Phân tích ưu điểm, hạn chế của biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế thông qua trọng tài quốc tế so với các biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế khác. Đánh giá khả năng áp dụng biện pháp này để giải quyết tranh chấp quốc tế mà Việt Nam là một bên

Phân tích ưu điểm, hạn chế của biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế thông qua trọng tài quốc tế so với các biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế khác. Đánh giá khả năng áp dụng biện pháp này để giải quyết tranh chấp quốc tế mà Việt Nam là một bên

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

TIỂU LUẬN

MÔN: CÔNG PHÁP QUỐC TẾ

ĐỀ BÀI 06:

Phân tích ưu điểm, hạn chế của biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế thông qua trọng tài quốc tế so với các biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế khác Đánh giá khả năng áp dụng biện pháp này để giải quyết tranh

chấp quốc tế mà Việt Nam là một bên

HỌ VÀ TÊN

MSSV

LỚP

NHÓM

Mục lục

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 1

I Những lí luận chung về tranh chấp quốc tế và biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế thông qua trọng tài quốc tế 1

1 Khái quát chung về tranh chấp quốc tế và giải quyết tranh chấp quốc tế 1

1.1 Khái niệm về tranh chấp quốc tế 1

1.2 Đặc điểm của tranh chấp quốc tế 2

1.3 Nguyên tắc của giải quyết tranh chấp quốc tế 2

1.4 Thẩm quyền giải quyết tranh chấp quốc tế 2

1.5 Ý nghĩa của việc giải quyết tranh chấp quốc tế 2

2 Khái quát chung về các biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế 3

2.1 Khái niệm các biện pháp hòa bình giải quyết tranh chấp 3

2.2 Các phương thức giải quyết tranh chấp quốc tế cơ bản: 3

3 Khái quát về biện pháp giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài quốc tế 3

3.1 Khái niệm phương thức trọng tài 3

3.2 Phân loại trọng tài quốc tế 4

3.3 Luật áp dụng để giải quyết các tranh chấp tại tòa trọng tài 4

II Các ưu điểm, nhược điểm của biện pháp giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài quốc tế so với các biện pháp giải quyết tranh chấp khác 4

1 Ưu điểm của biện pháp giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài quốc tế so với các biện pháp giải quyết tranh chấp khác 4

2 Nhược điểm của biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế thông qua trọng tài quốc tế so với các biện pháp giải quyết tranh chấp khác 6

III Đánh giá khả năng áp dụng biện pháp này để giải quyết tranh chấp quốc tế mà Việt Nam là một bên 7

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

MỞ ĐẦU

Ngày nay, cùng với xu thế toàn cầu hóa, hợp tác giữa các quốc gia ngày càng mở rộng và phát triển trên tất cả các lĩnh vực từ chính trị, kinh tế, văn hóa

-xã hội, an ninh, quốc phòng, Do đó, nguy cơ nảy sinh mâu thuẫn, bất đồng giữa các quốc gia là điều không thể tránh khỏi, những tranh chấp quốc tế giữa các quốc gia và các chủ thể khác của Luật Quốc tế ngày càng gia tăng đáng kể Để bảo đảm được lợi ích của các bên tranh chấp nói riêng mà không làm ảnh hưởng đến hòa bình, an ninh quốc tế nói chung, đòi hỏi các quốc gia phải tuyệt đối tuân theo các nguyên tắc cơ bản của Luật quốc tế Tranh chấp quốc tế được giải quyết bằng nhiều biện pháp khác nhau và một trong số đó là phương thức giải quyết tranh chấp quốc tế thông qua các cơ quan tài phán, đặc biệt là giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài quốc tế Đây là thiết chế được sử dụng khá phổ biến giữa các quốc gia phát sinh tranh chấp khi các bên không có thỏa thuận lựa chọn thiết chế tài phán khác để giải quyết tranh chấp Để tìm hiểu hơn biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế thông qua trọng tài quốc tế, em xin phép giải quyết rõ hơn đề tài số

06 làm bài tập hết thúc học phần: “Phân tích ưu điểm, hạn chế của biện pháp giải

quyết tranh chấp quốc tế thông qua trọng tài quốc tế so với các biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế khác Đánh giá khả năng áp dụng biện pháp này để giải quyết tranh chấp quốc tế mà Việt Nam là một bên”

Với vốn kiến thức còn nhiều hạn chế, bài làm không tránh khỏi những thiếu sót Mong nhận được ý kiến nhận xét của thầy cô để bài làm của em được hoàn thiện hơn Em xin trân thành cảm ơn!

NỘI DUNG

I Những lí luận chung về tranh chấp quốc tế và biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế thông qua trọng tài quốc tế

1 Khái quát chung về tranh chấp quốc tế và giải quyết tranh chấp quốc tế 1.1 Khái niệm về tranh chấp quốc tế

Hiện nay vẫn chưa có định nghĩa thống nhất về tranh chấp quốc tế trong các văn bản pháp lý

Căn cứ vào thực tế, có thể hiểu, tranh chấp quốc tế là hoàn cảnh thực tế trong đó, các chủ thể tham gia có quan điểm trái ngược nhau hoặc mâu thuẫn nhau

và có những yêu cầu, đòi hỏi cụ thể trái ngược nhau Đó là sự không thỏa thuận

được với nhau về quyền hoặc sự kiện, đưa đến sự mâu thuẫn, đối lập nhau về quan điểm pháp lý hoặc quyền giữa các bên chủ thể luật quốc tế với nhau1

Hay nói cách khác, tranh chấp quốc tế là những vấn đề phát sinh giữa các chủ thể của Luật quốc tế thể hiện những bất đồng, mâu thuẫn, xung đột về quyền

và nghĩa vụ pháp lý quốc tế, về quan điểm pháp lý trong việc giải thích và áp dụng Luật quốc tế

1.2 Đặc điểm của tranh chấp quốc tế

Thứ nhất, chủ thể của tranh chấp quốc tế là các chủ thể của Luật quốc tế Bao gồm quốc gia, tổ chức quốc tế liên quốc gia, dân tộc đang dấu tranh giành quyền tự quyết và một số chủ thể đặc biệt của Luật quốc tế

Thứ hai, đối tượng của tranh chấp quốc tế: Tranh chấp quốc tế có thể phát sinh trong mọi lĩnh vực của đời sống quốc tế, liên quan đến nhiều đối tượng như chủ quyền quốc gia đối với dân cư, lãnh thổ; tranh chấp liên quan đến sự bất đồng trong việc giải thích, áp dụng các điều ước quốc tế, tập quán quốc tế, tranh chấp về

tư cách thành viên của tổ chức quốc tế, tranh chấp trong lĩnh vực kinh tế thương mại… Trong thực tiễn, đối tượng của tranh chấp quốc tế cũng có thể là các sự kiện pháp lý quốc tế diễn ra trong quan hệ quốc tế nhưng chúng lại tạo ra những bất đồng về quan điểm chính trị giữa các quốc gia

Thứ ba, khách thể của các tranh chấp quốc tế là các quyền và lợi ích mà các bên tranh chấp hướng đến

Thứ tư, tranh chấp quốc tế được giải quyết thông qua con đường quốc tế Khi tranh chấp quốc tế phát sinh, luật áp dụng để giải quyết là các nguyên tắc, quy phạm pháp luật quốc tế

1.3 Nguyên tắc của giải quyết tranh chấp quốc tế

Việc giải quyết tranh chấp quốc tế phải tuân theo các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế, trong đó có nguyên tắc hòa bình giải quyết các tranh chấp quốc tế Nguyên tắc này một mặt xác lập nghĩa vụ của các bên trong tranh chấp phải giải quyết bằng bất cứ biện pháp hòa bình nào, mặt khác cũng thừa nhận quyền của các bên trong tranh chấp được quyền thỏa thuận lựa chọn những biện pháp hòa bình thích hợp

1.4 Thẩm quyền giải quyết tranh chấp quốc tế

Xuất phát từ các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế mà nền tảng là nguyên tắc bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia và nguyên tắc hòa bình giải quyết tranh

1 Trường đại học Luật Hà Nội, giáo trình Luật quốc tế, NXB Công an nhân dân, 2019, tr.394

2

chấp khi có phát sinh Việc lựa chọn cơ chế, biện pháp hay phương thức và cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết tranh chấp do các chủ thể là các bên của tranh chấp lựa chọn và quyết định trên cơ sở bình đẳng, thỏa thuận của các bên tranh chấp

1.5 Ý nghĩa của việc giải quyết tranh chấp quốc tế

Một là, thông qua việc giải quyết tranh chấp, quyền lợi hợp pháp là đối tượng của vụ việc tranh chấp sẽ được khẳng định và đảm bảo, nhất là những tranh chấp mà một bên ở vị trí yếu thế hơn

Hai là, giải quyết tranh chấp góp phần thúc đẩy việc thực thi luật quốc tế: Tranh chấp quốc tế được giải quyết nhanh chóng, hiệu quả sẽ chấm dứt tình trạng

vi phạm và khôi phục lại trật tự quan hệ quốc tế

Ba là, giải quyết tranh chấp góp phần duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc tế

Ngoài ra, việc giải quyết tranh chấp quốc tế còn góp phần nâng cao chất lượng các quy phạm hiện hành của luật quốc tế và hình thành nên các quy phạm mới của Luật quốc tế

2 Khái quát chung về các biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế

2.1 Khái niệm các biện pháp hòa bình giải quyết tranh chấp

- Cơ sở pháp lý: Điều 33 Hiến chương Liên hợp quốc

- Các biện pháp hòa bình giải quyết tranh chấp quốc tế là những cơ chế, biện pháp hoặc phương thức mà các chủ thể của Luật quốc tế có nghĩa vụ phải dùng để giải quyết các tranh chấp bất đồng trên cơ sở các nguyên tắc hòa bình giải quyết tranh chấp quốc tế để duy trì hòa bình an ninh quốc tế, phát triển quan hệ hợp tác giữa các quốc gia

2.2 Các phương thức giải quyết tranh chấp quốc tế cơ bản:

- Giải quyết trực tiếp tranh chấp;

- Giải quyết tranh chấp thông qua bên thứ ba;

- Giải quyết tranh chấp trong khuôn khổ các tổ chức tổ chức quốc tế và các hiệp định khu vực

- Giải quyết tranh chấp thông qua các cơ quan tài phán

3 Khái quát về biện pháp giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài quốc tế 3.1 Khái niệm phương thức trọng tài

Một trong số các phương thức giải quyết tranh chấp quốc tế hiện nay là sử dụng hình thức tài phán quốc tế Về bản chất, tài phán quốc tế là cách thức hòa

bình giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng phương pháp, thủ tục tư pháo do các quốc gia tự lựa chọn Như vậy, trong quan hệ quốc tế, thẩm quyền của các cơ quan tài phán quốc tế thường phụ thuộc vào ý chí của các bên tranh chấp trong việc chấp nhân trao những thiết chế đó giải quyết vụ việc xảy ra Cơ quan tài phán quốc tế là những cơ quan hình thành trên cơ sở thỏa thuận hoặc thừa nhận của các chủ thể luật quốc tế nhằm thực hiện chức năng giải quyết bằng trình tự, thủ tục tư pháp trong các tranh chấp nảy sinh trong quá trình các chủ thể thực thi, tuân thủ luật quốc tế2

Trọng tài là phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tòa án Các bên tham gia tranh chấp thống nhất tranh chấp phát sinh nếu có sẽ do một hoặc một số người (trọng tài viên, ủy ban trọng tài) giải quyết và quyết định của một hoặc một số người đó có tính chất bắt buộc thực hiện Có thể hiểu trọng tài một cách đơn giản

là một biện pháp giải quyết tranh chấp mang tính pháp lý, giống như việc kiện tụng

ở tòa án và hoàn toàn khác biệt với nhóm biện pháp không mang tính bắt buộc về mặt pháp lý như đàm phán, trung gian, thẩm tra và hòa giải

Trong quan hệ quốc tế, tòa trọng tài giải quyết tranh chấp phát sinh từ các quan hệ mang tính liên quốc gia là một trong số các thiết chế tài phán, thuộc sự lựa chọn của các quốc gia Tòa trọng tài là cơ quan tài phán được các quốc gia và các chủ thể khác của luật quốc tế thỏa thuận thành lập, trên cơ sở điều ước quốc tế (hoặc điều khoản) về trọng tài nhằm giải quyết tranh chấp phát sinh giữa các bên

3.2 Phân loại trọng tài quốc tế

Nghiên cứu mô hình tổ chức hoạt động, thẩm quyền của các Trọng tài quốc tế, có thể phân loại Trọng tài quốc tế thành các loại sau:

Thứ nhất, căn cứ vào thành phần của tòa trọng tài, Trọng tài quốc tế được chia thành Trọng tài cá nhân (chỉ có duy nhất một trọng tài viên) và Trọng tài tập thể (hay còn gọi là Hội đồng trọng tài có từ 3 thành viên trở lên)

Thứ hai, căn cứ vào thẩm quyền giải quyết tranh chấp, Trọng tài quốc tế được phân thành Trọng tài có thẩm quyền chung như Trọng tài thường trực quốc tế

La Haye và trọng tài có thẩm quyền chuyên môn như Trọng tài quốc tế về Luật biển, Trọng tài của tổ chức thương mại thế giới WTO,…

Thứ ba, căn cứ vào tính chất hoạt động, Trọng tài quốc tế được phân thành Trọng tài vụ việc (Ad hoc) và Trọng tài thường trực (Trọng tài quy chế)

3.3 Luật áp dụng để giải quyết các tranh chấp tại tòa trọng tài

2 Trường đại học Luật Hà Nội, giáo trình Luật quốc tế, NXB Công an nhân dân, Hà Nội, 2019, tr.411

4

Tòa trọng tài áp dụng các nguyên tắc và quy phạm của luật quốc tế, cụ thể là các điều ước quốc tế mà các bên ký kết hoặc tham gia và tập quán quốc tế Ngoài

ra, tòa trọng tài còn áp dụng các loại nguồn khác như pháp luật quốc gia, các nguyên tắc pháp luật chung hoặc một quy định đặc biệt nào đó mà các bên ký kết

có quy định về khả năng viện dẫn các loại nguồn này

II Các ưu điểm, nhược điểm của biện pháp giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài quốc tế so với các biện pháp giải quyết tranh chấp khác.

1 Ưu điểm của biện pháp giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài quốc tế so với các biện pháp giải quyết tranh chấp khác

Thứ nhất, giải quyết tranh chấp quốc tế bằng trọng tài quốc tế là biện pháp giải quyết tranh chấp linh hoạt và mềm dẻo hơn Bởi lẽ, biện pháp này cho phép các bên tranh chấp thỏa thuận trao cho nhau một hoặc một số cá nhân thẩm quyền giải quyết tranh chấp phát sinh giữa họ Cơ sở xác định thẩm quyền của tòa trọng tài là sự nhất trí của các bên tranh cấp Do đó, thẩm quyền của trọng tài không đương nhiên như những phương thức khác mà chỉ phát sinh khi các bên thỏa thuận với nhau lựa chọn trọng tài viên, thỏa thuận xây dựng quy chế trọng tài và các vấn

đề liên quan khác trong quá trình chấp nhận giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài quốc tế Trình tự thủ tục tố tụng đều do các bên tranh chấp thỏa thuận Nếu các bên không thỏa thuận thì tuân theo các điều ước quy định về trình tự, thủ tục về trọng tài Ngoài ra, thiết chế trọng tài quốc tế không chỉ áp dụng Luật quốc tế để giải quyết tranh chấp mà còn có thể áp dụng luật quốc gia nếu có sự thỏa thuận của các bên Càng chứng minh hơn nữa, sự linh hoạt trong quy định áp dụng luật để giải quyết các tranh chấp Điều này khác các phương thức giải quyết tranh chấp quốc tế khác, đặc biệt là phương thức giải quyết thông qua tòa án quốc tế Biện pháp giải quyết tranh chấp thông qua Tòa án quốc tế mang tính pháp lý cao, áp dụng theo trình tự, thủ tục tố tụng tư pháp chặt chẽ, chính xác và có hiệu quả cao Quy trình

tố tụng của tòa án quốc tế quá cứng nhắc, không đảm bảo được tính chủ động của các quốc gia tại tòa Do đó, ta thấy được tính linh hoạt của biện pháp giải quyết thông qua trọng tài quốc tế cao hơn tạo tính chủ động hơn đối với các bên tranh chấp với nhau

Thứ hai, giá trị pháp lý của phán quyết trọng tài là một ưu điểm nổi bật so với các hình thức giải quyết tranh chấp bằng ngoại giao như biện pháp đàm phán, biện pháp thông qua trung gian…, Phương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài quốc tế dựa trên những thủ tục tư pháp và quy định của Luật quốc tế, cụ thể là

các điều ước quốc tế mà các bên kí kết hoặc tham gia nên giá trị của phán quyết của trọng tài có giá trị chung thẩm và ràng buộc đối với các bên Các bên có nghĩa

vụ thi hành và không có quyền khiếu nại Trọng tài chỉ xem xét lại phán quyết khi

có những tình tiết mới hoặc phát hiện ra có dấu hiệu mua chuộc trọng tài, tòa trọng tài vượt quá thẩm quyền mà các bên trao cho, tòa có hành vi vi phạm nghiêm trọng các qui định về thủ tục tố tụng, hoặc điều ước quốc tế về trọng tài mà các bên đã kí kết đã bị vô hiệu làm ảnh hưởng cơ bản đến nội dung phán quyết mà trước đó trọng tài chưa biết Sau khi tòa trọng tài ra phán quyết, nếu như các bên có quan điểm khác nhau về hiệu lực cũng như về việc giải thích và thi hành phán quyết trọng tài thì chính tòa trọng tài đó sẽ xem xét và giải quyết Đối với các phương thức giải quyết tranh chấp quốc tế khác, ngoại trừ phương thức giải quyết thông qua tòa án quốc tế phán quyết của các tòa án quốc tế cũng có giá trị chung thẩm, bắt buộc với các bên thì tính hiệu quả của các phương thức khác hoàn toàn phụ thuộc vào thiện chí của các bên, họ tự do tuân theo hoặc không tuân theo khuyến nghị hoặc quyết định của hòa giải viên hoặc nhà trung gian Những khuyến nghị hoặc đề nghị hoặc báo cáo của Uỷ ban điều tra hay các tổ chức quốc tế khác đều chỉ xác nhận một cách khách quan tình hình, không tương đương với phán quyết của trọng tài và không có giá trị bắt buộc đối với các bên tranh chấp

Thứ ba, nếu như cơ quan tài phán có thể xét xử đối với cả các chủ thể không phải là thành viên của một điều ước quốc tế có liên quan tới cơ quan tài phán đó trong phương thức thông qua cơ quan tài phán, cụ thể là thông qua trọng tài quốc

tế thì trái lại ở phương thức giải quyết tranh chấp trong khuôn khổ các tổ chức quốc tế thì lại thu hẹp đối tượng, hạn chế chỉ trong phạm vi các quốc gia thành viên của tổ chức đó

Thứ tư, giải quyết tranh chấp bằng trọng tài quốc tế sẽ tiết kiệm thời gian và chi phí cho các bên tranh chấp Để tiết kiệm thời gian và chi phí, các bên tranh chấp sẽ thỏa thuận đưa ra các quy định tố tụng đơn giản, linh hoạt cho phép rút ngắn quá trình đưa ra phán quyết Thời gian giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài quốc tế nhanh hơn so với Tòa án quốc tế nên sẽ tránh được những tác động chủ quan và khách quan từ bên ngoài Điều này một lần nữa khẳng định được tính linh hoạt, mềm dẻo của Trọng tài quốc tế so với các biện pháp khác Mặt khác, đối với các phương thức giải quyết tranh chấp khác như biện pháp trung gian và hòa giải, phải tốn rất nhiều chi phí cho hòa giải viên hay bên trung gian Do có sự can thiệp sâu của bên thứ ba nên các bên tranh chấp không thể tự chủ về thời gian, việc giải

6

quyết có thể kéo dài hơn nữa khi áp dụng phương thức đó nhưng chưa chắc tranh chấp được giải quyết triệt để, quy trình giải quyết phức tạp và còn phải chịu chi phí cao để trả cho bên thứ ba để có thể giải quyết tranh chấp

Hơn nữa, các phiên họp giải quyết tranh chấp của trọng tài có tính bí mật, không được tổ chức công khai và chỉ có các bên nhận được quyết định Đây là một

ưu điểm lớn của trọng tài khi vụ tranh chấp liên quan đến bí mật quốc gia, điểu này

sẽ đảm bảo được danh dự, uy tín của các quốc gia Đồng thời nếu giải quyết kín, danh dự và uy tín của quốc gia cũng sẽ không bị ảnh hưởng khi thiết lập những mối quan hệ quốc tế trong tương lai Ngược lại, với các biện pháp giải quyết tranh chấp bằng biện pháp ngoại giao như biện pháp thông qua trung gian, bên trung gian là bên thứ ba có nhiệm vụ khuyến khích, động viên các bên giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình nhưng trên thực tế, có trường hợp khi bên thứ ba là một cường quốc thì những ý kiến của bên trung gian này thường gây ảnh hưởng và

áp lực tiêu cực đến các bên tranh chấp, đồng thời uy tín trên trường quốc tế bị sụt giảm nếu như tranh chấp đó bị bên thứ ba tiết lộ bí mật Cũng như các biện pháp thông qua hòa giải viên, thông qua tổ chức quốc tế liên chính phủ, biện pháp thành lập các ủy ban điều tra quốc tế, đều có sự có mặt của bên thứ ba nên các bên của tranh chấp không thể được đảm bảo lợi ích một cách tuyệt đối và không đảm bảo được bí mật, dễ mất uy tín trên trường quốc tế

2 Nhược điểm của biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế thông qua trọng tài quốc tế so với các biện pháp giải quyết tranh chấp khác

Bên cạnh những ưu điểm nổi bật nói trên, biện pháp giải quyết tranh chấp quốc tế bằng Trọng tài quốc tế cũng có những điểm hạn chế nhất định như sau:

Mặc dù, cơ chế tự thỏa thuận giữa các bên về việc lựa chọn tòa trọng tài phát huy được tính chất công bằng trong quan hệ quốc tế tuy nhiên đây cũng chính là một hạn chế khi trên thực tế vì một bên không chấp nhận đưa vụ việc ra tòa trọng tài giải quyết mà các tranh chấp vẫn diễn ra một cách dai dẳng gây phiền phức cho bên còn lại và là nguy cơ tiềm ẩn sự xung đột giữa các chủ thể tranh chấp quốc tế

Thứ hai, trong thành phần hội đồng trọng tài, mỗi bên tranh chấp có quyền chỉ định một số lượng trọng tài viên bằng nhau là công dân của nước mình hoặc nước thứ ba Do đó, dễ xuất hiện tình trạng các bên tranh chấp mua chuộc trọng tài viên hay một số thành viên trong hội đồng trọng tài để thay đổi phán quyết cuối cùng, dẫn đến sự thiếu khách quan, trung thực khi giải quyết các vụ tranh chấp Đồng thời, làm giảm uy tín của biện pháp giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài

quốc tế Không loại trừ khả năng, những thông tin bí mật sẽ bị tiết lộ, gây ảnh hưởng đến đảm bảo quyền và lợi ích của các bên

Thứ ba, việc thực thi, tuân thủ phán quyết của trọng tài quốc tế hoàn toàn tùy thuộc vào sự tận tâm, thiện chí của các bên tranh chấp Tuy phán quyết của trọng tài quốc tế có giá trị ràng buộc đối với các bên nhưng trọng tài quốc tế không

có cơ chế đảm bảo thực thi các phán quyết Do đó, cơ chế thực thi, tuân thủ phán quyết của trọng tài quốc tế không mạnh mẽ như cơ chế thực thi phán quyết của tòa

án quốc tế

Nếu so với biện pháp giải quyết tranh chấp trực tiếp như đàm phán, trung gian thì ngoài những ưu điểm nêu trên, khi áp dụng vào thực tế, biện pháp giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài quốc tế vẫn bộc lộ được mặt phức tạp Dù các bên được linh hoạt thỏa thuận về trình tự, thủ tục tố tụng nhưng nếu không thỏa thuận được thì các bên tranh chấp vẫn phải tuân theo các điều ước quy định về trình tự, thủ tục về trọng tài Việc tuân theo quy định về trình tự thì quá trình giải quyết tranh chấp sẽ bị kéo dài, tất nhiên sẽ dẫn đến vấn đề chi phí sẽ tốn kém hơn

III Đánh giá khả năng áp dụng biện pháp này để giải quyết tranh chấp quốc

tế mà Việt Nam là một bên

Việc đưa tranh chấp ra một cơ quan tài phán để giải quyết trong thực tiễn quan hệ giữa các quốc gia đã trở thành một xu hướng để thể hiện thiện chí của các bên trong việc giải quyết tranh chấp trong khuôn khổ tuân thủ pháp luật quốc tế, giữ gìn hòa bình, an ninh khu vực, không sử dụng vũ lực để giải quyết các tranh chấp Đặc biệt, đối với Việt Nam, vấn đề chủ quyền biển Đông là vấn đề được các nước quan tâm, trở thành một tranh chấp phát sinh giữa Việt Nam và các quốc gia

có chung đường biên giới biển Đông với Việt Nam, tiêu biểu là Trung Quốc Trung quốc đưa ra yêu sách chủ quyền đối với cả hai quần đảo bằng việc vẽ đường đứt khúc 9 đoạn trên biển Đông, mà ta thường gọi là “đường lưỡi bò” trên bản đồ Mặc dù, bị hầu hết các nước có yêu sách và lợi ích liên quan trong khu vực phản đối nhưng qua việc theo dõi các động thái trên biển và trên các phương tiền truyền thông của Trung Quốc, có thể thấy Trung Quốc ngày càng thể hiện rõ và thực hiện yêu sách này Bên cạnh đó, Việt Nam đã nhiều lần tuyên bố công khai quan điểm giải quyết tranh chấp trên biển Đông Lập trường nhất quán của Đảng và Nhà nước

ta là Việt Nam có chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa; có quyền chủ quyền và quyền tài phán trong vùng đặc quyền kinh tế rộng 200 hái lý

và thềm lục địa theo quy định của Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm

8