BÀI 5 PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO, KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ; XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA, CON NGƯỜI VIỆT NAM; QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN, BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG A. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU 1. Mục đích Trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về phát triển giáo dục và đào tạo (GD và ĐT), khoa học và công nghệ (KH và CN), xây dựng văn hóa và con người Việt Nam thông qua việc tìm hiểu khái niệm, vị trí, vai trò, thực trạng phát triển và những quan điểm chỉ đạo của Đảng ta về GD và ĐT, KH và CN, văn hóa, tài nguyên môi trường và phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp phát triển GD và ĐT, KH và CN, xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. 2. Yêu cầu Học viên nắm được những kiến thức cơ bản trong bài, biết được cách thức và chiều hướng tác động tích cực vào các lĩnh vực này để thúc đẩy sự phát triển, khắc phục những điểm yếu và hạn chế của chúng trong giai đoạn hiện nay. B. KẾT CẤU NỘI DUNG, PHÂN CHIA THỜI GIAN Số tiết lên lớp: 5 I. Đổi mới căn bản, toàn diện GDĐT; phát triển nguồn nhân lực (65 phút) II. Phát triển KH và CN (55 phút) III. Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước (60 phút) IV. Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường (45 phút) Trọng tâm của bài: Mục I.1; I.2;III.3. C. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC Phương pháp: Phương pháp thuyết trình, phân tích kết hợp với phương pháp hỏi đáp nhanh. Đồ dùng dạy học: Máy chiếu Projecter. D. TÀI LIỆU SOẠN GIẢNG 1. Tài liệu chính Tài liệu Bồi dưỡng lý luận chính trị dành cho Đảng viên mới, NXB Chính trị Quốc gia sự thật, 2019. 2. Tài liệu tham khảo + Tài liệu học tập các văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI, XII, XIII của Đảng. + Nghị quyết số 29NQTW, ngày 04112013 của BCH Trung ương Đảng (Khóa XI) về “Đổi mới căn bản, toàn diện GD và ĐT, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đạo hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập Quốc tế” được Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI thông qua. + Nghị quyết số 20NQTW, ngày 01112012 của BCH Trung ương Đảng (Khóa XI) về “Phát triển KH và CN phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” được Hội nghị lần thứ Sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI thông qua. + Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII “Về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” (Tháng 71998); Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI (NQ số 33NQTW, ngày 962014 của BCH TW Đảng Khóa XI) “Về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”. + Nghị quyết số 24NQTW, ngày 0362013 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XI “Về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường” đã được Hội nghị Trung ương 7 (khóa XI) thông qua. E. NỘI DUNG CÁC BƯỚC LÊN LỚP VÀ PHÂN CHIA THỜI GIAN Bước 1: Ổn định lớp (5 phút) Bước 2: Kiểm tra bài cũ (5 phút) Giảng viên căn cứ nội dung học viên tìm hiểu trước đó để kiểm tra bài cũ rồi dẫn vào bài mới. Bước 3: Bài mới (GV nhấn mạnh tầm quan trọng của GD và ĐT, KH và CN =>khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng nhà nước đối với những vấn đề này.) Lời đầu tiên, xin được gửi lời chào trân trọng tới toàn thể các đồng chí học viên lớp đảng viên mới. Được sự phân công, hôm nay tôi và các đồng chí cùng nghiên cứu một chuyên đề trong tổng số 10 chuyên đề mà các đồng chí được học trong toàn khóa học. Chắc các đồng chí cũng đã nắm rõ nội quy lớp học. Như các đông chí biết, theo Quy định số 54QĐTW ngày 12 tháng 5 năm 1999 của Bộ Chính trị khóa VIII về chế độ học tập lý luận chính trị trong Đảng, đã chỉ rõ: “Đảng viên trong thời gian dự bị phải học xong chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị dành cho đảng viên mới”. Hy vọng các đồng chí ngồi đây sẽ có được khóa học đạt kết quả. Những buổi học trước các đồng chí cũng đã được tìm hiểu một số chuyên đề. Các đồng chí thấy học có khó không ạ. Rất nhiều khái niệm trừu tượng phải không? Là một người đảng viên thì chúng ta phải thấm nhuấn những kiến thức lý luận chính trị. Hôm nay tôi và các đồng chí sẽ tìm hiểu vấn đề nghe có vẻ gần gũi, dễ tiếp cận hơn. Đó là vấn đề giáo dục, đào tạo, khoa học công nghệ, văn hóa, con người Việt Nam, tài nguyên, môi trường. Trong một buổi sáng, thời gian rất ngắn, thật khó để chúng ta tìm hiểu sâu sắc tất cả vấn đề trên. Tuy nhiên, tôi và các đồng chí sẽ cố gắng nắm được tinh thần, quan điểm chỉ đạo chính của Đảng và nhà nước về vấn đề trên. Những kết quả đã đạt được, mục tiêu nhiệm vụ giải pháp để phát triển các vấn đề trên trong thời gian tới. Báo cáo các đồng chí, học tập nghiên cứu lý luận chính trị có nhiều điểm khác so với khi chúng ta học phổ thông. Nếu như ở phổ thông chúng ta được học tập những kiến thức cơ bản thì khi nghiên cứu lý luận chính trị, tìm hiểu về một vấn đề nào đó thì chúng ta luôn gắn liền với quan điểm, đường lối thực hiện. Tôi lấy vị dụ khi nói về giáo dục chẳng hạn. Nhiều đồng chí nghĩ đến trường, lớp, sách vở, bài học đúng không ạ. Nhưng khi chúng ta ngôi đây tìm hiểu dưới góc độ lý luận chính trị thì chúng ta sẽ tiếp cận theo hướng sâu sắc hơn, đó là quản điểm, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước ta về vấn đề giáo dục như thế nào. Để từ đó, mỗi đảng viên mới sẽ tiếp cận, hiểu và tự mình thấy cần phải làm gì để đóng góp xây dựng cho nước nhà. Nói qua như vậy đề chúng ta nắm được phương pháp học tập nghiên cứu lý luận chính trị để vừa là giúp các đồng chí có cách tiếp cận kiến thức một cách khoa học và hiệu quả. Về phương pháp học tập thì báo cáo các đồng chí, chúng ta nghe giảng, kết hợp ghi chép những kiến thức cơ bản. nội dung trọng tâm tôi sẽ giảng chậm lại một chút để các đồng chí ghi lại. Trong giờ học rất mong các đồng chí sôi nổi trả lời câu hỏi, trao đổi thảo luận để lớp học đỡ căng thẳng. Nhất là thời tiết mùa hè, ngoài trời đang nắng nóng, trong phòng mát im ru, nhiều đồng chí có xu hướng là buồn ngủ. rất nhiều yếu tố mang lại, tuy nhiên tôi mong rằng các đồng chí khắc phục khó khăn trên để chúng ta tiếp cận bài giảng một cách hiệu quả nhất. Quay trở lại bài giảng. Các đồng chí đã có đủ tài liệu chưa ạ? Thực ra, nội dung kiến thức của bài chúng ta chủ yếu bám vào tài liệu dành cho lớp đảng viên mới. Tuy nhiên, trong quá trình giảng tôi sẽ cập nhật những kiến thức nội dung mới. vì sách xuất bản năm 2019 nên một số số liệu đã cũ. Chúng ta tìm hiểu thêm tài liệu văn kiện Đại hội XIII của Đảng để có nhiều kiến thực được cập nhật hơn. Trở thành đảng viên mới, các đồng chí sẽ quan dần với các khái niệm chỉ thị, nghị quyết – những loại hình văn bản từ cấp trên chỉ đạo xuống để chúng ta thực hiện. Vừa rồi, các đồng chí đã được học tập nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Đặc biệt, ngày 2 Ngày 246, Huyện ủy Phú Bình tổ chức Hội nghị trực tuyến nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. Hội nghị được kết nối với 18 điểm cầu các xã, thị trấn trên địa bàn huyện, với sự tham gia của 782 cán bộ, đảng viên. Tại Hội nghị, các đại biểu đã được lãnh đạo Ban Tuyên giáo Huyện ủy quán triệt nội dung các văn kiện Đại hội XIII của Đảng; trong đó, tập trung làm rõ những điểm mới so với các nhiệm kỳ trước và một số yêu cầu trong tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Việc tổ chức nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng là đợt sinh hoạt chính trị có ý nghĩa hết sức quan trọng về mặt nhận thức, nhằm giúp cán bộ, đảng viên nắm vững nội dung cốt lõi, những điểm mới trong các văn kiện Đại hội XIII của Đảng; từ đó, thống nhất về nhận thức và hành động trong quá trình triển khai thực hiện, góp phần sớm đưa nội dung Nghị quyết vào thực tiễn cuộc sống. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng nhắc đến rất nhiều các vấn đề mà chúng ta học ngày hôm nay. Và khi chúng ta nghiên cứu về các vấn đề này, phải bám vào nghị quyết để triển khai thực hiện. (Nghị quyết là hình thức văn bản quyết định về những vấn đề cơ bản sau khi được hội nghị bàn bạc, thông qua bằng biểu quyết theo đa số, biểu thị ý kiến hay ý định của một cơ quan, tổ chức về một vấn đề nhất định.) Chúng ta lần lượt tìm hiểu nội dung bài học. Thái Nguyên là một trong những tỉnh có số lượng trường đại học lớn của cả nước. Đây cũng là tỉnh đi đầu trong cả nước về xây dựng, ban hành nghị quyết chuyên đề về Chương trình chuyển đổi số. Bên cạnh đó, các vấn đề về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam; quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường trong giai đoạn hiện nay ở nước ta cũng được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Chúng ta sẽ được tìm hiểu kĩ về những nội dung này trong bài học hôm nay.
Trang 1PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO, KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ; XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA, CON NGƯỜI VIỆT NAM;
QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN, BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
A MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU
1 Mục đích
Trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về phát triển giáo dục và đàotạo (GD và ĐT), khoa học và công nghệ (KH và CN), xây dựng văn hóa và conngười Việt Nam thông qua việc tìm hiểu khái niệm, vị trí, vai trò, thực trạng pháttriển và những quan điểm chỉ đạo của Đảng ta về GD và ĐT, KH và CN, văn hóa,tài nguyên môi trường và phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp phát triển GD và
ĐT, KH và CN, xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam, quản lý tàinguyên, bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóađất nước
2 Yêu cầu
Học viên nắm được những kiến thức cơ bản trong bài, biết được cách thức vàchiều hướng tác động tích cực vào các lĩnh vực này để thúc đẩy sự phát triển, khắcphục những điểm yếu và hạn chế của chúng trong giai đoạn hiện nay
B KẾT CẤU NỘI DUNG, PHÂN CHIA THỜI GIAN
IV Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và
bảo vệ môi trường (45 phút)
* Trọng tâm của bài:
- Mục I.1; I.2;III.3
C PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Phương pháp: Phương pháp thuyết trình, phân tích kết hợp với phương pháphỏi đáp nhanh
- Đồ dùng dạy học: Máy chiếu Projecter
D TÀI LIỆU SOẠN GIẢNG
1 Tài liệu chính
Tài liệu Bồi dưỡng lý luận chính trị dành cho Đảng viên mới, NXB Chính trịQuốc gia sự thật, 2019
Trang 2+ Tài liệu học tập các văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI, XII, XIII của Đảng.
+ Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 04/11/2013 của BCH Trung ương Đảng
(Khóa XI) về “Đổi mới căn bản, toàn diện GD và ĐT, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đạo hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập Quốc tế” được Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương
Đảng khóa XI thông qua
+ Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 01/11/2012 của BCH Trung ương Đảng
(Khóa XI) về “Phát triển KH và CN phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” được Hội nghị lần thứ Sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI
thông qua
+ Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII “Về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” (Tháng 7/1998); Nghị quyết Trung ương 9 khóa
XI (NQ số 33-NQ/TW, ngày 9/6/2014 của BCH TW Đảng Khóa XI) “Về xây dựng
và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”.
+ Nghị quyết số 24-NQ/TW, ngày 03/6/2013 của Ban Bí thư Trung ương
Đảng khóa XI “Về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường” đã được Hội nghị Trung ương 7 (khóa XI)
thông qua
E NỘI DUNG CÁC BƯỚC LÊN LỚP VÀ PHÂN CHIA THỜI GIAN
Bước 1: Ổn định lớp (5 phút)
Bước 2: Kiểm tra bài cũ (5 phút)
Giảng viên căn cứ nội dung học viên tìm hiểu trước đó để kiểm tra bài cũ rồi dẫn vào bài mới.
Bước 3: Bài mới
(GV nhấn mạnh tầm quan trọng của GD và ĐT, KH và CN =>khẳng định vaitrò lãnh đạo của Đảng nhà nước đối với những vấn đề này.)
Lời đầu tiên, xin được gửi lời chào trân trọng tới toàn thể các đồng chí họcviên lớp đảng viên mới Được sự phân công, hôm nay tôi và các đồng chí cùngnghiên cứu một chuyên đề trong tổng số 10 chuyên đề mà các đồng chí được họctrong toàn khóa học Chắc các đồng chí cũng đã nắm rõ nội quy lớp học Như cácđông chí biết, theo Quy định số 54-QĐ/TW ngày 12 tháng 5 năm 1999 của BộChính trị khóa VIII về chế độ học tập lý luận chính trị trong Đảng, đã chỉ rõ:
“Đảng viên trong thời gian dự bị phải học xong chương trình bồi dưỡng lý luậnchính trị dành cho đảng viên mới” Hy vọng các đồng chí ngồi đây sẽ có đượckhóa học đạt kết quả
Trang 3Các đồng chí thấy học có khó không ạ Rất nhiều khái niệm trừu tượng phảikhông? Là một người đảng viên thì chúng ta phải thấm nhuấn những kiến thức lýluận chính trị Hôm nay tôi và các đồng chí sẽ tìm hiểu vấn đề nghe có vẻ gần gũi,
dễ tiếp cận hơn Đó là vấn đề giáo dục, đào tạo, khoa học công nghệ, văn hóa, conngười Việt Nam, tài nguyên, môi trường Trong một buổi sáng, thời gian rất ngắn,thật khó để chúng ta tìm hiểu sâu sắc tất cả vấn đề trên Tuy nhiên, tôi và các đồngchí sẽ cố gắng nắm được tinh thần, quan điểm chỉ đạo chính của Đảng và nhà nước
về vấn đề trên Những kết quả đã đạt được, mục tiêu nhiệm vụ giải pháp để pháttriển các vấn đề trên trong thời gian tới
Báo cáo các đồng chí, học tập nghiên cứu lý luận chính trị có nhiều điểm khác
so với khi chúng ta học phổ thông Nếu như ở phổ thông chúng ta được học tậpnhững kiến thức cơ bản thì khi nghiên cứu lý luận chính trị, tìm hiểu về một vấn đềnào đó thì chúng ta luôn gắn liền với quan điểm, đường lối thực hiện Tôi lấy vị dụkhi nói về giáo dục chẳng hạn Nhiều đồng chí nghĩ đến trường, lớp, sách vở, bàihọc đúng không ạ Nhưng khi chúng ta ngôi đây tìm hiểu dưới góc độ lý luận chínhtrị thì chúng ta sẽ tiếp cận theo hướng sâu sắc hơn, đó là quản điểm, đường lối,chính sách của Đảng, Nhà nước ta về vấn đề giáo dục như thế nào Để từ đó, mỗiđảng viên mới sẽ tiếp cận, hiểu và tự mình thấy cần phải làm gì để đóng góp xâydựng cho nước nhà
Nói qua như vậy đề chúng ta nắm được phương pháp học tập nghiên cứu lýluận chính trị để vừa là giúp các đồng chí có cách tiếp cận kiến thức một cách khoahọc và hiệu quả
Về phương pháp học tập thì báo cáo các đồng chí, chúng ta nghe giảng, kếthợp ghi chép những kiến thức cơ bản nội dung trọng tâm tôi sẽ giảng chậm lại mộtchút để các đồng chí ghi lại Trong giờ học rất mong các đồng chí sôi nổi trả lờicâu hỏi, trao đổi thảo luận để lớp học đỡ căng thẳng Nhất là thời tiết mùa hè,ngoài trời đang nắng nóng, trong phòng mát im ru, nhiều đồng chí có xu hướng làbuồn ngủ rất nhiều yếu tố mang lại, tuy nhiên tôi mong rằng các đồng chí khắcphục khó khăn trên để chúng ta tiếp cận bài giảng một cách hiệu quả nhất
Quay trở lại bài giảng Các đồng chí đã có đủ tài liệu chưa ạ? Thực ra, nộidung kiến thức của bài chúng ta chủ yếu bám vào tài liệu dành cho lớp đảng viênmới Tuy nhiên, trong quá trình giảng tôi sẽ cập nhật những kiến thức nội dungmới vì sách xuất bản năm 2019 nên một số số liệu đã cũ Chúng ta tìm hiểu thêmtài liệu văn kiện Đại hội XIII của Đảng để có nhiều kiến thực được cập nhật hơn.Trở thành đảng viên mới, các đồng chí sẽ quan dần với các khái niệm chỉ thị,nghị quyết – những loại hình văn bản từ cấp trên chỉ đạo xuống để chúng ta thựchiện Vừa rồi, các đồng chí đã được học tập nghị quyết Đại hội XIII của Đảng Đặcbiệt, ngày 2 Ngày 24/6, Huyện ủy Phú Bình tổ chức Hội nghị trực tuyến nghiên
Trang 4XIII của Đảng Hội nghị được kết nối với 18 điểm cầu các xã, thị trấn trên địa bànhuyện, với sự tham gia của 782 cán bộ, đảng viên Tại Hội nghị, các đại biểu đãđược lãnh đạo Ban Tuyên giáo Huyện ủy quán triệt nội dung các văn kiện Đại hộiXIII của Đảng; trong đó, tập trung làm rõ những điểm mới so với các nhiệm kỳtrước và một số yêu cầu trong tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIIIcủa Đảng.
Việc tổ chức nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội đại biểu toànquốc lần thứ XIII của Đảng là đợt sinh hoạt chính trị có ý nghĩa hết sức quan trọng
về mặt nhận thức, nhằm giúp cán bộ, đảng viên nắm vững nội dung cốt lõi, nhữngđiểm mới trong các văn kiện Đại hội XIII của Đảng; từ đó, thống nhất về nhậnthức và hành động trong quá trình triển khai thực hiện, góp phần sớm đưa nội dungNghị quyết vào thực tiễn cuộc sống
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng nhắc đến rấtnhiều các vấn đề mà chúng ta học ngày hôm nay Và khi chúng ta nghiên cứu về
các vấn đề này, phải bám vào nghị quyết để triển khai thực hiện (Nghị quyết là
hình thức văn bản quyết định về những vấn đề cơ bản sau khi được hội nghị bàn bạc, thông qua bằng biểu quyết theo đa số, biểu thị ý kiến hay ý định của một cơ quan, tổ chức về một vấn đề nhất định.)
Chúng ta lần lượt tìm hiểu nội dung bài học
Thái Nguyên là một trong những tỉnh có số lượng trường đại học lớn của cả nước Đây cũng là tỉnh đi đầu trong cả nước về xây dựng, ban hành nghị quyết chuyên đề về Chương trình chuyển đổi số Bên cạnh đó, các vấn đề về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam; quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường trong giai đoạn hiện nay ở nước ta cũng được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm Chúng ta sẽ được tìm hiểu kĩ về những nội dung này trong bài học hôm nay.
I ĐỔI MỚI CĂN
GV dẫn vấn đề rồi đưa ra khái niệm:
Giáo dục ra đời, tồn tại và phát triển ngay từ khi hình thành xã hội loài người Ví dụ như từ thời nguyên thủy loài người đã biết truyền cho nhau cách săn bắn, hái lượm Và ngày nay là hình thành 1 hệ thống giáo dục, có sự quản lý với đội ngũ cán bộ giảng dạy để truyền đạt kinh nghiệm cuộc sống, kiến thức khoa học, công nghệ tiên tiến nhất Vậy giáo dục là gì?
Trang 5trao truyền và bồi dưỡng tri
thức cho cá nhân và cộng
đồng của thế hệ đi trước
cho các thế hệ đi sau, để từ
VD: Một số nước điển hình trên thế giới phát triển
nhờ GD&ĐT như: Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc,Singapore, Anh, Đức…
- Trường Đại học Chicago - Mỹ là 1 trong các
trường Đại học hàng đầu thế giới
- Trường Đại học Cambrige - Anh, cái nôi đào
tạo nhân tài của Thế giới Cambrige không chỉ nổitiếng về chất lượng giáo dục mà còn được biết đến vớinhững công trình kiến trúc nổi bật
thiết yếu để đào tạo nguồn
nhân lực, phục vụ yêu cầu
của sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hóa
- GV mở rộng vấn đề: Ở nước ta, GD&ĐT rất được chú ý:
Ngay từ xa xưa, các cụ ta đã đúc kết thành nhữngcâu tục ngữ để nói về vai trò của giáo dục, của ngườidạy và người học, các đồng chí tìm những câu tục ngữliên quan đến giáo dục?
- Học thày không tày học bạn
- Nhất tự vi sư, bán tự vi sư
- Muốn sang thì bắc cầu Kiều/…
- Đi một ngày đàng học một sàng khôn…
- Cách đây hơn 500 năm, trên tấm bia tiến sĩđầu tiên dựng tại Văn Miếu Quốc Tử Giám có khắc ghinhững dòng chữ của Tiến sĩ Triều Lê - Thân NhânTrung: “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh mà hưng thịnh, nguyên khí suy thì thế nước yếu mà thấp hèn ”
- Lúc sinh thời, Bác Hồ của chúng ta cũng luôn
Trang 6quan tâm đến GD và ĐT:
“Hiền dữ đâu phải là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên”
- Hay cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng cũng nói
“Nghề dạy học là nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý!”
(GV liên hệ ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 Từ ghế nhà trường, từ môi trường giáo dục, biết bao con người đã đem công sức trí tuệ cống hiến cho đất nước)
- GD và ĐT đã được Đảng và Nhà nước ta đặt ở vị
trí cao thể hiện trong các văn bản sau:
- Nghị quyết Trung ương 2, khóa VIII
- Trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời
kỳ quá độ lên CNXH (Bổ sung, phát triển năm 2011);
- Các văn kiện đại hội Đảng toàn quốc
- Phát triển GD&ĐT
nhằm nâng cao dân trí, đào
tạo nhân lực, bồi dưỡng
Hội nghị lần thứ Tám BCH Trung ương Đảng
khoá XI đã có nghị quyết chuyên đề (Nghị quyết số 29,
ngày 04/11/2013) Thực hiện Nghị quyết 29, nền giáo
dục của nước ta đã đạt được kết quả bước đầu
GV nói một số kết quả đạt được và những hạn
chế, khó khăn (Phụ lục 1)
- Nghị quyết 29 đã xác định 7 quan điểm phát
triển GD&ĐT giai đoạn tới:
- Sở dĩ GD&ĐT được đặt ở vị trí hàng đầu bởichúng ta nhận thức được rằng: Thực chất nội dung cơbản của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá mà
Trang 7là quốc sách hàng đầu.
- Thứ hai, đổi mới căn
bản, toàn diện GD&ĐT
chúng ta đang thực hiện chính là việc sáng tạo và ứngdụng tri thức từ GD và ĐT để tạo ra và phát triển kinh
tế - xã hội, tạo nên sự phát triển nhanh và bền vững củađất nước
- Hiện nay, “Kinh tế tri thức” và “xã hội thôngtin” đang phát triển Vì vậy đòi hỏi con người phải cótrình độ, có năng lực Muốn vậy chúng ta phải đầu tưcho GD&ĐT, KH và CN, đầu tư vào nhân tố conngười, nhân tố quyết định của lực lượng sản xuất Vìvậy, đầu tư cho GD&ĐT là đầu tư cơ bản để phát triểnKT-XH, được ưu tiên hàng đầu
- Việc phát triển GD và ĐT ở nước ta bên cạnhnhững thành tựu vẫn còn nhiều bất cập Vì vậy, chúng
ta cần phải đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT Tức làđổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quanđiểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phươngpháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện;đổi mới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước,của các Sở GD-ĐT, việc tham gia của gia đình, cộngđồng, xã hội, bản thân người học, đổi mới ở tất cả cácbậc học, ngành học
Thứ ba, chuyển từ chủ
yếu trang bị kiến thức sang
phát triển toàn diện năng
lực và phẩm chất người
học
Trong quá trình đổi mới, cần kế thừa, phát huynhững thành tựu đạt được, phát triển nhân tố mới, tiếpthu có chọn lọc những kinh nghiệm của thế giới Đổimới phải phù hợp với đối tượng từng cấp học, bậchọc
Ví dụ: Hiện nay chúng ta đang tiến hành thay sách giáo khoa theo lộ trình cho phù hợp Như vậy, giáo viên cần phải đi tập huấn, bồi dưỡng để theo kịp với nội dung, phương pháp mới.
- Phát triển GD&ĐT nhằm nâng cao dân trí, đàotạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quátrình giáo dục chủ yếu từ trang bị kiến thức sang pháttriển toàn diện năng lực và phẩm chất người học; học
Trang 8VD: Cho HS đi trải nghiệm, Sổ liên lạc điện tử…
- GD ngày càng có ý nghĩa quyết định trong việcphát triển nền sản xuất vật chất của xã hội GD-ĐTgiúp phát triển trình độ và năng lực sáng tạo của conngười, tiếp nhận và trao đổi công nghệ mới góp phầnphát triển kinh tế-xã hội của đất nước Một số trường
đã liên kết trực tiếp với các công ty, phối kết hợp đểđào tạo ra những công nhân lành nghề, biết việc và ứng
dụng ngay được sau khi ra trường (Phụ lục 2)
VD: Đổi mới kỳ thi tốt nghiệp THPT, Đại học,
cao đẳng thành 1 Hoặc phân luồng HS, định hướng nghề nghiệp Ở PB đã liên kết với các trường cao đẳng, trung cấp nghề để HS vừa học văn hóa, vừa học nghề.
- Phát triển hài hòa, hỗ trợ giữa GD công lập vàngoài công lập, giữa các vùng miền, ưu tiên đầu tư pháttriển GD&ĐT đối với vùng đặc biệt khó khăn, miềnnúi Thực hiện dân chủ hóa, xã hội hóa GD&ĐT
VD: PB được vùng 135 với các trường miền núi,
GV và học sinh được quan tâm, ưu đãi Cơ sở vật chất được đầu tư, hỗ trợ
Hội nhập quốc tế để học hỏi kinh nghiệm, để pháttriển
Ví dụ: Du học, các cuộc thi olimpic…
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIIvà đặc biệt tạiĐại hội XIII mới diễn ra, Đảng ta xác định mục tiêu,
Trang 9lượng, hiệu quả GD-ĐT.
nhiệm vụ, giải pháp phát triển GD và ĐT trong nhữngnăm tới cụ thể như sau:
GV thuyết trình.
- Phấn đấu trong những năm tới, tạo chuyển biếncăn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả GD-ĐT; đápứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổquốc và nhu cầu học tập của nhân dân
VD: Sở GD và ĐT tỉnh Tuyên Quang đăng tuyển dụng nhân tài, có kết quả học tập xuất sắc các trường
Sư phạm về giảng dạy tại Thành phố
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo vừa có thư ngỏ gửisinh viên thuộc các trường đại học sư phạm trên toànquốc Theo đó, hiện nay, tỉnh Tuyên Quang đang cónhu cầu tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp đại học sưphạm loại giỏi, xuất sắc về công tác tại Trường THPTChuyên và các trường THPT trọng điểm theo chế độ ưuđãi
Quảng Nam: 8 cử nhân sư phạm được tuyển dụng theodiện "thu hút nhân tài"
“Ngành giáo dục Quảng Nam luôn “trải thảm đỏ” đểđón những sinh viên sư phạm tốt nghiệp loại xuất sắc,
có kỹ năng và đạo đức tốt Để sau này, khi các em tốtnghiệp thì có chính sách đãi ngộ, mời gọi các em trở vềtrường giảng dạy, cống hiên Đó cũng chính là chínhsách trọng dụng nhân tài cho ngành giáo dục địaphương”
- Phát huy tốt nhất
tiềm năng, khả năng sáng
tạo của mỗi cá nhân
- Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dục Việt Namđạt trình độ tiên tiến trong khu vực
- Đổi mới chương trình, nội dung giáo dục theohướng tinh giản, hiện đại, thiết thực, phù hợp với lứa
Trang 10- Tiếp tục đổi mới
mạnh mẽ và đồng bộ các
yếu tố cơ bản của giáo dục,
đào tạo theo hướng coi
VD : Lộ trình thay sách giáo khoa
- Quy hoạch lại mạng lưới cơ sở GD nghề nghiệp,
GD đại học gắn với quy hoạch phát triển KT-XH, quyhoạch phát triển nguồn nhân lực; đào tạo, đào tạo lạinguồn nhân lực trong nhà trường, chú trọng kỹ năngthực hành phát huy vai trò giám sát của cộng đồng;khuyến khích các hoạt động khuyến học, khuyến tài,xây dựng XH học tập, tạo điều kiện để người dân đượchọc tập suốt đời
VD: Hiện nay nhiều sinh viên tốt nghiệp ra
trường tốt nghiệp bằng khá, giỏi nhưng khi đi làm, khả năng đáp ứng ngay cv còn hạn chế (vì đào tạo lý thuyết không gắn với thực hành).
- Đổi mới căn bản
đáp ứng yêu cầu đổi mới
GD&ĐT Thực hiện chuẩn
hoá đội ngũ nhà giáo theo
từng cấp học và trình độ
đào tạo
- Đổi mới chính sách,
cơ chế tài chính, huy động
- Giao quyền tự chủ cho các cơ sở GD-ĐT ; tăngcường công tác kiểm tra, thanh tra, bảo đảm dân chủ,công khai, minh bạch
- Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý,đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo Thựchiện chuẩn hoá đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học vàtrình độ đào tạo
Tiếp tục phát triển và nâng cấp cơ sở vật chất
-kỹ thuật cho các cơ sở giáo dục, đào tạo, kiên cố hóatrường, lớp học; từng bước hiện địa hóa cơ sở vật chất,
kỹ thuật, đặc biệt là hạ tầng công nghệ thông tin Bêncạnh việc đầu tư để có những cơ sở giáo dục xứng tầm
Trang 11sự tham gia đóng góp của
toàn xã hội; nâng cao hiệu
quả đầu tư để phát triển
GD&ĐT
- Nâng cao chất lượng,
hiệu quả nghiên cứu và ứng
quốc gia trong toàn huyện 64/64 trường (Phụ lục 4)
- Khuyến khích thành lập các viện, trung tâmnghiên cứu và chuyển giao công nghệ, nghiên cứu khoahọc
Liên hệ NQ ĐH XIII về Giáo dục :
Xuyên suốt nhiều kỳ Đại hội Đảng cũng như nhiều Hội nghị Trung ương, quanđiểm giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu không thay đổi
Đất nước ta đang trong tiến trình đổi mới, phát triển và hội nhập, không nhữngcần đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội, bảo vệ môi trường mà còn phảiquan tâm đến đổi mới giáo dục- đào tạo, hướng đến mục tiêu phát triển bền vữngnăm 2030 của Việt Nam là “Đảm bảo nền giáo dục có chất lượng, công bằng, toàndiện và thúc đẩy các cơ hội học tập suốt đời cho tất cả mọi người.”
Báo cáo chính trị tại Đại hội XIII của Đảng tiếp tục đặt yêu cầu, xây dựng đồng
bộ thể chế, chính sách để thực hiện có hiệu quả chủ trương giáo dục và đào tạo cùngvới khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt phát triển đấtnước
Theo báo cáo năm 2020 của Ngân hàng Thế giới về vốn nhân lực, chỉ số vốnnhân lực của Việt Nam đứng thứ 38 trên 174 nền kinh tế; trong đó, tiêu chí về kếtquả giáo dục của Việt Nam đứng thứ 15, tương đương với các nước như Hà Lan,New Zealand, Thụy Điển Trong các đợt đánh giá PISA của Tổ chức Hợp tác vàPhát triển Kinh tế (OECD), Việt Nam đạt nhiều kết quả vượt trội so với trung bìnhcủa các nước trong khối
Về giáo dục đại học, đến nay, Việt Nam có 4 trường đại học nằm trong tốp1.000 thế giới; 11 trường đại học nằm trong tốp các trường đại học hàng đầu châu Á;nhiều ngành, lĩnh vực đào tạo được đứng trong tốp 500 thế giới
Với gần 80% học sinh phổ thông được học trực tuyến và 50% cơ sở giáo dục đạihọc dạy từ xa trong thời gian tạm dừng đến trường do dịch COVID-19, Việt Nam đãđược các tổ chức trong nước và quốc tế đánh giá rất tích cực trong việc áp dụng cáchình thức học tập trực tuyến Có thể thấy, dịch COVID-19 đã tạo áp lực nhưng cũng
vô tình tạo cơ hội và động lực để ngành giáo dục-đào tạo thích ứng, áp dụng phương
Trang 12thức dạy học trực tuyến và thực hiện chuyển đổi số mạnh mẽ hơn.
quy luật của tự nhiên XH
và tư duy về những biện
công cụ, phương tiện dùng
để biến đổi các nguồn lực
thành sản phẩm.
Như vậy, GD và ĐT là quốc sách hàng đầu Vì vậy, đầu tư cho GD và ĐT là đầu tư cơ bản để phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư ngắn nhất và tiết kiệm nhất để hiện đại hóa nền sản xuất xã hội và hiện đại hóa dân tộc Đó là toàn bộ nội dung thứ nhất của bài Sau đây chúng ta chuyển sang nội dung thứ hai:
- Hỏi HV: Thế nào là Khoa học? Công nghệ?
GV cho HV ghi
- Hai khái niệm khoa học và công nghệ luôn đi
song song với nhau bởi lẽ khoa học giúp con ngườinhận thức thế giới, và công nghệ chính là công cụ đểcon người biến những nhận thức đó thành sản phẩmphục vụ cho cuộc sống con người
GV lấy ví dụ khoa học và công nghệ trên địa bàn huyện Phú Bình: Nhãn hiệu bảo hộ Lúa nếp Thầu dầu,
→ VD: Một loại công nghệ mà ngày nay chúng ta
được thừa hưởng từ nó rất nhiều đó chính là công nghệ thông tin: Thực chất đó chính là con người nhận
Trang 13xuất trực tiếp.
- Khoa học và công
nghệ ngày càng tăng lên
trong đời sống xã hội,
KH&CN chiếm địa vị
quyết định trong sự gia
tăng giá trị của sản phẩm,
tăng năng suất lao động
thức được việc trao đổi tri thức là cần thiết và quan trọng cho sự phát triển của mọi mặt đời sống xã hội,
và điều đó đã thôi thúc con người tìm ra nhiều biện pháp khác nhau để có thể truyền tin đi nhanh nhất, và kết quả ngày nay đó chính là ti vi, điện thoại, máy tính v.v , những sản phẩm giúp con người có thể chia sẻ thông tin cho nhau khi đứng ở bất cứ đâu trên trái đất, những sản phẩm đó chính là do công nghệ mà có
- Vì vậy, khoa học và công nghệ giữ vai trò thenchốt và động lực của nền sản xuất xã hội, là nhân tố tạonên sự rút ngắn khoảng cách phát triển giữa các quốcgia
- Vai trò to lớn đó của KH và CN đảm bảo sựphát triển bền vững và thịnh vượng của kinh tế nướcnhà
Chính vì thế mà
KH và CN có vai trò vô
cùng to lớn trong việc thúc
đẩy sự phát triển của lực
lượng sản xuất trong thời
đại kinh tế tri thức như hiện
Phát triển mạnh mẽ KH&CN, làm cho KH&CN thực
sự là quốc sách hàng đầu, là động lực quan trọng nhất
để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, kinh tế tri thức, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế; bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh Phấn đấu đến năm 2020, KH&CN Việt Nam đạt trình độ phát triển của nhóm các nước dẫn đầu ASEAN; đến năm 2030, có một số lĩnh vực đạt trình độ tiên tiến thế giới.
- Hội nghị Trung ương 6 khóa XI “về phát triển KH&CN phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN
và hội nhập quốc tế” đã đề ra các quan điểm phát triển
KH&CN trong g/đ hiện nay như sau:
Trang 14đầu, là một trong những
động lực quan trọng nhất
để phát triển kinh tế - xã
hội và bảo vệ tổ quốc; là
một nội dung cần được ưu
tiên tập trung đầu tư trước
một bước trong hoạt động
của các ngành, các cấp
2- Tiếp tục đổi mới
mạnh mẽ và đồng bộ về tổ
chức, cơ chế quản lý, cơ
chế hoạt động, công tác xây
dựng chiến lược, kế hoạch
4- Ưu tiên và tập trung
mọi nguồn lực quốc gia cho
Đại hội XII khẳng định: “trọng dụng, đãi ngộ, tôn vinh đội ngũ cán bộ KH và CN, nhất là các chuyên gia giỏi, có nhiều đóng góp” ; “Xây dựng và thực hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng,… đội ngũ cán bộ KH
công nghệ tiên tiến của thế
giới, thu hút nguồn lực và
chuyên gia, người Việt
- Các nước tiên tiến đã đi trước ta hàng trăm năm
về KH và CN, vì thế không gì hay hơn là học hỏi, trao đổi kinh nghiệm và công nghệ từ họ để trau dồi thêm cho mình.
Trang 15Nam định cư ở nước ngoài
và người nước ngoài tham
gia các dự án KH và CN
của Việt Nam Khuyến
khích và tạo điều kiện
thuận lợi để sinh viên,
nghiên cứu sinh, thực tập
sinh sau khi được đào tạo ở
nước ngoài về nước làm
việc
GV liên hệ :
Quần chúng là người làm nên lịch sử, và không
có sức mạnh nào có thể mạnh hơn nhân dân Khoa học công nghệ không hẳn gắn liền với các nhà khoa học, chúng ta thấy nhân dân có rất nhiều sáng kiến thiết thực mà có thể áp dụng nhay trong cuộc sống như: người nông dân sáng chế ra máy gặt bằng tay, và nông dân cũng có thể tạo ra được máy bay có thể cất cánh được điều đó chứng tỏ sức sáng tạo của nhân dân là
VD : Một số tấm gương trong sáng kiến cải tạo khoa học kĩ thuật trên địa bàn huyện (Phụ lục)
Đại hội XII của Đảng xác định mục tiêu, nhiệm vụ
và giải pháp phát triển KH&CN trong giai đoạn tới là :
- Phát triển mạnh mẽ KH&CN, làm cho KH và
CN thực sự là quốc sách hàng đầu, là động lực quan trọng nhất để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại,
kinh tế tri thức, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệuquả và sức cạnh tranh của nền kinh tế; bảo vệ môitrường, bảo đảm quốc phòng, an ninh
Trang 16Liên hệ NQ Đại hội XIII :
Vai trò của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đã được khẳng định trongVăn kiện Đại hội XIII của Đảng và được thể hiện xuyên suốt trong các mục tiêu của
Kế hoạch hành động quốc gia, là công cụ then chốt trong thực hiện các mục tiêu pháttriển bền vững; đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế, giải quyết cácthách thức trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế, xã hội
Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 tác động tiêu cực đến mọi mặt đời sốngkinh tế - xã hội, khi nhiều nước rơi vào suy thoái, Việt Nam nằm trong nhóm ít cácquốc gia duy trì tăng trưởng dương, kiểm soát tốt dịch bệnh, đạt nhiều kết quả ấntượng Với tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2020 tăng 2,91%, Việt Nam thuộcnhóm nước có tăng trưởng cao nhất thế giới… Trong thành tựu chung đó, có đónggóp quan trọng của KHCN&ĐMST
Cụ thể về nông nghiệp, KHCN giúp các ngành địa phương chọn tạo, công nhậnchính thức 32 giống cây trồng, vật nuôi, 36 tiến bộ kỹ thuật, trong đó 2 giống lúađược sản xuất quy mô lớn; nghiên cứu thành công việc sinh sản nhân tạo tôm mũ ni,hải sâm vú, trai tai tượng - là các nguồn gen thủy sản có giá trị kinh tế cao…
Trong công nghiệp, KHCN đã chế tạo thành công nhiều thiết bị, dây chuyền sảnxuất, chủng loại vật liệu mới phục vụ phát triển ngành cơ khí chế tạo, năng lượng,công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp,…
Về y dược, trong bối cảnh đại dịch COVID-19, Bộ KH&CN đã huy động cácchuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp triển khai các nhiệm vụ cấp bách với nhiềukết quả quan trọng: Việt Nam là 1 trong 3 nước đầu tiên phân lập, nuôi cấy thànhcông vi rút; làm chủ công nghệ sản xuất bộ KIT phát hiện SARS-CoV-2 đạt tiêuchuẩn quốc tế; sản xuất vắc xin phòng COVID-19 bằng công nghệ protein tái tổ hợp
và thuốc kháng thể đơn dòng điều trị đặc hiệu COVID-19, trong đó vắc xinNanocovax đang thử nghiệm lâm sàng trên người tình nguyện;
Bên cạnh đó, các nhà khoa học đã nghiên cứu thành công quy trình ghép chi thể
từ người cho chết não, ghép ruột từ người cho sống, phẫu thuật tách cặp trẻ bị dínhliền cơ thể