBND 7
3.1 Thực trạng hoạt động đăng ký khai sinh, khai tử 8
3.2 Những điểm mạnh trong hoạt động đăng ký khai sinh, khai tử 9
3.3 Những hạn chế còn tồn tại trong hoạt động đăng ký khai sinh, khai tử 9
CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ NHẰM HẠN CHẾ NHỮNG BẤT CẬP TRONG THỰC TIỄN ĐĂNG KÝ KHAI SINH, KHAI TỬ TẠI UBND 12
4.1 Đối với hệ thống pháp luật 12
4.1.1 Hệ thống quản lý về dịch vụ công trực tuyến và cải cách TTHC 12
4.1.2 Hệ thống văn bản pháp luật quy định về hộ tịch 13
4.2 Đối với UBND Phường M 14
4.2.1 Về cơ sở vật chất 14
4.2.2 Tạo động lực, cá nhân chủ động hoàn thiện nhiệm vụ 14
4.2.3 Đối với cán bộ công chức, viên chức 14
4.2.4 Chính sách tiền lương, tiền thưởng hợp lý 14
4.3 Đối với cơ quan Nhà nước cấp trên 14
4.4 Các biện pháp khác 14
KẾT LUẬN 15
DANG MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 16
PHỤ LỤC 17
Trang 4MỞ ĐẦU
Đăng ký khai sinh, khai tử và quản lý khai sinh, khai tử là nhiệm vụ quan trọng luônđược các quốc gia quan tâm thực hiện Hoạt động này còn là cơ sở để Nhà nước côngnhận và bảo hộ quyền con người, quyền, nghĩa vụ công dân, đồng thời có biện pháp quản
lý dân cư một cách khoa học, phục vụ thiết thực cho việc xây dựng, hoạch định chínhsách phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng – an ninh của đất nước Tại hầu hết các nước,các sự kiện hộ tịch của con người từ khi sinh ra đến khi chết như khai sinh, kết hôn, lyhôn, nuôi con nuôi, giám hộ, thay đổi, cảnh chính hộ tịch, khai tử đều được đăng ký vàđược quản lý chặt chẽ
Ở Việt Nam, đăng ký khai sinh, khai tử và quản lý khai sinh, khai tử được xác định làkhâu trung tâm của toàn bộ hoạt động quản lý dân cư Với những giá trị tiềm tàng nhưvậy, công tác quản lý hộ tịch nói chung và quản lý đăng ký khai sinh đã khẳng định vaitrò vô cùng quan trọng của nó trong tiến trình phát triển của xã hội Nhận thức được vấn
đề này, thời gian qua Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách, pháp luật về quản
lý hộ tịch bước đầu tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động này Đặc biệt ngày20/11/2014, tại kỳ họp thứ 8 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóaXIII đã thông qua Luật Hộ tịch Luật Hộ tịch có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2016đánh dấu một bước phát triển mới trong lịch sử pháp luật quản lý nhà nước về hộ tịch, vềđăng ký khai sinh, khai tử ở nước ta Thực tiễn cho thấy khi thực thi Luật này đã đạtđược một số kết quả tích cực Bên cạnh đó, cũng tồn tại một số hạn chế
Để đáp ứng yêu cầu và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ cấpPhường hiện nay đặc biệt là Công chức làm công tác Tư pháp hộ tịch Phường theo sự đổimới của đất nước và sự quản lý xã hội bằng Pháp luật Được sự phân công của nhàtrường tôi được cử đến thực tập tại trụ sở UBND phường M, TP Đ, tỉnh ĐB, em đã chọn
chuyên đề thực tập: “Thực tiễn hoạt động đăng ký khai sinh, khai tử tại UBND” để
làm báo cáo thực tập Để hoàn thành báo cáo thực tập này tôi đã cố gắng tìm tài liệu liênđến chuyên đề thực tập để nghiên cứu, học hỏi thực tế để nâng cao trình độ chuyên môn,nhằm đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ được giao để đáp ứng những kiến thức đó vào côngviệc thực tiễn, thực hiện nhiệm vụ được giao có hiệu quả tốt hơn Với chuyên đề này sẽgiúp cá nhân hoạt động tại cơ sở về nghiệp vụ Tư pháp - Hộ tịch nói chung và công tácđăng ký quản lý Hộ tịch nói riêng, đến nay là quá trình vận dụng phổ biến kiến thức đãhọc tại trường để áp dụng vào thực tế và là quá trình kiểm tra, xem xét đánh giá khả năngtiếp nhận của mình trong thời gian thực tập tại cơ sở giúp bản thân nhớ lại kiến thức đãđược học ở trường
1 Lý do chọn đề tài
Đăng ký khai sinh, khai tử là hoạt động xác định nhân thân của mỗi cá nhân Điều nàygiúp cho các cơ quan nhà nước dễ dàng hơn trong việc quản lý dân cư tại địa phương.Trong quá trình nghiên cứu lý luận về đăng ký khai sinh, khai tử kết hợp với thực tiễn tạiđịa phương, tôi nhận thấy rõ các vấn đề về các điều kiện, thủ tục để đăng ký khai sinh,khai tử đang được xã hội cũng như các ban ngành pháp Luật quan tâm Đây là đề tài rấtgần với thực tế, qua đó có thể tìm hiểu, rút ra những khó khăn, vướng mắc trong việc kếtđăng ký tại địa phương, cũng như góp phần quản lý xã hội và giải quyết quan hệ nhânthân
2 Phương pháp nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu tôi đã áp dụng các phương pháp như: phương phápluận; phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp… để tiến hành đánh giá, phân tích,
Trang 5hoạt động đăng ký khai sinh, khai tử tại UBND và chỉ ra một số bất cập trong thực tiễn
áp dụng
3 Mục đích chọn đề tài
Nghiên cứu và nắm vững hơn vấn đề lý luận đồng thời thông qua thực tiễn có thể hiểu rõhơn về việc đăng ký khai sinh, khai tử tại UBND phường, sự hiểu biết quy định của luật
về vấn đề này và góp phần tuyên truyền Luật Hộ tịch đến cho người dân
4 Cơ cấu bài viết
Với thời gian thực tập ngắn với những kiến thức pháp luật, thực tiễn yêu cầu củachuyên đề cũng như phạm vi trình độ còn hạn chế thì chắc chắn báo cáo thực tập này củatôi còn nhiều hạn chế Nhưng với hoài bão của sinh viên ngành Luật khi ra trường sẽđóng góp một phần sức lực cho đất nước Nay tôi xin phép được trình bày đề tài của tôigồm các chương sau đây:
Chương 1: Khái quát chung về UBND Phường M
Chương 2: Quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về đăng ký khai sinh, khai
tử tại UBND Chương 3: Thực tiễn hoạt động đăng ký khai sinh, khai tử tại UBND
Chương 4: Giải pháp, kiến nghị nhằm hạn chế những bất cập trong thực tiễn đăng
ký khai sinh, khai tử tại UBNDTuy nhiên do thời gian có hạn và nhận thức của bản thân còn hạn chế cho nên không thểtránh khỏi những thiếu sót và vướng mắc, vì vậy cá nhân rất mong được sự quan tâm,giúp đỡ từ phía nhà trường, Thầy, cô giáo bộ môn và Cán bộ hướng dẫn thực tập, tạođiều kiện giúp đỡ bản thân sửa chữa những sai sót, thiếu sót nhầm lẫn để bản báo cáothực tập nghề nghiệp của tôi được hoàn thiện hơn
Tôi xin trân thành cảm ơn!
NỘI DUNG CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ UBND PHƯỜNG M
1.1 Lịch sử hình thành Phường M
Phường M là phường đầu tiên được thành lập của thị xã Đ Trong quá trình phát triển,đến năm 2000, phường M đã được điều chỉnh, chia tách thành 3 phường: phường M,phường Thanh Bình và phường Tân Thanh
Sau khi chia tách, phường M còn 168,11 ha; có 9 phố, 2.377 hộ, 9.508 nhân khẩu; năm
2005 được chia thành 32 tổ dân phố; đến năm 2019 sau sắp xếp, sáp nhập còn 15 tổ dânphố với 2.894 hộ và 11.264 nhân khẩu, có 13 dân tộc anh tôi sinh sống, 243 cơ quan, đơn
vị, trường học, Doanh nghiệp đóng trụ sở, mở văn phòng đại diện trên địa bàn
Đảng bộ phường có 23 chi bộ với 1.081 đảng viên, có trên 1.700 đảng viên đang công tác
ở các cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp tham gia sinh hoạt ở nơi cư trú theo Quyđịnh 76-QĐ/TW của Bộ Chính trị
Tổng số cán bộ, công chức của phường M là 18 người; có 5 đoàn thể gồm Ủy banMTTQ, Hội Cựu chiến binh, Hội nông dân, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hộiphụ nữ Có 5 tổ chức hội gồm: Hội khuyến học, Hội người cao tuổi, Hội chữ thập đỏ,Hội cựu TNXP, Hội cựu giáo chức phường
1.2 Giới thiệu sơ bộ về UBND phường M
Địa điểm trụ sở: Tổ dân phố 03, phường M, thành phố Đ, tỉnh ĐB
Điện thoại: 0215.3832171
* Quá trình thành lập và phát triển UBND phường M:
Thực hiện Nghị định số 78/1993/NĐ-CP ngày 30 tháng 10 năm 1993 của Chính phủ vềviệc phân vạch lại địa giới xã, phường thuộc thị xã Đ; Quyết định số 158/QĐ-UBND
2
Trang 6Ngày 26 tháng 11 năm 1993 của UBND thị xã Đ nay là thành phố Đ về việc Thành lậpUBND lâm thời phường M
* Bộ máy lãnh đạo Đảng bộ phường M gồm:
1 Bà: Chu Thị Thùy Dung - Bí thư Đảng ủy - Chủ tịch HĐND phường
2 Bà: Bùi Thị Khanh - Phó bí thư - Thường trực Đảng ủy phường
* Lãnh đạo UBND phường:
1 Ông: Nguyễn Thanh Tùng - Phó bí thư Đảng ủy - Chủ tịch UBND phường
2 Ông: Nguyễn Quang Thích - Phó chủ tịch HĐND phường
3 Ông: Nguyễn Văn Quý - Phó chủ tịch UBND phường
* Các công chức chuyên môn:
1 Công chức Văn phòng - Thống kê;
2 Công chức Tư pháp - Hộ tịch;
3 Công chức Tài chính - Kế toán;
4 Công chức Địa chính - Xây dựng;
5 Công chức Văn hóa - Xã hội;
6 Chỉ huy Trưởng - BCH Quân sự;
* Khối đoàn thể gồm:
1 Chủ tịch Ủy ban MTTQ
2 Chủ tịch Hội phụ nữ
3 Chủ tịch Hội cựu chiến binh
4 Chủ tịch Hội nông dân
5 Bí thư Đoàn thanh niên
1.3 Chức năng, nhiệm vụ
Chức năng: Chức năng chính của Ủy ban nhân dân cấp xã đó là quản lý hành chính
nhà nước trên địa bàn xã trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội và an ninh quốc phòng theocác chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước và theo sự phân công chỉđạo thực hiện của Ủy ban nhân dân cấp huyện Qua đó, phát huy quyền làm chủ của nhândân, bảo đảm quyền và nghĩa vụ công dân, góp phần xây dựng đời sống vật chất và tinhthần trong sáng, vững mạnh cho người dân
Nhiệm vụ: Xây dựng và trình HĐND xã quyết định một số nội dung thuộc nhiệm
vụ và quyền hạn của HĐND xã, tổ chức thực hiện các nghị quyết của HĐND xã; Tổ chứcthực hiện ngân sách địa phương trên cơ sở số ngân sách đã được phê duyệt; Tổ chức thựchiện các nhiệm vụ do cơ quan nhà nước cấp trên giao phó
1.4 Khái quát chung về tình hình thực hiện công tác liên quan đến đăng ký khai sinh, khai tử tại UBND
Nội dung công việc của công chức Tư pháp – Hộ tịch:
- Tiếp nhận và giải quyết các thủ tục trong lĩnh vực khai sinh, khai tử, hộ tịch, côngchứng, chứng thực,
- Lập kế hoạch tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật đến quần chúng nhân dân trênđịa bàn phường, giúp lãnh đạo UBND phường ban hành các văn bản quy phạm pháp luật
và quản lý việc thực hiện các văn bản đó
- Thực hiện các công việc khác khi Chủ tịch UBND phường giao và có quyền từ chốigiải quyết các thủ tục hành chính không đúng so với quy định của pháp luật
Các yêu cầu về chuyên môn nghiệp vụ cần có để thực hiện được các công việc:
- Có trình độ chuyên môn trung cấp trở lên;
- Kỹ năng cẩn thận, nhanh nhẹn giải quyết các thủ tục chính xác
Trang 7- Kinh nghiệm: Am hiểu pháp luật, có kỹ năng thu thập các văn bản pháp luật mới banhành.
- Các chứng chỉ tối thiểu: Chứng chỉ A về tin học ngoại ngữ; Chứng chỉ về công tác đăng
ký, quản lý hộ tịch;
- Các yêu cầu về kỹ năng cần có để thực hiện các công việc Để thực hiện Công tác Tưpháp – Hộ tịch tại phường cần phải có đầy đủ kỹ năng giao tiếp và các kỹ năng chuyênmôn trong thực hiện nhiệm vụ Tư pháp, đặc biệt là kỹ năng chuyên môn trong tham mưu
và giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo
Các yêu cầu về đạo đức, thái độ trong việc thực hiện các công việc:
- Đội ngũ cán bộ, công chức Tư pháp - Hộ tịch phường phải vững vàng về chính trị, cóđạo đức trong sạch về lối sống, có trí tuệ, kiến thức và trình độ năng lực để thực hiện cácnhiệm vụ được giao luôn là mối quan tâm hàng đầu của Đảng và Nhà nước ta;
- Gương mẫu, trách nhiệm trong mọi công việc và lòng nhiệt tình, luôn xác định phảikhông ngừng học tập nghiên cứu, trau dồi kiến thức chuyên môn nghiệp vụ, đồng thờiphải học hỏi cách làm hay, khoa học về triển khai Đặc biệt phải luôn tìm tòi nghiên cứunhững nội dung văn bản pháp luật mới và tự nghiên cứu để áp dụng vào công tác tuyêntruyền phổ biến pháp luật đúng thời điểm, đúng đối tượng Có kiến thức trong công táchòa giải ở cơ sở nhằm giữ gìn sự đoàn kết, giải quyết những mâu thuẫn, xích mích trongcộng đồng dân cư
CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN HÀNH VỀ ĐĂNG
KÝ KHAI SINH, KHAI TỬ TẠI UBND
2.1 Đăng ký khai sinh
Đăng ký khai sinh là đăng kí sự kiện sinh (ra đời) cho đứa trẻ mới được sinh tại cơquan nhà nước có thẩm quyền Đăng ký khai sinh là sự kiện sinh cho đứa trẻ mới đượcsinh ra tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền1 Đăng ký khai sinh là một nội dung củađăng ký hộ tịch theo quy định của Khoản 1 ĐIều 3 Luật Hộ tịch 2014, là việc Nhà nướcghi nhận sự tồn tại của trẻ em, ghi nhận các thông tin hộ tịch cơ bản nhất của con ngườibao gồm: họ, tên, ngày, tháng, năm sinh, nơi sinh, số định danh cá nhân, giới tính, dântộc, quốc tịch, quê quán và thông tin cha mẹ
Giấy khai sinh là giấy tờ tùy thân đầu tiên của một cá nhân được cơ quan có thẩm quyềncấp để xác nhận pháp lý về sự hiện diện của cá nhân đó Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịchgốc, có ý nghĩa quan trọng, bởi giấy khai sinh là căn cứ để thực hiện các quyền lợi kháccủa công dân như: đăng ký hộ khẩu, làm thẻ bảo hiểm y tế, đi học, làm chứng minh nhândân Tất cả các giấy tờ khác của cá nhân đều phải đảm bảo thông tin đúng với Giấy khaisinh
Như vậy, có thể hiểu đăng ký khai sinh là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận
và ghi vào sổ hộ tịch sự kiện sinh ra của một cá nhân, là cơ sở pháp lý để Nhà nước bảo
hộ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, thực hiện quản lý nhà nước về dân cư
Từ đây, có thể hiểu khai sinh là thủ tục pháp lý đầu tiên do cha mẹ hoặc ông bà hoặcngười thân thích khác hoặc cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ thực hiện Người điđăng ký khai sinh có nghĩa vụ khai báo và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xácnhận thông qua Giấy khai sinh
Cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng kí khai sinh là Uỷ ban nhân dân xã, phường,thị trấn nơi người mẹ có hộ khẩu thường trú hoặc nơi đứa trẻ sinh ra Trường hợp đặcbiệt có thể đăng kí khai sinh tại Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi người mẹ đăng kí tạm trú
2.1.1. Danh mục các văn bản quy phạm pháp luật, hướng dẫn thực hiện
1 Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp (2006), Từ điển Luật học, Nxb Từ điển bách khoa, Nxb Tư pháp, Hà Nội.
4
Trang 8+ Thông tư số 226/2016/TT-BTC ngày 11/11/2016 của bộ tài chính quy định mức thu,chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí chứng thực, hộ tịch; Quyết định số 20/2020/QĐ-UBND ngày 30/9/2020 của UBND tỉnh ĐB về việc Ban hành danh mục, mức thu miễngiảm phí, lệ phí đối tượng nộp, đơn vị thu và tỉ lệ phần chia tiền thu các khoản phí, lệ phítrên địa bàn tỉnh ĐB
2.1.2. Thủ tục, hồ sơ đăng ký
Đăng ký khai sinh mới, bao gồm:
- Tờ khai theo mẫu (Tờ khai đăng ký khai sinh, Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con theomẫu nếu tiến hành đồng thời thủ tục nhận cha, mẹ con);
- Bản chính Giấy chứng sinh; trường hợp không có Giấy chứng sinh thì nộp văn bản củangười làm chứng xác nhận về việc sinh; nếu không có người làm chứng thì phải có giấycam đoan về việc sinh
- Giấy chứng nhận kết hôn của cha, mẹ trẻ (nếu cha, mẹ trẻ có giấy đăng ký kết hôn)
Nếu cán bộ tư pháp hộ tịch biết rõ quan hệ hôn nhân của cha, mẹ, không bắt buộc xuất trình giấy chứng nhận kết hôn.
Trường hợp trẻ em bị bỏ rơi thì phải có biên bản về việc trẻ bị bỏ rơi do cơ quan có thẩm quyền lập.
Trường hợp khai sinh cho trẻ em sinh ra do mang thai hộ phải có văn bản xác nhận của cơ sở y tế đã thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản cho việc mang thai hộ.
- Văn bản ủy quyền (được chứng thực) theo quy định của pháp luật trong trường hợp ủyquyền thực hiện việc đăng ký khai sinh
- Trường hợp đồng thời làm thủ tục nhận cha mẹ con phải xuất trình chứng cứ chứngminh quan hệ cha, con hoặc quan hệ mẹ, con gồm:
+ Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan khác có thẩm quyền xácnhận quan hệ cha con, quan hệ mẹ con
+ Trường hợp không có văn bản nêu trên thì các bên nhận cha, mẹ, con lập văn bản camđoan về mối quan hệ cha, mẹ, con, có ít nhất hai người làm chứng về mối quan hệ cha,
mẹ, con
- Người đi khai sinh cho trẻ phải xuất trình được giấy tờ tùy thân như hộ chiếu hoặcchứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân hoặc các giấy tờ khác có dán ảnh vàthông tin cá nhân do cơ quan có thẩm quyền cấp, còn giá trị sử dụng để chứng minh vềnhân thân của người có yêu cầu đăng ký khai sinh, nhận cha, mẹ, con; Giấy tờ chứngminh nơi cư trú để chứng minh thẩm quyền đăng ký khai sinh, nhận cha, mẹ, con (tronggiai đoạn chuyển tiếp) Trường hợp gửi hồ sơ qua hệ thống bưu chính thì phải gửi kèmtheo bản sao có chứng thực
- Thời gian thực hiện: Trong ngày
- Lệ phí thu: Không (Trường hợp đăng ký khai sinh quá hạn sẽ thu phí theo quy định củapháp luật, cụ thể 8.000 đồng/trường hợp (quá 60 ngày kể từ ngày sinh con))
Đăng ký khai sinh lại, bao gồm:
Trang 9Bên cạnh đó, căn cứ Điều 9 Thông tư 04/2020/TT-BTP quy định chi tiết về giấy tờ, tàiliệu là cơ sở đăng ký lại khai sinh cụ thể như sau: Giấy tờ, tài liệu là cơ sở đăng ký lạikhai sinh theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 26 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP gồm:
- Bản sao Giấy khai sinh do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp hợp lệ
- Bản chính hoặc bản sao giấy tờ có giá trị thay thế Giấy khai sinh được cấp trước năm
1945 ở miền Bắc và trước năm 1975 ở miền Nam
- Trường hợp người yêu cầu đăng ký lại khai sinh không có giấy tờ quy định tại khoản 1
và khoản 2 Điều này thì giấy tờ do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền của Việt Nam cấphợp lệ sau đây là cơ sở để xác định nội dung đăng ký lại khai sinh:
Giấy chứng minh nhân dân, Thẻ căn cước công dân hoặc Hộ chiếu;
Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú, giấy tờ chứng minh về nơi cư trú;
Bằng tốt nghiệp, Giấy chứng nhận, Chứng chỉ, Học bạ, hồ sơ học tập do cơ quan cóthẩm quyền cấp hoặc xác nhận;
Giấy tờ khác có thông tin về họ, tên, ngày, tháng, năm sinh của cá nhân
Người yêu cầu đăng ký lại khai sinh có trách nhiệm nộp đầy đủ bản sao các giấy tờ nêutrên (nếu có) và cam đoan về việc đã nộp đủ các giấy tờ mình có; chịu trách nhiệm, hệquả của việc cam đoan không đúng sự thật theo quy định tại Điều 5 Thông tư này
- Trường hợp giấy tờ của người yêu cầu đăng ký lại khai sinh không có thông tin chứngminh quan hệ cha, mẹ, con thì cơ quan đăng ký hộ tịch có văn bản đề nghị cơ quan công
an có thẩm quyền xác minh
- Trường hợp cơ quan công an trả lời không có thông tin thì cơ quan đăng ký hộ tịch chongười yêu cầu đăng ký lại khai sinh lập văn bản cam đoan về thông tin của cha, mẹ theoquy định tại Điều 4, Điều 5 Thông tư này và xác định nội dung khai sinh theo văn bảncam đoan
- Thời gian thực hiện: 05 ngày làm việc; trường hợp phải xác minh thì thời hạn giải quyếtkhông quá 25 ngày
- Lệ phí thu: Theo mức thu lệ phí do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định; Miễn lệ phícho người thuộc gia đình có công với cách mạng; người thuộc hộ nghèo; người khuyếttật
2.2 Đăng ký khai tử
Đăng ký khai tử là thủ tục pháp lí do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện nhằmxác nhận sự kiện chết của một con người và xác định sự chấm dứt các quan hệ pháp luậtcủa người đó, đồng thời, là phương tiện để Nhà nước theo dõi biến động dân số củamình
Giấy khai tử là giấy tờ tùy thân cuối cùng của một cá nhân được cơ quan có thẩm quyềncấp để xác nhận pháp lý về sự kết thúc của cá nhân đó Giấy khai tử là giấy tờ hộ tịchgốc, có ý nghĩa quan trọng, bởi giấy khai tử là căn cứ để kết thúc các quyền lợi khác củacông dân như: xóa khỏi hộ khẩu, thanh toán thẻ bảo hiểm y tế, xóa chứng minh nhân dân.Tất cả các giấy tờ khác của cá nhân đều phải đảm bảo thông tin đúng với Giấy khai tử2
Cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc đăng ký khai tử là Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi cưtrú cuối cùng của người chết Trường hợp không xác định được nơi cư trú cuối cùng củangười chết thì Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi người đó chết thực hiện việc đăng kí khai tử.Giấy báo tử hoặc giấy tờ thay cho Giấy báo tử, được cấp cho thân nhân người chết để đikhai tử Trong trường hợp người chết không có thân nhân, thì Giấy báo tử được gửi cho
2 Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp (2006), Từ điển Luật học, Nxb Từ điển bách khoa, Nxb Tư pháp, Hà Nội.
6
Trang 10Uỷ ban nhân dân cấp xã, nơi có thẩm quyền đăng kí khai tử, để Uỷ ban nhân dân cấp xãđăng kí khai tử.
2.2.1. Danh mục các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thực hiện:
+ Thông tư số 226/2016/TT-BTC ngày 11/11/2016 của bộ tài chính quy định mức thu,chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí chứng thực, hộ tịch; Quyết định số 20/2020/QĐ-UBND ngày 30/9/2020 của UBND tỉnh ĐB về việc Ban hành danh mục, mức thu miễngiảm phí, lệ phí đối tượng nộp, đơn vị thu và tỉ lệ phần chia tiền thu các khoản phí, lệ phítrên địa bàn tỉnh ĐB
2.2.2. Thủ tục, hồ sơ đăng ký
Đăng ký khai tử mới, bao gồm:
- Tờ khai đăng ký khai tử theo mẫu
- Giấy báo tử hoặc giấy tờ thay thế Giấy báo tử do cơ quan có thẩm quyền cấp
- Giấy tờ, tài liệu, chứng cứ do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận hợp lệchứng minh sự kiện chết đối với trường hợp đăng ký khai tử cho người chết đã lâu,không có Giấy báo tử hoặc giấy tờ thay thế Giấy báo tử
- Văn bản ủy quyền (được chứng thực) theo quy định của pháp luật trong trường hợp ủyquyền thực hiện việc đăng ký khai tử Trường hợp người có trách nhiệm đăng ký khai tử
ủy quyền cho người khác thực hiện việc đăng ký khai tử mà người được ủy quyền là ông,
bà, cha, mẹ, con, vợ, chồng, anh, chị, tôi ruột của người ủy quyền thì văn bản ủy quyềnkhông phải chứng thực
* Lưu ý: Đối với giấy tờ nộp, xuất trình:
+ Trường hợp người yêu cầu nộp giấy tờ là bản sao được cấp từ sổ gốc hoặc bản saođược chứng thực từ bản chính thì người tiếp nhận hồ sơ không được yêu cầu xuất trìnhbản chính; nếu người yêu cầu chỉ nộp bản chụp và xuất trình bản chính thì người tiếpnhận hồ sơ kiểm tra, đối chiếu bản chụp với bản chính và ký vào bản chụp xác nhận vềviệc đã đối chiếu nội dung giấy tờ đó, không được yêu cầu người đi đăng ký nộp bản saogiấy tờ đó
+ Đối với giấy tờ xuất trình khi đăng ký hộ tịch, người tiếp nhận có trách nhiệm kiểm tra,đối chiếu với thông tin trong tờ khai, chụp lại hoặc ghi lại thông tin để lưu trong hồ sơ vàtrả lại cho người xuất trình, không được yêu cầu nộp bản sao hoặc bản chụp giấy tờ đó.+ Người tiếp nhận có trách nhiệm tiếp nhận đúng, đủ hồ sơ đăng ký hộ tịch theo quy địnhcủa pháp luật hộ tịch, không được yêu cầu người đăng ký hộ tịch nộp thêm giấy tờ màpháp luật hộ tịch không quy định phải nộp
Đăng ký lại khai tử: Căn cứ Điều 28 Nghị định 123/2015/NĐ-CP, thủ tục đăng ký
lại khai tử được thực hiện như sau:
* Chuẩn bị hồ sơ
Hồ sơ đăng ký lại khai tử gồm các giấy tờ:
– Tờ khai theo mẫu quy định;
– Bản sao Giấy chứng từ trước đây được cấp hợp lệ Nếu không có bản sao Giấy chứng
tử hợp lệ thì nộp bản sao hồ sơ, giấy tờ liên quan có nội dung chứng minh sự kiện chết
Trang 11* Kiểm tra hồ sơ và cấp giấy: Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày tiếp nhận hồ
sơ, công chức tư pháp – hộ tịch kiểm tra hồ sơ Nếu xét thấy các thông tin là đầy đủ,chính xác và việc đăng ký lại khai tử là đúng pháp luật thì báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhândân cấp xã ký cấp bản chính trích lục hộ tịch cho người có yêu cầu; ghi nội dung đăng kýlại khai tử vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu khai tử ký, ghi rõ họ tên vào Sổ hộ tịch
CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN THỰC HIỆN HOẠT ĐỘNG ĐĂNG KÝ KHAI SINH, KHAI TỬ TẠI UBND
3.1 Thực trạng hoạt động đăng ký khai sinh, khai tử
Qua số liệu của bảng 13, trong giai đoạn 2017 – 2021, UBND phường M đã tiếp nhận rấtnhiều trường hợp đăng ký khai sinh (747 trường hợp đăng ký) Trong đó, số trường hợpđược đăng ký đúng hạn là 674 trường hợp, chiếm 90,23% so với tổng số trường hợpđăng ký tại UBND chia theo thời điểm đăng ký Số trường hợp đăng ký quá hạn chiếm tỷtrọng nhỏ, không đáng kể, chiếm 9,775 so với tổng số trường hợp đăng ký tại UBNDchia theo thời điểm đăng ký Số trường hợp đăng ký lại trong thời điểm này là khá lớn(401 trường hợp) Cụ thể, trong giai đoạn này, số người đến đăng ký lại có xu hướnggiảm khá nhanh, giảm 1,79 lần
Thông qua số liệu của bảng 24, có thể thấy rằng tỷ trọng số trường hợp đăng ký khai sinhđúng hạn trong giai đoạn 2017 – 2021 chiếm tỷ trọng rất lớn so với số trường hợp đăng
ký quá hạn Nhìn chung, số trường hợp đăng ký khai sinh đúng hạn có xu hướng tăng,tăng 2,73% Số trường hợp đăng ký khai sinh quá hạn chiếm tỷ trọng nhỏ và có xu hướnggiảm dần, giảm 2,73%
Dựa vào bảng 35, có thể thấy rằng số trẻ em được sinh ra trong giai đoạn 2017 – 2021chia theo giới tính không có sự chênh lệch quá lớn Về cơ bản, số trẻ em sinh ra là namchiếm tỷ trọng lớn hơn so với số trẻ em sinh ra là nữ Điều này đã góp phần làm giảmtình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh so với giai đoạn trước Để đạt được kết quả nàycác công chức ở phường nói chung và công chức Tư pháp – Hộ tịch nói riêng đã tích cựctuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật kế hoạch gia đình cho người dân, tăng sự hiểubiết cho người dân, đặc biệt là dân tộc thiểu số trên địa bàn
Qua số liệu của bảng 46, trong giai đoạn 2017 – 2021, UBND phường M đã tiếp nhận rấtnhiều trường hợp đăng ký khai tử (202 trường hợp) Trong đó, số trường hợp được đăng
ký đúng hạn là 166 trường hợp, chiếm 82,17% so với tổng số trường hợp đăng ký tạiUBND chia theo thời điểm đăng ký Số trường hợp đăng ký quá hạn chiếm tỷ trọng nhỏ
so với tổng số trường hợp mà UBND tiếp nhận, không đáng kể, chiếm 17,83 so với tổng
số trường hợp đăng ký tại UBND chia theo thời điểm đăng ký Số trường hợp đăng ký lạitrong thời điểm này là rất nhỏ (1 trường hợp)
Thông qua số liệu của bảng 57, có thể thấy rằng tỷ trọng số trường hợp đăng ký khai tửđúng hạn trong giai đoạn 2017 – 2021 chiếm tỷ trọng rất lớn so với số trường hợp đăng
ký quá hạn Nhìn chung, số trường hợp đăng ký khai sinh đúng hạn có xu hướng tăng,tăng 15,5% Số trường hợp đăng ký khai tử quá hạn chiếm tỷ trọng nhỏ và có xu hướnggiảm dần, giảm 15,5%