Phân tích cặp phạm trù nội dung hình thức, áp dụng vào thực tế

MỞ ĐẦU Cũng giống như các loại hình nghệ thuật khác: Hội họa sử dụng màu sắc, đường nét; văn chương sử dụng ngôn từ thì âm nhạc sử dụng âm thanh làm phương tiện biểu đạt. Từ âm thanh phong phú của cuộc sống, loài người đã sáng tạo và ngày càng hoàn thiện nghệ thuật âm nhạc để phản ánh mọi hoạt động của con người bằng thứ ngôn ngữ riêng đặc trưng của nó. Nội dung tác phẩm âm nhạc từ dân gian đến hiện đại đều biểu hiện những suy tư của con người trước hiện thực khách quan, mối quan hệ giữa cá nhân với xã hội, giữa người với người. Con người thông qua giai điệu, tiết tấu, nhịp độ, âm sắc,...hay hình thức một đoạn đơn, hai đoạn đơn của bản nhạc để cảm nhận âm nhạc, thỏa mãn đời sống tinh thần của mình. Âm nhạc nghệ thuật là một phần không thể thiếu trong cuộc sống con người, tuy nhiên để nhận thức đúng và đầy đủ “văn hóa âm nhạc” hiện nay chúng ta cần đặt vấn đề dưới góc nhìn lý luận triết học Mác – Lênin. Sau đây, chúng em xin làm rõ vấn đề này

Trang 1

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 1

I Lý luận của Triết học Mác-Lênin về cặp phạm trù: “Nội dung – hình thức” 1

Nội dung và phương pháp luận của cặp phạm trù nội dung và hình thức 1

1 Khái niệm cơ bản 1

Phạm trù triết học 1

Khái niệm cặp phạm trù “nội dung” và “hình thức” 1

2 Mối quan hệ biện chứng giữa “nội dung” và “hình thức” 2

Sự thống nhất giữa “nội dung” và “hình thức” 2

Nội dung giữ vai trò quyết định đối với hình thức trong quá trình vận động phát triển của sự vật 3

Sự tác động trở lại của “hình thức” với “nội dung” 3

3 Ý nghĩa phương pháp luận 4

II Thực tiễn áp dụng cặp phạm trù “nội dung – hình thức” trong vấn đề: văn hóa âm nhạc 5

1 Khái quát và thực trạng của vấn đề: văn hóa âm nhạc 6

2 Vận dụng mối quan hệ biện chứng của cặp phạm trù “nội dung – hình thức” để phân tích vấn đề: văn hóa âm nhạc 7

3 Vận dụng ý nghĩa phương pháp luận của cặp phạm trù “nội dung – hình thức” để phân tích vấn đề: văn hóa âm nhạc 11

III Một số giải pháp để giải quyết vấn đề: văn hóa âm nhạc 12

KẾT LUẬN 14

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

Trang 2

MỞ ĐẦU

Cũng giống như các loại hình nghệ thuật khác: Hội họa sử dụng màu sắc, đường nét; văn chương sử dụng ngôn từ thì âm nhạc sử dụng âm thanh làm phương tiện biểu đạt Từ âm thanh phong phú của cuộc sống, loài người đã sáng tạo và ngày càng hoàn thiện nghệ thuật âm nhạc để phản ánh mọi hoạt động của con người bằng thứ ngôn ngữ riêng đặc trưng của nó Nội dung tác phẩm âm nhạc từ dân gian đến hiện đại đều biểu hiện những suy tư của con người trước hiện thực khách quan, mối quan hệ giữa cá nhân với xã hội, giữa người với người Con người thông qua giai điệu, tiết tấu, nhịp độ, âm sắc, hay hình thức một đoạn đơn, hai đoạn đơn của bản nhạc để cảm nhận âm nhạc, thỏa mãn đời sống tinh thần của mình Âm nhạc nghệ thuật là một phần không thể thiếu trong cuộc sống con người, tuy nhiên để nhận thức đúng và đầy đủ “văn hóa âm nhạc” hiện nay chúng ta cần đặt vấn đề dưới góc nhìn

lý luận triết học Mác – Lênin Sau đây, chúng em xin làm rõ vấn đề này

NỘI DUNG

I Lý luận của triết học Mác – Lênin về cặp phạm trù “nội dung – hình thức."

Nội dung và phương pháp luận của cặp phạm trù “nội dung – hình thức.”

1 Khái niệm cơ bản

 Phạm trù triết học

Phạm trù triết học là những khái niệm chung nhất, phản ánh những mặt, những thuộc tính, những mối liên hệ cơ bản phổ biến nhất của toàn bộ thế giới hiện thực, bao gồm cả tự nhiên, xã hội và tư duy

VD: Khảo sát đối tượng bằng cặp phạm trù cái chung và cái riêng: con người làm rõ sự đồng nhất và khác biệt của nó với các khách thể khác; phân tích đối tượng thông qua cặp phạm trù chất và lượng: nắm rõ được các đặc trưng tương ứng và có thể cả mối liên hệ giữa nhau của chúng

Trang 3

 Cặp phạm trù “nội dung – hình thức.”

Nội dung là phạm trù triết học dùng để chỉ tổng thể tất cả các mặt, yếu tố tạo nên sự vật, hiện tượng1

Hình thức là phạm trù triết học dùng để chỉ phương thức tồn tại, biểu hiện và phát triển của sự vật, hiện tượng ấy; là hệ thống các mối liên hệ tương đối bền vững giữa các yếu tố cấu thành nội dung của sự vật, hiện tượng và không chỉ là cái biểu hiện ra bên ngoài, mà còn là cái thể hiện cấu trúc bên trong của sự vật, hiện tượng2 VD: Nội dung cơ thể sống là toàn bộ yếu tố vật chất (tế bào, khí quản, quá trình tạo nên cơ thể) Hình thức là cách sắp xếp trình tự các tế bào của cơ thể để tạo thành con người Hoặc trong quá trình nhận thức, thế giới khách quan được phản ánh vào óc con người là nội dung, tiếp thu những hình ảnh đó bằng cách nào (khái niệm, phán đoán, suy luận ) là hình thức

2 Mối quan hệ biện chứng

 Sự thống nhất giữa nội dung và hình thức

Phạm trù triết học là hình thức hoạt động trí óc phổ biến của con người, là những mô hình tư tưởng phản ánh những thuộc tính và mối liên hệ vốn có ở tất cả các đối tượng hiện thực

Nội dung và hình thức thống nhất với nhau vì nội dung là những mặt, những yếu tố, những quá trình tạo nên sự vật, còn hình thức là hệ thống các mối liên hệ tương đối bền vững giữa các yếu tố của nội dung Nội dung và hình thức luôn gắn bó chặt chẽ với nhau trong một thể thống nhất Không có hình thức nào tồn tại thuần túy không chứa đựng nội dung, ngược lại cũng không có nội dung nào lại không tồn tại trong một hình thức xác định

Nội dung và hình thức không tồn tại tách rời nhau, nhưng không hẳn lúc nào nội dung và hình thức cũng phù hợp với nhau Không phải một nội dung bao giờ

1 Chương II: Bộ giáo dục và đào tạo, Giáo trình triết học Mác-Lênin (dành cho bậc đại học hệ không chuyên lý luận

chính trị) NXB Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, Tr.219-234.

Trang 4

cũng chỉ được thể hiện ra trong một hình thức nhất định, và một hình thức luôn chỉ chứa một nội dung nhất định, mà một nội dung trong quá trình phát triển có thể có nhiều hình thức thể hiện, ngược lại, một hình thức cũng có thể thể hiện nhiều nội dung khác nhau

VD: Một nội dung chứa đựng nhiều hình thức: Nội dung Thạch Sanh là người hiền lành, dũng cảm, trung thực được nhiều người yêu quý Nội dung này có thể được biểu hiện ở nhiều hình thức khác nhau như truyện, phim, nhạc, kịch

Một hình thức chứa đựng nhiều nội dung: Nội dung cô Tấm là người xinh đẹp, hiền hậu với nội dung ông Trương Ba là người lương thiện, ngay thẳng có thể được biểu hiện trong cùng một hình thức đó là kịch

 Nội dung giữ vai trò quyết định đối với hình thức trong quá trình vận động phát triển của sự vật:

Vì khuynh hướng chủ đạo của nội dung là biến đổi, còn khuynh hướng chủ đạo của hình thức là tương đối bền vững, chậm biến đổi hơn so với nội dung Dưới

sự tác động lẫn nhau của những mặt trong sự vật, hoặc giữa các sự vật với nhau trước hết làm cho các yếu tố của nội dung biến đổi trước, còn những mối liên kết giữa các yếu tố của nội dung, tức hình thức thì chưa biến đổi ngay, vì vậy hình thức

sẽ trở nên lạc hậu hơn so với nội dung và sẽ trở thành nhân tố kìm hãm nội dung phát triển Do xu hướng chung của sự phát triển của sự vật, hình thức không thể kìm hãm mãi sự phát triển của nội dung mà sẽ phải thay đổi cho phù hợp với nội dung mới

VD: Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa: lực lượng sản xuất là nội dung, quan hệ sản xuất là hình thức Thời gian đầu nó phù hợp với nhau nên lực lượng sản xuất đã phát triển mạnh mẽ Sau đó lực lượng sản xuất mang tính chất xã hội, mâu thuẫn với quan hệ sản xuất tư nhân tư bản chủ nghĩa ngày càng gay gắt Đến một lúc nào đó, lực lượng sản xuất (nội dung) đòi hỏi phải phá vỡ quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa để thay thế quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa (hình thức) phù hợp với nó,

mở đường cho nó phát triển hơn nữa

Trang 5

 Sự tác động trở lại của hình thức đối với nội dung:

Hình thức do nội dung quyết định nhưng hình thức có tính độc lập tương đối

và tác động trở lại nội dung Sự tác động của hình thức đến nội dung thể hiện ở chỗ: Nếu phù hợp với nội dung thì hình thức sẽ tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy nội dung phát triển; nếu không phù hợp với nội dung thì hình thức sẽ ngăn cản, kìm hãm sự phát triển của nội dung

VD: Nội dung bài học hát khi được thể hiện dưới hình thức trực tiếp sẽ có hiệu quả hơn học online hay là qua sách vở

3 Ý nghĩa phương pháp luận

Thứ nhất: Hình thức của sự vật, hiện tượng do nội dung của nó quyết định, là kết quả những thay đổi của nội dung và để đáp ứng những thay đổi đó, thì sự thay đổi hình thức phải dựa vào những thay đổi thích hợp của nội dung quyết định nó Do vậy, muốn biến đổi sự vật, hiện tượng thì trước hết phải tác động, làm thay đổi nội dung của nó.3

VD: Tặng quà (hình thức) nhằm thể hiện tình cảm (nội dung) Nếu "coi nặng" việc tặng quà sẽ làm mất ý nghĩa của nội dung Thậm chí tặng quà với giá trị lớn bất thường thì sẽ chuyển thành hối lộ trong trường hợp nào đó chứ không thể hiện tình cảm nữa

Thứ 2: Hình thức chỉ thúc đẩy nội dung phát triển khi nó phù hợp với nội dung nên để thúc đẩy sự vật, hiện tượng phát triển nhanh, cần chú ý theo dõi mối quan hệ giữa nội dung đang phát triển với hình thức ít thay đổi, và khi giữa nội dung với hình thức xuất hiện sự không phù hợp thì trong những điều kiện nhất định phải can thiệp vào tiến trình khách quan, đem lại sự thay đổi cần thiết về hình thức để nó trở nên phù hợp với nội dung đã phát triển và bảo đảm cho nội dung phát triển hơn nữa, không bị hình thức cũ kìm hãm.4

chính trị) NXB Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, Tr.219-234

Trang 6

Thứ 3: Một nội dung có thể có nhiều hình thức thể hiện và ngược lại nên sử dụng mọi hình thức có thể có, mới cũng như cũ, kể cả việc phải cải biến các hình thức vốn có, lấy hình thức này bổ sung, thay thế cho hình thức kia để làm cho bất kỳ hình thức nào cũng trở thành công cụ phục vụ nội dung mới.5

VD: Lòng yêu nước cần phải biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của mỗi người dân Việt Nam Chẳng hạn: quyên góp tiền ủng hộ người nghèo, ủng hộ đồng bào miền Trung bị lũ lụt, tòng quân khi đất nước yêu cầu, học giỏi để giúp nước,

II Thực tiễn áp dụng của phạm trù “Nội dung – Hình thức” trong vấn đề

“Văn hóa âm nhạc”

1 Khái quát và thực trạng của “văn hóa âm nhạc”

1.1 Khái quát

Trong vấn đề “văn hóa âm nhạc” nội dung là việc thể hiện tư tưởng chủ đạo, cốt lõi, những giá trị tinh thần hay thông điệp mà tác giả muốn mang lại cho khán giả thông qua hình thức là lời bài hát, giai điệu, nhịp điệu, sự hoà âm phối khí, giọng hát, từ đó cho ra kết quả là một tác phẩm âm nhạc hoàn chỉnh Trong những trường hợp đơn giản, ta có thể biết nội dung chủ đề của tác phẩm âm nhạc đó qua giai điệu hoặc một phần của giai điệu nếu như giai điệu hoặc phần giai điệu ấy chứa đựng những nét đặc trưng và mang tính quy luật của tác phẩm Nét đặc trưng và tính quy luật này có thể được biểu hiện qua cách sử dụng quãng, âm hình, tiết tấu Trong những trường hợp phức tạp hơn, để nhận biết nội dung ta phải xem sự kết hợp của tất cả các yếu tố như tiết tấu, hòa âm, âm sắc,

VD: Những tiếng hò trong lao động, sinh hoạt là những câu ca khác nhau biểu hiện niềm vui, nỗi buồn, nỗi nhớ, những cảm xúc trước vẻ đẹp của thiên nhiên hoặc gửi gắm tâm tư tình cảm, “Cũng giống như các bộ môn nghệ thuật khác, với sức mạnh diễn cảm lớn lao, âm nhạc thể hiện với tất cả những gì gắn liền với cuộc sống của con người: niềm vui và nỗi khổ đau, đấu tranh sinh tồn, niềm suy tư thầm kín, chí hướng và ước mơ hạnh phúc.Nội dung của âm nhạc không hoàn toàn bó hẹp

Trang 7

trong thế giới tâm tình của con người Nội dung của nhiều tác phẩm âm nhạc vĩ đại

là suy nghĩ về cuộc sống, là hoạt động căng thẳng của tư duy, là chí hướng và những niềm khát vọng mãnh liệt”6, Nhạc sĩ vĩ đại Bét-thô-ven trong bản giao hưởng số 5 –

“Giao hưởng bi kịch – Định mệnh” đã biểu hiện ý đồ triết lý theo sự phát triển chung của hình tượng âm nhạc: Qua đấu tranh đến thắng lợi, từ ánh sáng đến bóng tối, Bét-thô-ven đã sáng tác bản giao hưởng này trong một cấu trúc rõ ràng, cân đối, mạch lạc, lôgic và cực kỳ cô đọng, tác phẩm đã trở thành một mẫu mực, một tiêu chuẩn kiểu mẫu cho âm nhạc giao hưởng thế kỷ XIX

1.2 Thực trạng hiện nay về vấn đề “văn hóa âm nhạc”

Mỗi một người lại có những cách cảm nhận, nhìn nhận về âm nhạc khác nhau Đối với nhiều người, âm nhạc là liều thuốc tinh thần rất lớn Nó mang tác dụng chữa lành đối với những người mang trong mình nỗi buồn, khiến một người có thể hạnh phúc, khiến con người tìm thấy sự rung cảm và đồng cảm Tuy nhiên, âm nhạc nghệ thuật trong bối cảnh hiện nay có một số vấn đề đáng lo ngại:

Thứ nhất: Những người sáng tác nhạc đang tập trung vào hình thức là giai điệu hoặc lời bài hát bắt tai chơi chữ để thu hút người nghe mà quên mất đi nội dung của họ muốn truyền tải có nhân văn hay không, có phù hợp với thuần phong mỹ tục, văn hoá tốt đẹp hay không Ví dụ điển hình như chàng rapper Low G với bài nhạc

rap trên nền nhạc “She make it clap” với nội dung sáo rỗng và không phù hợp với

thuần phong mỹ tục, ngôn từ và hình ảnh chứa nhiều vấn đề tình dục nhưng không mang một ý nghĩa truyền tải nào

Thứ hai: Thực trạng hòa âm phối khí lại những bản nhạc Cách mạng mang nội dung thiêng liêng sau khi thay đổi hình thức không phải mang giai điệu trang nghiêm, tôn trọng mà trở thành những bài nhạc thiếu sự nghiêm túc, thậm chí còn có những hình thức thể hiện lố bịch và nhạy cảm, làm sai lệch nội dung ban đầu, ảnh hưởng đến nhận thức, tư tưởng của người nghe, người thưởng thức Thời gian gần đây, bản remix “Cô gái mở đường” của Han Sara đã nhận được phản ứng cực kỳ gay gắt từ dư luận vì vấn đề này Một bài hát vốn mang thông điệp đề cao đức tính kiên

6 Tạp chí văn hóa nghệ thuật, chủ đề: Âm nhạc và cuộc sống – Trường đại học Văn hóa nghệ thuật (được đăng ngày 28/6/2011)

Trang 8

cường của người phụ nữ Việt Nam qua những hình ảnh can trường, vượt qua mưa bom bão đạn để giao thông hào thông suốt, vậy mà qua bản remix hiện đại đã trở thành những tiết tấu chỉ để chạy theo xu hướng, lời rap lộng ngôn, cắt xén lời gốc cùng điệu nhảy và trang phục lố lăng Càng đáng nói hơn khi những người có kiến thức, chuyên môn âm nhạc ngồi tại chính sân khấu đó lại có thể vỗ tay và tán dương hết lời Điều này phản ánh phần nào thực trạng của văn hóa âm nhạc hiện nay Dường như giới trẻ hiện đại chỉ chú trọng đến hình thức mà thiếu đi sự tôn trọng, chú tâm đến nội dung

Thứ ba: Khi tập trung quá nhiều vào nội dung mà không lựa chọn hình thức

phù hợp: Lời bài hát dù chân thành, cảm động đến đâu nhưng để chạm tới trái tim thính giả phải có một hình thức diễn tả phù hợp, nếu không chúng quả thực là những mảnh ghép rời rạc, không có hiệu quả nghệ thuật Chẳng hạn như giai điệu quá trầm buồn dù nội dung mang lại là sự vui tươi hạnh phúc, giọng hát chưa đủ hay để thể hiện nội dung bài hát, Như ca sĩ Chi Pu, với giọng hát không đạt yêu cầu nên dù khi hát một bài hát có nội dung nhân văn, ý nghĩa thì dư luận chỉ quan tâm phê bình giọng hát mà quên đi rằng mình cần đón nhận thông điệp của bài hát Kết quả: buổi biểu diễn tác phẩm âm nhạc chưa đạt chất lượng và không được công chúng đón nhận

2 Vận dụng mối quan hệ biện chứng của cặp phạm trù “Nội dung - hình thức” để phân tích vấn đề “văn hóa âm nhạc".

2.1 Sự thống nhất chặt chẽ giữa nội dung và hình thức.

Nội dung và hình thức thống nhất với nhau, trong lĩnh vực âm nhạc không có nội dung nào tách rời được với hình thức Người nghệ sĩ muốn bộc bạch tâm tư, suy nghĩ, muốn truyền tải điều gì đó qua âm nhạc thì phải thông qua các hình thức Không sự phối hợp nhịp nhàng, thống nháta và phù hợp giữa lời bài hát và hình thức thể hiện thì người sáng tác sẽ không thể truyền tải được thông điệp mà bản thân muốn gửi gắm đến các khán giả Sự thống nhất chặt chẽ giữa nội dung hình thức được thể hiện thông qua các khía cạnh như sau:

a) Một nội dung có thể biểu hiện qua nhiều hình thức

Trang 9

Qua quá trình mở rộng và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, âm nhạc đã có sự góp nhặt và phát triển hơn Mỗi tư tưởng, tinh thần, thông điệp có thể có nhiều cách phối âm, giai điệu, phù hợp với nhu cầu người nghe và văn hóa từng miền Lịch sử phát triển của nghệ thuật âm nhạc

đã chứng minh âm nhạc luôn được bổ sung những loại hình mới và được sinh ra trong những điều kiện lịch sử nhất định, hình thức âm nhạc ngày càng được sáng tạo, phong phú nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của con người Ví dụ nội dung ngợi

ca về những người lính trong chiến tranh được biểu hiện thông qua các bản nhạc

remix (tạm dịch: phối lại), dòng nhạc rap, Hoặc khi kết hợp các hình thức cũ là lời

ca, âm sắc, nhạc cụ cổ điển với hình thức mới là những giai điệu, nhạc cụ hiện đại làm cho nội dung vừa dễ tiếp cận vừa truyền tải được những giá trị nghệ thuật truyền thống Những hình thức này khiến nội dung của bài nhạc trở nên gần gũi với giới trẻ Một số bài hát như “Tát nước đầu đình”, “Bèo dạt mây trôi”, “Bánh trôi nước”, là

ví dụ cho sự đa dạng của hình thức khi thể hiện nội dung

Ví dụ như sau:

- Bản gốc: Beo-Dat-May-Troi-Anh-Tho.mp3

- Bản remix: Beo-Dat-May-Troi-Remix-Anh-Khang.mp3

(Ấn hai lần liên tiếp vào file đính kèm để có thể mở và nghe nhạc)

b) Một hình thức có thể chứa đựng nhiều nội dung

Tính nghệ thuật trong âm nhạc có cao hay không phụ thuộc vào việc hình thức

có thể hiện được sự phong phú, đa dạng, tinh tế các nội dung hay không Lời ca trong một bài hát thường mang tính ẩn dụ, súc tích và ngắn gọn nhưng bao hàm rất nhiều ý nghĩa, thậm chí mỗi một câu hát còn có thể chứa đựng cả một câu chuyện, đồng thời khéo léo lồng ghép vào trong đó tình cảm và ý tứ của người nghệ sĩ Người nghe với những cách tiếp cận, cách cảm nhận khác nhau có thể nhìn thấy những nội dung khác nhau Ví dụ như bài hát “Bánh trôi nước”, nội dung của nó không chỉ nói về bánh trôi mà còn ẩn dụ cho số phận của người phụ nữ trong xã hội

Trang 10

phong kiến: “Bảy nổi ba chìm với nước non”, đồng thời cũng đề cao những đức tính tốt đẹp của họ “Mà em vẫn giữ tấm lòng son”

Hình thức âm nhạc chứa đựng nội dung nỗi buồn, niềm vui, niềm hạnh phúc, Thông qua âm nhạc nghệ thuật, thế giới tinh thần của con người ngày càng phong phú, là món ăn tinh thần, người bạn chữa lành tâm hồn tuyệt vời của con người

c) Nội dung và hình thức không tách rời, nhưng không phải lúc nào cũng phù hợp với nhau

Như đã đề cập ở trên, không có hình thức nào tồn tại mà không có nội dung, cũng không có nội dung nào không được thể hiện trong hình thức nhất định Tuy nhiên những hình thức và nội dung không phải lúc nào cũng được kết hợp khéo léo, phù hợp Trong âm nhạc cũng vậy, có những trường hợp mà hình thức và nội dung không hề phù hợp với nhau, thậm chí còn sai lệch Đây là vấn đề thường gặp trong thực trạng của văn hóa âm nhạc hiện nay

2.2 Nội dung giữ vai trò quyết định đối với hình thức trong quá trình vận động phát triển của sự vật:

a) Nội dung có khuynh hướng chủ đạo là biến đổi Còn khuynh hướng chủ đạo của hình thức tương đối bền vững, ổn định hơn so với nội dung

Do sự phát triển liên tục trong nhận thức con người, những giá trị tinh thần, suy nghĩ, đánh giá, tâm tư tình cảm của họ cũng có khuynh hướng luôn biến đổi Có thể lúc này vui, nhưng lát sau có thể buồn, hoặc khi đã có nhiều kinh nghiệm sống hơn thì cách nhìn nhận và cảm nhận cũng khác đi từng ngày Hay rõ ràng hơn là sự biến đổi trong nội dung từng thời kỳ âm nhạc, trước kia lời bài hát chủ yếu về cuộc sống thường ngày, quá trình lao động, thiên nhiên, tình yêu đôi lứa trong sáng, ngày nay còn có cả lời bài hát để hạch sách, nói nhiều về lối sống buông thả, (như các bản nhạc Âu mỹ có lời ca chủ yếu về đời sống tình dục, ma túy, sống bất cần) Người nghệ sĩ thổi hồn của họ vào lời ca và tiếng nhạc, nhạc cụ, đó đều là những yếu tố mang tính ổn định cao và khó thay đổi Tuy nhiên, để phù hợp với nội dung

mà theo thời gian, hình thức cũng từ từ đổi mới và phát triển Chúng ta có thể thấy

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	7,19 MB