Ví dụ về mô hình phân cấp chức năng: Hình 1: Sơ đồ phân cấp chức năng của hệ thống quản lý doanh nghiệp 1.1.2 Các thành phần của mô hình phân cấp chức năng 1.1.2.1 Khái niệm về chức năng
Trang 1Tên đơn vị : Hiệu thuốc Ngọc Châu
Địa chỉ: 203 Huỳnh Văn Nghệ - Quận Ngũ Hành Sơn – thành phố Đà Nẵng
Giảng viên hướng dẫn :Th.S Đặng Thị Kim Ngân
Đà Nẵng, tháng 12 năm 2020
Trang 2NHẬN XÉT (Của giáo viên hướng dẫn)
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
……
Đà nẵng, ngày … tháng … năm …
Giảng viên hướng dẫn
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình về thực tập tại Hiệu thuốc Ngọc Châu,chúng em tuy đãrất cố gắng thực hiện tốt nhưng vẫn không tránh những thiếu sót Đây là lần đầutiên em đi thực tập nên còn rất bỡ ngỡ chưa thành thạo trong công việc Nhưngrất may là trong quá trình đó em đã nhận được sự giúp đỡ rất nhiệt tình của cácanh chị trong Hiệu thuốc nên em đã dần quen với công việc Đúng vậy, để hoànthành được một công việc nào đó không chỉ dựa vào bản thân mình mà còn phảicần đến sự giúp đỡ của nhiều người
Trước tiên chúng em xin chân thành cảm ơn các thầy cô trường Đại HọcCông Nghệ Thông Tin Và Truyền Thông Việt Hàn đã giới thiệu cho nhóm chúng
em chỗ để thực tập Sau đó, chúng em chân thành biết ơn các anh chị ở Hiệuthuốc 203 Huỳnh Văn Nghệ - đã hướng dẫn chúng em nhiệt tình trong quá trìnhthực tập Một lần nữa chúng em xin chân thành cảm Hiệu thuốc 203 Huỳnh VănNghệ cùng các nhân viên đã giúp đỡ chúng em trong thời gian qua Em xin chúcban Lãnh đạo, các nhân viên mạnh khỏe, thành công trong công việc và gặt háiđược nhiều kết quả, thành công trong những năm tới
Nhóm chúng em xin chân thành cảm ơn!
Đà Nẵng tháng 12, năm 2020
Trang 4MỤC LỤC
Trang
Chương 1 CƠ SỞ LÍ THUYẾT 6
1.1 Mô hình phân cấp chức năng 6
1.1.1 Định nghĩa mô hình phân cấp chức năng 6
1.1.2 Các thành phần của mô hình phân cấp chức năng 6
1.1.3 Đặc điểm và mục đích của mô hình phân rã chức năng 8
1.2 Mô hình Luồng dữ liệu 8
1.2.1 Mục đích của mô hình luồng dữ liệu 8
1.2.2 Định nghĩa mô hình luồng dữ liệu 8
1.2.3 Các thành phần của mô hình luồng dữ liệu 9
Chương 2: PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG 11
2.1 Khảo sát hệ thống 11
2.1.1 Khảo sát ý kiến 11
2.1.2 Tổng quan về hệ thống hiện tại 11
2.1.3 Một số vấn đề của hệ thống hiện tại 12
2.1.4 Xác định phạm vi hệ thống 12
2.1.5 Xác định người dùng và các chức năng người dùng 13
2.1.6 Các kịch bản sử dụng 13
2.1.7 Các yêu cầu chức năng và phi chức năng 15
2.2 Phân tích hệ thống 16
2.3 Thiết kế hệ thống 17
2.3.1 –Biểu đồ phân cấp chức năng 17
2.3.2 Sơ đồ luồng dữ liệu các mức (DFD) 17
2.3.3 Từ điển dữ liệu 22
Chương 3 KẾT QUẢ DỰ ÁN TRONG TƯƠNG LAI 23
3.1 Giao diện trong tương lai 23
3.2 Kết luận 24
3.3 Phương hướng phát triển ứng dụng 25
3.4 Tài liệu tham khảo 25
Trang 5MỤC LỤC HÌNH ẢNH
Hình 1: Sơ đồ phân cấp chức năng của hệ thống quản lý doanh nghiệp 6
Hình 2: Sơ đồ phân cấp chức năng của công việc tuyển nhân viên 8
Hình 3: Sơ đồ luồng dữ liệu hoạt động bán hàng 9
Hình 4: Biểu đồ phân cấp chức năng hiệu thuốc 17
Hình 5: Sơ đồ DFD mức ngữ cảnh 18
Hình 6: Sơ đồ DFD mức đỉnh 18
Hình 7: Sơ đồ quản lý nhập thuốc 19
Hình 8: Sơ đồ quản lý xuất thuốc 20
Hình 9: Sơ đồ quản lý nhân viên 20
Hình 10: Sơ đồ thống kê 21
Hình 11: Giao diện trên các thiết bị 23
Hình 12: Giao diện chính của phần mềm 23
Hình 13: Giao diện quản lý các loại thuốc 24
Trang 6Lời nói đầu
1 Tổng quan
Công nghệ ngày một trở nên phát triển và trở thành một phần thiết yếu của cuộcsống Với việc phát triển công nghệ, con người đã tiết kiệm được nhiều nguyên liệu vànhiên liệu, thời gian và công sức hơn trong việc sản xuất, vận chuyển, lưu thông và quản
lý hàng hoá Chuyên môn hoá và tự động hoá trong từng khâu làm tăng hiệu năng trongsản xuất Việc quản lý cũng ngày một tiện dụng hơn với sự hỗ trợ của công nghệ: máytính, điện thoại thông minh hỗ trợ GSM, CDMA Một phần không thể không nhắc đến
là các phần mềm quản lý tiện ích chạy trên các thiết bị phần cứng trên
Dựa trên yêu cầu ngày một cao hơn và sâu hơn của các cửa hàng, chúng em xin làm
đề tài cho môn kĩ thuật phần mềm là thiết kế một phần mềm quản lý cửa hàng, mà cụ thể
ở đây là cửa hàng thuốc
- Tên đơn vị áp dụng: Cửa hàng thuốc: Ngọc Châu
- Địa chỉ: 203 Huỳnh Văn Nghệ
- Số điện thoại: 043 8346 387
2 Mục tiêu đề tài
Với thực trạng hiện nay đó là công việc quản lý diễn ra trên giấy tờ, nhưng khối lượng
dữ liệu thì ngày một lớn , phần mềm “Quản lý hiệu thuốc” ra đời nhằm mục đích giảiquyết những vướng mắc trên, giúp cho công việc quản lí trở nên đơn giản , hiệu quả vachính xác hơn bằng việc tự động hóa quá trình quản lý các yếu tố liên quan như thuốc,hóa đơn, nhân viên ,…
Mục tiêu của đề tài “Dự án phần mềm quản lý hiệu thuốc ” là :
các thao tác đơn giản Mọi yêu cầu của khách hàng đều sẽ thực hiện một cáchnhanh chóng, không mất nhiều thời gian chờ đợi như trước đây
đủ và chính xác, không có sự sai lệch như khi áp dụng việc quản lý bằng giấy tờmột cách thủ công như trước kia Độ chính xác gần như 100%
Trang 7 Quản lý dễ dàng : Người làm công tác quản lí có thể tra cứu tất cả các thông tin
trong kho dữ liệu một cách nhanh chóng và kết quả trả về hoàn toàn chính xác vàhết sức nhanh chóng
không phải chịu nhiều công việc như trước nữa Làm cho năng suất công việc cảithiện đáng kể cũng như tăng cao hiệu quả phục vụ
3 Giới thiệu nhóm và phân chia công việc
Nhóm chúng em gồm các thành viên :
Họ và tên Mã sinh viên Số điện thoại
Văn Viết Hiếu 18IT136 0379819997
Trần Nhật Huy 18IT143 0795658537
Nhóm tổ chức theo nguyên tấc phi tập trung có kiểm soát
Khảo sát thị trường , phân tích chức năng, thiết kế cơ sở dữ liệu : Văn Viết Hiếu,Trần Nhật Huy
Lập báo cáo : tất cả các thành viên trong nhóm tập hợp lại
Cụ thể công việc như sau :
1 Khảo sát thực tế Trần Nhật Huy
2 Phân tích yêu cầu, chức năng Văn Viết Hiếu
3 Thiết kế cơ sở dữ liệu Cả nhóm
4 Kết quả dự kiến
Hoàn thành kiến tập tại hiệu thuốc và đưa ra giải pháp xây dựng phần mềm quản lý màhiệu thuốc còn chưa phát triển đến, giúp hiệu thuốc tiếp cận được nhiều khách hàng vàthuận tiện việc quản lý khách hàng và hiệu thuốc
5 Bố cục đề tài
Cấu trúc của báo cáo gồm các phần sau:
Chương 1: Cơ sở lí thuyết
1.1 Mô hình phân cấp chức năng
1.1.1 Định nghĩa mô hình phân cấp chức năng
1.1.2 Các thành phần của mô hình phân cấp chức năng
Trang 81.1.3 Đặc điểm và mục đích của mô hình phân rã chức năng
1.2 Mô hình luồng dữ liệu
1.2.1 Mục đích của mô hình luồng dữ liệu
1.2.2 Định nghĩa mô hình luồng dữ liệu
1.2.3 Các thành phần của mô hình luồng dữ liệu
Chương 2: Phân tích thiết kế hệ thống
2.1 Khảo sát hệ thống
2.1.1 Khảo sát ý kiến
2.1.2 Tổng quan về hệ thống hiện tại
2.1.3 Một số vấn đề của hệ thống hiện tại
2.3.1 Biểu đồ phân cấp chức năng
2.3.2 Sơ đồ luồng dữ liệu các mức (DFD)
2.3.3 Từ điển dữ liệu
Chương 3: Kết quả dự án trong tương lai
3.1 Giao diện trong tương lai
3.2 Kết luận
3.3 Phương hướng phát triển ứng dụng
3.4 Tài liệu tham khảo
Trang 9Chương 1 CƠ SỞ LÍ THUYẾT
1.1 Mô hình phân cấp chức năng
Xác định chức năng nghiệp vụ là bước đầu tiên của việc phân tích hệ thống Để phântích yêu cầu thông tin của tổ chức ta phải biết được tổ chức đó thực hiện những nhiệm vụ,chức năng gì Từ đó, tìm ra các dữ liệu, các thông tin được sử dụng và tạo ra trong các chứcnăng Đồng thời, cũng phải tìm ra những hạn chế, mối ràng buộc đặt lên các chức năng đó
1.1.1 Định nghĩa mô hình phân cấp chức năng
Mô hình phân cấp chức năng (BFD – Business Function Diagram) là công cụ biểudiễn việc phân rã có thứ bậc đơn giản các công việc cần thực hiện Mỗi công việc được chia
ra làm các công việc con, số mức chia ra phụ thuộc kích cỡ và độ phức tạp của hệ thống
Ví dụ về mô hình phân cấp chức năng:
Hình 1: Sơ đồ phân cấp chức năng của hệ thống quản lý doanh nghiệp
1.1.2 Các thành phần của mô hình phân cấp chức năng
1.1.2.1 Khái niệm về chức năng trong hệ thống thông tin
Chức năng là công việc mà tổ chức cần làm và được phân theo nhiều mức từtổng hợp đến chi tiết
Cần chú ý cách đặt tên cho chức năng, tên chức năng phải là một mệnh đềđộng từ, gồm động từ và bổ ngữ Động từ thể hiện hoạt động, bổ ngữ thường liênquan đến các thực thể dữ liệu trong miền nghiên cứu Tên các chức năng phảiphản ánh được các chức năng của thế giới thực chứ không chỉ dùng cho hệ thông
Trang 10tin Tên của chức năng cần ngắn và giải thích đủ nghĩa của chức năng và phải sửdụng thuật ngữ nghiệp vụ
Mỗi chức năng có một tên duy nhất, các chức năng khác nhau phải có tênkhác nhau Để xác định tên cho chức năng có thể bàn luận và nhất trí với người
sử dụng
Ví dụ: Chức năng lấy đơn hàng, Mua hàng, Bảo trì kho….được biểu diễn nhưsau:
+ Hình thức biểu diễn: hình chữ nhật
1.1.2.2 Quan hệ phân cấp chức năng
Mỗi chức năng được phân cấpthành các chức năng con Các chức năng con cóquan hệ phân cấp với chức năng cha
Biểu diễn mối quan hệ phân cấp chức năng như sau:
Mô hình phân cấp chức năng được biểu diễn thành hình cây phân cấp Ví dụ
về mô hình phân cấp chức năng của chức năng tuyển nhân viên như sau:
Hình 2: Sơ đồ phân cấp chức năng của công việc tuyển nhân viên
Trang 111.1.3 Đặc điểm và mục đích của mô hình phân rã chức năng
a Đặc điểm Mô hình phân rã chức năng có các đặc điểm sau:
- Cung cấp cách nhìn khái quát về chức năng
- Dễ thành lập
- Gần gũi với sơ đồ tổ chức
- Không đưa ra được mối liên quan về thông tin giữa các chức năng
b Mục đích Mục đích của mô hình phân rã chức năng là:
- Xác định phạm vi của hệ thống cần phân tích
- Cho phép mô tả khái quát dần các chức năng của tổ chức một cách trực tiếp, kháchquan, phát hiện được chức năng thiếu hoặc trùng lặp
- Tạo điều kiện thuận lợi khi hợp tác giữa nhà thiết kế và người sử dụng trong quatrình phát triển hệ thống
1.2 Mô hình Luồng dữ liệu
1.2.1 Mục đích của mô hình luồng dữ liệu
Mô hình luồng dữ liệu nhằm mục đích:
- Bổ sung khiếm khuyết của mô hình phân rã chức năng bằng việc bổ sung các luồng thôngtin nghiệp vụ cần để thực hiện chức năng
- Cho ta cái nhìn đầy đủ hơn về các mặt hoạt động của hệ thống
- Là một trong số các đầu vào cho quá trình thiết kế hệ thống
1.2.2 Định nghĩa mô hình luồng dữ liệu
Mô hình luồng dữ liệu (DFD - Data Flow Diagram) là một công cụ mô tả mối quan hệthông tin giữa các công việc
Ví dụ: Mô hình luồng dữ liệu của hoạt động bán hàng
Hình 3: Sơ đồ luồng dữ liệu hoạt động bán hàng
Trang 121.2.3 Các thành phần của mô hình luồng dữ liệu
- Định nghĩa: Là một hoạt động có liên quan đến sự biến đổi hoặc tác độnglên thông tin như tổ chức lại thông tin, bổ sung thông tin hoặc tạo ra thôngtin mới Nếu trong một chức năng không có thông tin mới được sinh ra thì
đó chưa phải là chức năng trong mô hình luồng dữ liệu
- Biểu diễn : là mũi tên trên đó ghi thông tin di chuyển
Chú ý: Các luồng dữ liệu phải chỉ ra được thông tin logic chứ không phải tài liệuvật lý Các luồng thông tin khác nhau phải có tên gọi khác nhau Ví dụ: Luồng dữliệu biểu hiện việc trả tiền mang tên là "thanh toán" chứ không mang tên là "tiền"hay "sec"
c Kho dữ liệu
Kho dữ liệu là nơi biểu diễn thông tin cần lưu giữ, để một hoặc nhiều chức năng
sử dụng chúng
Cách đặt tên kho dữ liệu như sau : danh từ + tính từ Tên kho phải chỉ rõ nội dung
dữ liệu trong kho
Kho dữ liệu được biểu diễn bằng cặp đường thẳng song song chứa tên kho cầncất giữ
Trang 13Ví dụ 1: biểu diễn kho hóa đơn như sau:
Quan hệ giữa kho dữ liệu, chức năng và luồng dữ liệu được biểu diễn như sau:
Trang 14Chương 2: PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG
1.3 Khảo sát hệ thống
1.3.1 Khảo sát ý kiến
Phỏng vấn chủ cửa hàng: Dược sỹ Lê Ngọc Châu
Một số câu hỏi và trả lời phỏng vấn:
1_Hỏi: Yêu cầu đối với một phần mềm quản lý cần những chức năng cơ
bản gì?
Trả lời: Cần có những chức năng cơ bản như nhập và xuất loại thuốc gì, tên
ra sao, số lượng và giá cả, quản lý chung về thông tin nhân viên trong cửahàng
2_ Hỏi: Vậy chị có cần chức năng đặc biệt nào không?
Trả lời: Vì hiện nay mỗi hãng thuốc lại có một tên biệt dược (tên thuốc)
khác nhau nên việc tra cứu theo đơn gặp rất nhiều khó khăn Nếu chươngtrình có chức năng tìm kiếm thuốc theo tên hoặc theo nhóm thuốc thì tốt
1.3.2 Tổng quan về hệ thống hiện tại
- Quản lí nhập thuốc từ nhà cung cấp vào kho :
Hàng ngày các nhân viên kiểm tra các loại thuốc trong kho xem số lượng
ra sao, hạn sử dụng có còn không Việc làm này diễn ra dựa trên việcvào kho, kiểm tra từng loại thuốc đã được sắp xếp theo một thứ tự giữacác loại thuốc và theo quy luật cái nào mới cho vào sâu để bán sau
Kiểm tra các hóa đơn nhập, tạo lập các hóa đơn nhập
Cuối cùng mới là nhập thuốc và thanh toán tiền hàng với nhà cung cấp
- Quản lí xuất thuốc :
Trước khi xuất thuốc, nhân viên bán hàng phải kiểm tra xem thuốc màkhách hàng yêu cầu có còn trong kho hoặc trên cửa hàng không
Nếu thuốc vần còn đủ đáp ứng nhu cầu khách hàng, nhân viên bán hàngmới thành lập hóa đơn bán hàng và thanh toán với chủ cửa hàng
- Lập báo cáo :
Trang 15 Lập báo cáo thu chi trong khoảng thời gian mà chủ cửa hàng yêu cầu.Công việc này diễn ra hàng ngày Mà thường thì cuối mỗi ngày sẽ cómột báo cáo về tình hình xuất nhập hàng Và hơn nữa, cuối tháng hoặcquý lại có một thống kê về việc kinh doanh của cửa hàng.
Đưa ra các thống kê về số lượng xuất nhập thuốc trong ngày, trongtháng, trong quý, hoặc theo một khoảng thời gian mà chủ cửa hàng đưa
ra
Thống kê lại thông tin của các nhân viên trong cửa hàng.
1.3.3 Một số vấn đề của hệ thống hiện tại
tìm lại trong các tủ thuốc, hoặc tra cứu 1 cách chậm chạp từ sổ sách Nhiềukhi không thể tìm ra thông tin một cách nhanh chóng, gây mất thời gian chongười mua hàng cũng như với các nhân viên bán hàng
ngày một lớn, có khi cũng một tác dụng như nhau nhưng có tới vài bathuốc Mà số lượng nhân viên của cửa hàng thì có hạn, không thể thay đổitheo số lượng công việc được
các loại sản phẩn không được dễ dàng cho lắm Khi khối lượng dữ liệungày càng nhiều, việc tìm kiếm và đưa ra các thông tin cần thiết trở nên khókhăn và có khả năng sẽ bị sai sót do các công việc diễn ra thủ công, hay bịảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài, ví dụ như do mất mát, do sai sót khinhập dữ liệu……
đoạn nhập thuốc, xuất thuốc đều được làm bằng tay, bằng sức người Điềunày rất dễ gây ra sai sót Nó sẽ làm khó khăn cho việc quản lí của chủ cửahàng, nhân viên cũng như làm tăng thời gian chờ đợi của khách hàng
1.3.4 Xác định phạm vi hệ thống
Project thực hiện việc xây dựng một phần mềm quản lí cơ sở dữ liệu ở mức một cửahàng nhỏ, với số lượng thuốc không quá lớn, vào khoảng 10 vạn đầu thuốc
Trang 16Mục tiêu chính của phần mềm là giải quyết sự chậm trễ và sai sót trong việc phục vụ
và êu cầu của khách hàng hiện nay như nhập thuốc, xuất thuốc, lập và đưa ra các báocáo Ngoài ra phần mềm còn đem lại sự tiện lợi và chính xác trong việc thanh toáncũng như nhập xuất các loại thuốc
Việc mở rộng và phát triển thêm các chức năng và quy mô phần mềm là một mụctiêu trong tương lai
1.3.5 Xác định người dùng và các chức năng người dùng
- Người quản lí (hay còn gọi là chủ cửa hàng) :
Quản lí nhân sự : Quản lí tất cả các thông tin về các nhân viên trong cửa hàng, ví dụ như tên tuổi, ngày sinh, mà nhân viên, …
Quản lí về việc xuất nhập hàng hóa : quản lí các thông tin về mã sản phẩmnhập xuất , số lượng còn lại trong kho, ……
Quản lí các hóa đơn chứng từ : có quyền xem mọi lại hó đơn trong quá trìnhquản lí Ví dụ như thành lập 1 hóa đơn xuất, nhập nào đó, ……
User :nhân viên cửa hàng, nhà cung cấp
Input: Các thông tin về thuốc muốn
nhập
Output : nhập thuốc vào kho dữ liệu.
Mô tả :
+ Kiểm tra các thông tin về thuốc trong kho, về số lượng và hạn dùng
+Nhập thông tin mới về thuốc vào cơ sở dữ liệu hoặc sửa lại thông tin trong đó.
Quản lí xuất thuốc :
User : Nhân viên cửa hàng, khách hàng
Input: Yêu cầu của khách hàng về
loại thuốc và số lượng
Output :bán thuốc cho khách hàng sau khi đã
kiểm tra kho