Cao Bằng có khí hậu nhiệt đới gió mùa nhiệt độ trung bình năm trên 23°C. Khí hậu chia làm hai mùa rõ rệt : + Mùa đông lạnh và kéo dài nhiệt độ trung bình dưới 15°C + Mùa hạ : Nhiệt độ trung bình trên 25°C, vùng núi cao mùa hạ mát mẻ. Lượng trung bình từ 1000 đến 1900mm, phân bố không đều, mưa tập trung vào tháng 5 đến tháng 9, lượng mưa trong mùa mưa chiếm 75 %. Khí hậu chịu ảnh hưởng của các yếu tố như vĩ độ, địa hình … => Khí hậu phân hóa phức tạp, thất thường.
Trang 1CHỦ ĐỀ 9 ( 03 TIẾT )
BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ PHÒNG CHỐNG
THIÊN TAI Ở TỈNH CAO BẰNG
GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG
Trang 21 ĐẶC ĐIỂM KHÍ HẬU CỦA TỈNH CAO BẰNG
- Cao Bằng có khí hậu nhiệt đới gió mùa nhiệt độ trung bình năm trên 23°C.
- Khí hậu chia làm hai mùa rõ rệt :
+ Mùa đông lạnh và kéo dài nhiệt độ trung bình dưới 15°C
+ Mùa hạ : Nhiệt độ trung bình trên 25°C, vùng núi cao mùa hạ mát mẻ.
- Lượng trung bình từ 1000 đến 1900mm, phân bố không đều, mưa tập trung vào tháng 5 đến tháng 9, lượng mưa trong mùa mưa chiếm
75 %
-Khí hậu chịu ảnh hưởng của các yếu tố như vĩ độ, địa hình …
=> Khí hậu phân hóa phức tạp, thất thường
Trang 3GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG
a Biểu hiện
- Về nhiệt độ trong thời kỳ 1961 - 2019 nhiệt độ không khí trung bình năm ở tỉnh Cao Bằng có
xu thế tăng ở tất cả các trọng với tốc độ tăng từ 0,09 đến 0,15 độ C trên một thập kỷ
- Về mùa mùa hạ có xu hướng kéo dài kèm theo nắng nóng sẽ xuất hiện những ngày nắng nóng cực điểm có thể lên đến hơn 40 °C mùa đông đang có xu hướng rút ngắn và đến muộn tuy nhiên lại có những đợt rét đậm rét hại kéo dài
- Trong thời kỳ 1961 - 2019 số ngày nắng nóng trong năm có xu hướng tăng tại tất cả các trạm khí tượng thuộc tỉnh Cao Bằng với tốc độ tăng từ 0,46 đến năm ngày trên một thập kỷ trong
đó tốc độ tăng cao nhất tại trạm bảo là tăng thấp nhất tại trạm Trùng Khánh
- Về lượng mưa tổng lượng mưa trong năm có sự biến động do chịu tác động của nhiều yếu tố mưa có diễn biến thất thường ba suất hiện những trận mưa với lượng mưa lớn
- Về thuỷ văn nước tập trung chủ yếu vào mùa mưa gây lũ quét và sạt lở đất nguồn nước tại các sông suối ao hồ có xu hướng suy giảm
b Nguyên nhân
- Ngày nay sự gia tăng của biến đổi khí hậu chủ yếu cho con người trong quá trình sinh hoạt và sản xuất thải ra môi trường các chất khí nhà kính có đặc tính giữ nhiệt làm cho không khí gần
bề mặt đất nóng lên
- Việc khai thác khoáng sản thiếu quy hoạch chặt phá rừng tập quán đốt rừng làm nương rẫy của người dân trong tỉnh làm diện tích cây xanh giảm cũng là nguyên nhân lớn làm gia tăng biến đổi khí hậu
Trang 4-BĐKH có tác động đến môi trường tự nhiên, bao gồm : môi trường đất, môi trường nước, môi trường không khí …
-Biến đổi khí hậu tác động đến hoạt động sản xuất kinh tế Nghành nông nghiệp chịu ảnh hưởng lớn nhất do nắng nóng, hạn hán, rét đậm, rét hại, mưa lớn kéo dài, lũ lụt làm mất mùa giảm năng suất và chất lượng cây trồng, vật nuôi Biến đổi khí hậu cũng làm gia tăng các dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi, nạn châu chấu, sâu bệnh cũng có nhiều chiều hướng gia tăng Các ngành công nghiệp, du lịch cũng chịu thiệt hại do biến đổi khí hậu Đời sống người dân cũng chịu tác động từ việc gia tăng các dịch bệnh, lũ lụt, sạt lở gây thiệt hại về người và tài sản.
d Ứng phó với biến đổi khí hậu.
-Trước những diễn biến phức tạp và ảnh hưởng nghiêm trọng do biến đổi khí hậu gây ra cần
có những giải pháp để giảm nhẹ và thích ứng với biến đổi khí hậu
-Để giảm nhẹ biến đổi khí hậu cần tìm cách giảm lượng khí nhà kính, muốn vậy cần phải kết hợp giảm nguồn khí thải nhà kính và tăng cường diện tích cây xanh, rừng để hấp thụ các chất khí này.
-Để thích nghi với biến đổi khí hậu người dân cần có hiểu biết về biến đổi khí hậu ở địa phương, theo dõi tình hình diễn biến của biến đổi hậu và thiên tai để có biện pháp ứng phó kịp thời, lựa chọn mùa vụ các giống cây trồng, vật nuôi phù hợp thích ứng được trong điều kiện biến đổi khí hậu.
Trang 5THẢO LUẬN NHÓM ( 10 PHÚT ):
DỰA VÀO THÔNG TIN SGK, EM HÃY CHO BIẾT:
N1 - BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở TỈNH CAO BẰNG BIỂU HIỆN
NHƯ THẾ NÀO ?
N2 - NGUYÊN NHÂN NÀO GÂY NÊN SỰ BĐKH Ở CAO
BẰNG ?
N3 - BĐKH CÓ TÁC ĐỘNG NHƯ THẾ NÀO ĐẾN ĐỜI SỐNG
VÀ SẢN XUẤT CỦA NGƯỜI DÂN ?
N4 - BIỆN PHÁP ĐỂ ỨNG PHÓ VỚI BĐKH Ở CAO BẰNG LÀ
GÌ ?
GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG
2 Biến đổi khí hậu tỉnh Cao Bằng
Trang 6a.Biểu hiện
-Về nhiệt độ : nhiệt độ trung bình năm có xu thế tăng ở tất cả các trạm, tốc độ tăng từ 0,09 đến 0,150C/thập kỷ
-Về mùa : mùa hạ kéo dài kèm theo nắng nóng, mùa đông rút ngắn và đến muộn, có những đợt rét đậm rét hại
-Số ngày nắng nóng tăng tại tất cả các trạm khí tượng với tốc độ tăng từ 0,46 đến 5 ngày/thập kỷ.
-Về lượng mưa : tổng lượng mưa trong năm có sự biến động, diễn biến thất thường
-Về thuỷ văn : nước tập trung chủ yếu vào mùa mưa gây lũ quét và sạt lở đất nguồn nước tại các sông, suối, ao, hồ có xu hướng suy giảm.
b Nguyên nhân
-Nguyên nhân chủ yếu cho con người trong quá trình sinh hoạt và sản xuất thải ra môi trường.
-Việc khai thác khoáng sản thiếu quy hoạch, chặt phá rừng, đốt rừng làm nương rẫy …
c Tác động.
-BĐKH có tác động đến môi trường tự nhiên, bao gồm : môi trường đất, môi trường nước, môi trường không khí …
-Biến đổi khí hậu tác động đến hoạt động sản xuất kinh tế
d Ứng phó với biến đổi khí hậu.
-Giảm lượng khí nhà kính, tăng diện tích cây xanh, rừng.
-Người dân cần có hiểu biết về biến đổi khí hậu ở địa phương, theo dõi tình hình diễn biến của biến đổi hậu và thiên tai để có biện pháp ứng phó kịp thời, lựa chọn mùa vụ các giống cây trồng, vật nuôi phù hợp thích ứng được trong điều kiện biến đổi khí hậu.
Trang 73 Thiên tai ở tỉnh Cao Bằng
1 Mưa lớn
Mưa lớn ở Cao Bằng thường do chịu ảnh hưởng của các cơn bão, Cao Bằng hầu như không chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão đổ bộ nhưng ảnh hưởng từ hoàn lưu các cơn bão, thường gây mưa lớn trên diện rộng Mùa bão thường diễn ra trong khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 10, trong đó tháng 7 - 8 ảnh hưởng nhiều nhất của mưa lớn với sự gia tăng lượng mưa, đặc biệt tập trung vào mùa mưa sẽ làm tăng thêm ảnh hưởng của các cơn bão và áp thấp nhiệt đới trên địa bàn tỉnh Theo thống kê hằng năm khoảng 2 - 3 cơn bão áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng trên địa bàn tỉnh.
Để hạn chế tác động của mưa lớn cần thực hiện tốt việc dự báo khí tượng thuỷ văn chủ động ứng phó với tình hình diễn biến của các cơn bão thực hiện tốt việc phòng dịch sau bão
1 Lũ quét, sạt lở.
Lũ quét là thiên tai thường xảy ra ở hầu hết các huyện của tỉnh Cao Bằng Cao Bằng có 75 % diện tích đất
có độ dốc trên 250, các sông suối có độ dốc lớn lòng sông hẹp nên dẫn đến khả năng xuất hiện lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt cục bộ tăng cao đặc biệt là trong những đợt mưa lớn với cường độ lớn, thời gian xảy
ra lũ quét trùng với thời gian mùa mưa khoảng từ tháng 6 đến tháng 10
Lũ quét là thiên tai xảy ra bất ngờ và gây hậu quả rất nghiêm trọng về người cơ sở hạ tầng nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và môi trường.
Để giảm thiệt hại do lũ quét gây ra cần quy hoạch các điểm dân cư tránh các khu vực dễ xảy ra lũ quét, phổ biến tuyên truyền cho nhân dân vùng thường xảy ra lũ quét, không xây dựng nhà ở, công trình ở bãi sông, bờ suối những nơi có nguy cơ sạt lở, trồng rừng, phủ xanh đất trống đồi núi trọc để hạn chế dòng chảy mặt và chống xói mòn đất, giáo dục kỹ năng ứng phó thiên tai.
Trang 8Sương muối ở Cao Bằng thường xuyên xuất hiện vào các đợt rét đậm rét hại, phổ biến ở các huyện miền núi Sương muối là hiện tượng thời tiết nguy hiểm đối với nhiều loại cây trồng vật nuôi
Để hạn chế tác hại của sương muối cần có các biện pháp che chắn, sửa ấm cho cây trồng và vật nuôi
1 Rét hại.
Rét hại chủ yếu diễn ra vào những đợt không khí lạnh tăng cường có thể diễn ra trên diện rộng, gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất và sinh hoạt của con người, đến sự sinh trưởng và phát triển của cây trồng vật nuôi
Để hạn chế tác động của rét hại cần thực hiện tốt công tác dự báo thời tiết, chủ động lập kế hoạch ứng phó đồng thời thực hiện các biện pháp bảo vệ cây trồng vật nuôi, chuyển đổi cơ cấu mùa vụ và cơ cấu cây trồng hợp lý
1 Nắng nóng, hạn hán.
Nắng nóng kéo dài và tình trạng hạn hán trong mùa khô diễn ra ở nhiều nơi trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu do tình trạng chặt phá rừng gia tăng nên hiện tượng hạn hán diễn biến ngày càng phức tạp Nắng nóng thường diễn ra vào thời gian nửa đầu mùa hạ nguyên nhân gây nên nắng nóng ở Cao Bằng chủ yếu là
do ảnh hưởng của vùng áp thấp phía tây
Nắng nóng, hạn hán gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, làm nguyên tăng nguy cơ cháy rừng, gây khó khăn cho sinh hoạt của người dân
Để ứng phó với nắng nóng, hạn hán cần chú trọng phát triển thuỷ lợi như xây dựng các hồ chứa, trạm bơm, đẩy mạnh việc trồng chăm sóc tu bổ và bảo vệ rừng sử dụng tiết kiệm nguồn nước
1 Mưa đá
Mưa đá ở Cao Bằng thường diễn ra vào đầu mùa hạ, phổ biến tại các huyện miền núi của tỉnh mưa đá thường diễn ra trong thời gian ngắn nhưng lại để để lại hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến cây trồng vật nuôi, phá hủy nhà cửa, các công trình xây dựng
Để phòng chống mưa đá cần xây dựng gia cố nhà cửa và các công trình vững chắc thực hiện tốt công tác cứu hộ cứu nạn khắc phục thiên tai
Trang 93 Thiên tai ở tỉnh Cao Bằng
chống
Nắng nóng,
chống
bão
dự báo, phòng dịch sau
bão
đá
Tránh KV xảy ra lũ quét, trồng rừng
đậm, rét hại
Sương đóng băng trắng như
Che chắn, sưởi ấm, chuyển đổi cơ câu mùa
vụ …
Nắng nóng,
Phát triển thuỷ lợi, bảo
vệ rừng …
cứng thành các viên đá
gia cố nhà cửa và các công trình vững chắc
…
Trang 10và phòng tránh thiên tai
Nhiệm vụ : Vẽ tranh hoặc sưu tầm tranh ảnh với chủ đề “ Tuyên truyền về biến đổi khí hậu
và phòng tránh thiên tai”