LỜI MỞ ĐẦUáo chí ngày nay đang ngày càng phát triển với đạ dạng với nhiều thể loại có thể kể tới như: báo in, báo truyền hình, báo mạng điện tử, báo phát thanh,… Cùng với xu thế phát tri
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
áo chí ngày nay đang ngày càng phát triển với đạ dạng với nhiều thể loại có thể kể tới như: báo in, báo truyền hình, báo mạng điện
tử, báo phát thanh,… Cùng với xu thế phát triển của thời đại công nghệ 4.0 – kỷ nguyên mới của công nghệ số, máy móc hiện đại và mạng lưới Internet thì cũng đã kéo theo đồng thời sự phát triển của thể loại báo chí qua mạng lưới điện tử hay được gọi với thuật ngữ chuyên môn “Báo mạng điện tử”
B
Tốc độ phát triển của báo mạng điện tử ngày nay đang ở trên đà phát triển chóng mặt về số lượng và cả chất lượng Các tòa soạn báo mạng điện tử lớn hiện
nay tại Việt Nam có thể kể đến như: VnExpress, Dân trí, Zing News, Vietnamnet,…
hay một số tòa soạn ban đầu là hình thức báo giấy nhưng đã mở rộng phát triển
thêm cả hình thức báo mạng điện tử như Báo Tuổi trẻ, Báo Lao động, Báo Nhân dân,…
Bằng tất cả những dẫn chứng trên đã cho thấy vị thế và vai trò to lớn của báo
mạng điện tử trong xã hội hiện nay Môn học “Tác phẩm Báo mạng điện tử” là
một môn học cần thiết đối với mỗi sinh viên học chuyên ngành liên quan đến báo chí, truyền thông Thông qua học phần này, em đã có một phần kiến thức rõ nét về Báo mạng Điện tử cũng như những lý thuyết nền móng để giúp em cũng như các bạn sinh viên hiểu biết nhiều hơn về báo mạng điện tử, từ đó vận dụng vào nghề nghiệp trong tương lai
Quyển bài tập kết thúc môn học Tác phẩm Báo mạng điện tử này là tổng hợp
các phần sáng tạo tác phẩm báo mạng điện tử do chính em thực hiện, bao gồm các phần nội dung được yêu cầu sau:
1 Tìm hiểu về cơ quan, tòa soạn báo mạng điện tử
Trang 32 Các sản phẩm báo mạng
2.1 Bài tin báo mạng
2.2 Bài phỏng vấn báo mạng
2.3 Bài phóng sự báo mạng
2.4 Bài bình luận báo mạng
Bài tập hết môn này chắc chắn sẽ còn lại nhiều thiếu sót mà bản thân em còn chưa đủ nhiều hiểu biết, sâu sắc để phát hiện và khắc phục, em mong rằng những lỗi sai, thiếu sót ấy sẽ được thầy cô góp ý để giúp em có thêm nhiều bài học cho bản thân, từ đó em sẽ có thêm nhiều kinh nghiệm để thực hiện những phần bài tập tiếp theo trong các kỳ học còn lại
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 4PHẦN 1 BÁO CÁO NGHIÊN CỨU TÒA SOẠN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ
I – Tìm hiểu chung về tòa soạn báo điện tử
1 Khái niệm
Tòa soạn điện tử là cơ quan báo chí chuyên sản xuất và phát hành các bài
báo dưới dạng ấn bản điện tử
Tòa soạn điện tử tương tự các tòa soạn báo của báo giấy thông thường, đều
có các cấp bậc, chức vụ đảm nhận những nhiệm vụ khác nhau từ tổng biên tập, thư
ký tòa soạn, biên tập viên, phóng viên, quảng cáo nhưng không thể thiếu Ban điện tử Ban này có trách nhiệm quản lý, biên tập và xử lý trang tin điện tử (Nếu là báo điện tử kết hợp báo giấy) hoặc quản lý toàn bộ tòa soạn (nếu không có ấn bản báo giấy)
Một tòa soạn điện tử thông thường được hỗ trợ quản lý và điều hành bởi một phần mềm là phần mềm tòa soạn điện tử Phần mềm tòa soạn điện tử là hệ quản trị nội dung với mô hình như một tòa soạn báo hoạt động trên môi trường Internet
Với ưu thế tận dụng tối đa sức mạnh về công nghệ, toàn bộ quy trình biên tập, duyệt đăng, xuất bản, quảng cáo hoàn toàn dựa trên nền tảng công nghệ thống nhất, Tòa soạn điện tử có thể giúp giảm thiểu các chi phí quản lý, chi phí phát hành, tăng hiệu quả và năng suất hoạt động so với báo giấy truyền thống, do
đó có nhiều đánh giá cho rằng báo điện tử sẽ thay thế báo giấy trong tương lai không xa
2 Nhiệm vụ và chức năng của tổ chức trong tòa soạn báo điện tử
2.1 Ban biên tập
Trang 5- Tổng biên tập: Là người đứng đầu bộ biên tập, khối biên tập ở các cơ quan báo chí, xuất bản, chịu trách nhiệm cao nhất, đưa ra các định hướng cơ bản, chỉ đạo toàn bộ hoạt động của tờ báo Người ta thường nói, tổng biên tập là linh hồn của một tờ báo Tổng biên tập phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về mọi hoạt động của cơ quan báo chí trước cơ quan chủ quản về nhiệm vụ chính trị của tờ báo, trước bạn đọc và nhân dân về nội dung thông tin, trước toàn thể cán bộ, phóng viên, biên tập viên về sự phát triển, tồn vong của tờ báo Tổng biên tập do cơ quan chủ quản bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức sau khi trao đổi ý kiến với cơ quan chỉ đạo và quản lý nhà nước về báo chí
- Phó tổng biên tập: Là người đứng sau tổng biên tập, số lượng phó tổng biên tập nhiều hay ít tùy thuộc vào quy mộ, nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan báo chí Nhiệm vụ của phó tổng biên tập là giúp cho tổng biên tập trong mảng công việc được phân công Thông thường có phó tổng biên tập phụ trách nội dung, phó tổng biên tập phụ trách hành chính trị sự, phó tổng biên tập phụ trách kỹ thuật, phó tổng biên tập phụ trách kinh doanh, tiếp thị và quảng cáo,… Phó tổng biên tập có trách nhiệm thay tổng biên tập điều khiển mọi hoạt động của tòa soạn khi tổng biên tập
đi vắng, tham gia các buổi giao ban với Thư ký tòa soạn và các trưởng ban Phó tổng biên tập do cơ quan chủ quản bổ nhiệm trên cơ sở đề bạt của Tổng biên tập và được sự đồng ý bằng văn bản của cơ quan chỉ đạo và quản lý nhà trước về báo chí
- Tổng thư ký tòa soạn (Thư ký tòa soạn): Là người đứng đầu ban thư ký tòa soạn
và là cánh tay phải của Tổng biên tập Thông qua thư ký toàn soạn, Tổng biên tập thể hiện tư tưởng chỉ đạo, chủ đề nội dung và kiểm soát tờ báo Vì vậy, thư ký tòa soạn là người được Tổng biên tập lựa chọn rất kỹ càng Nhiệm vụ của thư ký tòa soạn là phải thể hiện tư tưởng, định hướng, yêu cầu về tờ báo do tổng biên tập đặt
ra, chịu trách nhiệm nội dung và hình thức của tờ báo Đồng thời, tổng thư kỷ tòa soạn cũng là người quyết định cho đăng hoặc không đăng đối với những tin, bài
Trang 6không quá nhạy cảm đến mức cần sự cho phép của tổng biên tập Muốn làm được điều đó, tổng thư ký tòa soạn phải có nghiệp vụ, chuyên môn giỏi, nhạy cảm chính trị, có khả năng thẩm định, đánh giá tác phẩm và nắm rõ quy trình sản xuất báo chí, thậm chí còn thông thạo về kỹ thuật, trình bày báo
Hiện nay, nhiều tờ báo mạng điện tử chỉ có chức danh thư ký tòa soạn Thông thường, ở mô hình những báo mạng điện tử độc lập, phó tổng biên tập phụ trách nội dung kiêm tổng thư ký tòa soạn Tổng thư ký tòa soạn có các thư ký tòa soạn, trưởng ban, biên tập biên giúp việc giao đề tài cho phóng viên, sửa bài và đăng lên mạng
- Ủy viên biên tập: tùy thuộc vào mỗi tờ báo mà có hay không có chức danh này Ủy viên biên tập thuộc ban biên tập và thường là một số trường ban quan trọng hoặc các nhà báo có uy tín, tham gia viết bài, duyệt bài và trục các số báo do
sự phân công của tổng biên tập
2 Ban Thư Ký
Trong báo in, ban thư ký được coi là trung tâm của tờ báo, là nơi tập hợp, quản lý và chọn lọc các tác phẩm báo chí từ các ban chuyên môn chuyên về để đưa vào từng số báo Ở báo mạng điện tử, ban thư ký cũng có vai trò rất quan trọng Ban thư ký bao quát toàn bộ Công việc sản xuất thông tin của tòa soạn Nhiệm vụ chủ yếu của ban thư ký là phân công theo dõi kế hoạch công việc cho các bạn chuyên môn như: kinh tế chính trị xã hội, tập hợp bài vở, biên tập và quyết định xuất bản Thư ký tòa soạn là người có quyền kiểm tra toàn bộ phân vùng của phóng viên hay trưởng ban sau khi đăng nhập vào hệ thống mạng cũng là người xử lý tin bài đến khâu cuối cùng và chọn vị trí xuất bản cho tin bài đó
Trang 7II – Tìm hiểu tòa soạn báo điện tử cụ thể: Báo mạng điện tử VOV
1 Giới thiệu về báo điện tử VOV
Báo điện tử VOV thuộc Đài tiếng nói Việt Nam Đài Tiếng nói Việt Nam có 4 loại hình báo chí: Phát thanh, truyền hình, báo in và báo điện tử Đài được ra đời vào năm 1945 nhưng đến ngày 3/2/1999, báo điện tử VOV mới được ra đời
Báo điện tử VOV có hai phiên bản là bằng tiếng Việt và tiếng Anh Đối với phiên bản tiếng Anh, những phóng viên của tòa soạn sẽ chọn một số chuyên mục hay một số tin phù hợp với đối tượng để học tiếng Anh và cũng để họ dịch thư từ tiếng Việt chuyển sang tiếng Anh
Trang 82 Báo điện tử VOV có 6 phòng:
+ Phòng Chính trị: phụ trách chuyên mục chính trị, bình luận và pháp luật + Phòng Kinh tế: phụ trách chuyên mục kinh tế, trong đó có nhiều tiểu mục như thị trường, kinh doanh, ô tô xe máy, công nghệ
+ Phòng Xã hội: phụ trách mục xã hội và mục đời sống Trong trang xã hội cũng có rất nhiều tiểu mục như giáo dục,y tế
+ Phòng Quốc tế phụ trách mục thế giới, quân sự quốc phòng và người Việt Trong đó, mục thế giới có 3 tiểu mục: Quan sát, hồ sơ và thế giới đó đây Mục quân sự quốc phòng có tiểu mục: vũ khí, phân tích và quốc phòng Việt Nam
+ Phòng Văn hóa giải trí: phụ trách mục văn hóa, điện ảnh, ngôi sao
+ Phòng tổng hợp và phòng hành chính kĩ thuật: phụ trách về hành chính và kĩ thuật (về máy móc và hỗ trợ kĩ thuật cho phóng viên biên tập)
3 Bộ máy cơ cấu của báo điện tử VOV bao gồm:
- Tổng biên tập: ông Ngô Thiệu Phong
- Phó Tổng biên tập: Phạm Công Hân, Nguyễn Tuyết Yến, Đặng Thị Khanh
- Thư kí tòa soạn gồm ba Phó Tổng biên tập và Phạm Thị Hoài (Trưởng phòng Chính trị) và Vũ Thị Hạnh (Trưởng phòng Xã hội)
- Nhân sự của báo mạng điện tử VOV có 62 người, trong đó có 1 tổng biên tập,
3 phó tổng biên tập, số phóng viên chính thức là 40 người, 10 người làm hợp đồng
và 20 cộng tác viên
Trang 94 Ca làm việc hằng ngày:
Một ngày sẽ chia ra làm 4 ca làm việc:
Ca sáng (5h - 7h30)
Ca 2 (7h30-12h)
Ca 3 (2h-6h tối)
Ca 4 (6h30 đến 11h đêm)
Ca sáng có một kíp trưởng và kíp viên
Ca tối cũng có hai người là một kíp trưởng và một kíp viên và có thêm thư kí tòa soạn giám sát và những phóng viên trong ca này không trực tiếp phát hành tin như ca sáng
Trang 105 Nguồn tin được tòa soạn sử dụng:
- Trung tâm tin tức: Đài Tiếng nói Việt Nam có một cổng thông tin điện tử, tất cả các phòng viên của đài sẽ tìm kiếm thông tin và đăng tải lên trang thông tin đó Những phóng viên của báo điện tử VOV sẽ lựa chọn những thông tin phù hợp với loại hình của mình
- Khai thác từ các báo bạn: Tòa soạn sẽ ký kết hợp đồng trao đổi thông tin với các báo bạn Với mỗi báo bạn sẽ có quy định cụ thể
- Nguồn tin từ Thông tấn xã Việt Nam
- Nguồn tin từ phóng viên thường trú nước ngoài gửi về cho tòa soạn Đối với những tin tức được phóng viên thường trú gửi về sẽ được đăng tải lên báo luôn dưới sự hiệu đính và kiểm duyệt từ các lãnh đạo Tuy nhiên, đối với những thông tin nhạy cảm sẽ được Ban biên tập duyệt lại
- Nguồn tin từ các cộng tác viên
- Nguồn tin được các phóng viên của tòa soạn phát hiện ra cũng là nguồn tin quan trọng nhất Ví dụ, mỗi phòng sẽ có một số lượng phóng viên cụ thể được phân công theo dõi Bộ, ngành hay một lĩnh vực nào đó
Tin tức được các phóng viên hoặc cộng tác viên khai thác và tìm kiếm được sẽ được các phòng duyệt, Ban biên tập duyệt mới được phát hành
6 Thách thức đối với báo điện tử VOV
Với sự phát triển của kỉ nguyên 4.0, mạng điện tử (hay Internet) được biết đến
và sử dụng rộng khắp toàn thế giới Đặc biệt với ưu điểm tốc độ đăng tải và cập nhật tin tức nhanh chóng, báo mạng điện tử dần được ưa chuộng hơn Việt Nam cũng là một trong những nước sử dụng mạng Internet phổ biến Theo thống kê của
tổ chức We Are Social, năm 2017, Việt Nam có hơn 50 triệu người dân truy cập mạng cho nhiều mục đích khác nhau Để đáp ứng nhu cầu cập nhật thông tin nhanh chóng và thường xuyên, hàng loạt các trang báo mạng điện tử đã xuất hiện để phục
vụ cho độc giả Thế nhưng, giữa “một rừng” các trang báo mọc lên, người đọc phải
Trang 11thật tỉnh táo để tìm cho mình một nguồn cập nhật thông tin chính xác và chân thực nhất
Đài Tiếng Nói Việt Nam đã có hơn 70 năm hoạt động báo chí và có đầy đủ các loại hình báo: Báo phát thanh, báo truyền hình, báo in và báo mạng điện tử Trong đó, báo mạng điện tử VOV đã xuất hiện gần 20 năm, cập nhật cho độc giả ngay từ những ngày Internet bắt đầu phát triển ở Việt Nam Tính đến tháng 05/2018, báo mạng điện tử VOV đứng thứ 6 trong 10 trang website tin tức, báo chí hàng đầu Việt Nam, theo số liệu của Alexa Tuy nhiên, trước sự phát triển ngày một nhanh và mạnh mẽ của mạng điện tử cũng như các trang báo mạng khác, báo điện
tử VOV đã gặp phải rất nhiều cạnh tranh Dẫu biết rằng, báo chí phải đặt việc cập nhật thông tin nhanh chóng và chính xác cho người dân lên hàng đầu Nhưng dù sao, bất cứ một tổ chức báo chí nào cũng phải chú ý đến nhiều khía cạnh khác để đảm bảo được chất lượng phục vụ độc giả
Theo Nhà báo Đào Nguyễn (Trưởng ban Quốc tế, Báo mạng điện tử VOV) chia sẻ rằng: “Báo mạng điện tử VOV phải đối mặt với nhiều cạnh tranh, đầu tiên,
Trang 12mình Tin của mình không hay hoặc xuất bản chậm thì người đọc sẽ không lựa chọn báo của mình mà lựa chọn các trang báo mạng khác”
Nhà báo cũng nhấn mạnh: “Báo điện tử VOV chú ý đến tin mang tính chính thống và tin cậy bởi mỗi bản tin VOV mang lại đều được trích dẫn là “Tiếng nối của Chính phủ” Khi các bản tin này xuất hiện ở các trang thông tin, báo mạng điện
tử khác hay trên BBC, tất cả sẽ được trích dẫn “VOV đã nói như thế này…” có nghĩa là “Chính phủ Việt Nam đã nói” Phần lớn các thông tin từ báo Dân trí hay VnExpress chỉ mang tính chất là kênh thông tin của hội ngành nào đó chứ không phải là của Chính phủ Việt Nam thế nên mình phải tận dụng lợi thế này để chinh phục độc giả Ngoài ra, báo mạng VOV còn có các phóng viên chuyên trách đi theo bốn lãnh đạo: Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội”
Theo chia sẻ của nhà báo Đào, Báo mạng điện tử VOV còn có các cơ quan thường trú ở nước ngoài và trong nước để có được những thông tin, hình ảnh bản quyền Tuy nhiên, phóng viên thường trú của báo VOV không cạnh tranh được với phóng viên thường trú của Thông tấn xã do mạng lưới của họ dày và nhiều hơn Cuối cùng, đối với các báo điện tử khác thì họ có mạng lưới cộng tác viên (CTV)
vì họ không phụ thuộc vào ngân sách nhà nước Họ có thể chi trả nhuận bút và nuôi dưỡng lâu dài cho CTV hơn mình rất nhiều nhưng họ cũng sẽ có những rủi ro với CTV đấy”
Giữa sự phủ sóng của nhiều các trang thông tin, báo mạng điện tử khác nhau, báo mạng điện tử VOV, trực thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam vẫn khẳng định được vị thế và chất lượng mỗi bài báo của mình trong lòng độc giả