Short 2018, Electric Power Distribution 7... Mæ h…nh M¡y Ph¡t i»n çng Bº Cüc LçiDÆng i»n phƒn øng ÷æc bi”u di„n th nh hai th nh phƒn: ngang tröc Iq còng pha vîi søc i»n ºng E0 v dåc tröc
Trang 1Gi£i T‰ch H» ThŁng i»n - INE372
Håc ký 1 2021, Tuƒn 2
Nguy„n o n Quy‚t, Ph.D., quyetnd@ntu.edu.vn Bº
mæn i»n Cæng nghi»p, Khoa i»n - i»n tß
Ng y 29 th¡ng 9 n«m 2021
Trang 2Nºi Dung Ch‰nh
1 Mæ h…nh Phö T£i i»n
ành ngh¾a Phö T£i i»n
T‰nh ch§t cıa Phö T£ii»n
T‰nh ch§t cıa Phö T£ii»n
C¡c Cæng thøc T‰nh to¡n Phö t£i i»n
2 Mæ h…nh M¡y Ph¡ti»n
Mæ h…nh M¡y Ph¡t i»n çng Bº
Trang 3Mæ h…nh Phö T£i i»n
Trang 6Thi‚t bà dòng i»n - C¡c thæng sŁ l m vi»c
C¡c thæng sŁ l m vi»c cıa thi‚t bà dòng i»n
i»n ¡p ành møc
Cæng su§t t¡c döng ành møc ho°c dÆng
i»n H» sŁ cos’
Cæng su§t t¡c döng v ph£n kh¡ng cıa thi‚t bà dòng i»n phö thuºc i»n ¡p l÷îi i»n tr¶n
cüc cıa chóng v tƒn sŁ cıa l÷îi i»n
Trang 7Thi‚t bà dòng i»n - °c i”m
Mºt sŁ °c i”m v• sü l m vi»c cıa thi‚t bà dòng i»n
Khi khði ºng, thi‚t bà dòng i»n câ th” y¶u cƒu dÆng i»n lîn
DÆng i»n l m vi»c câ th” nhä hìn dÆng i»n ành møc tòy theo y¶u
cƒu Thi‚t bà i»n câ th” ÷æc âng c›t khäi l÷îi i»n tòy y¶u cƒu
C¡c thæng sŁ cıa thi‚t bà dòng i»n ÷æc dòng ” thi‚t k‚ ÷íng d¥y c§p i»n cho chóng
5
Trang 8ành ngh¾a phö t£i i»n
ành ngh¾a phö t£ii»n
L y¶u cƒu cæng su§t t¡c döng P v cæng su§t ph£n kh¡ng Q Łi vîi l÷îi i»n T⁄i
i»n ¡p v tƒn sŁ danh ành
T⁄i mºt i”m n o â tr¶n l÷îi i»n ( i”m §u phö t£i)
T⁄i mºt thíi i”m ho°c trong mºt kho£ng thíi gian n o â
Trang 9ành ngh¾a phö t£i i»n
Source: T.A Short (2018), Electric Power Distribution 7
Trang 10ành ngh¾a phö t£i i»n
Mºt sŁ °c i”m cıa phö t£i i»n
Phö t£i i»n cÆn dòng ” ch¿ c¡c hº dòng i»n nâi chung
Phö t£i bao gçm cæng su§t cıa thi‚t bà dòng i»n v tŒn th§t cæng su§t tr¶n l÷îi i»n tł i”m nŁi thi‚t bà dòng i»n ‚n i”m §u phö t£i
ìn và cıa phö t£i i»n l kW ho°c MW
Cæng su§t bi”u ki‚n cıa phö t£i S = P + jQ câ ìn và l kVA hay MVA
Trang 11Phö t£i i»n
Hai thæng sŁ cıa phö t£i i»n th÷íng g°p
Phö t£i cüc ⁄i (max) (cæng su§t max ho°c dÆng i»n max, ho°c phö t£i t‰nh to¡n):
gi¡ trà cæng su§t y¶u cƒu lîn nh§t cıa phö t£i i»n vîi h» thŁng i»n trong mºt chu ký
v“n h nh (th÷íng l§y l 1 n«m)
Phö t£i ch‚ º nhä nh§t (min) th÷íng ÷æc sß döng khi t‰nh ÷íng d¥y si¶u cao ¡p ho°c t
‰nh to¡n i•u ch¿nh i»n ¡p
9
Trang 12T‰nh ch§t cıa Phö T£i i»n
Phö t£i i»n câ t‰nh ch§t sau ¥y
Bi‚n thi¶n theo quy lu“t ng¤u nhi¶n
Bi‚n theo mòa
Phö thuºc v o thíi ti‚t
Gi¡ trà thüc dòng cıa phö t£i phö thuºc v o i»n ¡p v tƒn sŁ
Trang 13ç thà Phö T£i i»n
11
Trang 14ç thà Phö T£i i»n
ç thà phö t£i l gi¡ trà trung b…nh cıa phö t£i trong ng y ¶m cıa mºt tuƒn, mòa hay
n«m V‰ dö ç thà phö t£i New Zeland
ç thà phö t£i k†o d i cæng su§t t¡c döng
Trang 15ç thà Phö T£i i»n - C¡c thæng sŁ
C¡c thæng sŁ thu ÷æc tł ç thà phö t£i ng y ¶m
Cæng su§t y¶u cƒu lîn nh§t tŁi v s¡ng
Cæng su§t y¶u cƒu trung b…nh v nhä
nh§t Thíi gian cao i”m v th§p i”m
13
Trang 16ç thà Phö T£i i»n - C¡c thæng sŁ
C¡c thæng sŁ thu ÷æc tł ç thà phö t£i k†o d i cæng su§t t¡c döng
i»n n«ng y¶u cƒu trong mºt n«m A = R
08760 Pt dtThíi gian sß döng cæng su§t max Tmax Tł â câ mŁi li¶n h» A = P max T max
8760 P dt
24 P dt
Trang 17Source: Trƒn B¡ch (2007), Gi¡o tr…nh L÷îi i»n
Trang 18ç thà Phö T£i Cæng Su§t Ph£n Kh¡ng
Trong quy ho⁄ch, thi‚t k‚ th÷íng coi h» sŁ cos’ khæng Œi, ç thà phö t£i cæng su§t
ph£n kh¡ng câ d⁄ng giŁng ç thà phö t£i cæng su§t t¡c döng
C¡c tr÷íng hæp °c bi»t th… cƒn thi‚t o ⁄c thüc t‚, v‰ dö trong b i to¡n bò cæng su§t
ph£n kh¡ng
Trang 19C¡c Cæng thøc T‰nh to¡n Phö t£i i»n
16
Trang 20C¡c Cæng thøc T‰nh to¡n Phö t£i i»n Ba Pha
Phö t£i ÷æc bi”u di„n b‹ng P; Q v cos’
Trang 21Source: Trƒn B¡ch (2007), Gi¡o tr…nh L÷îi i»n
Trang 22C¡c Cæng thøc T‰nh to¡n Phö t£i i»n Ba Pha
Khi bi‚t dÆng i»n v i»n ¡p, t‰nh ÷æc cæng su§t 1 pha cıa phö t£i
Trang 23Source: Trƒn B¡ch (2007), Gi¡o tr…nh L÷îi i»n
Trang 24C¡c Cæng thøc T‰nh to¡n Phö t£i i»n Pha - Trung T‰nh v Pha-Pha
Phö t£i i»n Pha-Trung T‰nh
Trang 25Source: Trƒn B¡ch (2007), Gi¡o tr…nh L÷îi i»n
Trang 26Mæ h…nh phö t£i i»n trong t‰nh to¡n ch‚ º x¡c l“p (C XL)
Mæ h…nh to¡n håc cıa phö t£i r§t quan trång
Mæ h…nh to¡n håc cıa 1 phö t£i nh§t ành trong h» thŁng i»n t÷ìng Łi d„
Khæng cƒn thi‚t ho°c khæng th” mæ h…nh h ng tr«m ho°c h ng ngh…n phö t£i mºt
c¡ch chi ti‚t
Trang 27Mæ h…nh phö t£i i»n trong t‰nh to¡n ch‚ º x¡c l“p (C XL)
Phö t£i l cæng su§t t¡c döng v cæng su§t ph£n kh¡ng y¶u cƒu tł l÷îi i»n t⁄i mºt và tr‰ nh§t ành v t⁄i mºt thíi i”m b§t ký
Nh÷ v“y, phö t£i khæng ch¿ bao gçm c¡c thi‚t bà sß döng i»n m cÆn gçm MBA,
m⁄ng i»n ph¥n phŁi, thi‚t bà bò cæng su§t ph£n kh¡ng, c¡c m¡y ph¡t i»n nhä,
21
Trang 28Mæ h…nh phö t£i i»n trong t‰nh to¡n ch‚ º x¡c l“p (C XL)
Khæng th” mæ h…nh ch‰nh x¡c phö t£i
Cæng su§t t¡c döng v cæng su§t ph£n kh¡ng cıa phö t£i thay Œi theo tƒn sŁ v i»n ¡p
Trang 29Mæ h…nh phö t£i i»n trong t‰nh to¡n ch‚ º x¡c l“p (C XL)
Trong c¡c b i to¡n ph¥n t‰ch ch‚ º x¡c l“p, phö t£i ÷æc mæ h…nh l cæng su§t PQ khæng
Œi
Mæ h…nh n y ch¿ óng khi t‰nh to¡n C XL cıa m⁄ng i»n cao ¡p khi c¡c m¡y bi‚n ¡p câi•u ¡p d÷îi t£i
Trang 30Mæ h…nh M¡y Ph¡t i»n
Trang 31Mæ h…nh M¡y Ph¡t i»n çng Bº Cüc n
Source: Hç V«n Hi‚n (2005), H» ThŁng i»n - Truy•n T£i v 24
Trang 32Mæ h…nh M¡y Ph¡t i»n çng Bº Cüc n
Søc i»n ºng hi»u döng cıa tłng pha Ef = kF f
k - h» sŁ phö thuºc sŁ vÆng d¥y v h» sŁ d¥y qu§n cıa d¥y qu§n
stato f- tł thæng k‰ch th‰ch cıa rotor (phƒn c£m)
i»n ¡p c¡c pha A, B, C b‹ng nhau v• bi¶n º v l»ch nhau 120 do sü tr„ v• thíi gian ” tł thæng k‰ch th‰ch lƒn l÷æt i ‚n c¡c pha A,B, C
Trang 33Tł thæng t£n cıa phƒn øng khæng mâc vÆng qua cuºn k‰ch th‰ch cıa rotor t
Source: Hç V«n Hi‚n (2005), H» ThŁng i»n - Truy•n T£i v 26
Ph¥n PhŁi
Trang 34Mæ h…nh M¡y Ph¡t i»n çng Bº Cüc n
Trang 35Mỉ h…nh M¡y Ph¡t i»n çng Bº Cüc n
Hình 4.2: a) Đồ thị vectơ của máy phát điện đồng bộ rôto cực ẩn
F ; A; R - v†c tì søc tł ºng cıa tł tr÷íng k‰ch th‰ch (rotor), ph£n øng phƒn øng v quakhe hð khỉng kh‰ (sang stator)
ra; xa - i»n trð v i»n kh¡ng t£n cıa phƒn øng
Ia dỈng i»n l m vi»c ð m⁄ch ngo i khi m¡y ph¡t câ t£i
XS - i»n kh¡ng çng bº cıa m¡y ph¡t
Source: Hç V«n Hi‚n (2005), H» ThŁng i»n - Truy•n T£i v 28
Trang 36Mæ h…nh M¡y Ph¡t i»n çng Bº Cüc Lçi
DÆng i»n phƒn øng ÷æc bi”u di„n th nh hai th nh phƒn: ngang tröc Iq còng pha vîi
søc i»n ºng E0 v dåc tröc Id vuæng gâc vîi søc i»n ºng E0
Th nh phƒn dÆng i»n ngang tröc Iq sinh ra tł thæng ph£n øng phƒn øng vuæng tröc vîi tłthæng k‰ch th‰ch ch‰nh v t÷ìng øng vîi i»n kh¡ng ngang tröc (vuæng tröc) Xq
Th nh phƒn dÆng i»n dåc tröc Id sinh ra tł thæng ph£n øng phƒn øng dåc tröc vîi tł
thæng k‰ch th‰ch ch‰nh v t÷ìng øng vîi i»n kh¡ng dåc tröc Xd
Trang 37Mỉ h…nh M¡y Ph¡t i»n çng Bº Cüc Lçi
Hình 4.3: (a) Đồ thị vectơ của máy phát điện rôto cực lồi;
(b) Trường hợp đặc biệt khi hệ số công suất bằng không;
Source: Hç V«n Hi‚n (2005), H» ThŁng i»n - Truy•n T£i v 30
Trang 38Mæ h…nh Thanh C¡i Væ H⁄n
Th÷íng g°p tr÷íng hæp m¡y ph¡t i»n çng bº 3 pha gh†p song song qua i»n kh¡ng
t÷ìng ÷ìng Xht cıa m⁄ng i»n ‚n thanh c¡i cıa h» thŁng câ cæng su§t lîn væ h⁄n
H» thŁng câ cæng su§t væ h⁄n câ kh£ n«ng thu v ph¡t cæng su§t væ h⁄n (câ i»n ¡p
v tƒn sŁ khæng thay Œi)