Tiểu luận bình luận cuối kỳ chọn khảo sát các bài bình luận xuất hiện trên tuần việt nam của báo điện tử vietnamnet

MỞ ĐẦU Lý do chọn đề tài Bình luận là thể loại đặc sắc thuộc nhóm chính luận báo chí. Trong những thời điểm lịch sử nhất định của đất nước, đặc biệt là trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, những bài bình luận đã được sử dụng rất có hiệu quả và có tác động lớn. “Bình luận là thể loại có chức năng giải thích, đánh giá, phân tích những sự thật tiêu biểu của đời sống. Đối tượng phản ánh của bình luận có thể là các sự kiện, hoàn cảnh, tình hình, hiện trạng tiêu biểu của đời sống, đang cần được làm sáng tỏ và định hướng. Với nghệ thuật lập luận mềm dẻo, linh hoạt bằng cách kết hợp giữa các bằng chứng, luận cứ, luận điểm. Tác phẩm bình luận có thể thuyết phục công chúng hiểu và hành động theo hướng mà người viết bình luận hướng tới. Bình luận là một kiểu bài nghị luận mang tính chất tổng hợp trong đó bao gồm các yếu tố giải thích, phân tích, có khi cả chứng minh. Dĩ nhiên không chỉ quan niệm đơn giản nó là sự cộng lại đơn thuần của các yếu tố đó” – Hoàng Đình Cúc, Đức Dũng Những vấn đề của Báo chí hiện đại, Nxb Lý luận Chính trị, 2007. Cùng với sự phát triển của xã hội, các nhu cầu thông tin, thường thức và các giá trị được tạo ra, thể loại bình luận ngày càng được rèn giũa và hoàn thiện hơn. Ngày nay, nó trở thành một thể loại mang tính chiến đấu cao của báo chí. Hiện nay, hầu hết các tờ báo ở Việt Nam đều có chuyên mục bình luận, ví dụ: “Nói hay đừng” của Lao Động, “Chuyện hôm nay” của Tiền phong, các mục bình luận trên Tuổi trẻ Tp Hồ Chí Minh, An ninh Thủ Đô… đều đang góp phần định hướng dư luận xã hội , định hướng chính sách. Tuanvietnam.net một chuyên trang báo điện tử của Vietnamnet cũng là một trong số đó, nổi bật với những bài báo mang tính phản biện, dự báo và kiến giải các giải pháp kinh tế văn hóa xã hội góp phần thúc đẩy sự phát triển đi tới của đất nước. Vì vậy, tôi chọn khảo sát các bài bình luận xuất hiện trên Tuần Việt Nam của báo điện tử Vietnamnet, cụ thể vào thời gian tháng 102014. Khảo sát nhằm tìm ra những bài bình luận xuất sắc, những cây bút bình luận tiêu biểu, khái quát đặc trưng của chuyên trang bình luận Tuanvietnam.net của báo điện tử Vietnamnet, đồng thời rút ra những bài học kinh nghiệm cho bản thân về thể loại bình luận nói chung và góp phần hình thành phong cách viết, cái nhìn đa dạng, nhiều chiều về các vấn đề trong cuộc sống. Tuy nhiên, khảo sát còn hạn chế do thời gian không nhiều và với quy mô nhỏ của tiểu luận, chưa phản ánh hết được bản chất của chuyên trang bình luận.

MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài

Bình luận là thể loại đặc sắc thuộc nhóm chính luận báo chí Trong những thời điểm lịch sử nhất định của đất nước, đặc biệt là trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, những bài bình luận đã được sử dụng rất

có hiệu quả và có tác động lớn “Bình luận là thể loại có chức năng giải thích, đánh giá, phân tích những sự thật tiêu biểu của đời sống Đối tượng phản ánh của bình luận có thể là các sự kiện, hoàn cảnh, tình hình, hiện trạng tiêu biểu của đời sống, đang cần được làm sáng tỏ và định hướng Với nghệ thuật lập luận mềm dẻo, linh hoạt bằng cách kết hợp giữa các bằng chứng, luận cứ, luận điểm Tác phẩm bình luận có thể thuyết phục công chúng hiểu và hành động theo hướng mà người viết bình luận hướng tới Bình luận là một kiểu bài nghị luận mang tính chất tổng hợp trong đó bao gồm các yếu tố giải thích, phân tích, có khi cả chứng minh Dĩ nhiên không chỉ quan niệm đơn giản nó là sự cộng lại đơn thuần của các yếu tố đó” – Hoàng Đình Cúc, Đức Dũng- Những vấn đề của Báo chí hiện đại,

Nxb Lý luận Chính trị, 2007.

Cùng với sự phát triển của xã hội, các nhu cầu thông tin, thường thức

và các giá trị được tạo ra, thể loại bình luận ngày càng được rèn giũa và hoàn thiện hơn Ngày nay, nó trở thành một thể loại mang tính chiến đấu cao của báo chí.

Hiện nay, hầu hết các tờ báo ở Việt Nam đều có chuyên mục bình luận, ví dụ: “Nói hay đừng” của Lao Động, “Chuyện hôm nay” của Tiền phong, các mục bình luận trên Tuổi trẻ Tp Hồ Chí Minh, An ninh Thủ Đô… đều đang góp phần định hướng dư luận xã hội , định hướng chính sách Tuanvietnam.net - một chuyên trang báo điện tử của Vietnamnet cũng

là một trong số đó, nổi bật với những bài báo mang tính phản biện, dự báo

và kiến giải các giải pháp kinh tế - văn hóa - xã hội góp phần thúc đẩy sự phát triển đi tới của đất nước Vì vậy, tôi chọn khảo sát các bài bình luận

xuất hiện trên Tuần Việt Nam của báo điện tử Vietnamnet, cụ thể vào thời gian tháng 10/2014 Khảo sát nhằm tìm ra những bài bình luận xuất sắc, những cây bút bình luận tiêu biểu, khái quát đặc trưng của chuyên trang bình luận Tuanvietnam.net của báo điện tử Vietnamnet, đồng thời rút ra những bài học kinh nghiệm cho bản thân về thể loại bình luận nói chung và góp phần hình thành phong cách viết, cái nhìn đa dạng, nhiều chiều về các vấn đề trong cuộc sống Tuy nhiên, khảo sát còn hạn chế do thời gian không nhiều và với quy mô nhỏ của tiểu luận, chưa phản ánh hết được bản chất của chuyên trang bình luận

I Phân tích một số bài bình luận tiêu biểu trên Tuanvietnam.net

(từ 1/10 đến 30/10/2014)

1 Đề tài phong phú, mang tính thời sự cao

Theo khảo sát từ ngày 1/10 đến ngày 30/10 năm 2014, có 55 bài bình luận trên TuanVietnam.net Các bài bình luận rất đa dạng về đề tài, lĩnh vực: giáo dục, kinh tế, xã hội, luật pháp, văn hóa, giải trí, chính trị, quốc phòng,… phong phú về cách viết Là báo mạng nên các tác giả có rất nhiều

“đất dụng võ” Vì vậy, số lượng bài viết khá lớn, đồng thời, các bài viết hầu hết tập trung vào các vấn đề nóng hổi, mang tính thời sự cao.

a) Về giáo dục, y tế

Về vấn đề giáo dục, cũng có rất nhiều bài bình luận tâm huyết và có góc nhìn sắc sảo, ví dụ như bài viết của tác giả Khương Duy:

Chúng ta đang làm ngược một cách kỳ quặc?

Là người làm công tác giảng dạy ở bậc ĐH, người viết luôn không hiểu tại sao nhiều HS thông minh, lanh lợi sau khi vượt qua vũ môn để vào ĐH, sau mấy năm học nhiều em bỗng nhiên trở thành những SV mờ nhạt, lẹt đẹt, học cho qua kỳ thi Cho nên mới có câu ĐH là… học đại.

Nhiều năm nay, các phương án đổi mới kỳ thi đại học được đưa ra thảo luận, và tưởngnhư sẽ không bao giờ có hồi kết Nhưng lần này thì phương án một kỳ thi quốc gia đãđược thông qua, và không ngoài dự đoán, nó đón nhận rất nhiều phản ứng

Quá kén chọn môn đăng hộ đối

Cũng như với GD phổ thông, việc dăm ba năm lại viết lại SGK rồi đâu vẫn đóng đấy,việc thay đổi cách thức tuyển sinh ĐH vẫn tiếp tục gây nhiều tranh cãi.

Người viết chợt nhớ đến tập quán này: Văn hóa Á Đông, đặc biệt là văn hóa VN rất chútrọng việc dựng vợ gả chồng Thế nhưng chúng ta dường như quá chú trọng tới việc kénchọn môn đăng hộ đối và tổ chức đám cưới linh đình Chẳng ai dạy các cặp vợ chồngsau những ngày vui đó phải sống với nhau, cư xử với nhau thế nào suốt đường đời cònlại Bởi đó mới là phần quyết định hạnh phúc cuộc đời họ

Ảnh minh họa:Văn Chung

Giáo dục cũng vậy, chúng ta thử hết cách này đến cách khác để chọn cho bằng đượcnhững học sinh ưu tú vào ĐH Cả xã hội dành hết tâm sức chăm chút cho cái “nghi lễ”được xem là quan trọng nhất- thi tuyển sinh ĐH Nhưng khi đã trở thành SV, việc các

em sống thế nào, học thế nào, nghiên cứu thế nào, được đảm bảo nghề nghiệp ra sao thìlại là một khoảng… lặng buồn

Người viết thiết nghĩ, chất lượng GDĐH trên hết và trước hết nằm ở quá trình và tổchức hoạt động đào tạo của các trường ĐH chứ không phải ở kỳ thi tuyển sinh Nếu chỉxét về kiến thức thì học sinh THPT của VN không thua kém gì so với học sinh nhiềunước Không ít người nước ngoài ngạc nhiên khi biết ở bậc phổ thông, HS chúng ta đãhọc rất nhiều kiến thức mà họ chỉ đưa vào bậc ĐH Kết quả của VN tại các kỳ thiOlympic quốc tế cũng đủ để chứng minh cho chúng ta thấy khả năng của học sinh VNđến mức nào

Thế nhưng, là người làm công tác giảng dạy ở bậc ĐH, người viết luôn không hiểu tạisao nhiều HS thông minh, lanh lợi sau khi vượt qua vũ môn để vào ĐH, sau mấy nămhọc nhiều em bỗng nhiên trở thành những SV mờ nhạt, lẹt đẹt, học cho qua kỳ thi Chonên mới có câu ĐH là… học đại

Vậy lỗi nằm ở đâu?

Tư duy giáo dục của ngành GD và của cả xã hội từ lâu có vấn đề Tại sao cả xã hội lạitìm mọi cách xiết chặt đầu vào của các trường ĐH; trong khi quyền được học là quyền

cơ bản của mỗi con người? Lẽ ra cần xây dựng giáo dục ĐH theo hình chóp, mở rộngđầu vào cho những học sinh cơ bản đạt yêu cầu và có nguyện vọng, nhưng phải xiếtchặt đầu ra để chỉ có những sinh viên đạt chất lượng mới có thể ra trường

Trong khi đó chúng ta lại đang làm ngược lại (đáng sợ hơn, cái ngược này đúng cả vớiđào tạo sau ĐH) Để trở thành sinh viên ĐH, học viên cao học thì rất khó nhưng đã vàorồi thì gần như chắc chắn ra được trường Tư duy hình phễu ngược kỳ quặc khiến chotoàn xã hội hình thành nên một tâm lý kỳ quặc: Chạy đua để vào ĐH, còn khi đã vào

ĐH rồi thì nghỉ xả hơi, có khi là nghỉ suốt cả mấy năm

Mất công lựa gỗ quý nhưng lại không dùng?

Nhiều người không hiểu, có thể tưởng rằng vượt qua kỳ thi hết môn ở bậc ĐH phải trầy

da tróc vẩy lắm, nhưng trừ một số trường đặc thù như Y, Dược… thì còn lại hầu nhưkhông phải vậy Chưa nói tới tiêu cực, nhưng bởi vì bản chất của các học phần ở bậc

ĐH nội dung rất nặng và được giảng dạy trong thời gian ngắn, cho nên ngưỡng để vượtqua một môn học cũng không thể quá cao, đó là nhận thức chung của giảng viên

Chưa kể, khi chuyển sang học chế tín chỉ, theo Quyết định 43/2007/QĐ-BGD và ĐT,mức điểm để đạt một kỳ thi giảm từ 05 xuống 04 một cách khó hiểu Sinh viên có tới 03đầu điểm: Chuyên cần, kiểm tra điều kiện và thi cuối kỳ; do đó việc đạt điểm 04 không

hề khó khăn Đó là lí do tại sao SV hầu như có thể qua được các môn học một cách dễdàng với rất ít nỗ lực

Vậy thì liệu có tác dụng hay tác hại gì nếu chúng ta thay đổi cách tuyển sinh đầu vào

ĐH trong khi vẫn tiếp tục buông lỏng chất lượng GDĐH như hiện nay? Một giáo sư uytín của nước ngoài gần đây khi viết thư ngỏ gửi Bộ trưởng Bộ GD và ĐT đã cho rằng

ĐH của VN như trường cấp 03 mở rộng, hẳn cũng không ngoa

Chúng ta vẫn loay hoay giữa việc các trường ĐH thiên về học thuật hay dạy nghề? Độingũ GV được tiêu chuẩn hóa về bằng cấp nhưng chất lượng lại chưa tương xứng Điềukiện làm việc cho giảng viên chưa tốt, nặng về quản lý hành chính Cơ sở vật chấtnghèo nàn, nội dung chương trình học lạc hậu và chậm cập nhật Vậy thì làm sao có thể

sử dụng tốt nguồn nguyên vật liệu đầu vào mà xã hội đã tin tưởng giao cho?

Không nên kỳ thị việc mở ra nhiều trường ĐH và tăng tuyển sinh đầu vào Tuy nhiên,điều cần làm là đảm bảo rằng các trường ĐH đó thực sự đủ điều kiện để tuyển sinh vàđào tạo và có biện pháp để quản lý chất lượng đầu ra Phần còn lại sẽ do XH quyết định,bởi theo xu thế, chỉ những trường ĐH nào đào tạo tốt, sinh viên có khả năng đáp ứngyêu cầu của thị trường lao động, thì tấm bằng của trường đó mới có giá trị Đó là mộtcuộc chọn lọc tự nhiên, không thể nào tránh khỏi

Thay vì đổ quá nhiều công sức vào việc chọn lọc đầu vào, thiết nghĩ chúng ta cần làmtốt hơn nữa ngay từ bậc THPT việc định hướng nghề nghiệp cho các em Bởi tình trạng

chọn trường theo cảm tính, theo sức ép của gia đình đang là một vấn đề nghiêm trọng.Nếu để các em tiếp tục ngồi nhầm chỗ ở bậc ĐH, khiến cho khả năng và đam mê thực

sự của các em không có cơ hội phát triển, thì đó không chỉ là sự lãng phí mà chúng tacòn có lỗi với tương lai của các em

Thay đổi cách thức tuyển sinh chỉ là thay đổi nhỏ giọt, và nếu muốn nâng cao chấtlượng GDĐH thì phải mạnh dạn thẳng thắn đặt vấn đề về chất lượng của các trường

ĐH Bởi nếu mất công lựa ra gỗ quý rồi lại không dùng đúng thì việc chọn lựa phỏng cóích lợi gì?

Khương Duy

Bài bình luận trên là một góc nhìn của một giảng viên Đại học đối với cách thức tuyển sinh hiện nay Ngay từ sapo, tác giả đã đặt ra câu hỏi

“không hiểu tại sao nhiều HS thông minh, lanh lợi sau khi vượt qua vũ môn

để vào ĐH, sau mấy năm học nhiều em bỗng nhiên trở thành những SV mờ nhạt, lẹt đẹt, học cho qua kỳ thi”, câu hỏi này cũng là băn khoăn của nhiều phụ huynh, học sinh, nhất là những người tâm huyết làm công tác giáo dục nên rất lôi cuốn người đọc

Trong bài viết, tác giả triển khai hệ thông luận điểm chặt chẽ để bảo

vệ quan điểm của mình “Chúng ta đang làm ngược một cách kỳ quặc”:

Bộ giáo dục quá chú trọng phần thi cử, quá kén chọn môn đăng hộ đối.

Cũng như với GD phổ thông, việc dăm ba năm lại viết lại SGK rồi đâu vẫn đóng đấy, việc thay đổi cách thức tuyển sinh ĐH vẫn tiếp tục gây nhiều tranh cãi Chúng ta thử hết cách này đến cách khác để chọn cho bằng được những học sinh ưu tú vào ĐH Cả xã hội dành hết tâm sức chăm chút cho cái “nghi lễ” được xem là quan trọng nhất- thi tuyển sinh ĐH Nhưng khi

đã trở thành SV, việc các em sống thế nào, học thế nào, nghiên cứu thế nào, được đảm bảo nghề nghiệp ra sao thì lại là một khoảng… lặng buồn chất lượng GDĐH trên hết và trước hết nằm ở quá trình và tổ chức hoạt động đào tạo của các trường ĐH chứ không phải ở kỳ thi tuyển sinh.

Tác giả cũng đưa ra nguyên nhân cho thực trạng đáng báo động này

là chúng ta đang làm ngược, trong khi quyền được học là quyền cơ bản của

mỗi người, chúng ta lại xiết chặt đầu vào mà việc này nên làm đối với đầu

ra để đảm bảo chất lượng nhân lực cho xã hội, điều này giống như việc mất công lựa gỗ quý nhưng lại không dùng vậy.

Bài viết không quên đề cập đến các biện pháp để cải thiện tình hình: Không nên kỳ thị việc mở ra nhiều trường ĐH và tăng tuyển sinh đầu vào; thay vì đổ quá nhiều công sức vào việc chọn lọc đầu vào, chúng ta cần làm tốt hơn nữa ngay từ bậc THPT việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh, đồng thời mạnh dạn thẳng thắn đặt vấn đề về chất lượng của các trường

ĐH Tác giả bài viết của một giảng viên Đại học bình luận cho nên đầy tình thực tế và logic, các biện pháp đưa ra cũng rất khoa học, có tính thực tiễn cao.

Cũng viết về vấn đề giáo dục, tác giả Nguyễn Anh Thi lại chọn một

sự việc có tính thời sự là đề xuất của Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến: các trường Đại học Y, khi tuyển sinh đại học nên có thêm môn văn

với lý do “Môn văn rất cần cho cán bộ ngành Y, giúp việc nói năng lưu loát, diễn đạt văn bản rõ ràng, đúng ngữ pháp”

Thêm môn Văn có giúp bác sĩ 'ăn nói lưu loát'

Đã đổi mới thì nên đổi mới căn bản từ cả việc dạy và học, việc tuyển sinh sao cho sát hợp với thực tiễn nghề nghiệp.

Tại một cuộc hội nghị mới đây, Bộ trưởng Bộ Y tế đã đề xuất, các trường đại học Y khi

tuyển sinh đại học nên có thêm môn văn Lý do là: "Môn văn rất cần cho cán bộ ngành

Y, giúp việc nói năng lưu loát, diễn đạt văn bản rõ ràng, đúng ngữ pháp".

Liệu kỳ vọng này của vị tư lệnh ngành có đạt được? Và nếu nhìn rộng ra cả quy trìnhtuyển sinh, chuẩn bị nền tảng định hướng nghề nghiệp của ngành Y, liệu đây có phảithay đổi thực sự mang tính bản chất, thiết thân?

Học nghề ngay từ các môn tại Trung học

Hiện nay việc tuyển sinh đại học của Việt Nam vẫn còn có khoảng cách rất xa so cácnước tiên tiến trên thế giới ở chỗ các học nặng về lý thuyết, tuyển sinh cũng nặng về xétđiểm số

Ví như thi ngành Y, học sinh VN xưa nay đã học ba môn thiết thân là Toán, Hóa vàSinh Nhưng cách học Toán ở Việt Nam vẫn thiên về mẹo mánh hơn là phương pháp.Một bài toán của học sinh chỉ được coi là đúng nếu như làm giống cách giải của thày cô

và đúng đáp số

Trong khi ở các nước tiên tiến, một bài toán được coi là đúng nếu đáp số đúng, học sinhgiải bằng cách nào không quan trọng, miễn là có logic là được Điều này khiến học sinhluôn nghĩ ra nhiều phương pháp để giải quyết một vấn đề và biết tìm phương pháp ưuviệt nhất Cách học này đã giúp các em sáng tạo, chủ động truy tìm chân lý Bởi chân lýchắc chắn không chỉ là "ý thày"

Với môn Hóa, học sinh ở các quốc gia tiên tiến phải học trong phòng thí nghiệm rấtnhiều Bởi vì trường lớp ở đây không thể nào chấp nhận việc một học sinh viết ra mộtphương trình hóa học và cân bằng từ việc tính toán trên giấy Học sinh tự tìm ra phươngtrình này nhờ vào thí nghiệm thực tế mà chính học sinh làm và đo đếm được

Trong khi ở VN, hầu hết học sinh, kể cả chuyên Hóa, cũng rất ít khi làm việc trongphòng thí nghiệm Hơn nữa, phòng thí nghiệm Hóa học phần lớn lại không đủ, chưa nóinếu có cũng thiếu rất nhiều phương tiện, hóa chất, dụng cụ đảm bảo an toàn

Nói về môn Sinh, theo tìm hiểu của tôi, chương trình Sinh học tại trung học ở Mỹ tậptrung vào dạy theo lối Sinh Hóa Nghĩa là, thày giáo sẽ giúp cho học sinh hiểu cơ chếcủa những hóa chất có tác động như thế nào đến quá trình sinh trưởng của sinh vật, dựatrên thí nghiệm và các bài tập thực hành Trong khi đó, tại VN, môn Sinh học chủ yếuvẫn tập trung dạy về tiến hóa và di truyền trên lý thuyết là chính

Đồng thời tại Mỹ, môn Giải phẫu cũng được dạy như một môn học riêng, rất kỹ lưỡngtrong suốt một năm Trong khi môn này ở VN không được dạy độc lập mà chỉ là mộtphần nhỏ của môn Sinh mà thôi

Song giáo dục Âu Mỹ không dừng ở việc này, mà tạo điều kiện để học sinh muốn họcngành Y đi vào thực tế của nghề nghiệp từ rất sớm

Thí sinh thi vào ĐH Y Hà Nội năm 2014 Ảnh: Văn Chung

Định hướng nghề nghiệp trên thực tế và chọn lọc cao

Tại Mỹ, học nghề Y là cao quý và cực kỳ khó khăn, gian khổ Một học sinh Mỹ muốn

có bằng bác sĩ Y khoa phải học ròng rã 10 năm (4 năm đại học ban đầu, 4 năm đại học Ykhoa và 2 năm nội trú) Học phí tính ra cũng hết cả nửa triệu USD trở lên, chưa kể ăn ở.Nhưng ra trường thì nghề bác sĩ thuộc vào top lương cao nhất, danh giá nhất Vì vậy mà

GD Mỹ yêu cầu cao về khả năng định hướng nghề nghiệp của những học sinh quyếttheo đuổi ngành Y

Học sinh theo đuổi ngành Y được yêu cầu cao về điểm số của các môn mà ngành Y cần(Toán, Lý, Hóa, Sinh) qua bài thi SAT 2 Những học sinh giỏi nhất luôn trong top 5 củatrường phổ thông được ưu tiên Khi học xong dự bị Y khoa, học sinh phải có điểm thicao của kỳ thi MCAT cực kỳ khó

Nhưng dù có tất cả các yếu tố này, học sinh cũng chưa chắc được nhận nếu không cómột hồ sơ cá nhân tốt trong hoạt động cộng đồng, năng khiếu, v,v

Vì thế học sinh Mỹ phải chuẩn bị từ rất sớm hồ sơ cá nhân của mình Các em xin vàocác bệnh viện, phòng khám, nhà dưỡng lão để làm tình nguyện viên khi rảnh rỗi ngay

từ khi còn học những lớp đầu cấp 3 Ở đây các em chỉ được làm những việc rất đơngiản như lau sàn nhà, quét dọn, đẩy xe cho bệnh nhân đi dạo, phụ việc vặt cho nhân viên

Y tế

Đây chính là một quá trình trải nghiệm thực tế để các em hiểu thế nào là nghề nghiệp

mà mình lựa chọn, những điểm hay dở, những sức ép và vinh quang Cứ như vậy vàinăm ròng rã, những em còn trụ lại và có thành tích xuất sắc nhất mới có thể tạo ra một

hồ sơ cá nhân khiến cho đại học có thể quan tâm, lưu ý Những trải nghiệm thực tế nàycũng cần được học sinh thể hiện qua bài luận cá nhân và vòng phỏng vấn với giáo sưđại học

Cuối cùng, cực kỳ chọn lọc, ở Mỹ chỉ có dưới 10% số học sinh hàng năm nộp đơn vớiđầy đủ điểm MCAT, các thành tích học tập, phục vụ cộng đồng, năng khiếu đặc biệtđược nhận vào đại học Y khoa mà thôi Vì thế nên bác sĩ Mỹ rất giỏi và tạo ra nhiềuthành tích Y khoa đáng nể trên toàn cầu

Môn Văn có cần với nghề Y?

Quay trở lại đề xuất đưa môn văn vào môn thi đầu vào ngành Y Có thể nói nếu pháthuy được tác dụng của mình, thì môn Văn cần với nghề Y, cũng như nhiều nghề khác.Tại Mỹ, kể cả đại học dành cho các sinh viên muốn theo nghề Y cũng dạy kỹ môn Văntrong chương trình đại cương hai năm đầu đại học, nhưng cách dạy thiên về thực hànhcao Đó là học gì thì học, học xong phải làm sao viết được các loại văn bản trôi chảy,

chuẩn xác Đồng thời phải làm sao để có khả năng thuyết trình trước đám đông mộtcách thuyết phục Nếu học Văn xong mà viết không được và nói không xong thì chẳnggiải quyết được gì.

Rõ ràng 2 tiêu chí đó tạo sức ép khiến sinh viên phải chịu khó đọc tác phẩm, học thêm

từ, chuyên chú ngữ pháp, học hỏi từ các nhà văn bậc thày Và sau đó họ phải trả bàithực hành liên tục cho thày cô ở trường Nếu học mãi vẫn chưa giỏi thì phải đi học cácchương trình riêng chỉ để dạy làm sao cho viết tốt, thuyết trình tốt, v.v

Tóm lại, nếu Bộ Giáo dục và Bộ Y tế thực sự muốn đổi mới trong xét tuyển sinh viên Ykhoa để nâng cao chất lượng bác sĩ, nên chăng có thể tham khảo cách làm hay từ cácquốc gia tiên tiến trên thế giới Bởi đã đổi mới thì nên đổi mới căn bản từ cả việc dạy vàhọc, việc tuyển sinh sao cho sát hợp với thực tiễn nghề nghiệp Còn nếu chỉ thêm mộtmôn Văn cũng là dạy lý thuyết như các môn học khác thì chi bằng giữ nguyên "hiệntrạng", để tránh nguy cơ nay đổi, mai dời, khiến phụ huynh, học sinh đều ngược xuôi,nhốn nháo

Nguyễn Anh Thi

Bài viết đưa ra những lý lẽ và dẫn chứng rất cơ bản để cùng bàn luận xem môn văn có thực sự cần với ngành Y, và có cần thiết việc đưa môn văn vào kỳ thi đại học đối với các trường Đại học Y hay không Gợi ý của Bộ trưởng lúc này đang gây nhiều tranh cãi trong dư luận, vì vậy, bài viết đa xuất hiện đúng thời điểm và làm tốt tính thời sự của nó

Bài viết nhanh chóng triển khai các luận điểm: Hiện nay việc tuyển sinh đại học của Việt Nam vẫn còn có khoảng cách rất xa so các nước tiên tiến trên thế giới ở chỗ các học nặng về lý thuyết, tuyển sinh cũng nặng về

xét điểm số (so sánh với giáo dục Âu Mỹ: không dừng ở việc này, mà tạo điều kiện để học sinh muốn học ngành Y đi vào thực tế của nghề nghiệp từ rất sớm); Có thể nói nếu phát huy được tác dụng của mình, thì môn Văn

cần với nghề Y, cũng như nhiều nghề khác; Tuy nhiên cách học như thế nào lại một chuyện đáng bàn (nêu ra phương hướng giải quyết vấn đề đặt ra ở cuối bài viết): Nếu Bộ Giáo dục và Bộ Y tế thực sự muốn đổi mới trong xét tuyển sinh viên Y khoa để nâng cao chất lượng bác sĩ, nên chăng có thể tham khảo cách làm hay từ các quốc gia tiên tiến trên thế giới Bởi đã đổi

mới thì nên đổi mới căn bản từ cả việc dạy và học, việc tuyển sinh sao cho sát hợp với thực tiễn nghề nghiệp Còn nếu chỉ thêm một môn Văn cũng là dạy lý thuyết như các môn học khác thì chi bằng giữ nguyên "hiện trạng",

để tránh nguy cơ nay đổi, mai dời, khiến phụ huynh, học sinh đều ngược xuôi, nhốn nháo Cách lý luận của tác giả rất dễ hiểu, sự so sánh với nền giáo dục tiến bộ Âu Mỹ cũng rất xác đáng, không hề thấy sự chênh lệch Ngược lại, nó cho thấy một tư duy tiến bộ và cách nhìn nhận công bằng Bài viết cũng không có một từ ngữ nào phê phán hay nói gợi ý của Bộ trưởng là sai hay đúng, tuy nhiên, chỉ cần đọc, đã hiểu rõ quan điểm của tác giả là như thế nào, giải quyết được câu hỏi đặt ra ngay từ đoạn mở đầu: Liệu kỳ vọng này của vị tư lệnh ngành có đạt được? Và nếu nhìn rộng ra cả quy trình tuyển sinh, chuẩn bị nền tảng định hướng nghề nghiệp của ngành

Y, liệu đây có phải thay đổi thực sự mang tính bản chất, thiết thân?

Ngay cả tít bài Thêm môn Văn có giúp bác sĩ “ăn nói lưu loát” cũng

đã thu hút độc giả , liên kết được với gợi ý của Bộ trưởng Tiến, làm cho bài viết mang tính thời sự, thu hút sự chú ý của độc giả

Cùng là bài viết của tác giả Nguyễn Anh Thi, “Nhà buôn “quăng ra”, nhà giáo “ôm vào” cũng là bài bình luận mang tính thời sự cao, đề

cập đến vấn đề mang đậm tính nhân văn, liên quan đến đạo đức con người

và đặc biệt là đạo đức giáo viên:

Chuyện con dấu:

Nhà buôn “quăng ra”, nhà giáo “ôm vào”

Dù thế nào thì con dấu vẫn là con dấu, nó vô hồn Nhìn con dấu đóng vào vở của con, hẳn không ít cha mẹ sẽ thấy chạnh lòng.

Trong khi các doanh nghiệp đang hy vọng thoát khỏi vòng "kim cô" của con dấu, công

cụ làm gia tăng gánh nặng và chi phí hành chính, thì các giáo viên sau thông tư 30 về bỏchấm điểm Tiểu học, lại đang "rộn ràng" khắc hàng loạt con dấu để sử dụng thay cho lờinhận xét học trò

Khách "sộp" mới của thợ khắc dấu?

Một người quen của tôi làm nghề khắc dấu Anh kể rằng được đặt hàng nhiều nhất làdấu dùng trong doanh nghiệp, nào dấu của công ty, dấu tên, dấu sao y bản chính, dấuthừa ủy quyền, dấu mã số thuế, dấu công văn đến, công văn đi

Nghe thông tin báo chí về đề xuất tiến tới bỏ con dấu trong DN, anh rất buồn Bởi mộtcon dấu tròn công ty hiện giờ có giá công khắc khoảng 350 ngàn, những con dấu kháccũng tốn ít nhất từ 60-100 ngàn Mỗi công ty tùy quy mô chỉ riêng tiền khắc dấu khôngcũng mất ít thì 1 triệu, nhiều thì dăm triệu

Từ khi khủng hoảng kinh tế, DN ít thành lập mới nên công việc vốn đã giảm, nay nếumất hẳn nguồn thu này thì có khi thất nghiệp

Nhưng có lẽ anh sẽ chẳng phải ủ rũ quá lâu, bởi giờ đây anh sẽ có những khách hàng rấttiềm năng khác, không phải các doanh nhân mà là thày cô giáo tiểu học Tính ra, đâyrất có thể là những khách "sộp" Bởi một người cũng phải đặt cả chục con dấu Đã thếlại là dấu có nội dung dài, dùng khuôn mới nên có giá cao Một con dấu cũng có giáchừng 180 - 200 ngàn

Anh bạn tôi nhẩm tính: Thày cô xài dấu này nhiều hơn cả DN ý chứ Vì tính sơ sơ mộtlớp có 50-60 học trò, một ngày học 5 môn, như vậy trung bình mỗi thày cô cũng cầnđến vài trăm cuốn vở, bài làm cần phải nhận xét, đánh giá bằng con dấu Mà xài kiểunày thì dấu mau mòn, mau phải khắc lại Ngoài dấu thì mực cũng rất tốn

Chủ trương bỏ chấm điểm tiểu học có giải quyết được căn cơ những

tồn tại hiện nay? Ảnh minh họa: Văn Chung

Những con dấu vô hồn

Trong khi giới thợ dấu hân hoan thì trẻ con tiểu học hẳn cũng sẽ bắt đầu thay đổi cáchbáo cáo cha mẹ về tình hình học tập hàng ngày Mỗi chiều về khi đón con, thay vì hỏi

"Hôm nay được mấy điểm?", cha mẹ sẽ hỏi trẻ: "Hôm nay cô nhận xét gì?" Và các bé

sẽ trả lời, chẳng hạn: Hôm nay con được 3 dấu "Cô khen", một dấu "Con cần cố gắngnhiều hơn nữa", cùng một dấu "Very Good" Và bé sẽ ngây thơ tả lại cảnh cô bận tíu

tít, ôm cả chồng vở ngồi giữa cả chục con dấu, chọn hết dấu này đến dấu khác cộp nhưchớp

Chỉ vài ngày là bố mẹ và bé đều thuộc làu mấy lời khen trong dấu đóng sẵn của cô, coinhư công thức Ví như: "Con cố gắng viết đúng hơn nhé", "Có tiến bộ hơn trong trả lờicâu hỏi", "Em hiểu bài", "Thích múa hát", "Tiến bộ, cần phát huy", "Em chưa có kỹnăng tốt trong bài tập môn Toán","Con cố gắng rèn chữ thêm", v.v

Con dấu bây giờ cũng được khắc bằng công nghệ cao nên rõ ràng, sắc nét Nhưng dùthế nào thì con dấu vẫn là con dấu, nó vô hồn Nhìn con dấu đóng vào vở của con, hẳnkhông ít cha mẹ sẽ thấy chạnh lòng Hóa ra con của họ giờ đây hiếm khi biết được nétchữ cô phê với bao tâm huyết trong dạy dỗ, bao trìu mến yêu thương trên bài vở củachúng Tất cả chỉ còn con dấu trăm cái cộp chính xác cả trăm, ngàn cái chính xác cảngàn

Thêm nữa, không lẽ trẻ con trong lớp chỉ có vài loại học sinh với khả năng tương ứngvới dăm bảy con dấu của thày cô? Và quan trọng hơn, những đứa trẻ được đào tạo trongmột lớp học mà ngay cả lời nhận xét của thày cô cũng đã biến thành con dấu thì rồi đâychúng sẽ trở thành con người thế nào?

Bộ có quyết sách, thày cô có đối sách

Dù đã được tập huấn, triển khai, huấn luyện trên toàn quốc về việc bỏ chấm điểm vớihọc sinh tiểu học, nhưng sau học hành, trao đổi, nhiều thày cô vẫn thấy mông lung trướcnhững hướng dẫn vẫn còn quá chung chung, thiên về cảm tính Chính vì vậy, trên thực

tế, khắc dấu nhận xét và đánh giá, tự trao đổi các "công thức", truyền kinh nghiệm saocho tiết kiệm thời giờ là đa dạng đối sách mà nhiều thày cô ở các trường tiểu học đangthực hành để đối phó với những thay đổi từ Bộ Giáo dục

Bởi mặc dù xuất phát từ mục đích tốt là giảm áp lực cho học trò, nhưng về căn bản, cái

mà giáo dục tiểu học Việt Nam cần đổi mới chính là làm sao để học trò tiểu học phảihọc quá nhiều và quá nặng, lý thuyết suông, thiếu thực hành kỹ năng Khi học trò tiểuhọc được học vừa sức, học đi đôi với hành, học trong khi vui chơi như chương trình tiểuhọc mà nhiều quốc gia tiên tiến đang áp dụng, thì tự dưng việc đánh giá bằng điểm haybằng lời nhận xét sẽ chỉ còn là thứ yếu

Còn nếu không, mọi sự có lẽ lại trở về vòng luẩn quẩn của hình thức Bộ có quyết sách,thày cô sẽ có đối sách, đó là cách dễ dàng giúp thày cô tồn tại qua áp lực do khối lượngcông việc đột ngột gia tăng, thời gian ít đi mà lương thì "nguyễn y vân" Đến cuối cùng,người lãnh đủ vẫn là học trò mà thôi

Nguyễn Anh Thi

Tác giả đưa đẩy câu chuyện rất tự nhiên, từ lý lẽ đến dẫn chứng thực

tế khá linh hoạt Đề tài giáo dục ở bậc tiểu học rất phong phú, từ chuyện

học phí, sách giáo khoa đến dạy thêm học thêm, cách chấm điểm, phê bình, nhận xét của giáo viên… đều thu hút sự quan tâm của đông đảo độc giả, đặc biệt là các bậc phụ huynh có con em học tiểu học Ai cũng biết, đây là cấp học đóng vai trò quan trọng trong hình thành nhân cách và phát triển trí tuệ của trẻ Vì vậy câu chuyện “con dấu” trong chấm điểm ở bậc tiểu học thu hút sự quan tâm của nhiều người

Bài viết mang một quan điểm rất rõ ràng về quyết sách này của Bộ Lý giải cho quan điểm này, tác giả đặt ra một bài toán kinh tế: Giáo viên sẽ phải tốn tiền mua con dấu, mực in, làm lại con dấu vì dùng nhiều, nhanh hao mòn,… Đặc biệt, bài viết còn đặt ra ý nghĩa nhân văn của việc cô tự tay phê bình lên trang viết học trò, đặt song song với hình ảnh khô khan, vô cảm và máy móc “Hôm nay con được 3 dấu "Cô khen", một dấu "Con cần

cố gắng nhiều hơn nữa", cùng một dấu "Very Good" Và bé sẽ ngây thơ tả lại cảnh cô bận tíu tít, ôm cả chồng vở ngồi giữa cả chục con dấu, chọn hết dấu này đến dấu khác cộp như chớp Đọc đến những dòng náy, hẳn nhiều người sẽ giật mình liên tưởng con cháu mình đang học tập trong một guồng máy điểm số, tự động, thiếu cảm xúc và chắc chắn băn khoăn tự hỏi rằng con mình cần cố gắng gì, cụ thể như thế nào,… và câu hỏi này khó mà giải đáp được Nếu có, chắc phải đợi Bộ và các thầy làm thêm những con dấu mới???

Bài viết đặt song song hai hình ảnh nhà giáo và nhà buôn, người thầy nắn nót viết những dòng nhận xét vì sự tiến bộ của học trò và máy móc đóng từng con dấu đánh giá chung chung xuống trang vở… Đến đây, người đọc tự hiểu quyết sách này thiếu hợp lý như thế nào

Cũng trong chùm bài bàn về mối liên hệ giữa môn văn và ngành Y theo đề xuất của Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, ngày

29/10/2014, TuanVietnam.net lại có một bài bình luận “Bác sĩ cần môn nào hơn cả Văn học?”

Bác sĩ cần môn nào hơn cả Văn học?

Trong y khoa, đi đâu, làm gì cũng "đụng" tiếng Anh Nhu cầu tiếng Anh trong ngành này có khi còn quan trọng hơn nhu cầu môn văn.

Gần đây có ý kiến đề xuất đưa môn văn vào kì thi tuyển sinh trường Y, với kỳ vọng giúpnhững người công tác trong ngành (như bác sĩ, y tá) "nói năng lưu loát, diễn đạt văn bản

rõ ràng, đúng ngữ pháp" Tuy nhiên, theo tìm hiểu của người viết, chưa có chứng cứkhoa học nào để cho rằng giỏi văn chương giúp bác sĩ nói, viết chuẩn hay trở nên nhânvăn hơn

thuật" y, do đó, không chỉ chữa bệnh, mà còn khôi phục và duy trì sức khoẻ

Nhìn như thế, y học là khoa học, nhưng thực hành y học thì là một nghệ thuật Do đó,một quan điểm khác được nhiều người chấp nhận hơn: y học là một ngành khoa học,nhưng cũng là một nghệ thuật

Không chỉ vậy, y học là một bộ môn khoa học ứng dụng Trong y học, không có nhữngchân lí vĩnh cửu Một thuật điều trị được xem là chuẩn vàng hôm nay có thể xem là điên

rồ trong tương lai Nói cách khác, y học là một khoa học bất định, và chính yếu tố bấtđịnh này dẫn đến khái niệm y học như là một nghệ thuật: nghệ thuật xử lí sự bất định

Ảnh minh họa

Giỏi văn có thành bác sĩ tốt?

Như vậy, thứ nhất, câu hỏi đặt ra là để trở thành bác sĩ giỏi, nhân văn thì có cần phải

giỏi văn học? Chưa có chứng cứ nào cho thấy điều này

Tuy nhiên, có chứng cứ ở nước ngoài cho thấy điểm thi trung học hay điểm kiểm địnhnăng khiếu và thái độ (như UMAT, GPA, kể cả môn văn) không có liên quan cao đếnđiểm học trong trường y Một nghiên cứu tại Úc cho thấy điểm UMAT có tương quankhiêm tốn đến điểm học GPA trong trường y, trong thang điểm từ 0 - 1, thì điểm tươngquan chỉ 0,15 (2)

Kết quả trên cũng khá nhất quán với một phân tích chứng minh rằng điểm trung học chỉgiải thích 23% điểm học trong trường y (3)!

Những dữ liệu này hàm ý rằng điểm thi trung học, kể cả điểm môn khoa học, toán, văn,v.v không phải là yếu tố quyết định sự thành công trong việc theo học ở trường y.Tuy nhiên, tôi nghĩ học sinh hay sinh viên giỏi văn học sẽ là người "nghệ sĩ y học" theoquan điểm nghệ thuật mà tôi đề cập ở trên Những sáng tác văn học giúp cho chúng tasuy nghĩ về thân phận chúng ta và xã hội, giúp cho chúng ta thưởng thức cái đẹp của ýtưởng và ngôn ngữ Nhưng ở đây, văn học liên quan đến việc kiến tạo ra một thế giớicảm nhận khác, chứ liên quan rất ít đến thực hành y học mang tính nhân văn

Thực tế cho thấy nhiều bác sĩ trở thành nhà văn, nhưng rất ít nhà văn trở thành bác sĩ.Tôi có nhiều bạn trong ngành y sau này là những nhà văn thành danh Họ là những câybút đã có tiếng ngay từ thời còn là sinh viên, và sau khi ra trường, đối diện với những

nỗi đau của bệnh nhân và những cái chết trong thời chiến, họ trở thành nhà văn và đónggóp cho đời nhiều tác phẩm giá trị.

Ở Mĩ, một trong những bác sĩ tài hoa, viết văn nổi tiếng trên thế giới và cũng là tác gia

tâm đắc của tôi là bác sĩ Atul Gawande Ông là tác giả của tác phẩm Complications rất

nổi tiếng, viết về thân phận của bệnh nhân và những cách ứng phó với nỗi đau của bệnhnhân, và những sai sót của bác sĩ (và của chính ông) Gawande từng tốt nghiệp cử nhân

về triết học, kinh tế và chính trị trước khi theo học y khoa

Từ những góc độ này, theo tôi, chính hoàn cảnh bệnh tật của bệnh nhân đã tác động,thôi thúc bác sĩ trở thành nhà văn, chứ không phải ngược lại

Thứ 2, có quan điểm cho rằng giỏi văn và ngữ văn giúp bác sĩ viết văn hay và diễn giải

lưu loát Tôi hơi nghi ngờ quan điểm này

Chẳng hạn, ngay cả người nói lưu loát tiếng Anh như tiếng mẹ đẻ chưa chắc là ngườiviết văn tốt hay diễn đạt ý tưởng mạch lạc

Trong khi viết bài này, người viết đang bình duyệt một bài báo y khoa trước khi quyếtđịnh cho công bố hay không Bài báo dài 30 trang, nhưng có đến hơn 10 sai sót về chính

tả và văn phạm! Tác giả là một PGS y khoa, người Mĩ 100%, với bằng cao nhất trongđại học là MD và PhD

Và đây không phải là trường hợp cá biệt Muốn viết trôi chảy, tránh sai chính tả, nóichuyện lưu loát, đòi hỏi những kĩ năng ngôn ngữ, chứ không hẳn liên quan đến văn học.Mặt khác, không hiếm những nhà văn sáng tác truyện rất hay và nổi tiếng, nhưng khinói thì lại diễm đạt rề rà, chẳng đâu vào đâu

Trong khi đó, có những trường hợp như Albert Einstein nổi tiếng viết sai văn phạm vàngữ vựng tiếng Anh, nhưng ông diễn đạt ý tưởng thì tuyệt vời Cựu tổng thống J F.Kennedy nổi tiếng là một nhà hùng biện hay, nhưng ít ai biết rằng ông viết sai ngữ vựngtiếng Anh kinh niên!

Bởi vậy, có thể nói, giỏi về kĩ thuật và văn phạm của một ngôn ngữ là điều kiện cần,chứ chưa đủ để dẫn đến giỏi về khả năng truyền đạt thông tin

Cần tiếng Anh, Hi Lạp và Latin

Nếu cần đề xuất, thì tôi cho rằng học sinh trường y cần thi đầu vào tiếng Anh và học cáctiếng cổ đại như Latin và Hi Lạp

Tại sao? Tại vì phần lớn những thuật ngữ y khoa có nguồn gốc từ tiếng Hi Lạp và Latin.Một nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng sinh viên y từng học hai ngôn ngữ này có khảnăng suy luận logic tốt hơn và điểm học cũng cao hơn các đồng môn không học Latin

và Hi Lạp