Nội dung văn kiện đã đề cập đúng đắn, khoa họcnhững vấn đề chiến lợc, Sách lợc của cách mạng Việt Nam.Chính cơng Sách lợc vắn tắt chỉ rõ nhiệm vụ, mục tiêu phơnghớng của cách mạng là “là
Trang 1quá trình phát triển hoàn chỉnh đờng lối cách mạng dân
tộc dân chủ nhân dân của đảng (1930 - 1954)
==============================
Gần 3 thập kỷ (1930 - 1954) đấu tranh oanh liệt hàohùng, dới sự lãnh đạo của Đảng với đờng lối cách mạng dân tộcdân chủ nhân dân không ngừng đợc phát triển và hoànchỉnh trong khởi nghĩa và chiến tranh giành độc lập dântộc, nhân dân ta đã làm nên những kỳ tích lịch sử, giànhthắng lợi vẻ vang trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và
đánh bại thực dân Pháp xâm lợc và can thiệp Mỹ Hiệp địnhGiơ ne vơ đợc ký kết công nhận chủ quyền, độc lập dân tộcthống nhất và toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam Đất nớc ta chuyểnsang một trang sử mới Thắng lợi đó do nhiều nguyên nhân.Song nguyên nhân chủ yếu thắng lợi ở cách mạng Việt Nam
là Đảng ta có đờng lối cách mạng đúng đắn, sáng tạo trên cơ
sở lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin và sự vận dụng sáng tạo vàothực tiễn cách mạng Việt Nam, đợc Đảng ta không ngừngtổng kết bổ sung, phát triển hoàn chỉnh
Bản chính Cơng sách lợc vắn tắt do đồng chí Nguyễn áiQuốc soạn thảo đã đợc thông qua tại Hội nghị thành lập Đảngngày 3/2/1930 Đây là văn kiện đầu tiên của Đảng Cộng sảnViệt nam Nội dung văn kiện đã đề cập đúng đắn, khoa họcnhững vấn đề chiến lợc, Sách lợc của cách mạng Việt Nam.Chính cơng Sách lợc vắn tắt chỉ rõ nhiệm vụ, mục tiêu phơnghớng của cách mạng là “làm t sản dân quyền cách mạng, thổ
địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” Nhiệm vụ của cáchmạng t sản dân quyền là đánh đế quốc, phong kiến giành
Trang 2độc lập dân tộc và ruộng đất cho dân cày - trong đó nhiệm
vụ đánh đế quốc đợc đặt lên hàng đầu Chính cơng Sách lợcvắn tắt còn xác định rõ lực lợng, phơng hớng cách mạng, vaitrò của Đảng Cộng sản và mối liên hệ giữa cách mạng Việt Namvới cách mạng vô sản thế giới, nhất là cách mạng vô sản Pháp Vì
là vắn tắt nên Chính cơng trung đã xác định đúng đắn,khoa học những vấn đề rất cơ bản của cách mạng Việt Namnhng cha chứa đựng đợc lý luận đầy đủ, hoàn chỉnh
Luận cơng chính trị 10/1930 ra đời nhằm kế thừa vàphát triển, hoàn chỉnh Chính cơng Sách lợc vắn tắt Luận c-
ơng chính trị do đồng chí Trần Phú, uỷ viên Ban Chấp hànhTrung ơng khởi thảo trên cơ sở vận dụng lý luận chủ nghĩaMác - Lênin, kinh nghiệm cách mạng thế giới, kế thừa Chính c-
ơng Sách lợc vắn tắt, qua thâm nhập sâu hơn thực tiễnphong trào đấu tranh của công nhân, nông dân Việt Nam
và đợc Ban Chấp hành Trung ơng lâm thời góp ý kiến Luậncơng chính trị đợc thông qua ở Hội nghị Trung ơng lần thứnhất tháng 10/1930 Nhiều vấn đề cơ bản về chiến lợc vàSách lợc trong Chính cơng Sách lợc vắn tắt đợc Luận cơngchính trị tháng 10 năm 1930 khẳng định, kế thừa và pháttriển:
Chính cơng Sách lợc vắn tắt đã xác định: Cách mạngViệt Nam từ một xã hội thuộc địa nửa phong kiến đi lêncho phù hợp trào lu tiến hoá của nhân loại nhất thiết phảitrải qua hai giai đoạn; đó là “t sản dân quyền cách mạng
và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”1 Luận
Trang 3ơng chỉ rõ là không qua thời kỳ phát triển t sản chủ nghĩa
và bổ sung những điều kiện chủ quan và khách quan đểchuyển biến giai đoạn từ cách mạng t sản dân quyền sangtrực tiếp làm cách mạng xã hội chủ nghĩa: “T sản dânquyền cách mạng đợc thắng lợi, Chính phủ công nông đãdựng lên rồi, thì công nghiệp trong nớc đợc phát triển, các
tổ chức vô sản đợc thêm mạnh, quyền lãnh dạo của vô sản
sẽ thêm kiên cố, sức mạnh giai cấp tơng đơng sẽ nặng vềphía vô sản Lúc đó sự tranh đấu sẽ thêm sâu, thêm rộng,làm cho cách mạng t sản dân quyền tiến lên con đờngcách mạng vô sản ”2 “Thời kỳ này là thời kỳ cách mạng vôsản toàn thế giới và thời kỳ kiến trúc xã hội chủ nghĩa ởLiên bang xô viết; xứ Đông Dơng sẽ nhờ vô sản giai cấpchuyên chính các nớc giúp sức cho mà phát triển bỏ quathời kỳ t sản mà tranh đấu thẳng lên con đờng xã hội chủnghĩa”3
Một trong những nội dung đợc Luận cơng chính trị10/1930 bổ sung phát triển quan trọng là vấn đề phơngpháp cách mạng Luận cơng không dừng lại ở t tởng của Chínhcơng Sách lợc vắn tắt cho rằng bạo lực cách mạng là dùng sứcmạnh quần chúng lật đổ chính quyền địch, xây dựngchính quyền nhân dân Mà Luận cơng khẳng định cụ thểthêm: Con đờng giành chính quyền thắng lợi đợc tiến hànhbằng khởi nghĩa vũ trang của quần chúng Quan điểm nàyphù hợp với tình hình thực tiễn nớc ta, một xã hội thuộc địanửa phong kiến, bọn đế quốc và bè lũ tay sai thực hiện
tr 67 - 68.
Trang 4chính sách cai trị rất hà khắc với bộ máy đàn áp đồ sộ,thẳng tay bóp chết mọi thứ tự do, dân chủ, dù chỉ là tự dodân chủ tối thiểu Để bảo đảm khởi nghĩa giành thắng lợi,Luận cơng chỉ rõ phải tổ chức xây dựng lực lợng cách mạngcủa quần chúng từ thấp đến cao: “Lúc thờng” (cha có tìnhthế cách mạng trực tiếp) chỉ sử dụng những hình thức đấutranh thấp, nhằm đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ, “khẩuhiệu đấu tranh phần ít”, qua đó mà tập hợp, tổ chức giáodục quần chúng, rèn luyện Đảng; khi có tình thế cách mạngtrực tiếp thì khẩu hiệu đấu tranh và hình thức đấu tranhphải đa lên cao để trực tiếp khởi nghĩa vũ trang giànhchính quyền nh : “Lập xô viết, lập hội đồng tịch ký ruộng
đất, sản nghiệp do công nhân kiểm soát, võ trang do côngnông, v.v bãi công vừa thị oai bãi công vừa võ trang thị oai,tổng bãi công bạo động”4 Sự bổ sung này giúp những ngờicộng sản không bị lâm vào tình trạng bị động lúng túngkhi cách mạng cha có tình thế hoặc tổ chức bạo động nonkhi cha có thời cơ cách mạng
Đề cập đến vấn đề khởi nghĩa vũ trang, Luận cơng chỉ
rõ rằng đây “không phải là một việc thờng, chẳng những làtheo tình thế trực tiếp cách mạng, mà lại phải theo khuôn h-ớng nhà binh”5 Điều đó chứng tỏ, Luận cơng rất quan tâm
đến nghệ thuật khởi nghĩa, ngăn ngừa thái độ “đùa với khởinghĩa” Về thời cơ khởi nghĩa vũ trang, Luận cơng đã phác
ra những điều kiện cơ bản: khi mà kẻ thù hoang mang cực
độ; khi mà tầng lớp trung gian ngả về phía cách mạng; quần
4, 5 Sđd, tr 76
Trang 5sự thắng lợi của cách mạng ở Đông Dơng là cần phải có một
Đảng Cộng sản, có một đờng lối chính trị đúng, có kỷ luậttập trung, mật thiết liên tục với quần chúng và từng trải tranh
đấu mà trởng thành Đảng là đội tiên phong của vô sản giaicấp, lấy chủ nghĩa Mác và Lênin làm gốc”6 Sự bổ sung pháttriển này bảo đảm cho quá trình tổ chức xây dựng Đảngluôn luôn đúng hớng, giữ vững bản chất giai cấp công nhân,
Đảng vững mạnh toàn diện cả về chính trị, t tởng, tổ chức
đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị qua các thời kỳ và giai
đoạn cách mạng
Luận cơng chính trị tháng 10/1930 của Đảng đã kế thừa
và phát triển nhiều mặt của Chính cơng Sách lợc vắn tắt,song còn bộc lộ những mặt hạn chế thuộc vè nhận thức do cảnhững nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan
6 Sđd, tr 74
Trang 6Hạn chế về đoàn kết dân tộc đợc Đảng ta khắc phục ngaybằng chủ trơng lập mặt trận dân tộc thống nhất “Hội phản
đế đồng minh Đông Dơng” ngày 18/11/1930 Vấn đề chỉ
đạo chiến lợc, xác định rõ kẻ thù chủ yếu, nhiệm vụ chủ yếucủa cách mạng phải trải qua thực tiễn kinh nghiệm 9 năm vàkhi chiến tranh thế giới thứ II nổ ra đặt nớc ta trớc tình thếcách mạng mới Đảng ta đã nhận rõ vấn đề dân tộc nổi lên hếtsức sâu sắc và thời cơ giải phóng dân tộc có khả năng xuấthiện Các Hội nghị Trung ơng 6 (11/1939), Trung ơng 7(11/1940) và Trung ơng 8 (5/1941), Đảng ta đã quyết địnhchuyển hớng chỉ đạo chiến lợc với nội dung bao trùm đặt nhiệm
vụ đánh đế quốc và bè lũ tay sai, giải phóng dân tộc lên hàng
đầu, tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất Về phơng phápcách mạng, Đảng chủ trơng chuyển hớng từ đấu tranh giànhdân sinh, dân chủ (1936 - 1939) sang thời kỳ trực tiếp đánh
đổ chính quyền đế quốc và tay sai, giải phóng dân tộc; từ
đấu tranh hợp pháp nửa hợp pháp sang thời kỳ đấu tranh bímật, bất hợp pháp và khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền.Chỉ sau 2 tháng, khi chiến tranh thế giới lần thứ II nổ ra(9/1939), Hội nghị Trung ơng lần thứ 6 (11/1939) đã họp vànhận định: “Chiến tranh thế giới sẽ reo đau thơng, tai hoạghê gớm cho loài ngời, thế giới sẽ là cái lò sát sinh lớn, nhân loại
sẽ phải chịu một số kiếp vô cùng thê thảm, nhng tiền đồ cáchmạng thế giới sẽ rất sáng sủa một thế giới quang minh rực rỡ sẽthay cho cái thế giới tối tăm mục nát này”7 Đảng dự kiến: Lúc
đầu là cuộc chiến tranh giữa tập đoàn đế quốc này với tập
7, 8 NQTƯ 11/1939 , VKĐH Trung ơng 3 (1930 - 1945), BNCLSĐ - H 1977 tr 33, 34, 56.
Trang 7đoàn đế quốc khác, song trớc sau gì chúng sẽ hợp lại để cùngchống Liên Xô Điều này dễ nhận thấy, xuất phát từ bản chấtcủa chủ nghĩa đế quốc Đúng nh Lênin viết: “Chừng nào cònchủ nghĩa t bản và chủ nghĩa xã hội thì hai chủ nghĩa đókhông thể sống hoà bình đợc, hoặc chủ nghĩa xã hội, hoặcchủ nghĩa t bản cuối cùng sẽ thắng bọn t bản sẽ tìm cớ đểgây chiến với chúng ta” Đông Dơng sẽ bị cuốn hút vào cuộcchiến tranh này và sẽ thúc đẩy các mâu thuẫn vốn có tronglòng xã hội thuộc địa nửa phong kiến đến tột đỉnh, mâuthuẫn gay gắt lúc ấy sẽ là mâu thuẫn giữa đế quốc với cácdân tộc Đông Dơng “Sự bóc lột tàn ác của đế quốc ở ĐôngDơng để cung cấp cho chiến tranh sẽ làm cho dân Đông D-
ơng ngày cùng cách mệnh hoá”8 mau chóng, tình thế cáchmạng xuất kiện, vấn đề chính quyền đợc đặt ra, tiền đềcách mạng giải phóng dân tộc đang đến gần, “cuộc cáchmệnh đánh đổ đế quốc Pháp của các dân tộc Đông Dơngnhất định sẽ nổ bùng”9 cách mạng nhiều nớc sẽ thành công.Căn cứ vào sự phân tính trên, Trung ơng khẳng định
về nguyên tắc chiến lợc, cuộc cách mạng giải phóng dân tộc
Đông Dơng vẫn bao gồm hai nội dung: Chống đế quốc vàchống phong kiến, đây là hai nhiệm vụ cơ bản của cáchmạng tự sản dân quyền do giai cấp công nhân lãnh đạo Hộinghị chỉ rõ: “Cách mệnh phản đế và điền địa là hai cáimấu chốt của cách mệnh t sản dân quyền Không giải quyết
đợc cách mệnh điền địa thì không giải quyết đợc cáchmệnh phản đế Trái lại, không giải quyết đợc cách mệnh
9 Sđd, tr 58
Trang 8phản đế thì không giải quyết đợc cách mệnh điền địa, cáinguyên tắc chính ấy không bao giờ thay đổi đợc, nhng nóphải đợc ứng dụng một cách khôn khéo thế nào để thựchiện đợc nhiệm vụ chính cốt của cách mệnh là đánh đổ
đế quốc”10 Sự áp dụng khôn khéo “mà hội nghị chỉ ra là:Trên cơ sở nắm vững nguyên tắc chiến lợc - tập trung mũinhọn của cách mạng vào nhiệm vụ đánh đế quốc, tay sai;tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất và đề ra khẩu hiệu:Tịch thu ruộng đất của đế quốc và địa chủ phản bộiquyền lợi dân tộc, tạm gác khẩu hiệu “lập chính quyền xôviết công nông - binh” thay bằng khẩu hiệu “lập chínhquyền cộng hoà dân chủ” và quyết định thành lập mặttrận dân tộc thống nhất phản đế quốc Đông Dơng thay chomặt trận dân chủ trớc đây (Thời kỳ 1936 - 1939); chuẩn bịcác điều kiện trực tiếp giành chính quyền Nghị quyết Hộinghị chỉ rõ: “Đứng trên lập trờng giải phóng dân tộc, lấyquyền lợi dân tộc làm tối cao, tất cả mọi vấn đề của cuộccách mệnh cả vấn đề điền địa cũng phải nhằm vào cáimục đích ấy mà giải quyết”11
Hội nghị Trung ơng lần thứ 6 của Đảng còn đề cập nhiềuvấn đề về tình thế, thời cơ, phơng pháp cách mạng; Sách l-
ợc tập hợp lực lợng cách mạng, mối liên hệ cách mạng Đông
D-ơng với cách mạng thế giới; vai trò của Đảng - đội tiên phongcủa giai cấp công nhân và nêu cao một số vấn đề về nguyêntắc tổ chức, xây dựng Đảng; về quyền tự quyết của cácdân tộc Đông Dơng
10 Sđd, tr 196
Trang 9Hội nghị Trung ơng lần thứ 7 (11/1940) đã khẳng định
sự chuyển hớng chỉ đạo chiến lợc trên là đúng và tiếp tục
bổ sung phát triển, xác định rõ kẻ thù chính của nhân dân
Đông Dơng là phát xít Pháp - Nhật, đổi tên Mặt trận phản
đế thành Mặt trận chống phát xít Pháp - Nhật; đánh giá vàchỉ đạo tiếp theo đối với hai cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn vàNam Kỳ
Đến Hội nghị Trung ơng 8 (5/1941) do đồng chí Nguyễn
ái Quốc trực tiếp chủ trì, họp tại Pắc bó (Cao Bằng) đã bổxung hoàn chỉnh một bớc quan trọng những chủ trơng trên.Trên cơ sở phân tích mối quan hệ chiến tranh và cáchmạng, trớc diễn biến mới của tình hình, Hội nghị nhận
định: “Nếu cuộc chiến tranh đế quốc lần trớc đã đẻ ra LiênXô, một nớc xã hội chủ nghĩa, thì cuộc chiến tranh đế quốclần này sẽ đẻ ra nhiều nớc xã hội chủ nghĩa, sẽ do đó màcách mạng nhiều nớc thành công”12 Hội nghị dự kiến: Rồi
đây, Liên Xô thắng trận, quân Trung Quốc phảncông cách mệnh Đông Dơng sẽ giành thắng lợi bằng mộtcuộc khởi nghĩa toàn quốc rộng lớn, và chỉ rõ, “nhiệm vụgiải phóng dân tộc, độc lập cho đất nớc là một nhiệm vụ tr-
ớc tiên của Đảng ta”13 Nhng trong khi đặt nhiệm vụ giảiphóng dân tộc lên trớc tiên, không có nghĩa là Đảng ta thủtiêu vấn đề đấu tranh giai cấp, mà vấn đề giai cấp đấutranh vẫn tồn tại mãi, song trong giai đoạn hiện thời, thìquốc gia dân tộc là trên hết, quyền lợi của bộ phận, của giaicấp phải đặt dới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia dân tộc
12, 13, 14 Nghị quyết Trung ơng 8, Sđd, tr 181, 196.
Trang 10Hội nghị nhấn mạnh: “Trong lúc này, nếu không giải quyết
đợc vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi hỏi đợc độc lập,
tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thểquốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợicủa bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại đ-ợc”14
Về vấn đề dân tộc, Nghị quyết Trung ơng Tám đã bổsung, phát triển cụ thể hơn so với Nghị quyết Trung ơng 6,Trung ơng 7 Hội nghị Trung ơng 8 chủ trơng: Việc giảiquyết vấn đề dân tộc độc lập phải đặt trong phạm vi mỗinớc ở bán đảo Đông Dơng Do vậy, mỗi nớc lập một Mặt trậndân tộc thống nhất riêng Hội nghị chỉ rõ: “Sau lúc đánh
đuổi Pháp - Nhật, ta phải thi hành đúng chính sách dân tộc
tự quyết cho các dân tộc Đông Dơng Các dân tộc sống trêncõi Đông Dơng sẽ tuỳ theo ý muốn, tổ chức thành liên bangcộng hoà dân chủ, hay đứng riêng thành một dân tộc quốcgia tuỳ ý ”15 Một dân tộc mạnh hơn, không có quyền, bắtcác dân tộc nhỏ yếu tuân theo chính sách của mình Mỗidân tộc đều có quyền tự do phát triển và tồn tại nền vănhoá riêng của mình và đợc bảo đảm Trong bớc tranh đấu,
đòi tự do độc lập thì dân tộc Việt Nam phải có nghĩa vụdìu dắt, giúp đỡ đối với các dân tộc Miên, Lào và các dântộc thiểu số khác Đây là t tởng, vừa thể hiện sự nắm bắtsâu sắc lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin về vấn đề dân tộc
tự quyết, vừa thể hiện sự nhạy cảm, nhìn xa trông rộng của
Đảng ta; t tởng đó, là sự thể hiện rõ nét nhất, tính cách
15 Sđd, tr 196.
Trang 11mạng chân chính của Đảng, nghĩa cử cao đẹp của dân tộcViệt Nam, đồng thời phản ánh một xu thế chung của thời
đại, đấu tranh cho sự bình đẳng giữa các dân tộc trên thếgiới
ở Việt Nam Đảng chủ trơng “sau lúc đánh đuổi Pháp Nhật sẽ thành lập một nớc Việt Nam dân chủ mới, theo tinhthần tân dân chủ”16, “thành lập một chính phủ nhân dâncủa Việt Nam dân chủ cộng hoà, lấy cờ đỏ, ngôi sao vàngnăm cánh, làm lá cờ toàn quốc”17
-Hội nghị quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam độclập đồng minh, gọi tắt là Việt Minh, theo đề nghị của đồngchí Nguyễn ái Quốc, thay cho Mặt trận dân tộc thống nhấtphản đế Đông Dơng có tính chất dân tộc hơn, có một mãnhlực dễ hiệu triệu hơn ở Lào và Căm Pu Chia, “Đảng ta và việtminh phải hết sức giúp đỡ các dân tộc Miên, Lào, tổ chức raCao miên độc lập đồng minh, Ai lao động lập đồng minh
để sau đó lập ra Đông Dơng độc lập đồng minh”18 Hộinghị phân tích mỗi quốc gia, dân tộc có tính độc lập vàquyền tự quyết, nhng muốn đánh Pháp, đuổi Nhật thì phải
có một lực lợng thống nhất của tất cả các giai cấp, tầng lớp,các lực lợng của các dân tộc Đông Dơng họp lại, bởi họ cóchung kẻ thù Dới ách áp bức bóc lột nặng nề của Pháp - Nhật,quyền lợi của tất cả giai cấp, các dân tộc bị cớp giật, cho nên
“Pháp - Nhật ngày nay không những là kẻ thù của công nông,
mà còn là kẻ thù của cả dân tộc Đông Dơng” Nhiệm vụ của
Đảng là phải liên minh với tất cả các lực lợng, các đảng phái,
18, 19, 20 Hội nghị Trung ơng 8, Sđd, tr 207, 203, 227.