BÁO CÁO Đánh giá công tác điều hành thực hiện nhiệm vụ tài chính - NSNN năm 2013,triển khai nhiệm vụ tài chính – NSNN năm 2014

BỘ TÀI CHÍNHSố: /BC-BTC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Hà Nội, ngày 30 tháng 12 năm 2013 BÁO CÁO Đánh giá công tác điều hành thực hiện nhiệm vụ tài chính

BỘ TÀI CHÍNH

Số: /BC-BTC

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Hà Nội, ngày 30 tháng 12 năm 2013

BÁO CÁO Đánh giá công tác điều hành thực hiện nhiệm vụ tài chính - NSNN năm 2013,

triển khai nhiệm vụ tài chính – NSNN năm 2014

(Tài liệu trình bày tại Hội nghị ngành Tài chính ngày 30/12/2013)

Phần thứ nhất ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC ĐIỀU HÀNH TÀI CHÍNH - NSNN NĂM 2013

Nhiệm vụ tài chính - ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2013 được thực hiện trong bối cảnh tình hình kinh tế thế giới tiếp tục gặp khó khăn, phục hồi tăng trưởng kinh tế chậm hơn dự kiến Ở trong nước, kinh tế vĩ mô đã bước đầu ổn định

và có những chuyển biến tích cực1 Tuy nhiên, sản xuất kinh doanh vẫn còn nhiều khó khăn, nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp, tạm ngưng hoạt động2; lượng hàng tồn kho lớn, số doanh nghiệp kê khai làm ăn có lãi giảm, ảnh hưởng lớn đến kết quả thu NSNN Trong khi đó, nhiệm vụ dự toán thu NSNN năm 2013 là rất nặng nề (dự toán thu nội địa và thu từ hoạt động xuất nhập khẩu tăng 20% so với năm

2012, là mức rất cao so với khả năng kinh tế) Bên cạnh đó, yêu cầu hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn để khuyến khích đầu tư, sản xuất - kinh doanh, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội cũng là những yếu tố chi phối công tác điều hành NSNN năm 2013

Thực hiện Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, sự chỉ đạo kịp thời, sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự phối hợp nhịp nhàng có hiệu quả của các ngành, các cấp; đặc biệt là sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy chính quyền các địa phương, cùng với sự ủng hộ và nỗ lực vươn lên của cộng đồng các doanh nghiệp

và nhân dân, công tác điều hành tài chính - NSNN năm 2013 đã đạt được những kết quả tích cực Cụ thể trên các mặt chủ yếu như sau:

1 Chủ động, tích cực triển khai các giải pháp tài chính - NSNN nhằm tháo gỡ khó khăn cho sản xuất - kinh doanh, tiêu thụ hàng hóa

Trên cơ sở đánh giá tình hình, ngay từ đầu năm, Bộ Tài chính đã chủ động trình Chính phủ quyết định nhiều giải pháp miễn, giảm, gia hạn một số khoản thu ngân sách để tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp (Nghị quyết số 02/NQ-CP của Chính phủ3); trên cơ sở đó, đã khẩn trương tổ chức hướng dẫn và thực hiện Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cũng đã trình Chính phủ trình Quốc hội thông qua các

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế Thu nhập doanh nghiệp và Luật thuế Giá trị gia tăng với những điều chỉnh ưu đãi hơn cho doanh nghiệp4, đặc biệt

là đã cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ áp dụng sớm 6 tháng (từ 1/7/2013), mức thuế suất thuế TNDN 20% (giảm so với mức 25% trước đó)

Các giải pháp ưu đãi thuế nêu trên đã nhận được sự đồng thuận từ cộng đồng doanh nghiệp Ước cả năm, xử lý miễn, giảm, giãn tiền thuế, tiền thuê đất và tiền

sử dụng đất khoảng 16.600 tỷ đồng5, hỗ trợ tích cực hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, tạo động lực thúc đẩy nền kinh tế vượt qua khó khăn

2 Tập trung điều hành quyết liệt thu ngân sách; quản lý chi ngân sách chặt chẽ, tiết kiệm, phù hợp với khả năng thu.

a) Điều hành thu NSNN: Sớm nhận định được những khó khăn, thách thức đối với công tác thu NSNN năm 2013, Bộ Tài chính đã chủ động báo cáo, đề xuất các giải pháp, đồng thời đã tổ chức triển khai có hiệu quả ý kiến lãnh đạo, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, chủ động phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, cấp uỷ và chính quyền địa phương trong chỉ đạo thu NSNN

Trong điều hành, Bộ Tài chính đã liên tục theo dõi, đánh giá, chỉ đạo hệ thống thuế, hải quan và các đơn vị chức năng của Bộ đẩy mạnh công tác quản lý thu, khai thác nguồn thu, chống thất thu; tăng cường thanh tra, kiểm tra; đẩy nhanh việc xử lý nợ đọng thuế theo đúng quy định của pháp luật6, phấn đấu năm 2013 giảm số nợ đọng thuế nội địa xuống dưới 5%7; đôn đốc thu đủ, thu kịp thời số tiền truy thu, tiền phạt, tiền nợ thuế vào NSNN và các khoản thu theo kết luận, kiến nghị của Thanh tra, Kiểm toán

Điều chỉnh chính sách chống thất thu, gian lận thương mại trong kê khai, nộp, hoàn thuế GTGT Chẳng hạn như đã trình Chính phủ, trình Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung Luật Thuế GTGT (có hiệu lực từ 1/1/2014), trong đó nâng điều kiện hoàn thuế đối với các trường hợp có số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết trong 3 tháng liên tục như hiện nay lên 12 tháng liên tục Đồng thời, đã chỉ đạo rà soát sửa đổi qui định về điều kiện in ấn, sử dụng hóa đơn theo hướng bổ sung các điều kiện được phép sử dụng hóa đơn tự in, tăng cường công tác quản lý, ghi chép hóa đơn,

Đặc biệt, đã tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng nhằm trao đổi thông tin, điều tra khởi tố đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm về khấu trừ, hoàn thuế giá trị gia tăng tại một số doanh nghiệp trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên và Tây Nam bộ.8 Thực hiện kiểm soát chặt chẽ hoạt động kinh doanh tạm nhập-tái xuất, chống chuyển giá, buôn lậu, gian lận thương mại9

Công tác cải cách hành chính trong lĩnh vực thuế và hải quan tiếp tục được đẩy mạnh, giảm thời gian kê khai và nộp thuế cho các doanh nghiệp, qua đó khuyến khích các doanh nghiệp thực hiện việc kê khai thuế qua mạng thực hiện

dự án hiện đại hóa thu ngân sách giữa các cơ quan Thuế, Hải quan, KBNN thông qua việc kết nối trao đổi thông tin dữ liệu và phối hợp thu với các ngân hàng thương mại đã tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế

b) Quản lý chi ngân sách chặt chẽ, tiết kiệm: Ngay từ đầu năm, Bộ Tài chính

đã hướng dẫn các cơ quan trung ương và địa phương triệt để tiết kiệm chi tiêu trong phạm vi dự toán được giao; chống lãng phí; rà soát cắt, giảm tối đa các khoản chi tổ chức lễ hội, khánh tiết, hội nghị, hội thảo, tiết giảm chi phí công tác trong nước và ngoài nước ; chủ động sắp xếp chi thường xuyên, ưu tiên các nhiệm vụ quan trọng, bảo đảm nguồn lực thực hiện các chính sách an sinh xã hội

và điều chỉnh tiền lương Cơ quan tài chính các cấp và Kho bạc Nhà nước thực hiện kiểm soát chi chặt chẽ, đảm bảo đúng mục đích, đối tượng và hiệu quả

Trước tình hình thu ngân sách khó khăn, Bộ Tài chính đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 09/CT-TTg ngày 24/5/2013 về việc tăng cường chỉ đạo điều hành thực hiện nhiệm vụ tài chính - NSNN năm 2013, với nội dung trọng tâm là yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương: (i) tiếp tục rà soát, sắp xếp để tiết kiệm thêm 10% dự toán chi thường xuyên còn lại của 7 tháng cuối năm 2013 (khoảng 3.100 tỷ đồng), không bổ sung nguồn kinh phí ngoài dự toán để mua xe ô tô; (ii) cắt giảm dự toán chi, thu hồi để bổ sung dự phòng NSTW và NSĐP đối với số vốn đầu tư và kinh phí thường xuyên đến ngày 30/6/2013 chưa phân bổ hoặc phân bổ,

sử dụng không đúng quy định; (iii) dành tối thiểu 50% nguồn dự phòng ngân sách các cấp để đảm bảo cân đối NSNN; (iv) các địa phương chủ động sắp xếp, điều chỉnh các nhiệm vụ chi phù hợp với khả năng thu NSNN, phấn đấu thu quyết liệt

để đảm bảo cân đối NSĐP Tổng số kinh phí cắt giảm, giãn chi thực hiện trong năm 2013 khoảng 22.700 tỷ đồng (NSTW khoảng 13.700 tỷ đồng, NSĐP khoảng 9.000 tỷ đồng)

Trong năm 2013, Bộ Tài chính đã ban hành các Thông tư, văn bản hướng dẫn chính sách, chế độ để tăng cường quản lý chi NSNN10; xử lý một số vướng mắc trong thanh toán vốn đầu tư XDCB thuộc kế hoạch năm 2013; trình Thủ tướng Chính phủ xử lý các vướng mắc trong việc thu hồi vốn ứng trước NSNN và vốn trái phiếu Chính phủ năm 2013, xử lý vướng mắc trong thực hiện các dự án khởi công mới thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia Đồng thời, đẩy mạnh công tác thanh tra tài chính - ngân sách11, qua đó phát hiện, chấn chỉnh, xử lý kịp thời các sai phạm Đối với số kinh phí tiết kiệm chi thường xuyên và nguồn 50% dự phòng NSĐP năm 2013, Bộ Tài chính đã trình và được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận cho phép bổ sung vào dự phòng NSĐP để bù đắp hụt thu cân đối NSĐP; trường hợp địa phương hụt thu thấp hoặc không bị hụt thu cân đối NSĐP thì được

sử dụng nguồn dự phòng này để xử lý các nhiệm vụ cấp thiết phát sinh như khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ, bảo đảm an sinh xã hội và thanh toán nợ khối lượng đầu tư XDCB (nếu có) dành nguồn thỏa đáng chuyển sang năm 2014 để chủ động trong điều hành ngân sách của địa phương (bao gồm cả việc xử lý cho các nhiệm vụ đã giảm, giãn tiến độ thực hiện trong năm 2013 nhưng phải tiếp tục thực hiện trong năm 2014)

c) Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự vào cuộc thật sự của các Bộ, ngành, và đặc biệt là cấp uỷ, chính quyền địa phương và nỗ lực của ngành tài chính, đến nay kết quả thu-chi NSNN đạt được là khá tích cực:

Về thu ngân sách: Trên cơ sở số thu 9 tháng đầu năm và làm việc với các địa

phương, đã báo cáo Quốc hội đánh giá thu năm 2013 hụt 25.200 tỷ đồng; không kể

các khoản xử lý ghi thu-ghi chi ngoài dự toán (38.430 tỷ đồng), thì hụt 63.630 tỷ đồng Những tháng cuối năm, với tinh thần phấn đấu quyết liệt, tăng cường xử lý

nợ đọng thuế, kiểm tra chặt chẽ chi hoàn thuế GTGT, kết quả đến nay ước tổng thu NSNN (kể cả ghi thu - ghi chi ngoài dự toán) đạt khoảng 99% dự toán (loại trừ

số ghi thu - ghi chi, thì thu cân đối đạt khoảng trên 97% dự toán), tăng thêm trên 16.000 tỷ đồng so với số đã báo cáo Quốc hội Trong đó, đã thu vào NSNN trên 20.000 tỷ đồng cổ tức DNNN và phần lợi nhuận còn lại sau khi trích nộp các quỹ theo quy định của pháp luật của các Tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ theo Nghị quyết của Quốc hội và Nghị định số 204/2013/NĐ-CP ngày 5/12/2013 của Chính phủ, thu tiền sử dụng đất đạt khoảng 42.500 tỷ đồng, vượt trên 3.300 tỷ đồng so số báo cáo Quốc hội, Số tăng cân đối thu thêm chủ yếu

là NSTW nên sẽ đảm bảo thanh toán hết số nợ hoàn thuế GTGT phát sinh năm

2013 theo yêu cầu của Quốc hội (14.800 tỷ đồng) Các địa phương trọng điểm thu ước đạt và vượt dự toán thu trên địa bàn, như thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương, Bà rịa - Vũng tàu, Vĩnh Phúc,

Chi NSNN ước đạt dự toán Quốc hội đã quyết định Trong điều hành, mặc

dù thu ngân sách khó khăn, nhưng đã chủ động huy động các nguồn lực để đảm bảo các nhu cầu chi cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội, quốc phòng, an ninh, trả nợ, cải cách tiền lương, an sinh xã hội, khắc phục hậu quả thiên tai Bên cạnh đó, đã tập trung giải ngân vốn cho các dự án quan trọng, cấp bách đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định ứng trước dự toán năm sau (vốn đối ứng các dự

án ODA; các dự án đầu tư, nâng cấp Quốc lộ 1A, Quốc lộ 14; ) Công tác quản lý chi tiêu được tăng cường, đến 31/12/2013, hệ thống KBNN ước thực hiện kiểm soát chi đối với gần 648.300 tỷ đồng chi thường xuyên của NSNN, đạt 96% dự toán chi thường xuyên, đã phát hiện trên 77.000 khoản chi của trên 34.600 lượt đơn vị chưa chấp hành đúng thủ tục, chế độ quy định, từ chối chưa thanh toán với

số tiền trên 1.400 tỷ đồng chưa đủ điều kiện chi theo quy định; đối với chi đầu tư phát triển, đã giải ngân qua hệ thống KBNN ước đạt 197.790 tỷ đồng, đạt 75% kế hoạch vốn năm 201312, thông qua kiểm soát, đã từ chối thanh toán khoảng 80 tỷ đồng do chủ đầu tư đề nghị thanh toán cao hơn giá trúng thầu, sai số học hoặc không có trong hợp đồng, dự toán,

Về cân đối NSNN: Bội chi NSNN được điều hành trong phạm vi Quốc hội đã

cho phép điều chỉnh là 5,3%GDP

3 Hoạt động thị trường tài chính và công tác huy động vốn:

a) Về hoạt động của thị trường chứng khoán, bảo hiểm:

Trong năm qua, thị trường chứng khoán Việt Nam có sự tăng trưởng ổn định Giá trị giao dịch cổ phiếu tăng hơn 30% so với năm 2012; chỉ số VN-Index tăng trên 22%, đưa Việt Nam trở thành 1 trong 10 nước trên thế giới có mức hồi phục mạnh; giá trị vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt 31%GDP Năm 2013 đã huy động 222.000 tỷ đồng qua thị trường chứng khoán, tăng 30% so với năm 2012, chiếm 22% tổng mức đầu tư xã hội; danh mục đầu tư nước ngoài tăng khoảng 3,5

tỷ USD so với cuối năm 2012; khối lượng giao dịch, tính thanh khoản tăng 15% so với năm 2012 Mặc dù còn có khó khăn, nhưng kết quả 11 tháng, nhiều chỉ tiêu của

các công ty niêm yết có tăng trưởng so với năm 2012: Doanh thu tăng 20%; lợi nhuận tăng 12%; chi phí lãi vay giảm 12%; số công ty thua lỗ giảm Thị trường trái phiếu cũng tăng trưởng 30% và được Tạp chí Euro Money xếp vào loại tăng trưởng cao nhất Châu Á Đây là những nền tảng để phát triển thị trường trong những năm tiếp theo, phục vụ huy động vốn cho đầu tư phát triển và tiến trình cổ phần hóa DNNN

Về thị trường bảo hiểm, mặc dù gặp khó khăn, nhưng doanh thu phí bảo hiểm toàn thị trường năm 2013 ước tăng 9,1% so với năm 2012; đầu tư của các doanh nghiệp bảo hiểm ước tăng 17,6%; tổng tài sản của các doanh nghiệp bảo hiểm tăng 12.8% và tổng nguồn vốn chủ sở hữu tăng 15.1% Bộ Tài chính đã tích cực và triển khai có hiệu quả hai đề án thí điểm bảo hiểm nông nghiệp và bảo hiểm tín dụng xuất khẩu góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và an sinh xã hội

b) Về huy động vốn:

Năm 2013, nhu cầu huy động vốn cho bù đắp bội chi ngân sách, trái phiếu Chính phủ và đảo nợ lên tới 300 nghìn tỷ đồng, tăng trên 100 nghìn tỷ đồng so với năm 2012 Để thực hiện nhiệm vụ được giao, ngay từ đầu năm, Bộ Tài chính đã xây dựng kế hoạch huy động và giao cho các đơn vị liên quan thực hiện Trong đó, riêng kênh phát hành trái phiếu Chính phủ (kể cả số giao bổ sung) lên tới trên 180 nghìn tỷ đồng Trong quá trình thực hiện, Bộ Tài chính đã công bố công khai kế hoạch phát hành ngay từ đầu năm; điều hành linh hoạt lãi suất, kỳ hạn, tần suất phát hành để đảm bảo khối lượng huy động với chi phí phù hợp; tăng cường phát hành trái phiếu kỳ hạn 10 năm và 15 năm, Nhờ vậy, việc huy động vốn đã đạt yêu cầu đề ra, riêng trái phiếu Chính phủ đã phát hành được trên 181 nghìn tỷ đồng, đạt kế hoạch huy động, góp phần quan trọng vào việc cân đối NSNN

4 Công tác quản lý nợ công, nợ nước ngoài của quốc gia được quản lý chặt chẽ:

Trong năm đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ tình hình thực hiện vay, trả nợ của Chính phủ năm 2012 và kế hoạch vay, trả nợ của Chính phủ, hạn mức vay thương mại nước ngoài bảo lãnh của Chính phủ năm 2013; trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chương trình quản lý nợ trung hạn 2013-2015; Đề án xử lý nợ trái phiếu quốc tế 2016-2020; Báo cáo cấp có thẩm quyền chỉ tiêu giám sát nợ công và

nợ nước ngoài; thực hiện chi trả nợ trong dự toán được duyệt đầu năm, đảm bảo trả

nợ đúng hạn theo cam kết Thực hiện thường xuyên theo dõi đánh giá mức an toàn

nợ công, đảm bảo an ninh tài chính quốc gia Dự kiến dư nợ công đến hết năm

2013 là 56,2%GDP, nợ Chính phủ là 42,6%GDP, nợ nước ngoài của quốc gia là 39,5%GDP, đảm bảo các chỉ tiêu nợ vẫn nằm trong giới hạn an toàn, không tác động lớn đến kinh tế vĩ mô

5 Tăng cường quản lý giá, góp phần kiềm chế lạm phát:

Trong năm 2013, Bộ Tài chính đã ban hành nhiều văn bản13 chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương và đơn vị thực hiện các giải pháp quản lý, bình ổn giá Đồng thời, đã thực hiện nhất quán chủ trương quản lý giá theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước đối với điện, than, xăng dầu, dịch vụ công theo lộ trình với

mức độ và thời gian điều chỉnh phù hợp để đảm bảo mục tiêu kiểm soát lạm phát; thực hiện công khai thông tin về giá theo quy định của pháp luật, nhất là công khai

về chi phí, giá sản xuất, tiêu thụ điện, than, xăng dầu, dịch vụ công; tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra việc chấp hành pháp luật về giá; kiểm soát chặt chẽ các yếu tố hình thành giá đối với các mặt hàng Nhà nước định giá, mặt hàng thuộc danh mục bình ổn giá; những mặt hàng sản xuất theo đặt hàng, giao kế hoạch chi

từ NSNN

6 Đảm bảo an sinh xã hội:

Trong năm 2013, công tác tổ chức điều hành thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an sinh xã hội và phúc lợi xã hội đã được triển khai tích cực, chủ động Trong điều kiện thu khó khăn, song NSNN luôn đảm bảo nguồn đáp ứng kịp thời các nhu cầu chi theo dự toán, bao gồm cả chi đảm bảo an sinh xã hội, phúc lợi xã hội và nguồn kinh phí thực hiện chính sách tăng lương cơ sở (từ 1.050.000 đồng/tháng lên 1.150.000 đồng/tháng) từ 1/7/2013 và bổ sung kinh phí cho công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh Đồng thời, Bộ Tài chính đã tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội, kiến nghị xử lý các vướng mắc về cơ chế chính sách, rà soát để loại bỏ các chính sách trùng lặp

Bên cạnh đó, đã thực hiện xuất cấp gần 60 nghìn tấn gạo dự trữ quốc gia để cứu trợ cho nhân dân ở những vùng bị thiên tai, thiếu đói, giáp hạt; góp phần thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội

7 Về tái cơ cấu nền kinh tế:

a) Về tái cơ cấu đầu tư công: Bộ Tài chính đã chủ động tham gia phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các Bộ, ngành chức năng liên quan trong việc tăng cường quản lý đầu tư và xử lý nợ đọng xây dựng cơ bản từ nguồn NSNN, trái phiếu Chính phủ; kiến nghị kịp thời các dự án bổ sung vốn đầu tư trong năm phù hợp với tình hình ngân sách; tiến hành rà soát, hoàn thiện cơ sở pháp lý, cơ chế chính sách về phân cấp và quản lý đầu tư công, hợp tác công tư

b) Về tái cấu trúc thị trường tài chính: Đã tiếp tục tích cực triển khai đề án tái cấu trúc thị trường chứng khoán trên 4 trụ cột gồm cơ sở hàng hóa, cơ sở nhà đầu

tư, hệ thống tổ chức kinh doanh chứng khoán và tổ chức thị trường giao dịch; tiến hành kiểm tra, giám sát chặt chẽ đối với các tổ chức kinh doanh chứng khoán có vấn đề về an toàn tài chính, thanh khoản và vi phạm các quy định về giao dịch; tích cực triển khai thực hiện Đề án tái cấu trúc các doanh nghiệp bảo hiểm đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt

c) Về tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN): Tiếp tục triển khai Đề án

“Tái cơ cấu DNNN trọng tâm là tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước giai đoạn 2011-2015” ban hành theo Quyết định số 929/QĐ-TTg ngày 17/7/2012 của Thủ tướng Chính phủ Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành các Nghị định về đầu

tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp và quản lý tài chính đối với các DNNN nắm giữ 100% vốn điều lệ (Nghị định số 71/2013/NĐ-CP); về quản lý nợ của doanh nghiệp

do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ (Nghị định số 203/2013/NĐ-CP ngày 9/12/2013); về quy chế giám sát tài chính, đánh giá hiệu quả hoạt động và công

khai thông tin tài chính đối với doanh nghiệp do Nhà nước là chủ sở hữu và doanh nghiệp có vốn nhà nước (Nghị định số 61/2013/NĐ-CP); về quản lý nợ của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ (Nghị định số 206/2013/NĐ-CP ngày 09/12/2013); về chức năng, nhiệm vụ và cơ chế hoạt động của TCTy Đầu tư

và Kinh doanh vốn nhà nước (Nghị định số 151/2013/NĐ-CP); bổ sung các nguyên tắc để đẩy nhanh tiến độ thoái vốn ngoài ngành kinh doanh chính tại các tập đoàn kinh tế và tổng công ty nhà nước, bổ sung các biện pháp tăng cường quản

lý, giám sát hoạt động đầu tư ra ngoài ngành nhằm tăng cường quản lý và xử lý

nợ xấu, ngăn ngừa và khắc phục đầu tư sở hữu chéo Đồng thời, đã tích cực phối hợp, đôn đốc các Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty nhà nước khẩn trương xây dựng, trình cấp thẩm quyền phê duyệt đề án tái cơ cấu của đơn vị mình Tính đến tháng 11/2013, đã có 63 tập đoàn, tổng công ty nhà nước đã được cấp thẩm quyền phê duyệt Đề án tái cơ cấu.14

8 Công tác xây dựng thể chế:

Theo kế hoạch, trong năm 2013 Bộ Tài chính được giao xây dựng 70 Đề án (04 luật, nghị quyết của Quốc hội; 30 nghị định của Chính phủ; 16 quyết định của Thủ tướng Chính phủ; 20 Đề án khác) Tính đến ngày 25/12/2013, đã hoàn thành 100% kế hoạch xây dựng luật, nghị quyết của Quốc hội (02 luật và 01 nghị quyết

đã được Quốc hội thông qua, 01 luật Chính phủ đã trình Quốc hội cho ý kiến); trình Chính phủ ban hành 20/30 nghị định, đạt 66,7%; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành 11/16 quyết định, đạt 68,8%; trình các cấp có thẩm quyền 16/20 Đề án khác, đạt 80% Ngoài ra, đến nay đã ban hành 203 văn bản là thông tư và thông tư liên tịch

9 Đánh giá chung, trong điều kiện phát sinh nhiều khó khăn, thách thức,

nhiệm vụ tài chính - NSNN năm 2013 được giao là rất nặng nề, nhưng dưới sự chỉ đạo quyết liệt, cụ thể có hiệu quả của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, toàn ngành Tài chính đã phối hợp chặt chẽ với các ngành, các cấp, đặc biệt là cấp ủy, chính quyền các địa phương chủ động đề xuất, tập trung phấn đấu thực hiện nghiêm và đồng bộ các giải pháp mà Chính phủ đã đề ra, điều hành thu - chi ngân sách chặt chẽ, góp phần tăng cường ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát và tháo gỡ khó khăn cho sản xuất - kinh doanh, hỗ trợ thị trường

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, vẫn còn những hạn chế cần khắc phục:

(1) Về thu NSNN: Năm 2013 là năm đầu tiên sau nhiều năm, áp lực hoàn thành dự toán thu cân đối NSNN là rất lớn Mặc dù có nguyên nhân do kinh tế khó khăn, thực hiện ưu đãi thuế cho doanh nghiệp, nhưng cũng có nguyên nhân chủ quan, như: công tác phân tích, dự báo chưa sát, dự toán thu NSNN xây dựng ở mức quá cao so với khả năng thực tế của nền kinh tế, công tác quản lý thuế, đặc biệt là quản lý hoàn thuế GTGT ở một số địa bàn còn bất cập, nợ đọng thuế ở một số địa phương còn cao

(2) Về chi NSNN: Tình trạng bố trí, sử dụng kinh phí dàn trải, lãng phí, thiếu hiệu quả vẫn còn xảy ra ở một số địa bàn, đơn vị Chính sách chi NSNN, nhất là

các chính sách về xóa đói giảm nghèo, đảm bảo ASXH và các chương trình mục tiêu, còn trùng lặp, chồng chéo, kém hiệu quả

(3) Công tác quản lý, điều hành giá cả đã góp phần tích cực trong việc thực hiện mục tiêu kiềm chế lạm phát, tuy nhiên có lúc vẫn còn thiếu chủ động, chưa tích cực trong việc thông tin, tuyên truyền để tạo sự đồng thuận của toàn xã hội

(4) Công tác triển khai 3 đột phá chiến lược, trong đó có cải cách thể chế liên quan đến tài chính - NSNN làm còn chậm Cải cách thủ tục hành chính thuế và hải quan, mặc dù đã có tiến bộ, nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đề ra

10 Nhìn lại 3 năm 2011-2013 thực hiện Nghị quyết của Đại hội Đảng lần thứ XI, các nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ về phát triển kinh tế - xã hội

và NSNN 5 năm và hàng năm, chính sách tài khoá đã bám sát mục tiêu kiềm chế

lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì tăng trưởng mức hợp lý, đảm bảo an sinh

xã hội

Chính sách tài khoá đã thực hiện điều hành chặt chẽ, linh hoạt Chính sách thu tiếp tục được điều chỉnh theo hướng tăng cường tiềm lực tài chính cho doanh nghiệp thông qua việc giảm bớt nghĩa vụ thuế cho doanh nghiệp và người dân, tạo thêm nguồn lực cho doanh nghiệp tái đầu tư mở rộng sản xuất - kinh doanh;15 đồng thời trong 3 năm liên tục đã thực hiện các biện pháp miễn, giảm, giãn thuế để giảm thão gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Về chi, đã điều hành chặt chẽ, giảm tỷ trọng chi NSNN trong GDP từ mức khoảng 33%GDP giai đoạn 2009-2010 về mức 27-28%GDP giai đoạn 2011-2013; tập trung tăng chi đảm bảo an sinh xã hội, đầu tư phát triển nông nghiệp, nông thôn, nông dân, thực hiện cải cách tiền lương16 Bội chi ngân sách năm 2011 là 4,9%GDP; năm 2012 là 4,8%GDP; năm 2013 do điều kiện thu ngân sách khó khăn nên đã phải điều chỉnh từ 4,8%GDP lên 5,3%GDP Dư nợ công, dư nợ Chính phủ

và dư nợ quốc gia được đảm bảo trong giới hạn an toàn an ninh tài chính quốc gia Ngoài huy động cho bội chi NSNN, đã phát hành trái phiếu Chính phủ trong 3 năm

2011 - 2013 trên 150.000 tỷ đồng cho đầu tư phát triển (đạt 66,7% nhiệm vụ phát hành giai đoạn 2011-2015)

Do hoạt động kinh tế khó khăn, kết hợp với việc thực hiện những điều chỉnh chính sách thu, dự kiến tỷ lệ huy động ngân sách không đạt kế hoạch: Tỷ lệ huy động từ thuế, phí so với GDP bình quân 3 năm đạt 20,9%GDP, so với mục tiêu là 22-23%GDP, tác động lớn đến việc đảm bảo các nhiệm vụ chi lớn cũng như yêu cầu giảm bội chi, đặc biệt trong điều kiện các chính sách an sinh xã hội và tiền lương đã ban hành là rất lớn Trong 3 năm, đã phải giảm tỷ trọng chi đầu tư phát triển trong tổng chi NSNN từ 26,4% năm 2011 xuống 20,2% năm 2013, qua đó ảnh hưởng đến việc triển khai khâu đột phá cơ sở hạ tầng; đồng thời bội chi ngân sách chưa thể giảm như dự kiến (năm 2013 và 2014 là 5,3%GDP)

Bên cạnh đó, việc điều chỉnh giá một số hàng hóa, dịch vụ quan trọng, thiết yếu (điện, than bán cho điện, học phí, viện phí ) theo hướng sát với giá thị trường còn chậm so với lộ trình đã đề ra Thực hiện các nhiệm vụ tái cơ cấu nền kinh tế, trong đó có tái cơ cấu đầu tư công, tái cơ cấu hệ thống ngân hàng và thị trường tài

chính, tái cơ cấu DNNN còn chậm, ảnh hưởng đến việc cải thiện hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế

Phần thứ hai MỤC TIÊU, GIẢI PHÁP THỰC HIỆN NHIỆM VỤ TÀI CHÍNH – NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC NĂM 2014

1 Dự báo bối cảnh năm 2014:

Năm 2014 nền kinh tế trong nước dự báo có chuyển biến tích cực hơn, với mức tăng trưởng kinh tế dự kiến khoảng 5,8%, tốc độ lạm phát khoảng 7%, xuất khẩu tăng khoảng 10% Tuy nhiên, sản xuất - kinh doanh vẫn còn nhiều khó khăn; yêu cầu tái cơ cấu đầu tư công, DNNN, hệ thống ngân hàng thương mại, áp lực điều chỉnh giá hàng hóa, dịch vụ công sát với giá thị trường ngày càng lớn Ngoài

ra, trong năm tới sẽ thực hiện một số điều chỉnh chính sách thu (như Luật Thuế TNDN, Luật Thuế TNCN được sửa đổi, bổ sung17), qua đó tác động làm giảm thu NSNN

Căn cứ Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán NSNN đã được Quốc hội thông qua, Bộ Tài chính xác định mục tiêu, giải pháp thực hiện nhiệm vụ tài chính - NSNN năm 2014 như sau:

2 Mục tiêu tổng quát:

Thực hiện điều chỉnh chính sách thu nhằm tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh và thu hút đầu tư; xây dựng dự toán thu ngân sách tích cực, đúng chế độ, phản ánh sát hoạt động của nền kinh tế và tình hình tài chính của các doanh nghiệp; bố trí dự toán chi chặt chẽ, triệt để tiết kiệm, cơ cấu lại các nhiệm vụ, chương trình, dự án theo hướng lồng ghép, tiết giảm; đảm bảo các nhiệm vụ chi cần thiết, quan trọng nhằm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, phục hồi tăng trưởng, đảm bảo quốc phòng, an ninh và công tác đối ngoại trong tình hình mới.

3 Nhiệm vụ chủ yếu về NSNN:

a) Về thu NSNN: Trên cơ sở kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2014

và dự báo bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước, đồng thời xét đến yếu tố tác động do điều chỉnh chính sách thu18, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua dự

toán thu cân đối NSNN năm 2014 là 782.700 tỷ đồng Tỷ lệ huy động từ thuế, phí

đạt 17,2%GDP Trong đó: (i) Dự toán thu nội địa 539.000 tỷ đồng, bao gồm cả thực hiện động viên vào NSNN đối với cổ tức được chia năm 2014 cho phần vốn nhà nước của các công ty cổ phần có vốn góp của nhà nước do Bộ, ngành, địa phương đại diện chủ sở hữu và phần lợi nhuận còn lại sau khi trích nộp các quỹ theo quy định của pháp luật của các Tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ; (ii) Dự toán thu dầu thô 85.200 tỷ đồng19, trên cơ sở sản lượng

dự kiến đạt 14,32 triệu tấn, giá bình quân khoảng 98 USD/thùng; (ii) Dự toán thu cân đối từ hoạt động XNK 154.000 tỷ đồng (trên cơ sở số thu 224.000 tỷ đồng, chi hoàn thuế GTGT 70.000 tỷ đồng); (iv) Thu viện trợ 4.500 tỷ đồng

Căn cứ dự toán thu NSNN đã được Quốc hội thông qua, Thủ tướng Chính phủ giao, các Bộ, cơ quan Trung ương và các địa phương triển khai giao nhiệm vụ