SKKN một số trò chơi lý thú nhằm củng cố kiến thức toán lớp 2

MỞ ĐẦU 1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến: Muốn đạt được mục tiêu kế hoạch năm học đề ra phải thông qua hoạt động chủ yếu của nhà trường đó là hoạt động dạy và học. Hoạt động dạy học là hoạt động chính, nó chiếm nhiều thời gian nhất trong hoạt động chung của nhà trường. Đây là một quá trình thống nhất không thể tách rời và có tác dụng hỗ trợ lẫn nhau. Điều này khẳng định vai trò của người giáo viên có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục, học tập của học sinh. Môn Toán là một môn có vị trí và nhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường. Bởi Toán học không những cung cấp cho học sinh những kiến thức kỹ năng cần thiết để học lên các lớp trên hay áp dụng vào cuộc sống, mà toán học còn góp phần quan trọng trong việc hình thành nhân cách ở học sinh, và hỗ trợ đắc lực cho mục tiêu giáo dục toàn diện cho các em. Mặt khác, trong trường tiểu học hiện nay, cùng với môn Tiếng Việt, môn Toán là môn có thời lượng giảng dạy cao hơn hẳn các môn học khác. Để giúp học sinh nắm vững kiến thức kĩ năng làm nền tảng cho việc học tốt môn Toán là một vấn đề hết sức quan trọng đòi hỏi người làm công tác giáo dục phải nghiên cứu, tìm những biện pháp giảng dạy hay, giúp học sinh dễ hiểu, phù hợp để hình thành kiến thức, kỹ năng nhằm giúp học sinh học tốt môn Toán. Đổi mới phương pháp dạy học nhằm: “Phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh”. Một trong những biện pháp chủ yếu để đạt được mục đích trên là gây cho học sinh hứng thú học tập, tạo niềm tin, niềm vui bằng những trò chơi toán học hấp dẫn, phù hợp với trình độ nhận thức, đặc điểm lứa tuổi các em trong giờ học toán lớp 2. Dạy môn toán lớp 2 trong trường tiểu học và vai trò của việc tổ chức trò chơi trong bài dạy hết sức quan trọng. Thông qua đó bước đầu hình thành cho các em lòng yêu thích môn học. Dạy học phải luôn gắn liền với thực tiễn cuộc sống. Để có kết quả tốt đòi hỏi học sinh phải có hứng thú, tích cực chủ động tham gia vào quá trình học tập. Vì vậy, khi dạy học giáo viên cần phải vận dụng tốt mọi phương pháp dạy học để tạo cơ hội tốt cho học sinh bày tỏ thái độ và sự hiểu biết của bản thân. Trong thực tế có rất nhiều phương pháp và hình thức dạy học khác nhau, trong đó trò chơi học tập là một trong những phương pháp dạy học hữu hiệu nhất vì thông qua đó học sinh tiếp thu những kiến thức một cách nhẹ nhàng và hứng thú. Ở lứa tuổi tiểu học thì song song với việc học, vui chơi là một nhu cầu quan trọng không thể thiếu. Nếu biết tổ chức cho học sinh vui chơi một cách phù hợp sẽ có tác dụng to lớn trong việc hình thành kiến thức cho các em. Tổ chức trò chơi trong tiết học sẽ làm cho tiết học sôi nổi, sinh động và gây hứng thú trong học tập. Từ đó hình thành cho các em những kiến thức sơ giản cần thiết để thích ứng với cuộc sống xung quanh. Mặt khác trò chơi cần tạo cho các em sự tự tin, bạo dạn trước tập thể, giáo dục ý thức ham học hỏi, mang lại niềm vui nhận thức và phát huy được tính tích cực, chủ động trong học tập của các em. Thiết kế trò chơi nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn toán ở bậc tiểu học nói chung và lớp 2 nói riêng là nhiệm vụ của mỗi nhà giáo nhằm giúp các em có kiến thức ban đầu về toán học và giáo dục con người toàn diện. Xuất phát từ những cơ sở trên, tôi chọn đề tài “Một số trò chơi lý thú nhằm củng cố kiến thức Toán lớp 2. 2. Mục tiêu nghiên cứu: Qua việc nghiên cứu đề tài này giúp người giáo viên nâng cao chất lượng giảng dạy môn toán ở lớp 2 trong trường tiểu học. Qua việc nghiên cứu lựa chọn đề tài giúp giáo viên đứng lớp có các biện pháp, các trò chơi minh họa để lựa chọn vào quá trình biên soạn giáo án và tổ chức dạy học ở bậc tiểu học nói chung và môn toán ở lớp 2 nói riêng. Giúp học sinh tự tin, hứng thú hơn trong tiết học toán, từ đó nâng dần chất lượng môn toán lớp 2 trong trường tiểu hoc. 3. Nhiệm vụ nghiên cứu: 3.1. Tìm hiểu cơ sở lý luận về trò chơi trong dạy học môn toán ở bậc tiểu học. 3.2. Tìm hiểu thực trạng việc giảng dạy môn toán ở trường tiểu học 3.3. Phân tích, đánh giá nguyên nhân, thực trạng và bước đầu đề ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn toán trong trường tiểu học đồng thời giới thiệu một số trò chơi minh họa trong dạy học toán ở lớp 2. Tìm hiểu về các trò chơi học tập Toán 2. Tìm hiểu tầm quan trọng của phương pháp dạy học Toán . Tìm hiểu ý nghĩa tác dụng trò chơi Toán học. Nghiên cứu tâm sinh lý lứa tuổi học sinh tiểu học. Nghiên cứu tài liệu sách, báo, tạp chí GD có liên quan đến nội dung đề tài. Nghiên cứu sách giáo khoa, sách giáo viên, các loại sách tham khảo. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 4.1: Đối tượng nghiên cứu, Học sinh lớp 2C, Trường Tiểu học Thúc Kháng, huyện Bình Giang 4.2: Phạm vi nghiên cứu: HS Trường TH Thúc Kháng, huyện Bình Giang Từ năm học 20212022 cho đến nay 5. Phương pháp nghiên cứu: Để giải quyết vấn đề đặt ra trong đề tài tôi đã sử dụng tổng hợp các phương pháp. 5.1 phương pháp quan sát: Quan sát việc tổ chức giảng dạy môn toán lớp 2. 5.2 Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu các tài liệu liên quan đến việc sử dụng trò chơi trong dạy học toán ở bậc tiểu học từ đó rút ra cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tập trung tổng kết kinh nghiệm việc dạy học ở lớp 2. Phương pháp tổng kết sản phẩm: Tập trung khảo sát mức độ nhận thức, hứng thú học tập và mức độ tiếp thu kiến thức môn toán của học sinh thông qua các tiết dạy có tổ chức trò chơi. NỘI DUNG 1. Cơ sở lí luận 1.1. Vị trí của môn toán trường tiểu học: Bậc tiểu học là bậc học góp phần quan trọng trong việc đặt nền móng cho việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh. Môn toán cũng như môn học khác cung cấp những tri thức khoa học ban đầu những nhận thức về thế giới xung quanh nhằm phát triển nhân lực nhận thức, hoạt động tư duy và bồi dưỡng tình cảm tốt đẹp của con người. Môn toán ở tiểu học là một môn độc lập, chiếm phần lớn thời gian, nó có tầm quan trọng to lớn là bộ môn khoa học nghiên cứu có hệ thống, phù hợp với hoạt động nhận thức tự nhiên của con người. Môn toán có khả năng giáo dục rất lớn trong việc rèn luyện phương pháp suy nghĩ, phương pháp suy luận logic, thao tác tư duy cần thiết để con người phát triển toàn diện hình thành nhân cách tốt đẹp cho con người trong thời đại mới. 1.2. Đặc điểm tâm sinh lí của học sinh tiểu học: Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của học sinh Tiểu học: Học sinh Tiểu học luôn luôn hiếu động, ham chơi thích cái mới lạ nhưng lại chóng chán. Đối với trẻ trò chơi là một phát hiện mới, kích thích tò mò, muốn tìm hiểu, khám phá. Do vậy quan điểm “Thông qua hoạt động vui chơi để tiến hành hoạt động học tập” là phù hợp với trường tiểu học. Trò chơi toán học nhằm mục đích là thông qua trò chơi để củng cố kiến thức của bài học, luyện tập lại kiến thức của bài mới, phát hiện ra kiến thức mới của bài học. Thông qua trò chơi học sinh nắm được kiến thức của bàỉ học một cách nhẹ nhàng. Trong quá trình học toán ở tiểu học, sử dụng trò chơi toán học có nhiều tác dụng như: Giúp học sinh thay đổi loại hình hoạt động trong giờ học, làm cho giờ học bớt căng thẳng, tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu. Học sinh tiếp thu kiến thức nhẹ nhàng, gây hứng thú học tập. Kích thích sự tìm tòi, tạo cơ hội để học sinh tự thể hiện mình. Thông qua trò chơi, học sinh vận dụng kiển thức năng nổ, hoạt bát, kích thích trí tưởng tượng, trí nhớ. Từ đó phát triển tư duy mềm dẻo, học tập cách xử lý thông minh trong những tình huống phức tạp, tăng cường khả năng vận dụng trong cuộc sống để dễ dàng thích nghi với điều kiện mới của xã hội. Ngoài ra thông qua hoạt động trò chơi còn giúp các em phát triển được nhiều phẩm chất đạo đức như tình đoàn kết, thân ái, lòng trung thực, tinh thần cộng đồng trách nhiệm. Vì vậy trò chơi toán học rất cần thiết trong giờ học toán ở tiểu học. Muốn giờ học có hiệu quả thì đòi hỏi người giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy học, lấy học sinh làm trung tâm, trên cơ sở hoạt động của các em. Giáo viên là người định hướng, tổ chức ra những tình huống học tập kích thích óc tò mò và tư duy độc lập. Muốn các em học hành được thì trước hết giáo viên phải nắm chắc nội dung của mỗi bài và lựa chọn vận dụng các phương pháp dạy học phù hợp. 2. Cơ sở thực tiễn Một trong những biện pháp chủ yếu để đạt được mục đích trên là gây cho học sinh hứng thú học tập, tạo niềm tin, niềm vui bằng cách lôi cuốn các em vào những trò chơi toán học hấp dẫn, phù hợp với trình độ nhận thức, đặc điểm lứa tuổi các em trong giờ học toán, đặc biệt là ở các lớp đầu cấp. Đã nhiều năm dạy học tôi cứ trăn trở mãi: Làm thế nào để học sinh của mình năng động sáng tạo hơn, tạo được hứng thú trong học tập, giờ học bớt căng thẳng, bớt áp lực, học sinh được học mà chơi, chơi mà học. Vì vậy tôi xin phép đã tiến hành thiết kế các trò chơi trong giờ học Toán lớp 2, đã đưa vào giờ học toán ngay từ đầu năm và thấy kết quả học tập của các em tiến bộ hẳn lên. Đến giờ môn Toán các em không còn cảm thấy căng thẳng nên kết quả học tập cao hơn. Với thời gian thử nghiệm vừa qua, tôi thấy việc thiết kế trò chơi trong giờ học toán để góp phần đổi mới phương pháp dạy học Toán 2 là rất quan trọng và thiết thực Thuân lơi: Giáo viên được sự chỉ đạo, sự quan tâm sâu sắc của ban giám hiệu trường và công đoàn giáo dục cơ sở cùng với sự giúp đỡ của đồng nghiệp. Giáo viên năng nổ, nhiệt tình thích học hỏi tìm tòi sáng tạo để có phương pháp dạy học thích hợp. Đa số các em đều chăm ngoan, lễ phép, biết vâng lời thầy cô giáo. Khó khăn: Trường học đóng ở địa bàn xã nông thôn, 100% học sinh là con em lao động. Trình độ về dân trí còn thấp đời sống còn gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn cha mẹ đi làm ăn xa để con em ở nhà với ông bà cô chú, .... Nên việc học của các em thiếu sự quan tâm chăm sóc của cha mẹ. 3. Nguyên nhân và thực trạng 3.1 Nguyên nhân: Về học sinh: Năng lực học toán học sinh đại trà còn hạn chế, các em phải tiếp nhận một lượng kiến thức tương đối lớn với các em. Các em còn nhút nhát chưa dám đưa ra ý kiến của bản thân, mặt khác gia đình ít quan tâm hoặc không nắm được phương pháp chỉ cho học sinh học tập. Về giáo viên: Đôi khi còn chạy theo nội dung tiết dạy nên cố gắng hướng dẫn toàn bộ các bài tập mà không quan tâm trong việc làm sao cho học sinh hiểu bài nhanh, vận dụng hết kiến thức được học vào bài tập. Từ cơ sở lý luận, thực tiễn trên tôi viết ra sáng kiến kinh nghiệm “Một số trò chơi lý thú nhằm củng cố kiến thức Toán lớp 2 giúp học sinh lớp 2 học tốt môn toán thông qua các trò chơi, đảm bảo 3 đối tượng được tham gia vào trò chơi một cách tích cực, tự giác, sáng tạo và hào hứng mà vẫn đảm bảo kiến thức, kỹ năng cần đạt. 3.2. Thực trạng:  Đối với nhà trường: Qua tìm hiểu một số giáo viên dạy lớp 2, tìm hiểu học sinh, tài liệu tham khảo ở Trường TH Thúc Kháng tôi nhận thấy: Phần đông giáo viên chưa quan tâm nhiều đến việc đưa trò chơi học toán, vào giảng dạy. Hoặc có đưa trò chơi vào giờ học cũng chỉ trong những giờ thao giảng mà thôi. Sở dĩ có tình trạng trên là do các đồng chí giáo viên dạy theo thói quen cũ, ngại đổi mới nên chưa thấy được hết tác dụng của trò chơi trong giờ học toán. Vì vậy mà giờ học toán còn trầm học sinh còn thụ động trong học tập, một số học sinh yếu kém còn ngại học toán, đến giờ học toán các em không hứng thú dẫn đến kết quả học tập không cao. Do địa bàn ở xã nông thôn, trình độ dân trí chưa đồng đều nên việc quan tâm đến việc học tập của con em chưa cao, tính tự giác học tập của các em còn hạn chế.  Đối với lớp chủ nhiệm: Năm học 2021 2022 tôi được phân công dạy lớp 2C Trường TH Thúc Kháng. Lớp tôi có 31 học sinh trong đó có: 16 em nữ, 15 em nam, học sinh đều là con em nông thôn nên việc giao tiếp của các em còn hạn chế, không mạnh dạn tự tin, chưa có ý thức tự học, bố mẹ đi làm ăn xa để lại con cho ông bà, thêm vào đó là tình hình dịch bệnh kéo dài, việc học của các em bị ngắt quãng nên việc học của các em chưa được quan tâm đúng mức dẫn đến kết quả học tập cuối năm học trước chưa cao. Trước tình trạng trên tôi băn khoăn suy nghĩ mình phải làm gì để kết quả học toán của lớp ngày một tiến bộ hơn. Vì thế mà ngay từ đầu năm học 20212022 tôi vạch ra kế hoạch thiết kế tổ chức các trò chơi trong giờ học toán và trình bày với Ban giám hiệu và được Ban giám hiệu đồng ý nên tôi đưa vào áp dụng trong các giờ học toán thì không khí học tập khác hẳn các em học tập tích cực, những em chậm cũng năng động hơn. Những em có tính tự ti cũng hoà nhập với các bạn hơn. Tôi thấy rằng ý kiến của mình đưa vào áp dụng không những giúp các em năng động, sáng tạo mà còn giúp các em biết thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, cùng giúp nhau tiến bộ, các em

MỞ ĐẦU

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:

Muốn đạt được mục tiêu kế hoạch năm học đề ra phải thông qua hoạt động chủ yếu của nhà trường đó là hoạt động dạy và học Hoạt động dạy học là hoạt động chính, nó chiếm nhiều thời gian nhất trong hoạt động chung của nhà trường Đây là một quá trình thống nhất không thể tách rời và có tác dụng hỗ trợ lẫn nhau Điều này khẳng định vai trò của người giáo viên có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục, học tập của học sinh

Môn Toán là một môn có vị trí và nhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường Bởi Toán học không những cung cấp cho học sinh những kiến thức kỹ năng cần thiết để học lên các lớp trên hay áp dụng vào cuộc sống, mà toán học còn góp phần quan trọng trong việc hình thành nhân cách ở học sinh, và hỗ trợ đắc lực cho mục tiêu giáo dục toàn diện cho các em Mặt khác, trong trường tiểu học hiện nay, cùng với môn Tiếng Việt, môn Toán là môn có thời lượng giảng dạy cao hơn hẳn các môn học khác Để giúp học sinh nắm vững kiến thức kĩ năng làm nền tảng cho việc học tốt môn Toán là một vấn đề hết sức quan trọng đòi hỏi người làm công tác giáo dục phải nghiên cứu, tìm những biện pháp giảng dạy hay, giúp học sinh dễ hiểu, phù hợp để hình thành kiến thức, kỹ năng nhằm giúp học sinh học tốt môn Toán

Đổi mới phương pháp dạy học nhằm: “Phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh” Một trong những biện pháp chủ yếu để đạt được mục đích trên là gây cho học sinh hứng thú học tập, tạo niềm tin, niềm vui bằng những trò chơi toán học hấp dẫn, phù hợp với trình độ nhận thức, đặc điểm lứa tuổi các em trong giờ học toán lớp 2

Dạy môn toán lớp 2 trong trường tiểu học và vai trò của việc tổ chức trò chơi trong bài dạy hết sức quan trọng Thông qua đó bước đầu hình thành cho các em lòng yêu thích môn học Dạy học phải luôn gắn liền với thực tiễn cuộc sống Để có kết quả tốt đòi hỏi học sinh phải có hứng thú, tích cực chủ động tham gia vào quá trình học tập Vì vậy, khi dạy học giáo viên cần phải vận dụng tốt mọi phương pháp dạy học để

tạo cơ hội tốt cho học sinh bày tỏ thái độ và sự hiểu biết của bản thân.

Trong thực tế có rất nhiều phương pháp và hình thức dạy học khác nhau, trong

đó trò chơi học tập là một trong những phương pháp dạy học hữu hiệu nhất vì thông qua đó học sinh tiếp thu những kiến thức một cách nhẹ nhàng và hứng thú

Ở lứa tuổi tiểu học thì song song với việc học, vui chơi là một nhu cầu quan trọng không thể thiếu Nếu biết tổ chức cho học sinh vui chơi một cách phù hợp sẽ có tác dụng to lớn trong việc hình thành kiến thức cho các em Tổ chức trò chơi trong tiết học sẽ làm cho tiết học sôi nổi, sinh động và gây hứng thú trong học tập Từ đó hình thành cho các em những kiến thức sơ giản cần thiết để thích ứng với cuộc sống xung quanh Mặt khác trò chơi cần tạo cho các em sự tự tin, bạo dạn trước tập thể, giáo dục ý thức ham học hỏi, mang lại niềm vui nhận thức và phát huy được tính tích cực, chủ động trong học tập của các em

Thiết kế trò chơi nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn toán ở bậc tiểu học nói chung và lớp 2 nói riêng là nhiệm vụ của mỗi nhà giáo nhằm giúp các em có kiến thức ban đầu về toán học và giáo dục con người toàn diện

Xuất phát từ những cơ sở trên, tôi chọn đề tài “Một số trò chơi lý thú nhằm củng cố kiến thức Toán lớp 2".

2 Mục tiêu nghiên cứu:

Qua việc nghiên cứu đề tài này giúp người giáo viên nâng cao chất lượng giảng dạy môn toán ở lớp 2 trong trường tiểu học

Qua việc nghiên cứu lựa chọn đề tài giúp giáo viên đứng lớp có các biện pháp, các trò chơi minh họa để lựa chọn vào quá trình biên soạn giáo án và tổ chức dạy học

ở bậc tiểu học nói chung và môn toán ở lớp 2 nói riêng

Giúp học sinh tự tin, hứng thú hơn trong tiết học toán, từ đó nâng dần chất lượng môn toán lớp 2 trong trường tiểu hoc

3 Nhiệm vụ nghiên cứu:

3.1 Tìm hiểu cơ sở lý luận về trò chơi trong dạy học môn toán ở bậc tiểu

học

3.2 Tìm hiểu thực trạng việc giảng dạy môn toán ở trường tiểu học

3.3 Phân tích, đánh giá nguyên nhân, thực trạng và bước đầu đề ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn toán trong trường tiểu học đồng thời giới thiệu một số trò chơi minh họa trong dạy học toán ở lớp 2

- Tìm hiểu về các trò chơi học tập Toán 2

- Tìm hiểu tầm quan trọng của phương pháp dạy học Toán

- Tìm hiểu ý nghĩa tác dụng trò chơi Toán học

- Nghiên cứu tâm sinh lý lứa tuổi học sinh tiểu học

- Nghiên cứu tài liệu sách, báo, tạp chí GD có liên quan đến nội dung đề

tài

- Nghiên cứu sách giáo khoa, sách giáo viên, các loại sách tham khảo

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

4.1: Đối tượng nghiên cứu,

- Học sinh lớp 2C, Trường Tiểu học Thúc Kháng, huyện Bình Giang

4.2: Phạm vi nghiên cứu:

- HS Trường TH Thúc Kháng, huyện Bình Giang

- Từ năm học 2021-2022 cho đến nay

5 Phương pháp nghiên cứu:

Để giải quyết vấn đề đặt ra trong đề tài tôi đã sử dụng tổng hợp các phương pháp

5.1 phương pháp quan sát: Quan sát việc tổ chức giảng dạy môn toán lớp 2 5.2 Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu các tài liệu liên quan đến việc

sử dụng trò chơi trong dạy học toán ở bậc tiểu học từ đó rút ra cơ sở lý luận của vấn

đề nghiên cứu

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tập trung tổng kết kinh nghiệm việc dạy học ở lớp 2

Phương pháp tổng kết sản phẩm: Tập trung khảo sát mức độ nhận thức, hứng thú học tập và mức độ tiếp thu kiến thức môn toán của học sinh thông qua các tiết dạy

có tổ chức trò chơi

NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận

1.1 Vị trí của môn toán trường tiểu học:

Bậc tiểu học là bậc học góp phần quan trọng trong việc đặt nền móng cho việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh Môn toán cũng như môn học khác cung cấp những tri thức khoa học ban đầu những nhận thức về thế giới xung quanh nhằm phát triển nhân lực nhận thức, hoạt động tư duy và bồi dưỡng tình cảm tốt đẹp của con người

Môn toán ở tiểu học là một môn độc lập, chiếm phần lớn thời gian, nó có tầm quan trọng to lớn là bộ môn khoa học nghiên cứu có hệ thống, phù hợp với hoạt động nhận thức tự nhiên của con người

Môn toán có khả năng giáo dục rất lớn trong việc rèn luyện phương pháp suy nghĩ, phương pháp suy luận logic, thao tác tư duy cần thiết để con người phát triển toàn diện hình thành nhân cách tốt đẹp cho con người trong thời đại mới

1.2 Đặc điểm tâm sinh lí của học sinh tiểu học:

Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của học sinh Tiểu học: Học sinh Tiểu học luôn luôn hiếu động, ham chơi thích cái mới lạ nhưng lại chóng chán Đối với trẻ trò chơi là một phát hiện mới, kích thích tò mò, muốn tìm hiểu, khám phá Do vậy quan điểm “Thông qua hoạt động vui chơi để tiến hành hoạt động học tập” là phù hợp với trường tiểu học

Trò chơi toán học nhằm mục đích là thông qua trò chơi để củng cố kiến thức của bài học, luyện tập lại kiến thức của bài mới, phát hiện ra kiến thức mới của bài học Thông qua trò chơi học sinh nắm được kiến thức của bàỉ học một cách nhẹ nhàng Trong quá trình học toán ở tiểu học, sử dụng trò chơi toán học có nhiều tác dụng như:

Giúp học sinh thay đổi loại hình hoạt động trong giờ học, làm cho giờ học bớt căng thẳng, tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu Học sinh tiếp thu kiến thức nhẹ nhàng, gây hứng thú học tập

Kích thích sự tìm tòi, tạo cơ hội để học sinh tự thể hiện mình.

Thông qua trò chơi, học sinh vận dụng kiển thức năng nổ, hoạt bát, kích thích trí tưởng tượng, trí nhớ Từ đó phát triển tư duy mềm dẻo, học tập cách xử lý thông minh trong những tình huống phức tạp, tăng cường khả năng vận dụng trong cuộc sống để dễ dàng thích nghi với điều kiện mới của xã hội

Ngoài ra thông qua hoạt động trò chơi còn giúp các em phát triển được nhiều phẩm chất đạo đức như tình đoàn kết, thân ái, lòng trung thực, tinh thần cộng đồng trách nhiệm Vì vậy trò chơi toán học rất cần thiết trong giờ học toán ở tiểu học

Muốn giờ học có hiệu quả thì đòi hỏi người giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy học, lấy học sinh làm trung tâm, trên cơ sở hoạt động của các em Giáo viên

là người định hướng, tổ chức ra những tình huống học tập kích thích óc tò mò và tư duy độc lập Muốn các em học hành được thì trước hết giáo viên phải nắm chắc nội dung của mỗi bài và lựa chọn vận dụng các phương pháp dạy học phù hợp

2 Cơ sở thực tiễn

Một trong những biện pháp chủ yếu để đạt được mục đích trên là gây cho học sinh hứng thú học tập, tạo niềm tin, niềm vui bằng cách lôi cuốn các em vào những trò chơi toán học hấp dẫn, phù hợp với trình độ nhận thức, đặc điểm lứa tuổi các em trong giờ học toán, đặc biệt là ở các lớp đầu cấp

Đã nhiều năm dạy học tôi cứ trăn trở mãi: Làm thế nào để học sinh của mình năng động sáng tạo hơn, tạo được hứng thú trong học tập, giờ học bớt căng thẳng, bớt

áp lực, học sinh được học mà chơi, chơi mà học Vì vậy tôi xin phép đã tiến hành thiết kế các trò chơi trong giờ học Toán lớp 2, đã đưa vào giờ học toán ngay từ đầu năm và thấy kết quả học tập của các em tiến bộ hẳn lên Đến giờ môn Toán các em không còn cảm thấy căng thẳng nên kết quả học tập cao hơn Với thời gian thử nghiệm vừa qua, tôi thấy việc thiết kế trò chơi trong giờ học toán để góp phần đổi mới phương pháp dạy học Toán 2 là rất quan trọng và thiết thực

* Thuân lơi:

Giáo viên được sự chỉ đạo, sự quan tâm sâu sắc của ban giám hiệu trường và công đoàn giáo dục cơ sở cùng với sự giúp đỡ của đồng nghiệp

Giáo viên năng nổ, nhiệt tình thích học hỏi tìm tòi sáng tạo để có phương pháp dạy học thích hợp

Đa số các em đều chăm ngoan, lễ phép, biết vâng lời thầy cô giáo

Khó khăn:

Trường học đóng ở địa bàn xã nông thôn, 100% học sinh là con em lao động Trình độ về dân trí còn thấp đời sống còn gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn cha

mẹ đi làm ăn xa để con em ở nhà với ông bà cô chú, Nên việc học của các em thiếu sự quan tâm chăm sóc của cha mẹ

3 Nguyên nhân và thực trạng

3.1 Nguyên nhân:

* Về học sinh:

Năng lực học toán học sinh đại trà còn hạn chế, các em phải tiếp nhận một lượng kiến thức tương đối lớn với các em Các em còn nhút nhát chưa dám đưa ra ý kiến của bản thân, mặt khác gia đình ít quan tâm hoặc không nắm được phương pháp chỉ cho học sinh học tập

* Về giáo viên:

Đôi khi còn chạy theo nội dung tiết dạy nên cố gắng hướng dẫn toàn bộ các bài tập mà không quan tâm trong việc làm sao cho học sinh hiểu bài nhanh, vận dụng hết kiến thức được học vào bài tập

Từ cơ sở lý luận, thực tiễn trên tôi viết ra sáng kiến kinh nghiệm “Một số trò chơi lý thú nhằm củng cố kiến thức Toán lớp 2" giúp học sinh lớp 2 học tốt môn

toán thông qua các trò chơi, đảm bảo 3 đối tượng được tham gia vào trò chơi một cách tích cực, tự giác, sáng tạo và hào hứng mà vẫn đảm bảo kiến thức, kỹ năng cần đạt

3.2 Thực trạng:

 Đối với nhà trường:

Qua tìm hiểu một số giáo viên dạy lớp 2, tìm hiểu học sinh, tài liệu tham khảo ở Trường TH Thúc Kháng tôi nhận thấy: Phần đông giáo viên chưa quan tâm nhiều đến việc đưa trò chơi học toán, vào giảng dạy Hoặc có đưa trò chơi vào giờ học cũng chỉ

trong những giờ thao giảng mà thôi Sở dĩ có tình trạng trên là do các đồng chí giáo viên dạy theo thói quen cũ, ngại đổi mới nên chưa thấy được hết tác dụng của trò chơi trong giờ học toán Vì vậy mà giờ học toán còn trầm học sinh còn thụ động trong học tập, một số học sinh yếu kém còn ngại học toán, đến giờ học toán các em không hứng thú dẫn đến kết quả học tập không cao Do địa bàn ở xã nông thôn, trình độ dân trí chưa đồng đều nên việc quan tâm đến việc học tập của con em chưa cao, tính tự giác học tập của các em còn hạn chế

 Đối với lớp chủ nhiệm:

Năm học 2021 - 2022 tôi được phân công dạy lớp 2C Trường TH Thúc Kháng Lớp tôi có 31 học sinh trong đó có: 16 em nữ, 15 em nam, học sinh đều là con em nông thôn nên việc giao tiếp của các em còn hạn chế, không mạnh dạn tự tin, chưa có

ý thức tự học, bố mẹ đi làm ăn xa để lại con cho ông bà, thêm vào đó là tình hình dịch bệnh kéo dài, việc học của các em bị ngắt quãng nên việc học của các em chưa được quan tâm đúng mức dẫn đến kết quả học tập cuối năm học trước chưa cao

Trước tình trạng trên tôi băn khoăn suy nghĩ mình phải làm gì để kết quả học toán của lớp ngày một tiến bộ hơn Vì thế mà ngay từ đầu năm học 2021-2022 tôi vạch ra kế hoạch thiết kế tổ chức các trò chơi trong giờ học toán và trình bày với Ban giám hiệu và được Ban giám hiệu đồng ý nên tôi đưa vào áp dụng trong các giờ học toán thì không khí học tập khác hẳn các em học tập tích cực, những em chậm cũng năng động hơn Những em có tính tự ti cũng hoà nhập với các bạn hơn Tôi thấy rằng

ý kiến của mình đưa vào áp dụng không những giúp các em năng động, sáng tạo mà còn giúp các em biết thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, cùng giúp nhau tiến bộ, các em biết nhường nhịn nhau và ngoan hơn trước rẩt nhiều dẫn đến kết quả học tập cao hơn hẳn

Kết quả cuối học kì I năm học 2021-2022

 Kết luận: Sau khi áp dụng hình thức dạy học tổ chức trò chơi trong giờ học Toán thì

tỉ lệ học sinh khá giỏi năm sau tăng lên, học sinh trung bình, yếu giảm đi và được nhân rộng trong toàn trường

4.Giải pháp tổ chức trò chơi trong giờ học toán cho học sinh lớp 2

Tôi đã thực hiện một số giải pháp sau:

Tôi tổ chức một số trò chơi trong giờ học toán để thu hút học sinh vào tiết học, tránh sự nhàm chán cho học sinh để kết quả học tập đạt được tốt hơn

4.1 Xây dựng kế hoạch chuẩn bị trò chơi:

a Nghiên cứu tài liệu:

Điều đầu tiên để thực hiện đạt hiệu quả về việc tổ chức trò chơi Toán cho học sinh lớp 2, tôi đã đọc tài liệu, sách báo, tạp chí giáo dục có liên quan đến nội dung

đề tài Chính sự nghiên cứu, tìm tòi ở tài liệu giúp cho các tiết học Toán có sử dụng trò chơi đạt kết quả tốt

b Nghiên cứu thực tế:

Thông qua các tiết dự giờ tôi đã trao đổi thêm, tư vấn với các bạn đồng nghiệp

về nội dung các trò chơi phục vụ cho môn Toán 2 để áp dụng cùng nhau tổng kết, đúc rút kinh nghiệm trong quá trình dạy học

Tổ chức và tiến hành thực nghiệm sư phạm để kiểm tra tính khả thi của sáng kiến

Thông qua các tiết dạy thực tế trên lớp, bản thân tôi đã phân loại các đối tượng học sinh, tìm hiểu xem học sinh thường yếu ở mạch kiến thức nào, để lựa chọn trò chơi cho phù hợp, giúp các em củng cố kiến thức để hiểu bài một cách chắc chắn

4.2 Tăng cường việc lựa chọn các trò chơi:

Việc lựa chọn các trò chơi học tập trong môn Toán lớp 2 phải đáp ứng những yêu cầu của mục đích dạy học Các trò chơi phải đặt ra cho học sinh các nhiệm vụ học tập tương ứng với nội dung dạy học Mỗi trò chơi cần có một vị trí đóng góp cụ thể trong tiến trình thực hiện mục đích dạy học Vì vậy, để đáp ứng yêu cầu dạy học bộ

môn Toán lớp 2, hệ thống các trò chơi phải được lựa chọn sao cho đa dạng về chủ đề, phong phú về cách chơi Dựa vào hình thức, cách chơi và luật chơi của trò chơi có thể thay thế các trò chơi một cách linh hoạt (thay số bằng chữ, câu cá, mèo bắt chuột, tìm hoa hái quả, cánh hoa tìm nhụy, từ sự thay thế linh hoạt tạo cho giáo viên có cơ hội

tổ chức trò chơi phù hợp với đối tượng học sinh của mình Để từ đó các em cảm thấy:

“Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”

Lựa chọn trò chơi phải phù hợp với đặc điểm lứa tuối, vừa sức với học sinh Các trò chơi phải giúp học sinh rèn luyện kĩ năng toán học, phát huy trí tuệ, óc phân tích, tư duy sáng tạo

Trò chơi phải phù hợp với quỹ thời gian (sử dụng trong giờ học từ 5 đến 10 phút)

Trò chơi phải có sức hấp dẫn thu hút được sự chú ý, tham gia của học sinh, tạo không khí vui vẻ thoải mái

Tổ chức trò chơi không quá cầu kỳ phức tạp

Lựa chọn thời điểm thích hợp khi tổ chức các trò chơi, học tập cho học sinh lớp 2 Các thời điểm được tính đến là:

+ Sau khi hoàn thành một bài học Cách này có ưu điểm là kích thích được sự hứng thú học tập của học sinh, giờ học tránh được không khí suy nghĩ căng thăng trở

thành “Vui mà học học mà chơi” hết sức sinh động.

+ Sau khi hoàn thành một chương Với cách này sẽ giúp cho học sinh hệ thống lại kiến thức một cách sinh động và hiệu quả

4.3 Xây dựng và thiết kế trò chơi một cách khoa học, hợp lý:

Trò chơi học tập là trò chơi mà luật của nó bao gồm các qui tắc gắn với kiến thức, kĩ năng có được trong hoạt động học tập, gắn với nội dung bài học, giúp các em khai thác vốn kinh nghiệm của bản thân, thông qua các trò chơi học sinh vận dụng các kiến thức, kĩ năng đã học vào các tình huống của trò chơi Do đó, học sinh được thực hành luyện tập các kĩ năng môn Toán được đưa vào trò chơi Để các trò chơi góp phần mang hiệu quả cao trong giờ học, khi xây dựng và thiết kế trò chơi tôi thường tuân thủ các nguyên tắc sau:

- Phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗi tiết học.

- Trò chơi mang ý nghĩa giáo dục

-Trò chơi phải nhằm mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học

- Trò chơi phải phù hợp với tâm lý học sinh lớp 2, phù hợp với khả năng người hướng dẫn và cơ sở vật chất của nhà trường

-Trò chơi phải gây được hứng thú đối với học sinh

Thông thường cấu trúc của một trò chơi học tập Toán lớp 2 tôi đã thiết kế như sau:

-Tên trò chơi

-Mục đích: Nêu rõ mục đích của trò chơi nhằm ôn luyện, củng cố kiến thức, kỹ năng nào Mục đích của trò chơi sẽ qui định hoạt động chơi được thiết kế trong trò chơi

-Đồ dùng đồ chơi: Mô tả đồ dùng, đồ chơi được sử dụng trong trò chơi học tập

-Nêu luật chơi: Chỉ rõ nguyên tắc của hoạt động chơi qui định đối với người chơi, qui định thắng thua của trò chơi

Số người tham gia: cần chỉ rõ số người tham gia trò chơi.

Nêu cách chơi: Để người chơi hiểu và thực hiện tốt

Cách tổ chức trò chơi:

Thời gian tiến hành từ 5 - 7 phút

Bước 1: Giới thiệu trò chơi.

Nêu tên trò chơi

Hướng dẫn cách chơi bằng cách vừa mô tả vừa thực hành, nêu rõ quy định

chơi

Bước 2: Chơi thử

Thông qua chơi thử để nhấn mạnh luật chơi

Bước 3: Chơi thật

Bước 4: Nhận xét kết quả chơi, thái độ của người tham dự, giáo viên có thể nêu

thêm những tri thức được học tập qua trò chơi, những sai lầm cần tránh