Ths-CTH-nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của tổ chức cơ sở đảng cấp xã

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Công tác tư tưởng có vị trí đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng Đảng và trong sự lãnh đạo của Đảng. Công tác tư tưởng nhằm xây dựng Đảng luôn vững mạnh về tư tưởng, từng bước nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, xây dựng và củng cố niềm tin, biến niềm tin thành ý chí và hành động cách mạng sáng tạo của mọi người dân thực hiện đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, củng cố và tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng và trong xã hội. Cùng với công tác tổ chức và công tác kiểm tra, công tác tư tưởng góp phần xây dựng Đảng ta trở thành đội tiên phong, bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân và của cả dân tộc, một chính đảng cách mạng, đủ khả năng lãnh đạo nhân dân ta xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội (CNXH) và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN), làm thất bại mọi âm mưu chống phá về tư tưởng của các thế lực thù địch trong mọi thời kỳ. Do đó, việc nghiên cứu làm rõ những vấn đề có liên quan đến công tác tư tưởng và chất lượng công tác tư tưởng luôn có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc. Sau khi hệ thống XHCN ở các nước Đông Âu và Liên Xô sụp đổ, các thế lực thù địch ráo riết xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin; xuyên tạc đường lối đổi mới; thực hiện chiến lược "diễn biến hòa bình"; khai thác triệt để vấn đề dân tộc và tôn giáo, những khó khăn và yếu kém của ta... để phục vụ cho mưu đồ của chúng. Trong toàn bộ hoạt động đó, chúng coi việc chống phá về tư tưởng là một trọng điểm cần tập trung sức đẩy mạnh. Ngày nay, việc bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, bảo vệ chủ trương, đường lối của Đảng, tăng cường tuyên truyền, giáo dục, làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng giữ vị trí thống trị trong đời sống tinh thần của xã hội, đồng thời tăng cường nghiên cứu để làm rõ những vấn đề mà cuộc sống đặt ra, đấu tranh với các tư tưởng tiêu cực, làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn thâm độc, xảo quyệt của kẻ thù là nhiệm vụ trọng tâm của Đảng ta. Đảng ta đã khẳng định, sự nghiệp đổi mới đất nước càng đi vào chiều sâu càng xuất hiện nhiều vấn đề mới mẻ cần được nghiên cứu, giải quyết. Nước ta đang đứng trước nhiều thời cơ, vận hội mới, nhưng cũng có không ít nguy cơ, thách thức. Tình hình và nhiệm vụ mới của đất nước đang đặt ra hàng loạt vấn đề đòi hỏi phải phát huy hơn nữa vai trò công tác tư tưởng, nhằm động viên sức mạnh tổng hợp toàn dân tộc, tập hợp mọi tầng lớp nhân dân tiếp tục đổi mới, phấn đấu hoàn thành mục tiêu nhiệm vụ, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; phát triển lực lượng sản xuất, nâng cao năng suất lao động; xóa đói, giảm nghèo; thực hiện công bằng xã hội; thu hẹp khoảng cách giữa miền núi và miền xuôi; v.v... Một trong những vấn đề cấp thiết đặt ra trong công tác xây dựng Đảng lúc này là không ngừng đổi mới và nâng cao chất lượng công tác tư tưởng ở tất cả các cấp, các ngành, chú trọng đổi mới và nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của các tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ), vì TCCSĐ là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở. Các tỉnh Bắc Trung Bộ bao gồm 6 tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế. Vùng này là dải đất nhỏ, hẹp, thường xuyên bị thiên tai uy hiếp. Bên cạnh số đông là người Kinh sinh sống ở những thị xã, thị trấn, vùng đồng bằng và trung du, ở các tỉnh phía Bắc Trung Bộ còn có trên 20 dân tộc ít người khác nhau cư trú ở vùng núi, rẻo cao. Tuy mật độ dân số không cao so với các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên, song hầu hết bà con đồng bào dân tộc ít người lại sinh sống trên những vị trí chiến lược hết sức quan trọng về kinh tế và quốc phòng. Trong kháng chiến, miền núi, rẻo cao ở các tỉnh Bắc Trung Bộ là căn cứ địa cách mạng, giữ chốt các huyết mạch giao thông quan trọng vào Nam, ra Bắc, nối liền với nước Lào láng giềng. Ngày nay, việc khai thác những thế mạnh về đất đai, tài nguyên ở những vùng này chẳng những là yêu cầu cấp bách để nâng cao mức sống cho bà con đồng bào các dân tộc ít người, thu hẹp khoảng cách giữa miền núi và miền xuôi, mà còn là củng cố một vùng "phên giậu" có tầm quan trọng đặc biệt trong chiến lược xây dựng và bảo vệ đất nước. Sau hơn 10 năm đổi mới, sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội ở vùng này đã có những chuyển biến rõ nét. Nhưng, những kết quả đạt được chưa tương xứng với công sức bỏ ra và tiềm năng sẵn có. Về cơ bản, ở vùng cao các tỉnh Bắc Trung Bộ, sản xuất tự cấp, tự túc vẫn là đặc trưng chủ yếu, kinh tế hàng hóa vừa mới hình thành, còn rất sơ khai, phát triển rất chậm. Cá biệt, có những dân tộc hiện nay vẫn duy trì tình trạng du canh, du cư. Cuộc sống của họ dựa vào yếu tố tự nhiên hơn là dựa vào tính chủ động cải tạo cuộc sống bằng chính bàn tay, khối óc của bản thân con người. Gắn liền với những yếu kém trong đời sống kinh tế là những hạn chế về các mặt văn hóa, giáo dục, y tế. Tình trạng trẻ em mù chữ và tái mù chữ khá phổ biến. Tỷ lệ tử vong do các bệnh thương hàn, tả, lỵ, sốt rét hàng năm còn cao. Tốc độ gia tăng dân số chẳng những chưa được ngăn chặn mà đang có chiều hướng phát triển. Lợi dụng tình trạng khó khăn về đời sống vật chất, tinh thần và đặc điểm tâm lý của đồng bào các dân tộc ít người ở các tỉnh Bắc Trung Bộ, các thế lực thù địch tìm cách "cấy ghép" vào mảnh đất này những tư tưởng phản động hòng gây chia rẽ giữa dân tộc này với dân tộc khác, giữa dân với Đảng và chính quyền làm cho người dân bằng lòng với tư tưởng "an thân", "thủ phận" hoặc tin vào một cuộc sống ngoài trần thế. Qua nghiên cứu động thái hoạt động của các thế lực phản động đối với đồng bào ở vùng này, có thể khẳng định, kẻ địch đã và đang thực hiện chiến lược "diễn biến hòa bình" ở những vùng cao, vùng sâu - nơi có đông đồng bào các dân tộc ít người sinh sống. Âm mưu thâm độc của chúng là từng bước nhen nhóm và thổi bùng lên ngọn lửa xung đột dân tộc, tôn giáo, làm lung lạc niềm tin của đồng bào các dân tộc vào Đảng, Nhà nước đã được xây đắp từ trong lịch sử đấu tranh cách mạng 70 năm qua. Nguyên nhân dẫn đến thực trạng nói trên có nhiều, nhưng có một nguyên nhân nổi bật là chưa phát huy tốt vai trò công tác tư tưởng của TCCSĐ, nhất là vai trò của người đứng đầu tổ chức đảng và tổ chức chính quyền ở cơ sở. Chất lượng công tác tư tưởng của TCCSĐ còn thấp. Nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân chưa theo kịp với đòi hỏi của sự nghiệp đổi mới. Đa số người dân chưa thoát ra khỏi nếp nghĩ, cách làm trong cơ chế quan liêu, bao cấp trước đây, tư tưởng tự ti, trông chờ, ỷ lại còn nặng. Nhiều người chưa bứt ra khỏi tư tưởng và tập quán lạc hậu. Để khắc phục tình trạng đó phải tìm và áp dụng nhiều giải pháp, trong đó nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của TCCSĐ - nhất là cấp xã - là yêu cầu hết sức cấp bách.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Công tác tư tưởng có vị trí đặc biệt quan trọng trong công tác xâydựng Đảng và trong sự lãnh đạo của Đảng Công tác tư tưởng nhằm xâydựng Đảng luôn vững mạnh về tư tưởng, từng bước nâng cao nhận thứccho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, xây dựng và củng cố niềmtin, biến niềm tin thành ý chí và hành động cách mạng sáng tạo của mọingười dân thực hiện đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhànước, củng cố và tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng và trong

xã hội Cùng với công tác tổ chức và công tác kiểm tra, công tác tư tưởnggóp phần xây dựng Đảng ta trở thành đội tiên phong, bộ tham mưu chiếnđấu của giai cấp công nhân và của cả dân tộc, một chính đảng cách mạng,

đủ khả năng lãnh đạo nhân dân ta xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội(CNXH) và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa(XHCN), làm thất bại mọi âm mưu chống phá về tư tưởng của các thế lựcthù địch trong mọi thời kỳ Do đó, việc nghiên cứu làm rõ những vấn đề cóliên quan đến công tác tư tưởng và chất lượng công tác tư tưởng luôn có ýnghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc

Sau khi hệ thống XHCN ở các nước Đông Âu và Liên Xô sụp đổ,các thế lực thù địch ráo riết xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin; xuyên tạcđường lối đổi mới; thực hiện chiến lược "diễn biến hòa bình"; khai tháctriệt để vấn đề dân tộc và tôn giáo, những khó khăn và yếu kém của ta đểphục vụ cho mưu đồ của chúng Trong toàn bộ hoạt động đó, chúng coiviệc chống phá về tư tưởng là một trọng điểm cần tập trung sức đẩy mạnh.Ngày nay, việc bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, bảo vệ chủ trương, đườnglối của Đảng, tăng cường tuyên truyền, giáo dục, làm cho chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng giữ vị trí thống trịtrong đời sống tinh thần của xã hội, đồng thời tăng cường nghiên cứu để

làm rõ những vấn đề mà cuộc sống đặt ra, đấu tranh với các tư tưởng tiêucực, làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn thâm độc, xảo quyệt của kẻ thù lànhiệm vụ trọng tâm của Đảng ta.

Đảng ta đã khẳng định, sự nghiệp đổi mới đất nước càng đi vàochiều sâu càng xuất hiện nhiều vấn đề mới mẻ cần được nghiên cứu, giảiquyết Nước ta đang đứng trước nhiều thời cơ, vận hội mới, nhưng cũng cókhông ít nguy cơ, thách thức Tình hình và nhiệm vụ mới của đất nướcđang đặt ra hàng loạt vấn đề đòi hỏi phải phát huy hơn nữa vai trò công tác

tư tưởng, nhằm động viên sức mạnh tổng hợp toàn dân tộc, tập hợp mọitầng lớp nhân dân tiếp tục đổi mới, phấn đấu hoàn thành mục tiêu nhiệm

vụ, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; phát triển lực lượng sản xuất,nâng cao năng suất lao động; xóa đói, giảm nghèo; thực hiện công bằng xãhội; thu hẹp khoảng cách giữa miền núi và miền xuôi; v.v Một trongnhững vấn đề cấp thiết đặt ra trong công tác xây dựng Đảng lúc này làkhông ngừng đổi mới và nâng cao chất lượng công tác tư tưởng ở tất cả cáccấp, các ngành, chú trọng đổi mới và nâng cao chất lượng công tác tưtưởng của các tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ), vì TCCSĐ là nền tảng củaĐảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở

Các tỉnh Bắc Trung Bộ bao gồm 6 tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, HàTĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế Vùng này là dải đất nhỏ,hẹp, thường xuyên bị thiên tai uy hiếp Bên cạnh số đông là người Kinhsinh sống ở những thị xã, thị trấn, vùng đồng bằng và trung du, ở các tỉnhphía Bắc Trung Bộ còn có trên 20 dân tộc ít người khác nhau cư trú ở vùngnúi, rẻo cao Tuy mật độ dân số không cao so với các tỉnh miền núi phíaBắc và Tây Nguyên, song hầu hết bà con đồng bào dân tộc ít người lại sinhsống trên những vị trí chiến lược hết sức quan trọng về kinh tế và quốcphòng Trong kháng chiến, miền núi, rẻo cao ở các tỉnh Bắc Trung Bộ làcăn cứ địa cách mạng, giữ chốt các huyết mạch giao thông quan trọng vào

Nam, ra Bắc, nối liền với nước Lào láng giềng Ngày nay, việc khai thácnhững thế mạnh về đất đai, tài nguyên ở những vùng này chẳng những làyêu cầu cấp bách để nâng cao mức sống cho bà con đồng bào các dân tộc ítngười, thu hẹp khoảng cách giữa miền núi và miền xuôi, mà còn là củng cốmột vùng "phên giậu" có tầm quan trọng đặc biệt trong chiến lược xâydựng và bảo vệ đất nước.

Sau hơn 10 năm đổi mới, sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội ởvùng này đã có những chuyển biến rõ nét Nhưng, những kết quả đạt đượcchưa tương xứng với công sức bỏ ra và tiềm năng sẵn có Về cơ bản, ởvùng cao các tỉnh Bắc Trung Bộ, sản xuất tự cấp, tự túc vẫn là đặc trưngchủ yếu, kinh tế hàng hóa vừa mới hình thành, còn rất sơ khai, phát triển rấtchậm Cá biệt, có những dân tộc hiện nay vẫn duy trì tình trạng du canh, du

cư Cuộc sống của họ dựa vào yếu tố tự nhiên hơn là dựa vào tính chủ độngcải tạo cuộc sống bằng chính bàn tay, khối óc của bản thân con người Gắnliền với những yếu kém trong đời sống kinh tế là những hạn chế về các mặtvăn hóa, giáo dục, y tế Tình trạng trẻ em mù chữ và tái mù chữ khá phổbiến Tỷ lệ tử vong do các bệnh thương hàn, tả, lỵ, sốt rét hàng năm còncao Tốc độ gia tăng dân số chẳng những chưa được ngăn chặn mà đang cóchiều hướng phát triển Lợi dụng tình trạng khó khăn về đời sống vật chất,tinh thần và đặc điểm tâm lý của đồng bào các dân tộc ít người ở các tỉnhBắc Trung Bộ, các thế lực thù địch tìm cách "cấy ghép" vào mảnh đất nàynhững tư tưởng phản động hòng gây chia rẽ giữa dân tộc này với dân tộckhác, giữa dân với Đảng và chính quyền làm cho người dân bằng lòng với

tư tưởng "an thân", "thủ phận" hoặc tin vào một cuộc sống ngoài trần thế.Qua nghiên cứu động thái hoạt động của các thế lực phản động đối vớiđồng bào ở vùng này, có thể khẳng định, kẻ địch đã và đang thực hiện chiếnlược "diễn biến hòa bình" ở những vùng cao, vùng sâu - nơi có đông đồngbào các dân tộc ít người sinh sống Âm mưu thâm độc của chúng là từng

bước nhen nhóm và thổi bùng lên ngọn lửa xung đột dân tộc, tôn giáo, làmlung lạc niềm tin của đồng bào các dân tộc vào Đảng, Nhà nước đã đượcxây đắp từ trong lịch sử đấu tranh cách mạng 70 năm qua.

Nguyên nhân dẫn đến thực trạng nói trên có nhiều, nhưng có mộtnguyên nhân nổi bật là chưa phát huy tốt vai trò công tác tư tưởng củaTCCSĐ, nhất là vai trò của người đứng đầu tổ chức đảng và tổ chức chínhquyền ở cơ sở Chất lượng công tác tư tưởng của TCCSĐ còn thấp Nhậnthức của cán bộ, đảng viên và nhân dân chưa theo kịp với đòi hỏi của sựnghiệp đổi mới Đa số người dân chưa thoát ra khỏi nếp nghĩ, cách làmtrong cơ chế quan liêu, bao cấp trước đây, tư tưởng tự ti, trông chờ, ỷ lạicòn nặng Nhiều người chưa bứt ra khỏi tư tưởng và tập quán lạc hậu

Để khắc phục tình trạng đó phải tìm và áp dụng nhiều giải pháp,trong đó nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của TCCSĐ - nhất là cấp

xã - là yêu cầu hết sức cấp bách

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Về đặc điểm dân tộc và chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước ởvùng đồng bào dân tộc ít người, đã có không ít các văn kiện của Đảng,những bài nói, bài viết đề cập ở từng khía cạnh, từng mặt vấn đề, được

công bố trên các sách, báo, tạp chí Chẳng hạn: "Các dân tộc miền núi Bắc Trung Bộ - sự phân bố dân cư và những đặc trưng văn hóa" của Mạc Đường, do Nhà xuất bản Khoa học xuất bản năm 1964; "Các dân tộc ít người ở Việt Nam - Các tỉnh phía Bắc" do Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản năm 1978; "Những đòi hỏi mới đối với công tác tư tưởng" của Thái Ninh, Tạp chí Cộng sản, số 4-1992; "Nâng cao cảnh giác, chống chiến tranh tâm lý, phá hoại tư tưởng của địch" của Lê Long, Tạp chí Công tác tư tưởng - văn hóa, số 4-1992; "Â m mưu và thủ đoạn của kẻ thù" của

Hồ Văn, Tạp chí Công tác tư tưởng - văn hóa, số 12-1992; "Suy nghĩ về công tác tư tưởng ở vùng miền núi và dân tộc thiểu số" của Hồng Lĩnh, Tạp

chí Công tác tư tưởng văn hóa, số 7-1994 "Các dân tộc ít người ở Bình Trị Thiên" của Nguyễn Quốc Lộc, do Nhà xuất bản Thuận Hóa xuất bản năm 1984; "Xây dựng lực lượng làm công tác tư tưởng từ cơ sở" của Từ Thiện, Tạp chí Công tác tư tưởng - văn hóa, số 4-1997; "Các dân tộc thiểu số trong

sự phát triển kinh tế - xã hội ở miền núi" của GS Bế Viết Đẳng (chủ biên),

do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia và Nhà xuất bản Văn hóa dân tộc xuất

bản năm 1996; "Bình đẳng dân tộc ở nước ta hiện nay - vấn đề và giải pháp"

của GS,PTS Trịnh Quốc Tuấn (chủ biên), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia

xuất bản năm 1996; "Kinh tế miền núi và các dân tộc: thực trạng vấn đề giải pháp" của PTS Phạm Văn Vang, Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản năm 1996; "Vấn đề dạy chữ dân tộc" của Chu Văn Tài, Tạp chí Nghiên cứu giáo dục, số 2-1986; "Xây dựng chương trình tiếng Việt cho học sinh dân tộc" của Mông Ký Slay, Tạp chí Nghiên cứu giáo dục, số 6-1987; v.v

-Tuy nhiên, đến nay chưa có một công trình nào đi sâu nghiên cứu công tác

tư tưởng của TCCSĐ (cấp xã) ở vùng đồng bào dân tộc ít người các tỉnhBắc Trung Bộ Tiếp thu các kết quả nghiên cứu trên, tác giả luận án đặt chomình nhiệm vụ nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống vấn đề chấtlượng công tác tư tưởng của TCCSĐ (cấp xã) vùng đồng bào dân tộc ítngười ở các tỉnh vùng này trong thời kỳ mới

3 Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu của luận án

Luận án thực hiện nhằm mục đích: góp phần nâng cao chất lượng

công tác tư tưởng của TCCSĐ (cấp xã) vùng đồng bào dân tộc ít người cáctỉnh Bắc Trung Bộ trong thời kỳ mới

Để đạt mục đích trên, luận án có các nhiệm vụ:

- Làm rõ quan niệm chất lượng công tác tư tưởng và những nhân tốchi phối trực tiếp đến công tác tư tưởng của TCCSĐ (cấp xã) vùng đồngbào dân tộc ít người các tỉnh Bắc Trung Bộ

- Phân tích thực trạng, tìm ra nguyên nhân làm cho chất lượng côngtác tư tưởng của TCCSĐ (cấp xã) vùng này trong thời gian qua còn thấp,xác định những vấn đề đặt ra trong công tác tư tưởng của TCCSĐ (cấp xã)vùng đồng bào dân tộc ít người các tỉnh Bắc Trung Bộ hiện nay

- Đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác tưtưởng của TCCSĐ (cấp xã) vùng đồng bào dân tộc ít người ở các tỉnh BắcTrung Bộ trong thời kỳ mới

Phạm vi nghiên cứu của luận án: Luận án tập trung nghiên cứu

công tác tư tưởng của TCCSĐ cấp xã (đảng bộ xã) vùng có đông đồng bàodân tộc ít người ở 6 tỉnh Bắc Trung Bộ từ Đại hội VI của Đảng đến nay

4 Những đóng góp mới về mặt khoa học của luận án

- Luận chứng các yếu tố cấu thành và liên quan đến chất lượng côngtác tư tưởng của TCCSĐ (cấp xã) ở vùng đồng bào dân tộc ít người thuộccác tỉnh Bắc Trung Bộ

- Phân tích những căn cứ khoa học làm cơ sở cho việc nâng caochất lượng công tác tư tưởng của các TCCSĐ (cấp xã) vùng đồng bào dântộc ít người thuộc các tỉnh Bắc Trung Bộ

- Đưa ra những giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng côngtác tư tưởng của TCCSĐ (cấp xã) ở vùng đồng bào dân tộc ít người cáctỉnh Bắc Trung Bộ trong thời kỳ mới

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận án được tiến hành trên cơ sở các nguyên lý của chủ nghĩa Mác

- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng cộng sản nói chung vàcông tác tư tưởng nói riêng; các văn kiện của Đảng và các văn bản của Nhànước liên quan đến miền núi và đồng bào dân tộc

Luận án kết hợp chặt chẽ phương pháp lô-gích với phương pháplịch sử, chú trọng khảo sát thực tế, sử dụng phương pháp điều tra xã hộihọc, phương pháp phân tích tổng hợp và một số phương pháp khác

Luận án có sử dụng những kết quả nghiên cứu về dân tộc học, tâm

lý học vận dụng vào giải quyết một số vấn đề thực tiễn của công tác tưtưởng ở cơ sở

6 Ý nghĩa thực tiễn của luận án

Kết quả nghiên cứu của luận án có thể được sử dụng phục vụ việcnâng cao chất lượng công tác tư tưởng của TCCSĐ (cấp xã) ở vùng đồngbào dân tộc ít người các tỉnh Bắc Trung Bộ nói riêng và vùng có đông đồngbào dân tộc cả nước nói chung trong thời kỳ mới Những tư liệu của luận

án có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy ởcác trường chính trị tỉnh, ở các địa phương có đồng bào dân tộc

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận

án gồm 3 chương, 7 tiết

Chương 1

CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA TỔ CHỨC

CƠ SỞ ĐẢNG - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ QUAN ĐIỂM

1.1 QUAN NIỆM VỀ CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG, CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG (CẤP XÃ)

1.1.1 Quan niệm về công tác tư tưởng và công tác tư tưởng của

tổ chức cơ sở đảng

* Tư tưởng và công tác tư tưởng của Đảng

Tư tưởng và hệ tư tưởng

Cùng với quá trình tác động vào tự nhiên và xã hội để tạo lập chomình một phương thức sống thích hợp, con người luôn động não suy nghĩ,nhận thức về thế giới chung quanh Nói cách khác, suy nghĩ và nhận thức làđặc điểm riêng biệt vốn có của con người và xã hội loài người Trong tác

phẩm "Phê phán khoa kinh tế chính trị", sau khi phân tích đặc điểm quá

trình lao động của con người, C Mác đã viết: " điều ngay từ đầu phânbiệt nhà kiến trúc tồi nhất với con ong giỏi nhất là trước khi xây dựngnhững ngăn tổ ong bằng sáp, nhà kiến trúc đã xây dựng chúng ở trong đầu

óc của mình rồi" [83, 266] Xã hội càng phát triển càng đặt ra yêu cầunghiên cứu, tìm tòi, khám phá về những điều mà con người còn chưa biết,chưa nhận thức được Nhận thức, tư duy của con người đạt đến trình độ cao

là điều kiện để con người làm chủ mọi hoạt động của mình trước hiện thựccuộc sống Như vậy, nói một cách tổng quát, tư tưởng là một hình thái của

ý thức xã hội chỉ "quan điểm và ý nghĩ chung của con người đối với hiệnthực khách quan và đối với xã hội" [123, 1035]

Tư tưởng có những đặc trưng cơ bản sau:

- Gắn với cá nhân hay một tổ chức xã hội nhất định Tư tưởng của

cá nhân đa dạng, phong phú, phản ánh đời sống, hoạt động vật chất và đời

sống tinh thần của con người và xã hội Tư tưởng cá nhân mang tính chủquan của cá nhân, nhưng tư tưởng của cá nhân cũng chịu sự chi phối của xãhội và có thể trở thành tư tưởng chung của xã hội khi tư tưởng đó phản ánhđúng hiện thực khách quan, tiếp cận được chân lý và luôn bảo vệ lợi íchchung của cộng đồng, xã hội.

- Tư tưởng bị chi phối và quyết định bởi tồn tại xã hội Là hình tháicủa ý thức xã hội, tư tưởng phản ánh tồn tại xã hội và chịu sự chi phối,quyết định của tồn tại xã hội Khi tồn tại xã hội thay đổi thì tâm lý, tìnhcảm, tư tưởng của con người cũng thay đổi theo Tuy nhiên, nhiều khi tồntại xã hội đã thay đổi, nhưng tư tưởng vẫn chưa thay đổi, vì tư tưởng có sức

ỳ rất lớn, do ảnh hưởng của tồn tại xã hội cũ đã thấm sâu vào phong tục,tập quán, suy nghĩ, cách sống của con người, do chỗ các lực lượng xã hội,các đảng phái, giai cấp lỗi thời tìm cách duy trì xã hội cũ, chống lại tưtưởng mới tiến bộ Vì thế, người ta hay dùng các thuật ngữ "tư tưởng lạchậu"; "tư tưởng bảo thủ" Mặt khác, tư tưởng có tính vượt trước Mặc dầuphản ánh tồn tại xã hội, chịu sự quyết định của tồn tại xã hội, nhưng tưtưởng vẫn có tính độc lập tương đối và có tính vượt trước tồn tại xã hội khi

nó tiến bộ, khoa học Thông thường, những tư tưởng tiến bộ, vượt trước

là nhờ nắm bắt được quy luật vận động và phát triển của sự vật, hiệntượng, tìm ra khuynh hướng phát triển của tồn tại xã hội và phản ánh ítnhiều chính xác khuynh hướng đó Trong những trường hợp như thế, tưtưởng thường đóng vai trò quan trọng trong việc cải tạo cuộc sống, cải tạotác động đối với tồn tại xã hội

- Tư tưởng có quan hệ mật thiết, tác động qua lại các yếu tố khác

của ý thức xã hội, đặc biệt là ý thức chính trị Trong giai đoạn hiện nay, ý

thức chính trị của giai cấp cách mạng có vai trò định hướng nhận thức, tưtưởng cho mọi tầng lớp nhân dân, mọi giai tầng trong xã hội theo chiều tíchcực, tiến bộ Những hoạt động tư tưởng mà tách rời ý thức chính trị, tách

rời đường lối chính trị đổi mới đúng đắn của Đảng sẽ dẫn đến nhữngnhận thức lệch lạc, những quan điểm sai trái, làm mất ổn định chính trị tưtưởng trong xã hội, không thể đóng góp tích cực vào sự nghiệp cách mạngcủa nhân dân.

Khái niệm tư tưởng liên quan chặt chẽ với khái niệm hệ tư tưởng Theo Từ điển triết học, "hệ tư tưởng là hệ thống quan điểm, tư tưởng và

khái niệm do một giai cấp hay một chính đảng truyền bá" [116, 878] Giáotrình Triết học Mác - Lênin do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bảnnăm 1999 viết: "Hệ tư tưởng là trình độ cao của ý thức xã hội, nó đượchình thành khi con người nhận thức sâu sắc hơn về những điều kiện sinhhoạt vật chất của mình Hệ tư tưởng là nhận thức lý luận về tồn tại xã hội,

là hệ thống những quan điểm, tư tưởng (chính trị, triết học, đạo đức, nghệthuật, tôn giáo), kết quả của sự khái quát hóa những kinh nghiệm xã hội

Hệ tư tưởng được hình thành một cách tự giác, nghĩa là tạo ra bởi các nhà

tư tưởng của những giai cấp nhất định và được truyền bá trong xã hội" [50,570] Hệ tư tưởng, một mặt, phản ánh lợi ích giai cấp; mặt khác, nó cònvạch rõ mục tiêu, con đường, biện pháp để cho giai cấp mình giành và giữquyền thống trị đối với xã hội

Trong xã hội có giai cấp, tư tưởng chủ đạo của mỗi giai cấp phảnánh điều kiện sinh hoạt vật chất, địa vị kinh tế của giai cấp mình Giai cấpnào giữ địa vị thống trị trong xã hội thì tư tưởng của giai cấp đó sẽ là tư

tưởng thống trị xã hội Trong "Tuyên ngôn của Đảng cộng sản", C.Mác và

Ph.Ăng-ghen đã khẳng định: "Những tư tưởng thống trị của một thời đạibao giờ cũng chỉ là những tư tưởng của giai cấp thống trị" [79, 625] Chừngnào trong xã hội còn giai cấp và đấu tranh giai cấp, thì không thể có hệ tưtưởng nói chung, không thể có hệ tư tưởng phi giai cấp, chung cho mọi giaicấp "Bất cứ quan điểm, lý luận nào, một học thuyết nào cũng đều mangdấu ấn của giai cấp, đều có tính chất giai cấp, đều phản ánh lợi ích của một

giai cấp nhất định và bảo vệ lợi ích của giai cấp đó" [113, 24] Trong tác

phẩm "Làm gì?", V.I Lênin cho rằng: "Vấn đề đặt ra chỉ là như thế này:

Hệ tư tưởng tư sản hoặc hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa Không có hệ tư

tưởng trung gian Vì vậy, mọi sự coi nhẹ hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa, mọi sự xa rời hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa đều có nghĩa là tăng cường hệ

tư tưởng tư sản" [58, 49-50]

Trong lịch sử nhân loại đã từng tồn tại nhiều hệ tư tưởng khác nhau:

hệ tư tưởng phong kiến; hệ tư tưởng tư sản; hệ tư tưởng vô sản Nhưng,chưa có một hệ tư tưởng nào chiếm được đỉnh cao như hệ tư tưởng của giaicấp vô sản, hệ tư tưởng Mác - Lênin Bởi vì, hệ tư tưởng của giai cấp vôsản là sản phẩm của sự kết tinh những tinh hoa nhân loại Đó là hệ tư tưởng

mà toàn bộ tinh thần của nó nhằm phục vụ con người, giải phóng con ngườithoát khỏi những áp bức, bất công; đó là một hệ tư tưởng khoa học và cách

mạng, có khả năng tự phê phán cao Trong tác phẩm "Bàn về nền văn hóa

vô sản", V.I Lênin viết: "Chủ nghĩa Mác sở dĩ đã giành được ý nghĩa lịch

sử trên toàn thế giới về mặt hệ tư tưởng của giai cấp vô sản cách mạng, là

vì chủ nghĩa Mác không những đã không vứt bỏ những thành tựu hết sứcquý báu của thời đại tư sản, mà trái lại, còn tiếp thu và cải tạo tất cả những

gì là quý báu trong hơn hai nghìn năm phát triển của tư tưởng và văn hóanhân loại" [66, 400]

Tư tưởng và hệ tư tưởng là các khái niệm có sự khác nhau, nhưngxét về tính chất, chúng quan hệ chặt chẽ với nhau Hệ tư tưởng khoa họctiến bộ sẽ góp phần làm cho đời sống tư tưởng xã hội ổn định, tư tưởng củacác nhóm xã hội, của từng cá nhân mang tính tiến bộ, nhân bản Hệ tưtưởng là cơ sở để hình thành đường lối, chủ trương, chính sách của đảngcầm quyền và của các lực lượng chính trị, đồng thời nó cũng là cơ sở đểđoàn kết giai cấp, đoàn kết dân tộc Mặt khác, những tư tưởng độc lập, sángtạo của mỗi cá nhân, nhất là tư tưởng của các vĩ nhân hay của một tổ chức

chính trị - xã hội, là những nhân tố quan trọng góp phần bổ sung, phát triển

hệ tư tưởng chủ đạo của xã hội, làm cho hệ tư tưởng luôn phù hợp với sựvận động, phát triển không ngừng của xã hội

Tư tưởng và hệ tư tưởng có mối quan hệ chặt chẽ với hoạt động củacon người và đời sống xã hội loài người Vì vậy, khi bước lên vũ đài chínhtrị thực hiện sự lãnh đạo của mình đối với toàn xã hội, giai cấp nào cũngchăm lo đến công tác tư tưởng, coi công tác tư tưởng như một vũ khí sắcbén nhất để phục vụ cho sự thống trị của mình

Công tác tư tưởng của Đảng

Lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc ta từ khi có Đảng đến nayđều gắn liền với lịch sử nghiên cứu và vận dụng một cách sáng tạo chủnghĩa Mác - Lênin và tuyên truyền học thuyết cách mạng, khoa học đó vàoViệt Nam, với lịch sử đấu tranh, loại bỏ những quan điểm, tư tưởng sai tráimuốn đưa cách mạng Việt Nam đi theo hướng khác Tuy nhiên, sau mỗikhúc quanh của lịch sử, cách mạng nước ta lại tiếp tục phát triển Tư tưởngkhoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, của đường lối cách mạng

do Đảng ta đề ra đi vào cuộc sống một cách nhanh chóng, được thực hiệnsinh động trong đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của nước nhà.Đây là điều hoàn toàn không phải ngẫu nhiên có được, mà nhờ công tác tưtưởng liên tục của Đảng Công tác tư tưởng đã thật sự đóng vai trò tiênphong trên mặt trận lý luận, tư tưởng để giáo dục, bảo vệ và hoàn thiện chủtrương, đường lối đã xác định, kiên trì mục tiêu, lý tưởng đã chọn

Vấn đề đặt ra là: hiểu công tác tư tưởng của Đảng như thế nào chođúng? Để có một quan niệm tương đối đầy đủ về công tác tư tưởng của

Đảng, cần xuất phát từ ba căn cứ: Thứ nhất, vị trí, vai trò và chức năng, nhiệm vụ của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam; thứ hai, yêu cầu của việc xây dựng nội bộ Đảng trong mỗi thời kỳ; thứ ba, sự vận động

và phát triển của ý thức xã hội Với những căn cứ đó, có thể quan niệm

công tác tư tưởng của Đảng như sau: Công tác tư tưởng của Đảng là một bộphận cấu thành rất quan trọng trong công tác xây dựng Đảng và trong toàn

bộ hoạt động cách mạng của Đảng, nhằm xây dựng Đảng luôn vững mạnh

về tư tưởng, chính trị và tổ chức, tác động có định hướng lên trạng thái vàquá trình vận động của ý thức xã hội theo các quy luật riêng của nó, để pháttriển tiềm năng sáng tạo tinh thần của xã hội, góp phần hình thành nhữngcon người mới và xã hội mới Mục tiêu cơ bản của nó là xác lập thế giớiquan, hệ tư tưởng và lập trường của giai cấp công nhân, nâng cao nhận thứcchính trị và bản lĩnh chính trị cho toàn Đảng, toàn dân

Đi sâu hơn, chúng ta thấy, công tác tư tưởng của Đảng có những

vai trò chủ yếu như sau:

Một là: Trong sự nghiệp cách mạng, công tác tư tưởng là một bộ

phận cấu thành rất quan trọng, quan hệ trực tiếp đến sự thành bại của sựnghiệp cách mạng Bàn về công tác tư tưởng của Đảng, cố Tổng Bí thư LêDuẩn đã viết: "Trong Đảng ta, không có ngành nào già bằng ngành tuyênhuấn, vì từ khi có Đảng đã có rồi Còn các ngành khác thì sau khi có chínhquyền mới có Tuyên huấn là ngành già nhất, có nhiều kinh nghiệm nhất[15, 112] Để đáp ứng yêu cầu lãnh đạo cách mạng, trước hết Đảng phải đề

ra cương lĩnh, đường lối cách mạng đúng đắn; muốn vậy, phải nghiên cứu

lý luận, tổng kết thực tiễn Đây là nhiệm vụ cơ bản nhất, quan trọng nhất,quyết định trực tiếp đến đường lối cách mạng và liên quan đến vận mệnhcủa cả một dân tộc V.I Lênin đã chỉ ra rằng, nếu không có lý luận cách

mạng thì không thể có phong trào cách mạng, "chỉ đảng nào có được một lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiền phong" [58, 32] Trong tác phẩm "Đường cách mệnh", lãnh tụ

Nguyễn Ái Quốc đã viết: "Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt,trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy Đảng màkhông có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tầu không có bànchỉ nam" và Người nhấn mạnh: "Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa

nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất làchủ nghĩa Lênin" [86, 268] Khi đất nước còn đắm chìm trong những đêmdài nô lệ, Đảng ta đã vạch ra đường lối cách mạng giải phóng dân tộc đúngđắn Đường lối đó thực sự đã trở thành ngọn đèn pha cho dân tộc Việt Namvượt qua mọi gian nan, thử thách Khi trở thành Đảng cầm quyền, Đảng tatiếp tục thực hiện Cương lĩnh chính trị năm 1930 và có sự phát triển thêmmột số vấn đề để phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh mới Vào những nămđầu thập niên 90 của thế kỷ này, khi công cuộc cải tổ ở Liên Xô và cácnước XHCN ở Đông Âu lâm vào khủng hoảng, chế độ XHCN ở các nước

đó sụp đổ thì Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề ra đường lối đổi mới đúngđắn, kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH Thành tựu của hơn 10năm đổi mới vừa qua là một bằng chứng sinh động về sự thành công củaĐảng ta trên mặt trận lý luận

Cùng với việc nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, công tác tưtưởng đã tham gia tích cực vào việc tuyên truyền chủ trương, đường lối củaĐảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, đưa hệ tư tưởng khoa học,cách mạng là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào giai cấpcông nhân, nhân dân lao động, đem lại cho họ những hiểu biết về quy luậtphát triển của xã hội, những trí thức về thế giới quan khoa học, về đườnglối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, giúp cho cán bộ, đảngviên và nhân dân gạt bỏ những tàn dư tư tưởng xấu còn rơi rớt lại và những

tư tưởng lệch lạc mới phát sinh

Ở đây, cũng phải thấy rằng, trong quá trình lãnh đạo sự nghiệp cáchmạng, nhất là khi nhiệm vụ chính trị cơ bản của Đảng đã thay đổi thì côngtác tư tưởng của Đảng không chỉ nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn;tuyên truyền, giáo dục lý luận; phân tích và dự báo chính xác tình hình tư

tưởng , mà còn phải coi việc lãnh đạo, quản lý chặt chẽ các phương tiện thông tin đại chúng (báo chí, đài phát thành, vô tuyến truyền hình ), các tổ chức văn hóa, văn học, nghệ thuật, khoa học và hệ thống giáo dục quốc dân

là một trong những nhiệm vụ trọng yếu Bởi vì, "các phương tiện thông tin

đại chúng, các cơ quan văn hóa, văn nghệ chiếm vị trí quan trọng trong hệthống giáo dục tư tưởng cho quần chúng Chúng là người đem tư tưởng xãhội chủ nghĩa, đường lối, chính sách của Đảng vào quần chúng, là ngườithể hiện, hướng dẫn dư luận xã hội và tham gia vào việc hình thành dư luận

xã hội" [113, 13] Những sơ hở trong lãnh đạo và quản lý các quá trình tưtưởng nói chung và các phương tiện thông tin đại chúng nói riêng, để chocác phần tử phản động lợi dụng, xuyên tạc, sẽ tạo nên những bất bình trong

xã hội và là nguy cơ đe dọa cả chế độ xã hội

Hai là: Trong xây dựng nội bộ Đảng, công tác tư tưởng là nhân tố

quyết định trực tiếp đến năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Cóthể khẳng định rằng, cùng với công tác tổ chức, công tác tư tưởng góp phầnxây dựng Đảng thành đội tiên phong, bộ tham mưu chiến đấu của giai cấpcông nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Trong xây dựng nội bộĐảng, công tác tư tưởng có vai trò xây dựng và bảo vệ hệ tư tưởng của giaicấp công nhân, chủ trương, đường lối của Đảng, tạo cơ sở đoàn kết thốngnhất trong Đảng, phát huy sự sáng tạo của các tổ chức Đảng và đảng viên.Bởi vì, sự thống nhất tư tưởng bao giờ cũng xuất phát từ quan điểm chung,lợi ích chung, mục đích chung Không đảm bảo được các yêu cầu đó sẽkhông có cơ sở cho sự tồn tại bền vững của sự đoàn kết thống nhất Mặtkhác, nhờ đấu tranh tư tưởng mà phân biệt được đúng, sai, giữa khoa học,cách mạng với bảo thủ, trì trệ để giúp cho Đảng lớn mạnh và phát triểnkhông ngừng Cũng thông qua đấu tranh tư tưởng, một mặt, những vấn đề

cơ bản có tính nguyên tắc của Đảng được khẳng định trước nhận thức cònlệch lạc, không đúng của một bộ phận cán bộ, đảng viên, hoặc sự xuyên tạc,chống phá của các loại kẻ thù; mặt khác, thông qua đấu tranh tư tưởng mà kịpthời phát hiện những vấn đề còn khiếm khuyết, chưa đúng trong chủ trương,đường lối; sửa đổi và bổ sung kịp thời những vấn đề mới có liên quan đến chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho phù

hợp với thực tiễn cuộc sống Từ trước đến nay, trong cách mạng dân tộc dânchủ cũng như trong cách mạng XHCN, trước khó khăn, thử thách, nhất làtrước mỗi bước ngoặt của lịch sử, bao giờ cũng diễn ra cuộc đấu tranh tưtưởng, lý luận sâu sắc trong Đảng Điều đó là lẽ đương nhiên, là sinh hoạtchính trị bình thường trong Đảng để tìm ra chân lý Vì, xét đến cùng, đấutranh tư tưởng là cuộc hành trình đến chân lý, vì chân lý, vì lẽ phải Thựctiễn cho thấy, càng đứng trước khó khăn, thử thách càng có khả năng xuấthiện những tư tưởng, quan điểm tiên tiến có tác dụng thúc đẩy thực tiễnphát triển Điều này đã được chứng minh khá rõ nét trong tiến trình cáchmạng nước ta, nhất là trong công cuộc đổi mới Do đó, mở rộng dân chủ,phát huy hết mọi tiềm năng trí tuệ trong Đảng và trong nhân dân để xâydựng chủ trương, đường lối của Đảng thật sự khoa học và cách mạng, ngănngừa các khuynh hướng tư tưởng cực đoan, nóng vội, bảo thủ hoặc phảnbội là vấn đề thường xuyên đặt ra trong công tác tư tưởng của Đảng nóiriêng và trong mọi hoạt động lãnh đạo của Đảng nói chung.

Xã hội vận động và phát triển, nhiều vấn đề của quốc tế cũng nhưtrong nước diễn biến phức tạp, có tác động sâu sắc đến đời sống xã hộinước ta, đòi hỏi Đảng phải có những quyết sách kịp thời và chính xác đểlãnh đạo xã hội Lúc này, công tác tư tưởng không chỉ có vai trò bảo vệ hệ

tư tưởng khoa học, bảo vệ mục tiêu, lý tưởng đã chọn mà còn tham gia vàoviệc tổng kết thực tiễn trong nước và thế giới, nghiên cứu lý luận, cung cấpnhững căn cứ khoa học cho việc hình thành đường lối, "đưa cuộc sống vàonghị quyết" đồng thời triển khai và tổ chức thực hiện đường lối, đưa chủtrương, đường lối vào cuộc sống Khi chủ trương, đường lối đi vào cuộcsống, công tác tư tưởng lại tiếp tục tổng kết thực tiễn để bổ sung và hoànthiện đường lối, làm cho đường lối phù hợp với hiện thực khách quan Cóthể khẳng định rằng, công tác tư tưởng thực sự trở thành một bộ phận máuthịt trong quá trình lãnh đạo và hoạt động của Đảng ta

Ba là: Xây dựng Đảng vững mạnh về tư tưởng, làm cho Đảng luôn

luôn trở thành đội tiền phong của giai cấp và dân tộc, tiến hành tốt công tác

tư tưởng đối với các tổ chức chính trị - xã hội và mọi tầng lớp nhân dân,không chỉ là để không có những biến động tiêu cực về mặt tư tưởng, màmục tiêu sâu xa hơn của công tác tư tưởng là phải xây dựng được ý thứcmới, quan niệm mới, nhân sinh quan cách mạng tích cực của con người đốivới cuộc sống, đối với xã hội trong từng giai đoạn lịch sử nhất định Những

ý thức mới, quan niệm mới đó phải thể hiện qua phong trào hành động cáchmạng của quần chúng, phát huy được năng lực "nội sinh" của mình gópphần cải tạo và xây dựng xã hội mới

Công tác tư tưởng trong Đảng và công tác tư tưởng của Đảng đối với xã hội vừa có đặc điểm chung, vừa có đặc điểm riêng Điểm chung là

đều nhằm phục vụ nhiệm vụ chính trị của Đảng trong từng thời kỳ cáchmạng; đều dựa trên nền tảng tư tưởng khoa học, cách mạng là chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng; đều nhằm mụctiêu xây dựng CNXH, thực hiện lý tưởng cao đẹp mà nhân loại đang hướng

tới Còn điểm khác căn bản giữa công tác tư tưởng trong Đảng và ngoài xã hội là ở đối tượng, phạm vi mà chủ thể công tác tư tưởng cần tác động Và,

điều này dẫn đến sự khác nhau giữa nội dung, hình thức và phương pháptiến hành công tác tư tưởng trong Đảng và ngoài xã hội

Đối tượng công tác tư tưởng trong Đảng là những cán bộ, đảng viên

Họ là những người am hiểu thực tiễn, được giác ngộ lý luận cách mạng ởmức độ nhất định Đối tượng công tác tư tưởng ngoài xã hội là đông đảocác tầng lớp dân cư, các giai tầng xã hội với khả năng, nhu cầu nhận thức

cũng như trình độ giác ngộ lý luận, chính trị khác nhau, không đồng đều

Yêu cầu đặt ra cho công tác tư tưởng trong nội bộ Đảng cao hơnyêu cầu đặt ra cho công tác tư tưởng đối với quần chúng Sinh hoạt tưtưởng trong Đảng có chiều sâu hơn, thảo luận rộng rãi hơn Công tác tư

tưởng trong nội bộ Đảng còn được bảo đảm bởi các nguyên tắc tổ chức, cơchế tổ chức Đảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số phải phục tùng ý kiếncủa đa số; trong khi đó, trong quần chúng không có chế định bắt buộc nhưvậy.

Trong điều kiện có chính quyền, một mặt, phải chú trọng làm tốt côngtác tư tưởng trong Đảng, vì công tác tư tưởng trong Đảng có vai trò quyếtđịnh đến công tác tư tưởng ở ngoài xã hội; mặt khác, phải hết sức coi trọngcông tác tư tưởng ở ngoài xã hội, không nên đồng nhất công tác tư tưởngtrong Đảng và ngoài xã hội Để thực hiện tốt điều này đòi hỏi Đảng vừatrực tiếp tiến hành công tác tư tưởng trong hệ thống tổ chức của Đảng từtrên xuống dưới, vừa phải lãnh đạo Nhà nước, thông qua Nhà nước và cácđoàn thể quần chúng, các tổ chức chính trị - xã hội khác để tiến hành tốtcông tác tư tưởng Điều quan trọng là mỗi cán bộ, đảng viên - dù ở cương vịnào - cũng luôn luôn phải là những chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng

Về yêu cầu đối với công tác tư tưởng của Đảng, cần chú ý mấy điểm:

- Đối tượng công tác tư tưởng là con người, là ý thức xã hội với baovấn đề đa dạng, phong phú và phức tạp Vì thế, công tác tư tưởng phải dựatrên những căn cứ khoa học, dựa trên những quy luật vận động, phát triểncủa ý thức xã hội Một trong những vấn đề cơ bản trong công tác tư tưởngcủa Đảng là ở việc giải quyết tốt mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức

xã hội Sự thành công hay thất bại trong công tác tư tưởng tùy thuộc vàoviệc nhận thức và thực hiện mối quan hệ này Nếu công tác tư tưởng xuấtphát từ thực tiễn, bám sát thực tiễn - bao gồm cả thực tiễn chính trị, kinh tế

- xã hội và thực tiễn vận động tư tưởng trong xã hội, thấy được vai tròquyết định của tồn tại xã hội đối với ý thức xã hội sẽ góp phần ngăn ngừađược bệnh chủ quan, duy ý chí, rập khuôn, máy móc trong công tác tưtưởng Mặt khác, nếu thấy được tính độc lập tương đối của ý thức xã hội và

vai trò tác động trở lại của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội sẽ giúp chocông tác tư tưởng ngăn ngừa được sự thụ động duy kinh tế.

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nhân dân tatham gia cách mạng với lòng yêu nước, yêu hòa bình, tự do và yêu CNXH.Trong cuộc chiến tranh một mất, một còn để giành độc lập, rất nhiều chiến

sĩ cộng sản đã hy sinh trong xà lim, trên máy chém và ngoài mặt trận.Nhiều bà mẹ Việt Nam có 5-6 con là liệt sĩ, thậm chí có mẹ cả 9 người conthân yêu của mình đều hy sinh để bảo vệ Tổ quốc Có ý kiến lập luận rằng,muốn hay không thì chiến tranh nổ ra, ít phải tuyên truyền, giải thích nhiều,nhưng ai cũng có thể ra ngoài mặt trận, vì đó là vận mệnh sống còn của Tổquốc, nước mất thì nhà tan Quan niệm đó đã hạ thấp vai trò tích cực, tựgiác của công tác tư tưởng Đúng là trong chiến tranh giải phóng dân tộc,công tác tư tưởng có thể có nhiều thuận lợi hơn, vì tinh thần yêu nước,thương nòi, chí căm thù ngoại bang xâm lược luôn luôn thường trực trong ýthức con người Việt Nam Nó được kết tinh và hun đúc từ đời này sang đờikhác Nhưng, dù lòng yêu nước đó có cao đến bao nhiêu chăng nữa, nếukhông được tập hợp, được giác ngộ về lý tưởng, về lẽ sống, về mục tiêucách mạng, không biến nhận thức thành niềm tin, thành ý chí, thành quyếttâm thì khó có thể thức tỉnh được trái tim, khối óc của hàng triệu người, tạonên một sức mạnh tổng hợp để chống lại kẻ thù, người trước ngã xuống,người sau đứng lên, kiên quyết đấu tranh sống mái với kẻ thù

- Công tác tư tưởng vừa là một khoa học, vừa là nghệ thuật Nóphải dựa trên cơ sở khoa học, tức là khi phân tích, giải quyết những vấn đề

tư tưởng trong đời sống chính trị - xã hội, chúng ta phải phân tích sâu các hiệntượng, khám phá ra các mâu thuẫn và thông qua những mâu thuẫn Côngtác tư tưởng phải thường xuyên phân tích cụ thể các trạng thái tư tưởng cụthể, nhất là sự diễn biến tư tưởng của xã hội trước những bước ngoặt lịch

sử Mặt khác, quá trình tiến hành công tác tư tưởng phải nghiên cứu, phântích rõ đặc điểm, tâm lý của đối tượng Để hiểu đúng tâm trạng xã hội cũngnhư các tập thể, các cộng đồng, phải đi sâu phân tích các lợi ích trước mắt

và những lợi ích sâu xa của con người, vừa chú trọng lợi ích vật chất, vừaxét lợi ích tinh thần (đặc biệt lợi ích về chính trị, văn hóa của con người )

Ph Ăng-ghen đã từng chỉ ra rằng, tư tưởng mà không gắn với lợi ích là tưtưởng tự làm nhục mình Khi xem xét, đánh giá tư tưởng một con ngườiphải có quan điểm toàn diện và lịch sử cụ thể: Vừa xem xét tư tưởng conngười ở khía cạnh xã hội nói chung, vừa coi trọng mặt ý thức chính trị, vừa

đi sâu vào cuộc sống đời thường để có phương pháp tiến hành công tác tưtưởng một cách sát đúng

* Công tác tư tưởng của tổ chức cơ sở đảng

Đảng là một hệ thống thống nhất các tổ chức của Đảng Nói hệthống tổ chức của Đảng là nói tính thống nhất, tính không thể chia cắt củaĐảng Tuy nhiên, trong hệ thống tổ chức của Đảng, tổ chức Đảng ở mỗicấp có vị trí, vai trò khác nhau Vì vậy, yêu cầu công tác tư tưởng ở mỗicấp có sự khác nhau

TCCSĐ là hạt nhân lãnh đạo chính trị ở cơ sở, là cầu nối trực tiếpgiữa Đảng với nhân dân, giữa tổ chức với cá nhân, nơi quán triệt và tổ chứcthực hiện mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật củaNhà nước, trực tiếp giáo dục, rèn luyện, thử thách, sàng lọc và quản lý đảngviên về chính trị, tư tưởng, hành động, quan hệ xã hội, nắm rõ tâm tư,nguyện vọng của đảng viên và nhân dân, giữ mối quan hệ chặt chẽ giữatừng đảng viên với tổ chức đảng

Nhiệm vụ, công tác tư tưởng của TCCSĐ là truyền bá chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các chủ trương, đường lối của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên và nhân dân ở cơsở; xây dựng cho họ thế giới quan khoa học, cách mạng, niềm tin và quyết

tâm cao; giúp họ hiểu và vận dụng đúng các chủ trương, đường lối củaĐảng vào thực tiễn tạo thành các phong trào cách mạng sôi nổi ở cơ sở;phát hiện, đấu tranh chống lại các luận điệu xuyên tạc, bảo vệ chủ nghĩaMác - Lênin, bảo vệ cương lĩnh, đường lối của Đảng, bảo vệ bản sắc vănhóa của dân tộc; v.v

So với các cấp trên, công tác tư tưởng ở cấp cơ sở có những đặc điểm đáng chú ý như sau:

- Về mục tiêu: Công tác tư tưởng ở cơ sở có nhiệm vụ chính là xây

dựng, củng cố, làm cho TCCSĐ trong sạch, vững mạnh về mọi mặt, xứngđáng là hạt nhân lãnh đạo chính trị ở cơ sở, đồng thời trực tiếp giáo dục,lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội, các đoàn thể quần chúng và mọitầng lớp nhân dân ở cơ sở, làm cho các tổ chức chính trị - xã hội và mọitầng lớp nhân dân tin tưởng vào chủ trương, đường lối của Đảng, chínhsách và pháp luật của Nhà nước, giải quyết kịp thời và dứt điểm các lệchlạc về tư tưởng, không để tạo ra những biến động tiêu cực về mặt tư tưởng

- Về đối tượng: Công tác tư tưởng ở cơ sở là TCCSĐ, là từng cán

bộ, đảng viên và từng gia đình, từng người dân Như vậy, TCCSĐ vừa làchủ thể vừa là đối tượng của công tác tư tưởng Đặc điểm này thể hiện đậmnét và sâu sắc hơn so với công tác tư tưởng ở các cấp trên khác

- Về nội dung: Công tác tư tưởng ở cơ sở đặt nhiệm vụ tuyên

truyền, giáo dục các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và phápluật của Nhà nước lên vị trí hàng đầu, gắn với (thông qua đó) truyền bá chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Vì, cơ sở là cấp tổ chức và trựctiếp thực hiện những quan điểm, tư tưởng của Đảng, đưa nghị quyết củaĐảng vào cuộc sống Như vậy, nhiệm vụ nghiên cứu lý luận - một bộ phậncủa công tác lý luận - không đặt ra như một trọng tâm chính đối vớiTCCSĐ, mặc dù cấp này cũng có thể tham gia vào công tác nghiên cứu lýluận thông qua việc tổng kết thực tiễn từ cơ sở và thảo luận, đóng góp ý

kiến vào các dự thảo văn kiện của Trung ương Đảng, của các cấp ủy đảngcấp trên.

Phương thức tiến hành công tác tư tưởng ở cơ sở là vừa trực tiếp,

vừa thông qua TCCSĐ, cán bộ, đảng viên, thông qua các tổ chức chính trị

xã hội ở cơ sở; vừa bằng cơ chế (tuyên truyền, thuyết phục, giáo dục thậmchí bao gồm cả kỷ luật Đảng) bằng uy tín, bằng sự gương mẫu của cán bộ,đảng viên để tiến hành công tác tư tưởng

Công tác tư tưởng ở cơ sở đòi hỏi tính trực tiếp, cụ thể rất cao, phảinắm rõ và tác động được tới tâm tư, tình cảm của từng đối tượng, từng conngười, từng số phận, phân tích và dự báo chính xác các khuynh hướng tưtưởng trong Đảng và trong nhân dân

Trên đây là những đặc điểm có tính chung nhất về công tác tư tưởngcủa TCCSĐ Nhưng, tùy theo tính chất, đặc điểm của mỗi loại hình cơ sở mà cónhững đặc thù riêng phù hợp cho công tác tư tưởng của mỗi loại hìnhTCCSĐ

Dưới đây, xin đề cập một số đặc điểm nổi bật về công tác tư tưởng của loại hình cơ sở đảng cấp xã so với công tác tư tưởng ở những loại hình

cơ sở khác.

Xã là đơn vị cuối cùng trong hệ thống hành chính bốn cấp của nước

ta Đó là nơi trực tiếp tổ chức thực hiện mọi chủ trương, đường lối củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, là cấp chính quyền có mối quan

hệ trực tiếp với dân (chủ yếu nông dân), giải quyết những vấn đề rất cụ thểliên quan đến đời sống hàng ngày của nhân dân như ăn, mặc, ở, đi lại, họctập, chữa bệnh, việc làm, đất đai và nhiều vấn đề khác của nông dân, nôngthôn Nông thôn là bộ mặt phản chiếu tất cả tình cảm, thái độ, trình độ nănglực không chỉ của mỗi người dân, mà còn thể hiện năng lực, vai trò của cáccấp, các ngành Bên cạnh đó, xã còn là nơi in đậm dấu ấn của tinh thần

cộng đồng làng xã, các phong tục tập quán cổ truyền của dân tộc Bởi vậy,

công tác tư tưởng ở cơ sở xã rất trực quan, dễ nhận thấy Từ đặc điểm này,

công tác tư tưởng của TCCSĐ cấp xã phải mang tính kịp thời và trực tiếprất cao Nếu tiến hành chậm, những vướng mắc về tư tưởng của nhân dânkhông được tháo gỡ thì rất dễ dẫn đến mâu thuẫn, thậm chí có thể xảy ranhững hành động bột phát, cực đoan từ phía nhân dân

Công tác tư tưởng của TCCSĐ cấp xã còn có một số đặc điểm rấtđáng chú ý là tư tưởng và diễn biến tư tưởng của các giai tầng xã hội rất đa

dạng và không kém phần phức tạp, nổi lên là các hình thái tư tưởng - tâm

lý của nông dân; tư tưởng của người sản xuất nhỏ; tư tưởng của cán bộ, công nhân viên chức nhà nước đã nghỉ hưu hoặc nghỉ chế độ mất sức; tư tưởng dòng tộc, dòng họ; v.v

Đương nhiên, mặc dầu về nội dung và tính chất, công tác tư tưởngcủa Đảng ở các cấp có sự khác nhau, nhưng giữa cấp này với cấp khác cómối quan hệ với nhau rất chặt chẽ

Lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc ta kể từ khi có Đảng đềugắn với vai trò công tác tư tưởng của Đảng Tuy nhiên, bước sang giai đoạncách mạng mới, làm sao để công tác tư tưởng của Đảng luôn có chất lượng,hiệu quả cao, có tác dụng rõ rệt trong việc phát triển đời sống vật chất vàtinh thần của xã hội là vấn đề cấp bách đặt ra Xét đến cùng, chất lượngcông tác tư tưởng vẫn là điều đáng quan tâm nhất tạo nên bước tiến trongquá trình làm cho thế giới quan khoa học và cách mạng thâm nhập sâu vàoquần chúng, đưa mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và phápluật của Nhà nước đi vào cuộc sống

1.1.2 Quan niệm về chất lượng công tác tư tưởng của Đảng và chất lượng công tác tư tưởng của tổ chức cơ sở đảng cấp xã trước yêu cầu mới

- Chất lượng công tác tư tưởng của Đảng trong tình hình hiện nay

Nhận thức của con người là hoạt động rất đặc thù của hình thái ýthức xã hội Vì vậy, quan niệm chất lượng công tác tư tưởng của Đảngkhông đơn giản như quan niệm về chất lượng của hoạt động sản xuất kinhdoanh của một đơn vị kinh tế thông thường dễ nhận thấy.

Là bộ phận cấu thành rất quan trọng trong công tác xây dựng Đảng

và trong toàn bộ hoạt động cách mạng của Đảng, chất lượng công tác tưtưởng của Đảng không tách rời hoạt động lãnh đạo cách mạng của Đảng ởmỗi giai đoạn lịch sử

Chất lượng công tác tư tưởng là mức độ đạt được của công tác tư tưởng ở các đối tượng so với yêu cầu mà chủ thể tiến hành công tác tư tưởng đặt ra Chất lượng công tác tư tưởng của Đảng thể hiện trên các khía cạnh:

Thứ nhất, tác dụng nâng cao nhận thức mọi mặt cho các đối tượng,

nhất là nhận thức chính trị, đáp ứng với đòi hỏi của nhiệm vụ chính trị củaĐảng trong từng thời kỳ cách mạng Cùng với nhận thức được mở rộng vànâng cao, ở đối tượng sẽ dần dần hình thành nhân sinh quan, thái độ ứng xửđúng đắn, tích cực

Thứ hai, độ bền vững, sâu sắc của nhận thức do công tác tư tưởng

đem lại, tức là từ nhận thức biến thành niềm tin và thành hành động tích cực,sáng tạo; từng tổ chức đảng, từng cán bộ, đảng viên và từng người dân có thể

tự mình phân tích, lý giải các vấn đề, phân biệt được đúng, sai, phản ứng kịpthời với các ý kiến, dư luận lệch lạc, các luận điệu xuyên tạc, vững vàngtrước mọi thử thách, mọi biến động trong tình hình thế giới và đất nước

Thứ ba, sự nhạy bén, giải quyết kịp thời các mâu thuẫn tư tưởng, sự

hợp đồng chặt chẽ trong hoạt động tư tưởng giữa các tổ chức, các chủ thể,các phương tiện tiến hành công tác tư tưởng

Thứ tư, mức độ dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm, phù hợp với các đối tượng

và các hoàn cảnh cụ thể của các cấp, các ngành, các TCCSĐ và các địaphương, đơn vị

Thứ năm, tính chiến đấu, khắc phục những nhận thức lệch lạc, các

tư tưởng lạc hậu và đấu tranh chống các tư tưởng phản động

Gần gũi với khái niệm "chất lượng" trong công tác tư tưởng là khái

niệm "hiệu quả" Hiệu quả công tác tư tưởng là tương quan giữa kết quả tác động của chủ thể tiến hành công tác tư tưởng(của các cá nhân hay các

tổ chức chính trị-xã hội) so với công sức đã đầu tư.

Chất lượng và hiệu quả công tác tư tưởng có những đặc điểm chung

là đều căn cứ vào mục tiêu mà công tác tư tưởng đặt ra, tức là đều dựa vàothực tiễn, lấy kết quả hoạt động thực tiễn để xem xét, đánh giá năng lực củachủ thể tiến hành công tác tư tưởng

Bên cạnh một số đặc điểm chung nói trên, giữa chất lượng và hiệu

quả công tác tư tưởng có một số đặc điểm khác biệt Từ điển tiếng Việt do

Viện Ngôn ngữ học biên soạn, Trung tâm Từ điển học và Nhà xuất bản Đà

Nẵng xuất bản năm 1997 định nghĩa: chất lượng là "cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, một sự vật, sự việc" [123, 139], hiệu quả là "kết

quả như yêu cầu của việc làm mang lại" [123, 424] Theo đó, khi xem xétchất lượng một công việc nào đó, người ta chú trọng đánh giá mặt chất,thực chất của công việc đó, những kết quả, tác dụng mà công việc ấy đemlại, chứ không tính đến mặt lượng của nó (lượng chuyển biến ở đối tượng

và lượng các hoạt động tác động) Trong lĩnh vực tư tưởng, chất lượngcông tác tư tưởng được hiểu là những tác dụng, sự chuyển biến tích cực ởđối tượng do công tác tư tưởng đem lại, chưa xét đến quy mô, khối lượngcông việc tiến hành ra sao, chi phí vào việc này như thế nào Một hoạt động

cụ thể trong lĩnh vực tư tưởng nói riêng cũng như tổng thể công tác tưtưởng của một chủ thể nào đó mà không đem lại kết quả thiết thực nào,mặc dù triển khai rầm rộ rất nhiều công việc, thì vẫn không được coi là cóchất lượng Tiến hành nhiều hoạt động, nhưng kết quả thu được trong thực

tế ít thì chứng tỏ chất lượng công tác tư tưởng đạt thấp

Trong khi đó, khi xem xét hiệu quả của một công việc, người ta chủyếu nhìn vào sự so sánh giữa kết quả của công việc so với yêu cầu kháchquan phải đạt tới, với những chi phí đã bỏ ra Trong công tác tư tưởng,việc đánh giá hiệu quả phức tạp hơn nhiều so với trong kinh tế, nhưng cũngcần và có thể đánh giá (dù chỉ là tương đối), dựa vào những ích lợi, kết quả

mà nó mang lại so với yêu cầu đặt ra và so với đầu tư công sức, tài chínhcho công việc này Có thể chỉ tiến hành một số công việc, nhưng nhờ chấtlượng công việc cao, nội dung và phương thức phù hợp với đối tượng, vớihoàn cảnh, vẫn thu được kết quả rõ nét, như vậy là công việc đạt hiệu quảcao

Chất lượng và hiệu quả công tác tư tưởng có mối quan hệ chặt chẽvới nhau, rất khó tách bạch Không thể có hiệu quả cao nếu như chất lượngthấp, không thể có các hành động tích cực, tự giác nhằm thúc đẩy xã hộiphát triển nếu việc giáo dục, lãnh đạo tư tưởng bị xem nhẹ hoặc có làm,nhưng chất lượng thấp Chất lượng quyết định kết quả và kết quả là nhân tố

cơ bản để đánh giá hiệu quả

Xã hội luôn vận động và phát triển, chức năng, nhiệm vụ và vai tròlãnh đạo của Đảng trong mỗi giai đoạn lịch sử có yêu cầu khác nhau, nênquan niệm chất lượng công tác tư tưởng của Đảng ở mỗi thời kỳ lịch sửcũng có sự khác nhau Trong cách mạng dân tộc dân chủ, chất lượng côngtác tư tưởng của Đảng thể hiện chủ yếu ở đường lối chính trị, ở việc xâydựng tư tưởng tiến công cách mạng và kết tinh cao nhất là ở phong tràomạnh mẽ của quần chúng đứng lên đấu tranh để giành lại độc lập, tự do chonước nhà Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, chất lượng công tác tưtưởng của Đảng phải thể hiện ở việc đem lại, làm chuyển biến ở đối tượngtrên những vấn đề chủ yếu như sau:

Thứ nhất: Nhận thức đúng mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH, trong bất kỳ tình huống nào cũng không động giao, xa rời mục

tiêu, quan điểm đó Độc lập dân tộc và CNXH là sự lựa chọn duy nhất đúng

được Đảng, Bác Hồ xác định từ năm 1930 Đó là một sự lựa chọn của lịch

sử và được kiểm nghiệm bằng thực tiễn Kiên định mục tiêu này là cơ sở đểđịnh ra mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật củaNhà nước Chỉ trên cơ sở giữ vững lập trường độc lập dân tộc gắn liền vớiCNXH mới có thể đưa đất nước tiến lên, giàu mạnh, khắc phục được chế

độ người bóc lột người, đẩy lùi được các bất công của xã hội, giữ vững chủquyền quốc gia, quyền làm chủ của nhân dân và bản sắc văn hóa dân tộc.Gắn độc lập dân tộc với CNXH thì nền độc lập dân tộc đó mới có cơ sở bềnvững và phát triển Ngược lại, nếu độc lập dân tộc mà không gắn liền vớiCNXH thì không có cơ sở bảo đảm, độc lập chẳng có ý nghĩa gì, thậm chí

có thể rơi vào một hình thức cai trị đất nước như đã tồn tại trong lịch sử củacác triều đại phong kiến trước đây, chứ không mang lại cho xã hội một sựthay đổi về chất Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: cách mạng phải đemlại quyền lợi cho dân chúng, mà là đem lại cho số đông, chứ không phảiquyền lợi nằm trong tay của một nhóm người trong xã hội

Nhận thức mới về mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH ở nước tatrong giai đoạn hiện nay còn thể hiện ở việc giữ vững độc lập về đường lối,chiến lược phát triển; củng cố đoàn kết, thống nhất nhằm phát huy nội lực,

ra sức cần kiệm để đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; nâng cao hiệuquả sức cạnh tranh của nền kinh tế; ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất điđôi với xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp với định hướng XHCN; nângcao ý chí độc lập và tự chủ về kinh tế, chủ động trong hội nhập kinh tế vớithế giới, tránh phụ thuộc về kinh tế vào nước ngoài hoặc biến nước ta thànhthị trường tiêu thụ những mặt hàng và các công nghệ lạc hậu của nướcngoài Trang bị cho mỗi một người dân về ý chí năng động, sáng tạo, tựlực, tự cường, không cam chịu đói nghèo và tụt hậu

Nhận thức về mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH trong giai đoạnhiện nay còn thể hiện ở việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộctrong điều kiện hội nhập và mở rộng giao lưu quốc tế Bởi vì, văn hóa là mộtmục tiêu của CNXH Văn hóa là động lực trực tiếp của sự phát triển Bảnsắc văn hóa của một dân tộc như là tấm căn cước để dân tộc đó đi vào cộngđồng thế giới Một dân tộc tự đánh mất bản sắc văn hóa của mình, hòa tantrong vòng xoáy của cơ chế thị trường và toàn cầu hóa, trong các nền vănhóa khác, dân tộc khác thì dân tộc đó cũng không còn cơ sở để tồn tại.

Thứ hai: Nhận thức đúng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng ta và của cách mạng Việt Nam, phê phán mọi sự xa rời hệ tư tưởng khoa học và cách mạng đó Để có nhận thức đúng vai trò nền tảng của chủ nghĩa Mác -

Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh phải làm cho mỗi cán bộ, đảng viên và nhândân hiểu rõ bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin,chứ không phải chủ nghĩa Mác - Lênin đã lỗi thời, không "hợp mốt" nhưnhiều kẻ đã xuyên tạc Cần khẳng định rằng, chủ nghĩa Mác - Lênin là họcthuyết duy nhất từ trước đến nay bàn về mục tiêu, điều kiện và phươngpháp giải phóng triệt để xã hội, giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giảiphóng con người khỏi áp bức, bất công, tha hóa, đói nghèo dưới mọi hìnhthức Học thuyết này nghiên cứu những quy luật của cách mạng xã hội và

sự phát triển xã hội, làm cơ sở khoa học cho mục tiêu và điều kiện giảiphóng xã hội, giải phóng con người Đó còn là học thuyết về sự giải phóng

và phát triển xã hội với nội dung triệt để và toàn diện hơn tất cả những lýluận tương tự đã có trong lịch sử Bản chất cách mạng và khoa học của chủnghĩa Mác - Lênin thể hiện trong sự thống nhất giữa phương pháp với cấutrúc lý luận của học thuyết Toàn bộ học thuyết Mác - Lênin có giá trị bềnvững xét trong tinh thần biện chứng, tinh thần nhân đạo và hệ thống tưtưởng cốt lõi của nó Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự vận dụng sáng tạo chủ

nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh cụ thể của nước ta, nhằm đưa dân tộcViệt Nam thoát khỏi áp bức, bất công, vạch cho nhân dân ta con đường điđến độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc Tư tưởng Hồ Chí Minh gắn liềnkhông tách rời chủ nghĩa Mác - Lênin và là sự phát triển mới chủ nghĩaMác - Lênin về cách mạng giải phóng dân tộc và đi lên CNXH ở nước ta vàcác nước vốn là thuộc địa.

Kiên trì chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong giaiđoạn hiện nay, một mặt, phải nắm vững tư tưởng cốt lõi khoa học, cách mạngcủa học thuyết, trên cơ sở đó để định ra mọi chủ trương, chính sách một cáchđúng đắn và giáo dục tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân Mọi chủtrương, chính sách của Đảng và Nhà nước trên các lĩnh vực của đời sống xãhội: chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, an ninh, quốc phòng, dân tộc, tôngiáo, công bằng xã hội đều phải thấm nhuần tư tưởng khoa học, cáchmạng của giai cấp công nhân Trong giai đoạn hiện nay, nhận thức đúng chủnghĩa Mác - Lênin không chỉ dừng lại ở sự trung thành, ở sự vận dụng sángtạo học thuyết đó, mà còn phải thông qua tổng kết thực tiễn để phát triển vàphải luôn luôn đấu tranh chống lại các luận điệu xuyên tạc của các thế lựcthù địch đòi từ bỏ học thuyết Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

Nhận thức đúng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minhtrong giai đoạn hiện nay không chỉ dừng lại trên ý tưởng, niềm tin, ở sựkhẳng định mục tiêu, con đường, mà điều quan trọng hơn là phải biến tất cảnhận thức, ý chí, niềm tin thành động lực bên trong, thành hành động cụ thể

để cải tạo thực tiễn, làm cho kinh tế phát triển, thực hiện công bằng xã hội,đưa nước ta thoát khỏi đói nghèo và tụt hậu Điều này đã và đang đặt rakhông chỉ đối với các cấp, các ngành, đối với mỗi cán bộ, đảng viên, màcòn là yêu cầu đặt ra cho các thành viên trong xã hội

Thứ ba: Nâng cao nhận thức và thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ - nguyên tắc cơ bản trong xây dựng tổ chức bộ máy và hoạt

động của Đảng, Nhà nước ta, khắc phục cả hai khuynh hướng tập trung quan liêu và dân chủ vô tổ chức.

Tư tưởng về tập trung dân chủ đã được C Mác và Ph.Ăng-ghen đềcập khá sớm trong Điều lệ của "Liên đoàn những người cộng sản" Saunày, V.I Lênin phát triển, nâng lên thành nguyên tắc chỉ đạo mọi hoạt độngcủa Đảng và Nhà nước kiểu mới Từ thực tiễn đấu tranh cách mạng củamình, Đảng ta luôn luôn coi "nguyên tắc tập trung dân chủ là nguyên tắc tổchức cơ bản, phân biệt chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân, đảngcách mạng chân chính với các đảng phái khác Phủ nhận nguyên tắc này làphủ nhận Đảng cộng sản từ bản chất Đảng chống tập trung quan liêu, độcđoán, chuyên quyền, song triệt để tuân theo nguyên tắc tập trung dân chủ.Chỉ có thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ mới có thể vừa chống đượctập trung quan liêu, vừa chống được tình trạng vô chính phủ và bè phái,đảm bảo sự thống nhất ý chí và hành động của Đảng Chỉ có như vậy Đảngmới có sức mạnh và sức chiến đấu" [36, 130]

Trong các trào lưu chống phá CNXH hiện nay, có rất nhiều quanđiểm đòi từ bỏ nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng Họ coi tập trungdân chủ là sự áp đặt chủ quan của những người cộng sản Đảng ta trướcsau như một khẳng định: thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ là một tấtyếu khách quan, xuất phát từ yêu cầu lãnh đạo sự nghiệp cách mạng củaĐảng cũng như từ yêu cầu xây dựng nội bộ Đảng Do đó, nhận thức vàthực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ luôn luôn là vấn đề đặt ra chomỗi cán bộ, đảng viên và mỗi tổ chức của Đảng Trong xây dựng Đảng,phải tuân thủ đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, chống mọi biểu hiện củatập trung quan liêu, chuyên quyền, độc đoán và chống dân chủ hình thức,dân chủ cực đoan, dân chủ một cách vô hạn độ

Để thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ trong giai đoạnhiện nay, yêu cầu mỗi một cán bộ, đảng viên phải nhận thức đúng và thực

hiện đầy đủ các nội dung của nguyên tắc này đã được ghi trong Điều lệĐảng Quán triệt những nội dung đó là việc quan trọng hàng đầu hiện nay

để giữ vững bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong của Đảng, ngănngừa các nguy cơ đi chệch hướng XHCN Hơn lúc nào hết, công tác tưtưởng là phải làm cho cán bộ, đảng viên nhận rõ trách nhiệm của mìnhtrong suy nghĩ cũng như trong mỗi hành động cụ thể; chấp hành nghiêmtúc mọi chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước;chống độc đoán, chuyên quyền và tự do vô kỷ luật, tư tưởng cục bộ, địaphương, chia bè, kéo cánh trong Đảng Cán bộ, đảng viên phải mở rộngdân chủ, tôn trọng ý kiến của cấp dưới, cán bộ thuộc quyền, đảng viên vàquần chúng, phải tự khép mình vào tổ chức, tuân thủ nguyên tắc tổ chứccủa Đảng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng đã chỉ rõ: "Bất

cứ người lãnh đạo nào cũng không được tự đặt mình ra ngoài tổ chức, tựcho mình quyền nói và làm khác quyết định của tập thể Cấp dưới dù chongười đứng đầu là Ủy viên Trung ương, cũng không thể tự cho mình quyềnkhông thi hành hoặc làm trái chỉ thị của cấp trên" [35, 136] Văn kiện Đạihội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng cũng nhấn mạnh: "Đảng viên,cán bộ phải rèn luyện tính tổ chức, tính kỷ luật, tự giác đặt mình trong sựquản lý của chi bộ, tham gia đầy đủ sinh hoạt chi bộ, tuân thủ kỷ luật củaĐảng Không để một đảng viên nào đứng ngoài sự quản lý của tổ chức"; "mọihoạt động vô tổ chức, vô kỷ luật, không chấp hành chỉ thị, nghị quyết củaĐảng, gây chia rẽ bè phái trong Đảng đều phải bị xử lý nghiêm minh" [37,143]

Thứ tư: Nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân về bản chất của nền dân chủ trong chế độ ta, về Nhà nước của dân, do dân và

vì dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng.

"Dân chủ" thực chất là chế độ trong đó xác lập quyền làm chủ xãhội thuộc về nhân dân - quyền thiêng liêng và cao cả nhất của con người

trong xã hội Tuy nhiên, không phải trong chế độ xã hội nào thì quyền làmchủ của nhân dân cũng được bảo đảm và phát huy, vì dân chủ bị chi phốibởi quan điểm, lợi ích của giai cấp thống trị Chế độ xã hội mà nhân dân tađang xây dựng là chế độ do nhân dân lao động làm chủ, tất cả quyền lực

thuộc về nhân dân, "bao nhiêu lợi ích đều vì dân; bao nhiêu quyền hạn đều của dân; công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân ; quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân" [87, 698].

Nhận thức đúng bản chất dân chủ mà nhân dân ta đang xây dựnghiện nay không chỉ dừng ở việc khẳng định quyền mà phải tiến đến cáchình thức tổ chức, các cơ chế, chính sách theo quan điểm của Đảng để nhândân phát huy, thực thi quyền làm chủ của mình Dân chủ trong chế độ tađược thực hiện bằng nhiều hình thức khác nhau và thể hiện trên mọi lĩnhvực của đời sống xã hội Dân chủ về chính trị gắn liền không tách rời vớidân chủ về kinh tế, văn hóa

Một điều cần khẳng định và thống nhất trong nhận thức tư tưởng là,

để đảm bảo dân chủ thực sự là của nhân dân, nhất thiết nền dân chủ đó phảigắn với pháp chế, kỷ luật, kỷ cương Không tôn trọng kỷ luật, kỷ cương là

mở đường cho các tư tưởng vô chính phủ, phản dân chủ, tước mất quyềnlàm chủ của nhân dân Đó là bài học lịch sử rút ra từ sự đổ vỡ của Liên Xô

và các nước XHCN ở Đông Âu trong những năm cải tổ, cải cách

Đi đôi với việc nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhândân về bản chất của dân chủ dưới chế độ mới, chất lượng công tác tư tưởngcủa Đảng hiện nay còn thể hiện ở việc nâng cao nhận thức cho mọi người

về bản chất của Nhà nước ta - Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vìnhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng Một trong những vấn đề quan trọnghàng đầu hiện nay cần thống nhất và khẳng định là, Nhà nước bao giờ cũng

là sản phẩm của cuộc đấu tranh giai cấp, còn đấu tranh giai cấp thì còn Nhànước Nhà nước là công cụ thống trị của một giai cấp nhất định Vì vậy,

Nhà nước do giai cấp nào lập ra thì mang bản chất của giai cấp đó Khôngthể có nhà nước đứng trên giai cấp hoặc ngoài giai cấp Để thực hiện cácmưu đồ đen tối của mình, hiện nay các thế lực thù địch đã đưa ra các luậnđiệu xuyên tạc như: "nhà nước dân chủ pháp trị", hay "nhà nước toàndân" nhằm đòi tách nhà nước khỏi sự lãnh đạo của Đảng, xuyên tạc cácbiện pháp quản lý cần thiết, đúng quy định của pháp luật mà Nhà nước sửdụng để quản lý xã hội, trấn áp tội phạm, đẩy lùi các tệ nạn xã hội vì cuộcsống yên bình của nhân dân.

Công tác tư tưởng phải làm cho mọi người hiểu sâu sắc: Nhà nước

mà nhân dân ta đang xây dựng là Nhà nước của dân, do dân, vì dân vàmang bản chất của giai cấp công nhân Mọi hoạt động của Nhà nước đềuthể hiện quan điểm, tư tưởng của giai cấp công nhân, phục vụ lợi ích củagiai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Nhà nước ta vừamang bản chất của giai cấp công nhân, vừa mang tính nhân dân, tính dântộc sâu sắc Bản chất giai cấp với tính nhân dân và tính dân tộc của Nhànước ta thống nhất với nhau, không mâu thuẫn nhau

Nhận thức đúng bản chất của Nhà nước ta trong giai đoạn hiện naycòn thể hiện ở việc khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản đối vớiNhà nước và cả xã hội, chống mọi biểu hiện xuyên tạc đòi tách Nhà nước

ra khỏi sự lãnh đạo của Đảng Sự lãnh đạo của Đảng và quyền lực của nhândân gắn liền và thống nhất với nhau "Hoàn toàn không có sự đối lập giữavai trò lãnh đạo của Đảng với tăng cường hiệu lực quản lý của Nhà nước,không có sự hy sinh cái này cho cái kia, mà chỉ là sự thống nhất làm tăngsức mạnh lẫn nhau giữa vai trò lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý củanhà nước" [46, 358]

Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã luôn chứng minh rằng, ĐảngCộng sản Việt Nam là lực lượng duy nhất lãnh đạo cách mạng Việt Namlàm nên mọi thắng lợi Kiên trì vai trò lãnh đạo của Đảng mới có thể giữ

vững được mục tiêu, lý tưởng, mới kiên định được con đường phát triển đấtnước Khẳng định vai trò lãnh đạo duy nhất của Đảng đối với Nhà nước và

xã hội trong giai đoạn hiện nay và mãi mãi sau này là vấn đề có tínhnguyên tắc

Nhận thức đúng vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng trong giai đoạnhiện nay là điều quan trọng Nhưng, vấn đề quan trọng hơn là ở chỗ, mỗicán bộ, đảng viên và mỗi một người dân phải bằng hành động cụ thể, thiếtthực của mình, gương mẫu chấp hành mọi chủ trương, đường lối của Đảng,chính sách và pháp luật của Nhà nước, thực hiện đúng đắn, sáng tạo nghịquyết của Đảng trong cuộc sống, thông qua việc làm đó mà từng bước nângcao vai trò lãnh đạo của Đảng, làm cho Đảng trở thành một bộ phận máuthịt rất khăng khít của đời sống xã hội

Cùng với việc khẳng định vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộngsản Việt Nam trong giai đoạn mới, cần làm cho mọi người nhận thức sâusắc rằng, xây dựng và chỉnh đốn Đảng hiện nay là nhiệm vụ then chốt, cấpbách, là việc làm thường xuyên, bình thường trong Đảng Thông qua xâydựng và chỉnh đốn, Đảng tiếp tục phát huy ưu điểm, khắc phục nhượcđiểm, thiếu sót Kinh nghiệm lịch sử cho thấy, trong quá trình hoạt độngcách mạng của mình, bất kỳ một đảng hay một cá nhân nào cũng khôngtránh khỏi những nhược điểm, sai lầm Vấn đề ở chỗ là phát hiện và sửachữa sai lầm, khuyết điểm đó như thế nào V.I Lênin từng viết: "Ngườithông minh không phải là người không phạm sai lầm Không có và khôngthể có những người không phạm sai lầm Người nào phạm sai lầm, màkhông nặng lắm, và biết sửa chữa một cách dễ dàng và nhanh chóng thì đó

là người thông minh" [66, 22-23]; "thái độ của một chính đảng trước nhữngsai lầm của mình là một trong những tiêu chuẩn quan trọng nhất và chắc

chắn nhất để xét xem đảng ấy có nghiêm túc không và có thực sự làm tròn nghĩa vụ của mình đối với giai cấp mình và đối với quần chúng lao động

không Công khai thừa nhận sai lầm, tìm ra nguyên nhân sai lầm, phân tíchhoàn cảnh đã đẻ ra sai lầm, nghiên cứu cẩn thận những biện pháp để sửa chữasai lầm ấy, - đó là dấu hiệu chứng tỏ một đảng nghiêm túc, đó là đảng làm

tròn những nghĩa vụ của mình, đó là giáo dục và huấn luyện giai cấp, rồi đến quần chúng" [66, 51] Việc này tuyệt nhiên không phải là từ bỏ, giảm

bớt sự lãnh đạo của đảng, càng không phải là cái cớ để kẻ xấu bôi nhọ Đảng

Những vấn đề vừa nêu trên thực chất là quan điểm lý luận, là nhậnthức về tư tưởng chính trị, là nguyên tắc bắt buộc mọi người không thểnghĩ khác, làm khác Có nhận thức đúng mới không ảo tưởng, mơ hồ,không dao động trước các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, từ

đó càng tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng Sự sụp đổ của Liên Xô và cácnước XHCN ở Đông Âu bắt đầu từ sự phủ định vai trò lãnh đạo của Đảngđối với Nhà nước và xã hội, để cho các thế lực cơ hội thâu tóm quyền lựcnhà nước, làm cho nhà nước biến chất; đến lượt nó, chính nhà nước biếnchất ấy đã quay trở lại cản trở hoạt động của các Đảng cộng sản Bài họcđau xót đó luôn nhắc nhở Đảng ta và toàn dân ta không cho phép lơi lỏng

sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và cả xã hội Từ thực tiễn đấutranh cách mạng của mình, Đảng ta luôn luôn phát huy quyền làm chủ củanhân dân, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam XHCN, tăng cường sựlãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước Đây là vấn đề can hệ đến sinh mệnhchính trị của Đảng, đến sự sống còn của cả dân tộc; vì vậy, là một nội dungcốt yếu của công tác tư tưởng, là một tiêu chí đánh giá chất lượng công tác tưtưởng

Thứ năm: Chất lượng công tác tư tưởng của Đảng thể hiện ở kết quả giáo dục về sự kết hợp giữa chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng của giai cấp công nhân.

Tính quốc tế của một chính đảng vô sản xuất phát từ bản chất giaicấp công nhân của Đảng Về bản chất, phong trào XHCN là phong tràoquốc tế, bởi CNTB là lực lượng có tính chất quốc tế Do đó, lợi ích giai cấp

vô sản của một nước phải gắn với lợi ích giai cấp vô sản thế giới Đấu tranhchống lại mọi thế lực thù địch, bảo vệ hòa bình, độc lập dân tộc và toàn vẹnlãnh thổ của mỗi quốc gia là trách nhiệm trực tiếp của giai cấp vô sản mỗinước, nhưng đồng thời là lương tri, trách nhiệm của giai cấp vô sản thế giới

Hiện nay tình hình quốc tế đang diễn biến phức tạp, có nhiều vấn đềchưa thể lường hết được CNXH tạm thời lâm vào thoái trào Quá trìnhtoàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ cùng với trào lưu thức tỉnh ý thức dân tộc

Kẻ thù tìm mọi cách gây chia rẽ các lực lượng cách mạng Bởi vậy, công tác

tư tưởng lúc này phải hướng vào việc giáo dục cho mọi người lòng yêunước, yêu CNXH Vì đây là vấn đề có ý nghĩa to lớn, góp phần nhân lênsức mạnh của cả một dân tộc Nhưng, đó phải là chủ nghĩa yêu nước chânchính, kết hợp chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế trong sáng Đềcao bản sắc văn hóa dân tộc, nhưng phải tiếp thu tinh hoa văn hóa nhânloại Không đi vào chủ nghĩa dân tộc, vì chủ nghĩa dân tộc sẽ dẫn đến trìtrệ, cực đoan, coi thường dân tộc khác, đến hoạt động không phù hợp với

tư cách là một đảng cộng sản

Thứ sáu: Chất lượng công tác tư tưởng cuối cùng phải thể hiện ở

sự chuyển biến tích cực trong đạo đức, lối sống, hành động của con người phù hợp với yêu cầu của công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Sự nghiệp đổi mới là tất yếu, có ý nghĩa cực kỳ quan trọng, nhưngđồng thời cũng đặt ra không ít vấn đề khó khăn, phức tạp Kinh tế thịtrường có vai trò tích cực là thúc đẩy sản xuất phát triển, nhưng mặt tráicủa cơ chế này cũng gây tai hại rất lớn, như buôn lậu, tham nhũng, mócngoặc, hối lộ, phân hóa giàu nghèo, v.v Đáng chú ý là, những tiêu cực

này không những diễn ra trong xã hội mà còn diễn ra ở ngay trong Đảng.Trong cuộc "cọ xát" với cơ chế mới, một số đảng viên bị thoái hóa, biếnchất, rơi vào chủ nghĩa cá nhân, vụ lợi; một số khác thì không thể vươn lênhoặc không chịu học tập, rèn luyện để nâng cao hiểu biết Không ít đảngviên tự bằng lòng với quá khứ và hiện tại, chưa xuất phát từ đòi hỏi bứcthiết của Đảng và của dân để rèn luyện, phấn đấu Nghị quyết Hội nghịTrung ương sáu (lần 2) khóa VIII tiếp tục đặt ra yêu cầu đổi mới và chỉnhđốn Đảng, nhấn mạnh yêu cầu rèn luyện tư tưởng, đạo đức, lối sống củacán bộ, đảng viên, làm cho Đảng cũng như mỗi đảng viên, cán bộ vươn lênngang tầm của nhiệm vụ, đáp ứng đòi hỏi của nhân dân.

Trong việc bồi dưỡng, nâng cao tư tưởng chính trị và phẩm chấtđạo đức cách mạng, trước hết, mỗi cán bộ, đảng viên phải tự giác không ngừngnâng cao giác ngộ chính trị, trình độ mọi mặt và đặt lợi ích của Đảng, củanhân dân lên trên lợi ích cá nhân, đặt lợi ích riêng trong lợi ích chung củacộng đồng; hy sinh phấn đấu vì lý tưởng cách mạng, vì độc lập của Tổquốc và cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc của nhân dân, trong đó có bảnthân gia đình mình Đảng viên phải thấm nhuần và ra sức thực hiện cần,kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư; giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, xứngđáng là người lãnh đạo và là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân;kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân, tích cực bài trừ tham nhũng, quan liêu

và những biểu hiện xa rời bản chất giai cấp công nhân của Đảng "Đối vớinhững người mang danh cộng sản nhưng lại vì đồng tiền và quyền lực màphản bội lý tưởng, hại nước, hại dân thì phải kiên quyết loại khỏi tổ chứcđảng, bộ máy nhà nước và đoàn thể; nếu vi phạm pháp luật thì phải xử lýnghiêm minh [91] Đây là cuộc đấu tranh tư tưởng âm thầm, lặng lẽ, nhưngkhông kém phần quyết liệt Để chiến thắng "kẻ thù bên trong" cực kỳ nguyhiểm - như Bác Hồ đã khẳng định - từng Đảng viên phải đặc biệt coi trọngviệc rèn luyện tư tưởng, đạo đức; các tổ chức Đảng - nhất là TCCSĐ - phải

coi trọng công tác giáo dục tư tưởng, quản lý tư tưởng và đấu tranh tưtưởng trong Đảng.

Để việc giáo dục tư tưởng thật sự có chiều sâu, tạo nên sự bền vững

ở đối tượng, một yêu cầu không thể xem nhẹ trong chất lượng công tác tưtưởng là phải làm sao để ngay đến người dân bình thường cũng có thể hiểuđược, nhớ được và làm theo được Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy, tuyên truyền

là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm Nếukhông đạt được mục đích đó là tuyên truyền thất bại Nói thì phải giảnđơn, rõ ràng, thiết thực Phải có đầu có đuôi, sao cho ai cũng hiểu được,

nhớ được; nếu người xem mà không nhớ được, không hiểu được, là viết không đúng, nhằm không đúng mục đích Mà muốn cho người xem hiểu được, nhớ được, làm được, thì phải viết cho đúng trình độ của người xem,

viết rõ ràng, gọn gàng, chớ dùng chữ nhiều Phải học cách nói, tiếng nóicủa quần chúng, phải chú trọng nêu gương "người tốt, việc tốt" để tuyêntruyền, giáo dục Càng xuống cơ sở, nhất là cơ sở vùng cao, vùng dân tộc ítngười yêu cầu này càng cao Đương nhiên, nói như thế không phải là đơn giảnhóa, tầm thường hóa, cắt xén nội dung tuyên truyền, giáo dục; trái lại, là đòihỏi cao đối với các lực lượng làm công tác tư tưởng Phải hiểu rất sâu, nắmrất chắc nội dung cần giáo dục, lại phải hiết rất kỹ đối tượng, hoàn cảnh mới có thể nói ngắn, nói cho mọi người dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm theo Vềđiểm này, Chủ tịch Hồ Chí Minh là một mẫu mực tuyệt vời mà mọi cán bộlàm công tác tư tưởng phải suốt đời học tập Người "đem chính trị vào giữanhân gian", tuyên truyền những điều rất cao, rất phức tạp bằng cách nói,cách viết rất mộc mạc, đi thẳng vào lòng người, khơi dậy ở mọi người cả ócsáng tạo, cả nhiệt tình cách mạng, cả sự sửa đổi đạo đức, lối sống, tác phong

- Chất lượng công tác tư tưởng của TCCSĐ và tiêu chí đánh giá chất lượng công tác tư tưởng của TCCSĐ cấp xã hiện nay.

Khi đề cập đến chất lượng công tác tư tưởng của Đảng là đã baohàm nội dung chất lượng công tác tư tưởng của TCCSĐ Nhưng, do vị trí,vai trò của các tổ chức và cấp ủy đảng trong hệ thống tổ chức bộ máy củaĐảng có sự khác nhau, nên các yếu tố tác động đến chất lượng công tác tưtưởng cũng như tiêu chí đánh giá chất lượng công tác tư tưởng của TCCSĐ

có những nội dung riêng cần làm rõ

Ở cơ sở xã, chất lượng công tác tư tưởng của TCCSĐ chịu sự tác động, chi phối của một số yếu tố cơ bản: năng lực lãnh đạo và sức chiến

đấu của TCCSĐ; năng lực tiến hành công tác tư tưởng của cấp ủy đảng,trực tiếp là những người lãnh đạo chủ chốt trong hệ thống chính trị cấp xã;khả năng tổ chức và phối hợp các lực lượng tham gia công tác tư tưởng ở

cơ sở; trình độ học vấn và mặt bằng trí tuệ của cán bộ, đảng viên; điều kiệnvật chất và những phương tiện tiến hành công tác tư tưởng như: sách báo,tạp chí, phương tiện phát thanh, truyền hình, nhà văn hóa, rạp chiếu bóng Các yếu tố nói trên có mối quan hệ với nhau rất chặt chẽ, góp phần tạo nênchất lượng công tác tư tưởng của TCCSĐ Tuy nhiên, trong các yếu tố nóitrên, yếu tố năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ có ý nghĩaquan trọng và quyết định trực tiếp đến chất lượng công tác tư tưởng củaTCCSĐ Bởi vì, mọi hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội ở cơ sởđều liên quan trực tiếp đến vai trò lãnh đạo của TCCSĐ Thông thường,TCCSĐ trong sạch, vững mạnh, cán bộ, đảng viên ở đó luôn luôn thể hiệntính tiền phong, gương mẫu, có tác phong nói đi đôi với làm, có lối sốngtrong sạch, lành mạnh, được quần chúng nhân dân tín nhiệm thì sẽ tạo rađược phong trào hành động cách mạng của quần chúng, các chủ trương,đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước nhanh chóngđược thực hiện trong cuộc sống và đời sống tư tưởng ở cơ sở diễn ra lànhmạnh, đúng định hướng của Đảng Ngược lại, TCCSĐ mà yếu kém, cán bộ,đảng viên trong tổ chức đảng sa sút phẩm chất đạo đức, lối sống, tham ô,lãng phí, đục khoét của công, vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc tập trung

dân chủ, nội bộ mất đoàn kết, chia rẽ, bè phái thì chẳng những tổ chức đảngkhông làm tròn vai trò, chức năng của một tổ chức tiên phong của Đảng ở

cơ sở mà chính tổ chức đó sẽ là nơi làm nảy sinh các tiêu cực ở ngoài xãhội, làm cho quần chúng nhân dân thiếu tin tưởng vào chủ trương, đườnglối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước Vì vậy, nâng cao chấtlượng công tác tư tưởng phải gắn liền, trước hết từ việc nâng cao năng lựclãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ

Hiện nay chúng ta đang trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,hiện đại hóa, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, vănminh Vì vậy, quan niệm và tiêu chí đánh giá chất lượng công tác tư tưởngcủa TCCSĐ cấp xã, cần xuất phát từ yêu cầu của nhiệm vụ cách mạngtrong giai đoạn mới

Trong quan niệm về chất lượng công tác tư tưởng của TCCSĐ vàtiêu chí đánh giá chất lượng công tác tư tưởng của TCCSĐ cấp xã hiện nay,cần chú ý các vấn đề cơ bản sau:

Thứ nhất: Chất lượng công tác tư tưởng của TCCSĐ cấp xã phải

thể hiện ở sự quán triệt, năng lực tổ chức và thực hiện tốt mọi chủ trương,đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước tại địa phương.Thông thường, mọi chủ trương, đường lối của Đảng chỉ là sự định hướngchung, ở tầm vĩ mô, khi đi vào cái riêng, cái cụ thể ở từng địa phương, đòihỏi TCCSĐ phải căn cứ vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của mỗi địaphương để có sự vận dụng sáng tạo Vì vậy, trong quá trình lãnh đạo thựchiện nhiệm vụ chính trị ở địa phương, TCCSĐ cấp xã phải nắm vững tinhthần cơ bản của các chủ trương, đường lối của Đảng, của các cấp ủy cấptrên Trên cơ sở đó, cụ thể hóa thành phương hướng, chương trình hànhđộng, thành nhiệm vụ cụ thể của địa phương một cách sát đúng Kinhnghiệm cho thấy, trong quá trình lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị củaĐảng ở địa phương, cấp ủy đảng cơ sở nào năng động, sáng tạo, dám nghĩ,