Tên chuyên đề: THỦ LĨNH CHÍNH TRỊ Đối tượng: Sinh viên chuyên ngành Chính trị học đại cương Số lượng sinh viên: 40 Thời gian: 45 Phút I. MỤC TIÊU, YÊU CẦU CỦA BÀI HỌC 1. Kiến thức Cung cấp những kiến thức cơ bản, khoa học, hiện đại và thực tiễn về vấn đề con người chính trị thông qua một đối tượng cụ thể là Thủ lĩnh chính trị 2. Kỹ năng 3. Thái độ Sinh viên cần chú ý nghe giảng, ghi chép bài, tích cực và nghiêm túc trong học tập. Chấp hành những yêu cầu của giảng viên trong quá trình học II. PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN GIẢNG DẠY 1. Phương pháp giảng dạy + Thuyết trình + Hỏi đáp 2. Phương tiện giảng dạy + Máy tính + Máy chiếu III. NỘI DUNG KẾT CẤU BÀI GIẢNG Nội dung bài giảng gồm 2 phần 1 quan niệm về thủ lĩnh chính trị 2. Vai trò và đặc trưng của thủ lĩnh chính trị Từ đó, học viên có nhận thức đúng đắn về con người chính trị đối với mỗi thành viên xã hội. Góp phần bồi dưỡng tình cảm, nâng cao ý thức trách nhiệm đối với người cán bộ lãnh đạo và quản lý trong sự nghiệp đổi mới hiện nay ở Việt Nam. Góp phần rèn luyện kỹ năng đối với người lãnh đạo, quản lý với tư cách là những thủ lĩnh chính trị, đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới ở Việt Nam hiện nay.
Trang 1Tên chuyên đề: THỦ LĨNH CHÍNH TRỊ
Đối tượng: Sinh viên chuyên ngành Chính trị học đại cương
Số lượng sinh viên: 40
Thời gian: 45 Phút
I MỤC TIÊU, YÊU CẦU CỦA BÀI HỌC
1 Kiến thức
Cung cấp những kiến thức cơ bản, khoa học, hiện đại và thực tiễn về vấn đề con người chính trị thông qua một đối tượng cụ thể là Thủ lĩnh chính trị
2 Kỹ năng
3 Thái độ
- Sinh viên cần chú ý nghe giảng, ghi chép bài, tích cực và nghiêm túc trong học tập
- Chấp hành những yêu cầu của giảng viên trong quá trình học
II PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN GIẢNG DẠY
1 Phương pháp giảng dạy
+ Thuyết trình
+ Hỏi đáp
2 Phương tiện giảng dạy
+ Máy tính
+ Máy chiếu
III NỘI DUNG KẾT CẤU BÀI GIẢNG
Nội dung bài giảng gồm 2 phần
1 quan niệm về thủ lĩnh chính trị
2 Vai trò và đặc trưng của thủ lĩnh chính trị
Từ đó, học viên có nhận thức đúng đắn về con người chính trị đối với mỗi thành viên xã hội
- Góp phần bồi dưỡng tình cảm, nâng cao ý thức trách nhiệm đối với người cán bộ lãnh đạo và quản lý trong sự nghiệp đổi mới hiện nay ở Việt Nam
Trang 2- Góp phần rèn luyện kỹ năng đối với người lãnh đạo, quản lý với tư cách là những thủ lĩnh chính trị, đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới ở Việt Nam hiện nay
IV TÀI LIỆU PHỤC VỤ GIẢNG DẠY
1 Tài liệu bắt buộc
- Giáo trình Chính trị học đại cương, Khoa chính trị học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền
- PGS.TS Lưu Văn An (2016) “Giáo trình Chính trị học nâng cao”
Nxb Chính trị quốc gia sự thật H, Hà Nội
2 Tài liệu tham khảo:
1 PGS.TS Lưu Văn An (2016) “Giáo trình Chính trị học nâng cao” Nxb
Chính trị quốc gia sự thật H, Hà Nội
2 Nguyễn Văn Huyên (Chủ biên): “Con người chính trị Việt Nam - truyền
thống và hiện đại”, Nxb CTQG, Hà Nội, 2009, tr 275-351
3 Khoa chính trị học (2009) ‘Giáo trình Chính trị học đại cương”, Học viện
Báo chí và Tuyên truyền , Hà Nội
4 Phan Huy Lê, Vũ Minh Giang, (1996), “Các giá trị truyền thống và con
người Việt Nam hiện nay”, Nxb Hà Nội, Hà Nội,
5 Tập bài giảng Chính trị học, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2004.
6 Viện Chính trị học, Học viện CT QG HCM: “Chính trị - Những vấn đề lý
luận và thực tiễn (2007 - 2012), Nxb CTQG, Hà Nội, 2012.
Trang 3Kế hoạch chi tiết:
- Hỏi đáp
1 phút
1 Giới thiệu nội dung bài học
Buổi học hôm trước tôi đã cùng các bạn tìm
hiểu về khái niệm con người Chính trị, và hôm
nay tôi sẽ cùng các bạn tìm hiểu về đối tượng
cụ thể của con ngwoif chính trị đó là “Thủ lính
Chính trị” Để giải quyết vấn đề này chúng ta
cần làm rõ hai nội dung sau
1 quan niệm về thủ lĩnh chính trị
2 Vai trò và đặc trưng của thủ lĩnh chính trị
- Thuyết trình
- Máy chiếu
5 phút
1 1 Quan niệm về thủ lĩnh chính trị
- Ở phương Đông thời kỳ cổ đại, trong chế độ
quân chủ chuyên chế, quyền lực tập trung vào
tay một người là vua Chính vì vậy, nói tới
người thủ lĩnh chính trị tức là nói tới các bậc đế
vương
- Thuyết trình
- Máy chiếu
3
- Trong thời kỳ Hy Lạp - La Mã cổ đại, các nhà
tư tưởng chính trị đã có những nghiên cứu bước
đầu về thủ lĩnh chính trị Theo Xênôphôn, thủ
lĩnh chính trị, người đứng đầu - cai trị tối cao
+ Thủ lĩnh chính trị không phải là người những
người chỉ biết mang vương trượng, chiếm đoạt
quyền lực bằng bạo lực hay mưu chước, mà là
Trang 4những người phải biết chỉ huy; là người được đánh giá cao hơn
+ Thủ lĩnh chính trị là người giỏi kỹ thuật, giỏi thuyết phục, biết làm rung cảm người nghe trong diễn thuyết; là người biết vì lợi ích chung, bởi vì thủ lĩnh chính trị được chỉ định không phải là chăm lo cho lợi ích của cá nhân anh ta,
mà để những người đđã đưa anh ta lên cảm thấy mình đang được chăm sóc “người thủ lĩnh phục
vụ những người mà anh ta chỉ huy, vì rằng những người này đã chọn anh ta, do những phẩm chất của anh ta, để bảo vệ các lợi ích của họ”
+ Xênôphôn cũng chỉ ra rằng, thiên tài của thủ lĩnh chính trị không phải tự nhiên mà có, nó được hình thành từ sự kiên nhẫn lâu dài, tự rèn luyện bản thân mình, tự dành lấy mình với khả năng chịu đựng lớn về mặt thể chất với ý chí sống và rèn luyện theo phong cách thanh liêm
và sự tự chế ngự mình bởi những dục vọng, phải biết yêu và ham mê lao động
- Theo Platon, cai trị xã hội là một công việc hệ
trọng, cho nên để duy trì được xã hội thông thái cần thiết phải tuyển chọn, đào tạo một cách công phu, nghiêm túc người Thủ lĩnh chính trị Bằng giáo dục và lựa chọn dần dần mà quyền lực sẽ được trao lại cho những “nhà chính trị” -những người được thử nghiệm, với độ tuổi chín
Trang 5chắn và có được những lý thuyết rộng, đồng
thời có được kinh nghiệm thực tiễn lớn Người
đứng đầu chính trị được lựa chọn trong số các
nhà thông thái
- Aritxtốt cho rằng, Thủ lĩnh chính trị là những
con người ưu tú trong xã hội, những con người
thông thái, có đạo đức, phẩm hạnh, có trách
nhiệm trong đời sống cộng đồng Người thủ
lĩnh chính trị thuộc về tầng lớp ưu tú của xã hội
chứ không phải là đa số nhân dân
- Thời Trung cổ, S Ôguyxtanh đã nhấn mạnh
vai trò của người cầm quyền Đó là những
người có nhãn quan về chính trị, biết nhìn xa
trông rộng, phải biết bảo vệ lợi ích của quốc
gia, là người phải biết chỉ huy mình trước khi
chỉ huy người khác
- Trong thời kỳ Phục hưng, Makiavilli đặc biệt
đề cao vai trò của quân vương Đó là người cầm
quyền có những đức tính vượt ra khỏi khuôn
khổ thông thường: có nghị lực sắt đá, quyết
đoán, khôn khéo và có cả thủ đoạn để đạt mục
đích, có mưu lược, biết sử dụng bạo lực khi cần
thiết
- Thuyết trình
- Máy chiếu
-3
- Thời kỳ Cận đại, các nhà tư tưởng thời kỳ này
như J Lốc cơ, S Môngtexkiơ, J Rutxô đã phác
hoạ rõ nét về con người chính trị Trước hết, đó
là nhân dân - vừa là quốc vương (thể hiện qua
bỏ phiếu), vừa là bề tôi (tuân thủ những pháp
quan mà nhân dân đã bổ dụng); sau đó là các
Trang 6quan chức được bổ dụng qua tuyển cử Đó là
những người có đức hạnh, có trí tuệ và tình yêu
tổ quốc, đặt lợi ích chung lên lợi ích riêng, có
trách nhiệm thực hiện sự bình đẳng, công bằng
trong xã hội Trên cùng là người đứng đầu có
quyền lực tối cao, cai trị bằng những luật lệ đã
được thiết lập và chịu sự kiểm soát của những
quyền lực trung gian thông qua luật pháp
- Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin,
người lãnh đạo chính trị là những người đứng
đầu, lãnh đạo các tổ chức Đảng, chính quyền và
các tổ chức chính trị - xã hội Đó là những
người ưu tú trưởng thành và phát triển trong
quá trình học tập và rèn luyện trong thực tiễn
phong trào cách mạng Họ vừa là nhà chiến
lược, vừa là nhà chiến thuật, có đạo đức cao cả,
tri thức sâu rộng, trí tuệ và trực giác chính trị
nhạy bén, ý thức về sứ mệnh chính trị, đồng
thời là người có tài tổ chức và nghệ thuật lãnh
đạo chính trị
* Tóm lại trên cơ sở các quan điểm khác nhau
có thể khái quát: Thủ lĩnh chính trị là nhân vật
xuất sắc trong lĩnh vực hoạt động chính trị, xuất
hiện trong những điều kiện lịch sử nhất định, có
sự giác ngộ lợi ích, mục tiêu, lý tưởng giai cấp,
có khả năng nắm bắt và vận dụng quy luật
khách quan, có năng lực tổ chức và tập hợp
quần chúng để giải quyết những nhiệm vụ chính
trị do lịch sử đặt ra
Trang 72 Vai trò và đặc trưng của thủ lĩnh chính trị
a Vai trò
Thủ lĩnh chính trị có vai trò đặc biệt quan trọng
trong tiến trình phát triển của lịch sử Một giai
cấp, một dân tộc, một chính đảng chỉ có thể
giành, giữ và thực thi quyền lực chính trị khi
lựa chọn được cho mình người đứng đầu tiêu
biểu, nếu không thì lực lượng ấy dù đông đảo
đến đâu chăng nữa cũng vô tác dụng Đúng như
V.I Lênin đã chỉ rõ: “Trong lịch sử chưa hề có
một giai cấp nào giành được quyền thống trị,
nếu nó không đào tạo ra được trong hàng ngũ
của mình những lãnh tụ chính trị, những đại
biểu tiên phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh
đạo phong trào
Quyết định của người thủ lĩnh chính trị có tác
động sâu rộng, ảnh hưởng đến sinh mệnh hàng
nghìn, hàng triệu con người, trong trường hợp
đặc biệt là của cả quốc gia, dân tộc
Thủ lĩnh chính trị có vai trò quan trọng trong tổ
chức lực lượng, phát hiện, chiêu mộ hiền tài
Khi họ tập hợp được xung quanh mình những
tinh hoa khác thì tài năng của họ được nhân lên
gấp bội Năng lực tập hợp luôn luôn là những
tiêu chuẩn của những người lãnh đạo chính trị
lớn mà mọi cuộc cách mạng chính trị đòi hỏi
Chủ nghĩa Mác - Lênin đánh giá rất cao vai trò
của người đứng đầu - lãnh tụ chính trị trong sự
- Thuyết trình
- Máy chiếu
7
Trang 8phát triển của tiến trình lịch sử, nhưng kiên
quyết chống tệ sùng bái cá nhân Tệ sùng bái cá
nhân sẽ đi đến chỗ chỉ thấy vai trò quyết định là
của cá nhân lãnh đạo, mà không thấy hoặc xem
nhẹ vai trò lãnh đạo của tập thể và quần chúng
nhân dân, từ đó sẽ dẫn đến sự tước bỏ quyền
làm chủ của nhân dân, làm triệt tiêu tính cực,
không phát huy được tính năng động sáng tạo
của nhân dân trong sự nghiệp cách mạng
b Đặc trưng
- Thủ lĩnh chính trị trước hết phải giác ngộ lợi
ích giai cấp, tiêu biểu cho lợi ích của giai cấp,
có năng lực thực hiện lợi ích giai cấp Như vậy,
họ sẽ động viên, lôi cuốn được đông đảo quần
chúng đi theo và trở thành phong trào chính trị
sâu rộng
- Thủ lĩnh chính trị phải có năng lực thực tiễn
và tư duy khoa học: là người có trí tuệ, có tư
duy khoa học, có trình độ hiểu biết sâu rộng các
lĩnh vực Người đứng đầu phải vừa là nhà chiến
lược, vừa là nhà chiến thuật
- Thủ lĩnh chính trị là người có tài tổ chức và
nghệ thuật lãnh đạo chính trị, vận dụng khéo
léo các hình thức cưỡng chế, thoả hiệp, hoà giải
tranh chấp chính trị, có sức truyền cảm chính trị
trong quần chúng, có khả năng điều khiển và
chi phối hoạt động chính trị, có khả năng động
viên, cổ vũ, khích lệ mọi người hoạt động; có
- Thuyết trình
- Máy chiếu
7
Trang 9khả năng kiểm soát, kiểm tra công việc
- Thủ lĩnh chính trị là người có đạo đức cao cả,
có tri thức văn hoá sâu rộng, là người trung thực, thẳng thắn, không tham lam, vụ lợi; sống giản dị, cởi mở và cương quyết; có khả năng giao tiếp, tạo mối quan hệ tốt với mọi người; biết lắng nghe ý kiến của người khác, có lòng tin vào chính bản thân mình; có chính kiến và dám bảo vệ chính kiến; có lòng say mê công việc và lòng tin vào cấp dưới
- Thủ lĩnh chính trị là người phải có khả năng làm việc, có sức khỏe tốt, có khả năng làm việc
cao, có khả năng giải quyết mọi công việc một cách nhạy bén, sáng tạo, nhạy cảm và năng động, biết cảm nhận cái mới và đấu tranh cho cái mới
Những người vĩ đại như C Mác, Ph Ăngghen,
VI Lênin, Hồ Chí Minh… còn gọi là lãnh tụ của giai cấp công nhân, là người tiêu biểu cho lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, phù hợp với lợi ích của dân tộc và nhân loại Tính giai cấp, dân tộc và nhân loại, tính khoa học và cách mạng thống nhất ở lãnh tụ của giai cấp công nhân Lãnh tụ của giai cấp công nhân còn tiêu biểu cho văn hoá, đạo đức, những giá trị nhân văn Do vậy, họ tập hợp được đội ngũ những người cách mạng tiêu biểu cho trí tuệ, lương tâm, danh dự của dân tộc và nhân
Trang 10loại Tài năng, trí tuệ, đạo đức, văn hoá, kinh
nghiệm, ý chí, tính cách, phẩm chất của lãnh tụ
có ảnh hưởng đến sự phát triển của xã hội, in
dấu ấn vào tiến trình lịch sử Tuy nhiên, Lênin
cũng đã chỉ rõ: “Các lãnh tụ của giai cấp công
nhân không phải là thiên thần, không phải là
thánh không phải là anh hùng, mà cũng như tất
cả mọi người khác Họ cũng có khuyết điểm.
Đảng sửa cho họ
C Kết luận
- Qua bài học chúng ta thấy rõ được khái niệm
về thủ lĩnh chính trị
- Các phẩm chất về chính trị, tư tưởng , đạo
đức, năng lực và phong cách của Thủ lĩnh chính
trị
- Liên hệ với thực tiễn hệ thống chính trị của
nước ta hiện Nay
- Thuyết trình 5
Hà Nội, ngày 6 tháng 11 năm 2018
Người thực hiện XAYKEO HONHOUGLEUTH