Phân biệt chuẩn bị xét xử sơ thẩm với chuẩn bị xét xử phúc thẩm theo quy định của luật tố tụng hành chính 2015 sửa đổi 2019 và đánh giá về tính hợp lí của các quy định này

Phân biệt chuẩn bị xét xử sơ thẩm với chuẩn bị xét xử phúc thẩm theo quy định của luật tố tụng hành chính 2015 sửa đổi 2019 và đánh giá về tính hợp lí của các quy định này. Phân biệt chuẩn bị xét xử sơ thẩm với chuẩn bị xét xử phúc thẩm theo quy định của luật tố tụng hành chính 2015 sửa đổi 2019 và đánh giá về tính hợp lí của các quy định này

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

TIỂU LUẬN

MÔN:

LUẬT TỐ TỤNG HÀNH CHÍNH

ĐỀ BÀI:

HỌ VÀ TÊN

MSSV

LỚP

“Phân biệt chuẩn bị xét xử sơ thẩm với chuẩn bị xét xử phúc thẩm theo quy định của luật tố tụng hành chính 2015 sửa đổi 2019 và đánh giá về

tính hợp lí của các quy định này.”

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DỤNG 1

I Lí luận chung về giai đoạn chuẩn bị xét xử sở thẩm và chuẩn bị xét xử phúc thẩm trong tố tụng hành chính 1

1 Giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hành chính 1

1.1 Khái niệm 1

1.2 Mục đích của giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hành chính 2

1.3 Ý nghĩa của giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hành chính 2

2 Giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm vụ án hành chính 2

2.1 Khái niệm 2

2.2 Mục đích và ý nghĩa 2

II Phân biệt chuẩn bị xét xử sơ thẩm với chuẩn bị xét xử phúc thẩm theo quy định của Luật tố tụng hành chính 2015 sửa đổi 2019 3

1.1 Thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hành chính 3

1.2 Những công việc chính tòa án cần tiến hành trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm 4

2 Quy định của pháp luật về chuẩn bị xét xử phúc thẩm theo luật Tố tụng hành chính 2015 sửa đổi 2019 4

2.1 Thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm 4

2.2.Các hoạt động trong chuẩn bị xét xử phúc thẩm vụ án hành chính 5

b,Kiểm tra đối với hồ sơ vụ án 5

3 Những điểm khác biệt giữa chuẩn bị xét xử sơ thẩm và chuẩn bị xét xử phúc thẩm vụ theo quy định của luật Tố tụng hành chính 6

II Đánh giá tính hợp lý của các quy định trên và đưa ra một số kiến nghị hoàn thiện 8

KẾT LUẬN 11

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

MỞ ĐẦU

Trong sự nghiệp đổi mới và dân chủ hóa mọi mặt đời sống xã hội, các phương thức giải quyết tranh chấp nói chung và xét xử vụ án hành chính nói riêng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ và phục hồi quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức; góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hành chính nhà nước; đảm bảo dân chủ

và công bằng xã hội Quá trình giải quyết VAHC trải qua các trình tự, thủ tục khác nhau từ thụ lý, chuẩn bị xét xử cho đến xét xử Sơ thẩm và phúc thẩm là hai cấp xét xử khác nhau, mỗi trình tự, thủ tục tuy có những nhiệm vụ, quyền hạn khác nhau nhưng cùng hướng đến mục đích làm rõ tính có căn cứ, tính hợp pháp của bản án Giai đoạn chuẩn bị xét xử là giai đoạn mở đầu sau khi đơn khởi kiện được thụ lý Như vậy, để phân biệt được 2 cấp xét xử, xét

xử sơ thẩm và xét xử phúc thẩm phải phân biệt ngay từ giai đoạn chuẩn bị xét xử Do đó, em xin chọn đề bài:

“Phân biệt chuẩn bị xét xử sơ thẩm với chuẩn bị xét

xử phúc thẩm theo quy định của luật tố tụng hành chính 2015 sửa đổi 2019 và đánh giá về tính hợp lí của các quy định này.” làm bài tập kết thúc học phần

Với vốn kiến thức còn hạn chế, bài tập không thể tránh khỏi những thiếu sót Mong nhận được ý kiến, nhận xét của thầy cô để bài làm của em được hoàn thiện hơn

Em xin trân thành cảm ơn!

NỘI DỤNG

I Lí luận chung về giai đoạn chuẩn bị xét xử sở thẩm và chuẩn bị xét xử phúc thẩm trong tố tụng hành chính

1 Giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hành chính 1.1 Khái niệm

Chuẩn bị xét xử là giai đoạn tiếp theo của quá trình tố tụng hành chính, kể từ ngày thụ lý vụ án hành chính cho đến khi khai mạc phiên tòa sơ thẩm

Theo nghĩa rộng, giai đoạn chuẩn bị xét xử vụ án hành chính là khoảng thời gian do pháp luật quy định mà trong thời

gian đó tòa án có thẩm quyền phải hoàn thành các công việc như điều tra, xác minh, thu thập chứng cứ, nghiên cứu hồ sơ vụ

án hành chính cũng như các công việc chuẩn bị mở phiên tòa

Theo nghĩa hẹp, giai đoạn chuẩn bị xét xử vụ án hành chính là giai đoạn tố tụng được bắt đầu từ sau khi có quyết định thụ lý vụ án hành chính và kết thúc khi thẩm phán được phân công giải quyết vụ án hành chính đã chuẩn bị xong các tài liệu cần thiết cho việc mở phiên tòa xét xử sơ thẩm hoặc ban hành các quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án hành chính, đình chỉ giải quyết vụ án hành chính

1.2 Mục đích của giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ

án hành chính

- Thu thập được đầy đủ các tài liệu, chứng cứ có ý nghĩa cho việc giải quyết vụ án nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân cũng như các cơ quan, tổ chức có quyền và lợi ích

bị xâm phạm

- Xác định tính hợp pháp của quyết định hành chính, hành vi hành chính bị kiện cũng như nội dung quyền và lợi ích của người khởi kiện yêu cầu bảo vệ, khắc phục

- Đảm bảo cho phiên tòa sơ thẩm được tiến hành một cách thuận lợi, đạt được kết quả tốt nhất theo đúng quy định của pháp luật

1.3 Ý nghĩa của giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hành chính

Giai đoạn chuẩn bị xét xử vụ án hành chính có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giải quyết vụ án hành chính Giai đoạn này là nền tảng, cơ sở quan trọng cho xét xử sơ thẩm Đây cũng là giai đoạn giúp thẩm phán nghiên cứu kĩ lưỡng bản chất của vụ án để có thể ra các quyết định quan trọng một cách chính xác nhất Qua việc nghiên cứu hồ sơ vụ án hành chính, tòa án kịp thời phát hiện những sai sót của cơ quan công quyền, từ đó kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền ban hành ra quyết định hành chính, hành vi hành chính Đồng thời, qua giai đoạn này, tòa án có điều kiện tham gia vào việc giáo dục ý thức pháp luật trong quần chúng nhân dân qua việc tiếp xúc với các đương sự

2 Giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm vụ án hành chính

2.1 Khái niệm

Chuẩn bị xét xử phúc thẩm vụ án hành chính là toàn bộ các công việc mà tòa án cấp phúc thẩm phải tiến hành kể từ khi nhận được kháng cáo, kháng nghị và toàn bộ hồ sơ vụ án do tòa án cấp sơ thẩm gửi lên đến khi thẩm phán được phân công chủ tọa phiên tòa, ra một trong các quyết định: Tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án; Đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án; Đưa

2.2 Mục đích và ý nghĩa

Giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm vụ án hành chính là giai đoạn để Toà án cấp trên tiến hành kiểm tra tính hợp pháp

và tính có căn cứ của bản án, quyết định do Toà án cấp sơ thẩm

xử mà bị kháng cáo, kháng nghị Kiểm tra tính hợp pháp là kiểm tra việc áp dụng pháp luật của toà sợ thẩm khi ra bản án, quyết định đó, bao gồm cả pháp luật nội dung và pháp luật tố tụng; kiểm tra tính có căn cứ của bản án, quyết định là kiểm tra những chứng cứ đã thu thập được có phù hợp với thực tế không, kết luận của bản án, quyết định có phù hợp với hồ sơ vụ

án hay không

II Phân biệt chuẩn bị xét xử sơ thẩm với chuẩn bị xét xử phúc thẩm theo quy định của Luật tố tụng hành chính

2015 sửa đổi 2019

1 Quy định của pháp luật về chuẩn bị xét xử sơ thẩm theo luật Tố tụng hành chính 2015 sửa đổi 2019.

Giai đoạn chuẩn bị xét xử vụ án hành chính là khoảng thời gian mà tòa án có thẩm quyền tiến hành điều tra, thu thập các tài liệu chứng cứ của vụ án, đánh giá, nghiên cứu các tài liệu chứng cứ nhằm giúp tòa án có những phán quyết đúng đắn khi xét xử sơ thẩm cũng như kịp thời ban hành các quyết định trong giai đoạn này theo quy định của pháp luật

1.1 Thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án

hành chính

Thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là 4 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án đối với trường hợp đó là quyết

1 Đại học Luật Hà Nội, giáo trình Luật tố tụng hành chính, NXB.Công an nhân dân, Hà Nội, năm 2019, tr.365

định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc Đối với vụ án phức tạp hoặc có trở ngại khách quan thì Chánh án tòa án có thể quyết định gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử một lần nhưng không quá 02 tháng Trường hợp vụ án hành chính có đối tượng xét xử là quyết định giải quyết khiếu nại quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh thì thời hạn là 02 tháng Đối với vụ án phức tạp hoặc có trở ngại khách quan thì Chánh

án tòa án có thể quyết định gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử một lần nhưng không quá 01 tháng Trong thời hạn chuẩn bị xét

xử, thẩm phán được phân công làm chủ tọa phiên tòa giải quyết vụ án hành chính phải ra một trong các quyết định sau đây: Đưa vụ án ra xét xử; Tạm đình chỉ giải quyết vụ án hành

Trường hợp có quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết vụ án thì thời hạn chuẩn bị xét xử được tính lại kể từ ngày quyết định tiếp tục giải quyết vụ án của Tòa án có

Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày có quyết định đưa

vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa; trường hợp có

lý do chính đáng thì thời hạn mở phiên tòa có thể kéo dài

Giai đoạn chuẩn bị xét xử vụ án hành chính là quy trình tố tụng kế tiếp ngay sau khi thụ lý vụ án với khoảng thời gian 4 tháng hoặc 6 tháng song thẩm phán lại phải hoàn thành khối lượng công việc đồ sộ, quyết định phần lớn đến chất lượng của phán quyết sau này Thẩm phán phải vận dụng pháp luật cũng như các biện pháp nghiệp

vụ một cách linh hoạt thì mới có thể khai thác triệt để các vấn đề chủ chốt của vụ án

Như vậy, giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là giai đoạn độc lập của quá trình giải quyết vụ

án hành chính, chỉ phát sinh khi toà án quyết định thụ lý

vụ tranh chấp hành chính bằng một vụ án hành chính Ở giai đoạn này đối tượng xem xét là tất cả các tài liệu, chứng cứ có liên quan đến vụ việc hành chính Đây là giai

4 Điều 149 luật tố tụng hành chính 2015 sửa đổi 2019

đoạn đóng vai trò nền tảng và có ý nghĩa quan trọng trong toàn bộ quá trình giải quyết vụ án hành chính

1.2 Những công việc chính tòa án cần tiến hành trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm

Theo quy định của pháp luật, trật tự tiến hành các công việc trong giai đoạn chuẩn bị xét xử bao gồm: Chánh án toà án nhân dân có thẩm quyền phân công thẩm phán phụ trách giải quyết vụ án hành chính; Thông báo cho người bị kiện và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, viện kiểm sát cùng cấp về việc thụ lý vụ án hành chính; Điều tra, xác minh, thu thập chứng cứ; Nghiên cứu hồ sơ vụ án hành chính

Thẩm phán được giao giải quyết vụ án hành chính hoàn toàn chủ động trong quá trình thực hiện các công việc trên, nghĩa là họ có thể thực hiện các công việc trên song song nhau; vừa thu thập tài liệu chứng cứ vừa nghiên cứu đánh giá chứng cứ Sau khi điều tra, xác minh, thu thập chứng cứ, nếu có cơ sở thẩm phán có thể ban hành các quyết định như tạm đình chỉ giải quyết vụ án hành chính hoặc đình chỉ giải quyết vụ án hành chính Trong trường hợp không có đủ căn cứ theo quy định của pháp luật để ban hành hai quyết định trên, thì thầm phán tiến hành nghiên cứu toàn bộ hồ sơ vụ án để có thể đưa vụ án hành chính ra xét xử

2 Quy định của pháp luật về chuẩn bị xét xử phúc thẩm theo luật Tố tụng hành chính 2015 sửa đổi 2019.

2.1 Thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm

Theo quy định tại Điều 221 Luật tố tụng hành chính năm

2015, trừ vụ án xét xử phúc thẩm theo thủ tục rút gọn hoặc vụ án có yếu tố nước ngoài, thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm là 60 ngày, kể từ ngày thụ lý vụ án phúc thẩm Thẩm phán được phân công làm Chủ tọa phiên tòa phải

ra một trong các quyết định: Tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án; Đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án; Đưa vụ án

Đối với vụ án có tính chất phức tạp hoặc do trở ngại khách quan thì Chánh án toà án cấp phúc thẩm có thể quyết định kéo dài thời hạn chuẩn bị xét xử nhưng không quá 30 ngày Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa phúc thẩm; trường hợp có lý do chính đáng thì thời hạn này là

60 ngày

2.2.Các hoạt động trong chuẩn bị xét xử phúc thẩm vụ

án hành chính

Sau khi nhận toàn bộ hồ sơ do tòa án cấp sơ thẩm gửi lên, tòa án cấp phúc thẩm cần nghiên cứu kĩ hồ sơ vụ án, phải xem xét kiểm tra cụ thể đối với kháng cáo, kháng nghị và nội dung vụ án

a, Đối với kháng cáo, kháng nghị

Kiểm tra về thủ tục tố tụng:

- Kiểm tra xem thời hạn kháng cáo, kháng nghị có được đảm bảo hay không Trong trường hợp kháng cáo quá hạn thì kiểm tra xem đã có kết luận về lí do kháng cáo quá hạn

và quyết định chấp nhận kháng cáo quá hạn hay chưa

- Kiểm tra tư cách chủ thể kháng cáo, kháng nghị, tức là xem những người kháng cáo, kháng nghị có quyền kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật hay không

- Kiểm tra về hình thức kháng cáo, kháng nghị

Kiểm tra về nội dung kháng cáo, kháng nghị:

Xác định chủ thể kháng cáo, kháng nghị muốn yêu cầu toàn án cấp phúc thẩm xem xét lại phần nào của bản

án hoặc quyết định sơ thẩm Điều đó có nghĩa là xác định phạm vi kháng cáo, kháng nghị và cũng chính là xác định phạm vi xét xử phúc thẩm

Điều 220 Luật tố tụng hành chính 2015 quy định về

phạm vi xét xử phúc thẩm: “Toà án cấp phúc thẩm chỉ

xem xét lại phần bản án, quyết định của Toà án cấp sơ thẩm có kháng cáo, kháng nghị hoặc có liên quan đến nội dung kháng cáo, kháng nghị” 6 Như vậy, phạm vi xét xử phúc thẩm chính là những phần của bản án hay quyết định mà chủ thể kháng cáo, kháng nghị yêu cầu xem xét

lại Khi xác định phạm vi xét xử phúc thẩm là toàn bộ bản

án hay quyết định sơ thẩm thì toà án cấp phúc thẩm phải xét xử lại toàn bộ vụ án Nếu phạm vi phúc thẩm là từng phần của bản án hay quyết định sơ thẩm thì toà án cấp phúc thẩm chỉ xem xét những phần bị kháng cáo, kháng nghị mà không phải xem xét những phần khác

b,Kiểm tra đối với hồ sơ vụ án

Về thủ tục tố tụng:

Kiểm tra các căn cứ thụ lý vụ án như thời hạn khởi kiện, chủ thể có quyền khởi kiện ;

Kiểm tra về thẩm quyền, bao gồm cả thẩm quyền về

Kiểm tra việc xác định tư cách những người tham gia

tố tụng của toà án cấp sơ thẩm Đặc biệt cần lưu ý xem có

bị bỏ sót người tham gia tố tụng hay không

Về nội dung:

Kiểm tra tính chính xác, khách quan của bản án hay quyết định sơ thẩm xem có phù hợp với các văn bản pháp luật hiện hành và các tài liệu, chứng cứ đã thu thập không, các văn bản pháp luật được toà án sơ thẩm lấy làm căn cứ pháp lí để giải quyết vụ án có phù hợp không;

Kiểm tra tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án xem

có cần bổ sung gì không

Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm, toà án phúc thẩm có thể ra những quyết định pháp luật nhất định nếu xét thấy có đủ căn cứ pháp luật

Khi đã kiểm tra kĩ lưỡng kháng cáo, kháng nghị và hồ

sơ vụ án đồng thời đã có đủ các điều kiện để đưa vụ án hành chính ra xét xử phúc thẩm, thẩm phán được phân công làm chủ toạ phiên toà phải ra quyết định đưa vụ án

ra xét xử phúc thẩm và tiến hành những công việc cần thiết cho việc mở phiên toà như: Xác định thành phần và

tư cách của người tham gia tố tụng, những người cần triệu tập đến phiên toà; Gửi hồ sơ cho viện kiểm sát nghiên cứu;

7

khoản 3 Điều 205 Luật tố tụng hành chính

8 Theo quy định tại khoản 3 Điều 191

cho đương sự liên quan đến kháng cáo, kháng nghị, thông báo cho viện kiểm sát; Chuẩn bị phòng xử

3 Những điểm khác biệt giữa chuẩn bị xét xử sơ thẩm và chuẩn bị xét xử phúc thẩm vụ theo quy định của luật Tố tụng hành chính.

Thứ nhất, giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án

hành chính là giai đoạn tiếp theo sau khi toa án thụ lí sơ thẩm vụ án hành chính đến trước khi tiến hành phiên tòa

sơ thẩm VAHC, là giai đoạn quan trọng nhằm chuẩn bị các tiền đề cần thiết cho việc giải quyết sơ thẩm VAHC Còn giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm là giai đoạn tòa án cấp phúc thẩm phải nghiên cứu, xem xét, kiểm tra thật cụ thể kể từ khi nhận được kháng cáo, kháng nghị và toàn bộ

hồ sơ vụ án do tòa cấp sơ thẩm gửi lên Tòa án sẽ xem xét lại toàn bộ vụ án mà bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật bị kháng cáo hoặc kháng nghị

Thứ hai, về bản chất giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ

án hành chính là giai đoạn tố tụng được bắt đầu từ sau khi có quyết định thụ lý vụ án hành chính và kết thúc khi thẩm phán được phân công giải quyết vụ án hành chính đã chuẩn bị xong các tài liệu cần thiết cho việc mở phiên toà xét xử sơ thẩm hoặc ban hành các quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án hành chính, đình chỉ giải quyết vụ án hành chính Còn giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm ở đây được hiểu là toàn bộ các công việc mà toà án cấp phúc thẩm phải tiến hành kể từ khi nhận được kháng cáo, kháng nghị và toàn bộ hồ sơ vụ án do toà án cấp sơ thẩm gửi lên đến khi thẩm phán được phân công chủ toạ phiên toà, ra một trong các quyết định

Thứ ba, Về thời hạn chuẩn bị xét xử, Thời hạn chuẩn bị xét

xử sơ thẩm vụ án hành chính được quy định kéo dài hơn so với thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm vụ án hành chính Thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là 4 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án đối với trường hợp đó là quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc Đối với

vụ án phức tạp hoặc có trở ngại khách quan thì Chánh án tòa

án có thể quyết định gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử một lần