Trong giai đoạn hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật và sự hội nhập kinh tế toàn cầu, các doanh nghiệp để đạt được hiệu quả cao trong sản xuất kinh doanh đều phải thừa nhận vai trò của công tác quản trị nguồn nhân lực.
Trang 1BỘ NỘI VỤ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI
TÊN ĐỀ TÀI:
HOÀN THIỆN PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG ÁP DỤNG
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN GIẤY LỬA VIỆT
BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
Học phần: Định mức lao động
HÀ NỘI – 2021
Trang 2MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu 1
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
4 Phương pháp nghiên cứu 2
5 Bố cục của đề tài 2
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG 3
1.1 Một số khái niệm liên quan đến định mức lao động 3
1.1.1 Khái niệm mức lao động 3
1.1.2 Khái niệm định mức lao động 3
1.1.3 Khái niệm công tác định mức lao động 3
1.2 Ý nghĩa, tác dụng của định mức lao động 3
1.3 Tiêu chuẩn định mức lao động và tiêu chí xây dựng định mức lao động 3
1.4 Các phương pháp định mức lao động 4
1.4.1 Các phương pháp định mức lao động chi tiết 4
1.4.2 Phương pháp định mức lao động tổng hợp 10
Tiểu kết chương 1 11
Chương 2 THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN GIẤY LỬA VIỆT 12
2.1 Tổng quan về Công ty Cổ phần giấy Lửa Việt 12
2.1.1 Giới thiệu chung về Công ty 12
Trang 32.1.2 Cơ cấu tổ chức 12
2.2 Đặc điểm của Công ty có ảnh hưởng đến công tác định mức lao động 13
2.2.1 Đặc điểm sản phẩm 13
2.2.2 Đặc điểm của trang thiết bị, máy móc nguyên vật liệu 14
2.2.3 Đặc điểm lao động sản xuất 15
2.2.4 Đặc điểm về quy trình công nghệ sản xuất 15
2.3 Thực trạng áp dụng phương pháp định mức lao động tại Công ty 16
2.3.1 Các loại mức đang áp dụng tại Công ty 16
2.3.2 Các phương pháp định mức lao động đang áp dụng tại Công ty 18
2.3.3 Tình hình thực hiện mức 22
2.4 Đánh giá chung về công tác định mức lao động và các phương pháp định mức lao động áp dụng tại Công ty Cổ phần giấy Lửa Việt 22
2.4.1 Những ưu điểm 22
2.4.2 Những hạn chế 23
2.4.3 Nguyên nhân 23
Tiểu kết chương 2 24
Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG ÁP DỤNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN GIẤY LỬA VIỆT 25
3.1 Định hướng về công tác định mức lao động của Công ty 25
3.2 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác định mức lao động tại Công ty Cổ phần giấy Lửa Việt 25
3.2.1 Đào tạo nâng cao chất lượng cán bộ định mức 25
3.2.2 Nâng cao chất lượng cho công nhân viên 26
3.2.3 Hoàn thiện tổ chức sản xuất 27
Trang 43.3 Khuyến nghị nhằm hoàn thiện công tác định mức lao động tại Công ty Cổ
phần giấy Lửa Việt 28
3.3.1 Đối với Công ty 28
3.3.2 Đối với Nhà nước 28
Tiểu kết chương 3 28
KẾT LUẬN 29
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 30
PHỤ LỤC 31
Trang 5DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 6DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Tiêu chuẩn kỹ thuật sản xuất giấy………13
Bảng 2.2: Chỉ số cơ lý sản phẩm……… 13Bảng 2.3: Cơ cấu lao động theo giới tính của Công ty……… 15
Bảng 2.4: Cơ cấu lao động theo trình độ của Công
Bảng 2.7: Bảng tổng hợp hao phí cần thiết để đóng gói sản phẩm giấy A4 …… 20
Bảng 2.8: Bảng tổng hợp tiền lương-thu nhập của công nhân……… 22
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong giai đoạn hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật
và sự hội nhập kinh tế toàn cầu, các doanh nghiệp để đạt được hiệu quả cao trong sản xuất kinh doanh đều phải thừa nhận vai trò của công tác quản trị nguồn nhân lực
Định mức lao động là một trong những nội dung quan trọng trong công tác quản trị nguồn nhân lực, đây là cơ sở của tổ chức lao động khoa học cũng như cơ sởthực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động công bằng, hợp lí Bên cạnh đó, định mức lao động được coi là biện pháp quan trọng để tăng năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm; định mức lao động hợp lí có tác động nâng cao hiệu quả công tác chiến lược và kế hoạch trong doanh nghiệp Chất lượng của các mức lao động phụ thuộc nhiều vào các phương pháp định mức lao động Trong thực tế công tác định mức lao động, các doanh nghiệp thường áp dụng nhiều phương pháp để xây dựng mức lao động chi tiết, tùy theo quy mô và loại hình sản xuất, điều kiện kinh tế tổ chức kỹ thuật cụ thể của từng cơ quan, doanh nghiệp
Trong những năm vừa qua, Công ty Cổ phần giấy Lửa Việt đã có nhiều cố gắng trong công tác định mức lao động Tuy nhiên, định mức lao động nói chung cũng như áp dụng phương pháp định mức lao động nói riêng của Công ty vẫn còn
tồn tại nhiều hạn chế Xuất phát từ lý do trên, em đã lựa chọn đề tài: “Hoàn thiện phương pháp định mức lao động áp dụng tại Công ty Cổ phần giấy Lửa Việt” làm
nội dung nghiên cứu bài tiểu luận
2 Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
+ Mục tiêu nghiên cứu: Trên cơ sở hệ thống hóa các lý luận về định
mức lao động và phân tích thực trạng áp dụng phương pháp định mức lao động tại Công ty Cổ phần giấy Lửa Việt, đề tài nhằm đề xuất một số giải pháp và khuyến nghị để hoàn thiện phương pháp định mức lao động áp dụng tại Công ty
Trang 8+ Nhiệm vụ nghiên cứu:
Một là, làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về định mức lao động tại các tổ chức
Hai là, phân tích thực trạng áp dụng phương pháp định mức lao động tại Công ty Cổ phần giấy Lửa Việt Trên cơ sở đó, so sánh với lý luận thực tiễn để đánh giá những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những bất cập đó
Ba là, đưa ra một số giải pháp và khuyến nghị phù hợp nhằm hoàn thiện phương pháp định mức lao động tại Công ty Cổ phần giấy Lửa Việt
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
+ Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng áp dụng phương pháp định mức lao
động và một số giải pháp, khuyến nghị nhằm hoàn thiện phương pháp định mức lao động tại Công ty Cổ phần giấy Lửa Việt
+ Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Đề tài tập trung nghiên cứu về thực trạng và một số giải pháp và khuyến nghị nhằm hoàn thiện phương pháp định mức lao động
áp dụng tại Công ty Cổ phần giấy Lửa Việt
- Về thời gian: từ năm 2018 – 2020
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu cơ sở lý luận
Chương 1: Cơ sở lý luận về định mức lao động.
Chương 2: Thực trạng áp dụng phương pháp định mức lao động tại Công ty
Cổ phần giấy Lửa Việt
Chương 3: Một số giải pháp và khuyến nghị nhằm hoàn thiện các phương
pháp định mức lao động áp dụng tại Công ty Cổ phần giấy Lửa Việt
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG
1.1 Một số khái niệm liên quan đến định mức lao động
1.1.1 Khái niệm mức lao động
“Lao động là hoạt động có mục đính, có ý thức của con người nhằm thoả mãn những nhu cầu về đời sống của con người và của xã hội”
Trang 9“Mức lao động là lượng lao động hao phí quy định để hoàn thành một đơn
vị sản phẩm (hoặc khối lượng công việc) Mức lao động phải theo đúng tiêu chuẩn chất lượng quy định, trong những điều kiện tổ chức kỹ thuật nhất định” [5, tr.5].
1.1.2 Khái niệm định mức lao động
“Định mức lao động là việc quy định mức độ tiêu hao lao động sống cho một hay một số người lao động có nghề nghiệp và trình độ chuyên môn thích hợp,
để hoàn thành một đơn vị sản phẩm hay một đơn vị khối lượng công việc đúng với yêu cầu chất lượng, trong những điều kiện tổ chức nhất định” [2, tr.5].
1.1.3 Khái niệm công tác định mức lao động
“Để có các mức lao động, cần xây dựng mức Mức đã xây dựng chỉ đưa vào thực hiện khi đã được xét duyệt và được cấp có thẩm quyền ký ban hành Khi mức lao động đã được ban hành, cần tổ chức áp dụng mức, quản lý thực hiện mức, sửa đổi mức khi điều kiện tổ chức - kỹ thuật của sản xuất, kinh doanh thay đổi, rà soát định kỳ phát hiện các mức quá căng, lạc hậu để điều chỉnh kịp thời Quá trình đó gọi là công tác định mức lao động” [2, tr.6].
1.2 Ý nghĩa, tác dụng của định mức lao động
Định mức lao động là biện pháp quan trọng để tăng năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm; định mức lao động là cơ sở của tổ chức lao động khoa học và thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động; định mức lao động hợp lý có tác động nâng cao hiệu quả công tác chiến lược và kế hoạch trong doanh nghiệp
1.3 Tiêu chuẩn định mức lao động và tiêu chí xây dựng định mức lao động
Khái niệm: “Tiêu chuẩn của định mức lao động là những phần tử cấu thành trị số mức, là những đại lượng quy định về chế độ làm việc tiên tiến của thiết bị, những đại lượng hao phí thời gian để hoàn thành các yếu tố chi tiết bước công việc, trong điều kiện tổ chức – kỹ thuật hợp lý, tính các mức thời gian có căn cứ kỹ thuật” [2, tr.4].
Tiêu chí xây dựng định mức lao động:
“1 Định mức lao động được thực hiện cho từng bước công việc (nguyên
Trang 10công), từng công đoạn và toàn bộ quá trình sản xuất sản phẩm, dịch vụ trên cơ sở tổ chức lao động khoa học, tổ chức sản xuất hợp lý.
2 Mức lao động được xây dựng trên cơ sở cấp bậc của công việc hoặc chức danh, phù hợp với cấp bậc, trình độ đào tạo của người lao động, quy trình công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật của máy móc thiết bị và bảo đảm các tiêu chuẩn lao động
3 Mức lao động phải là mức trung bình tiên tiến, bảo đảm số đông người laođộng thực hiện được, mà không phải kéo dài thời gian làm việc tiêu chuẩn của cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp theo quy định của pháp luật
4 Mức lao động mới phải được áp dụng thử trước khi ban hành chính thức
Cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức phải thông báo cho người lao động biết ít nhất 15 ngày trước khi áp dụng thử Thời gian áp dụng thử tùy theo tính chất công việc, nhưng tối đa không quá 3 tháng và phải đánh giá việc thực hiện mức
Trường hợp trong thời gian làm việc tiêu chuẩn, mức thực tế thực hiện tính theo sản lượng thấp hơn 5% hoặc cao hơn 10% so với mức được giao, hoặc mức thực tế thực hiện tính theo thời gian cao hơn 5% hoặc thấp hơn 10% so với mức được giao, thì cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức phải điều chỉnh lại mức lao động
5 Mức lao động phải được định kỳ rà soát, đánh giá để sửa đổi, bổ sung, điều chỉnh cho phù hợp; tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện tập thể người lao động” [1]
Phương pháp thực hiện: 3 bước
Bước 1: Xác định giá trị trung bình của mức thực tế đạt được
Trang 11Bước 2: Xác định giá trị trung bình tiên tiến để xây dựng định mức
Bước 3: Giao mức cho người lao động trong đơn vị
Phương pháp kinh nghiệm
Khái niệm:“Phương pháp kinh nghiệm là phương pháp xác định mức lao động dựa vào kinh nghiệm tích lũy của cán bộ định mức, đốc công hoặc công nhân sản xuất” [2, tr.46].
Phương pháp đấu thầu mức lao động
Khái niệm: “Phương pháp đấu thầu mức lao động là phương pháp xây dựng mức lao động trong đó cán bộ định mức lao động lựa chọn mức lao động hợp lý nhất trong số các mức do công nhân hoặc nhóm công nhân tự đặt ra” [2, tr.48].
Phương pháp thống kê kinh nghiệm
Khái niệm:“Phương pháp thống kê kinh nghiệm là phương pháp định mức cho một bước công việc nào đó hoặc số lượng sản phẩm sản xuất được, dựa trên cơ
sở các số liệu thống kê về năng suất lao động của công nhân thời kỳ đã qua, có sự kết hợp với kinh nhiệm bản thân của cán bộ định mức, đốc công hoặc nhân viên kỹ thuật” [2, tr.48].
Phương pháp thực hiện: 4 bước
Bước 1: Thống kê năng suất lao động các công nhân thực hiện bước công việc Thống kê năng suất lao động có thể tính năng suất lao động dạng thuận hoặc nghịch theo 1 trong 2 công thức sau:
* Về mặt hiện vật (năng suất lao động dạng thuận): W1, W2, W3…
* Về mặt hao phí thời gian: t1, t2, t3
Bước 2: Tính mức năng suất lao động bình quân cơ học
Trang 12* Về mặt hiện vật
i / nTrong đó:
:Năng suất lao động trung bình của một ca
Wi:Năng suất lao động của ca thứ i qua thống kê
n: Số ca đã được thống kê
* Về mặt hao phí thời gian
= (t1 + t2 + t3 + … + tn)/nTrong đó:
: Thời gian hao phí trung bình để sản xuất một sản phẩm
tn: Thời gian hao phí để sản xuất một sản phẩm thứ n qua thống kê
n: Số sản phẩm được thống kê
Bước 3: Tính năng suất lao động trung bình tiên tiến
* Về mặt hiện vật
tt = Trong đó: m < n
, , , …, : là những giá trị năng suất lao động thống kê được lớn hơn hoặc bằng năng suất lao động trung bình ()
* Về mặt hao phí thời gian thì ngược lại: Sẽ là giá trị trung bình của thời gian lao động thống kê được nhỏ hơn hoặc bằng thời gian trung bình
Bước 4: Kết hợp năng suất lao động trung bình tiên tiến với kinh nghiệm sản xuất của bản thân cán bộ định mức, đốc công hoặc công nhân kỹ thuật để quyết định mức, sau đó mới giao cho công nhân
Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp thống kê kinh nghiệm:
+ Ưu điểm: tương đối đơn giản, tốn ít công sức, có thể xây dựng được hàng loạt mức lao động trong thời gian ngắn
+ Nhược điểm: không sử dụng được các khả năng tiềm tàng của công nhân, kìm hãm việc nâng cao năng suất lao động
Những biện pháp nhằm giảm thiểu hạn chế của phương pháp định mức lao
Trang 13động theo phương pháp thống kê kinh nghiệm: phải thiết kế các biểu mẫu thống kê
có tính khoa học, hợp lý cao; số liệu thống kê phải đồng nhất, rõ ràng trung thực,…
Phương pháp thống kê phân tích
Khái niệm: “Phương pháp thống kê phân tích là phương pháp định mức cho một bước công việc nào đó dựa vào cơ sở các số liệu thống kê về năng suất lao động của công nhân thực hiện bước công việc ấy, kết hợp với phân tích tình hình sử dụng thời gian lao động của công nhân tại nơi làm việc qua khảo sát thực tế” [2,
tr.52]
Phương pháp thực hiện: 4 bước
Bước 1, 2, 3: giống hoàn toàn phương pháp thống kê kinh nghiệm
Bước 4: Kết hợp năng suất lao động trung bình tiên tiến với phân tích tình hình sử dụng thời gian lao động của công nhân tại nơi làm việc qua khảo sát thực tế.Cách tính mức lao động theo phương pháp thống kê phân tích như sau:
* Về mặt hiện vật
Msl = Wtt * và Mtg =
* Về mặt thời gian
Mtg = ttt * và Msl =
Ưu nhược điểm của phương pháp thống kê phân tích:
+ Ưu điểm: đơn giản, dễ tính, độ chính xác cao hơn phương pháp thống
kê kinh nghiệm, loại trừ được các loại thời gian lãng phí trông thấy
+ Nhược điểm: giống như phương pháp thống kê thuần tuý.
1.4.1.2 Nhóm các phương pháp phân tích
Phương pháp phân tích tính toán
Khái niệm: “Phương pháp phân tích tính toán là phương pháp định mức lao động dựa trên cơ sở phân tích kết cấu bước công việc, các nhân tố ảnh hưởng đến hao phí thời gian, các chứng từ kỹ thuật và tiêu chuẩn các loại thời gian để tính mức thời gian cho bước công việc” [2, tr.54].
Trình tự xây dựng mức gồm 3 bước:
Bước 1: Phân tích bước công việc ra các bộ phận hợp thành về mặt lao động,
Trang 14mặt công nghệ, nghiên cứu kết cấu các bước công việc, loại bỏ những bộ phận thừa,thiết kế kết cấu bước công việc hợp lý.
Bước 2: Xác định trình độ lành nghề của công nhân cần sử dụng, máy móc thiết bị cần dùng, chế độ làm việc tối ưu và tổ chức nơi làm việc hợp lý nhất
Bước 3: Tính toán các thời gian tác nghiệp chính và thời gian khác trong mức, tính hao phí thời gian cho từng bộ phận của bước công việc Tổng cộng các hao phí thời gian này, ta được mức lao động có căn cứ kỹ thuật cho cả bước công việc
Ưu điểm và điều kiện thực hiện phương pháp này:
Ưu điểm: Dựa vào chứng từ kỹ thuật và các tài liệu chuẩn để xác định các loại thời gian hao phí Thích hợp việc áp dụng trong điều kiện sản xuất hàng loạt vì cho phép xây dựng định mức nhanh, chính xác, đỡ tốn công sức, đảm bảo tính đồngnhất và độ chính xác của định mức
Điều kiện thực hiện phương pháp: sản xuất phải tương đối ổn định, cán bộ định mức phải nắm vững nghiệp vụ định mức lao động Tài liệu tiêu chuẩn dùng để định mức lao động phải phù hợp và chính xác
Phương pháp phân tích khảo sát
Khái niệm: “Là phương pháp định mức lao động có căn cứ kỹ thuật dựa trên
cơ sở phân tích kết cấu bước công việc, các nhân tố ảnh hưởng đến hao phí thời gian, các chứng từ kỹ thuật và tài liệu khảo sát sử dụng thời gian của người lao động ở ngay tại nơi làm việc để tính mức lao động cho bước công việc” [2, tr.55].
Trình tự xác định mức gồm 3 bước:
Bước 1: Phân chia bước công việc ra những bộ phận hợp thành về mặt công nghệ, mặt lao động, loại bỏ những thao tác và động tác thừa, xây dựng kết cấu bướccông việc hợp lý
Bước 2: Xác định trình độ lành nghề mà người lao động cần có, máy móc thiết bị dụng cụ cần dùng, chế độ làm việc tối ưu và xây dựng những điều kiện tổ chức, kỹ thuật, tổ chức lao động hợp lý nhất
Bước 3: Đảm bảo các điều kiện tổ chức - kỹ thuật đúng như quy định ở nơi
Trang 15làm việc và chọn người lao động có năng suất trung bình tiên tiến, nắm vững kỹ thuật sản xuất, có thái độ đúng đắn và sức khoẻ trung bình để tiến hành khảo sát Việc khảo sát hao phí thời gian trong ca làm việc của công nhân đó tại nơi làm việc bằng chụp ảnh và bấm giờ Trên cơ sở các tài liệu thu thập được sau khảo sát ca làmviệc, tiến hành xác định mức lao động theo công thức sau:
=
= x
Trong đó: : Mức sản lượng ca
: Mức thời gian cho một sản phẩm
T TN : Thời gian tác nghiệp của một ca làm việc
T tn : Thời gian tác nghiệp của 1 sản phẩm
T ca : Thời gian của một ca
Ưu điểm và điều kiện thực hiện của phương pháp:
+ Ưu điểm: chính xác, tổng hợp được kinh nghiệm sản xuất tiên tiến của người lao động, cung cấp được số liệu một cách đầy đủ để cải tiến tổ chức lao động
+ Nhược điểm: tốn nhiều thời gian, công sức khảo sát
Phương pháp so sánh điển hình
Khái niệm: “Phương pháp so sánh điển hình là phương pháp xây dựng mức lao động cho các bước công việc dựa trên cơ sở so sánh hao phí thời gian thực hiện bước công việc điển hình và những nhân tố quy đổi để xác định mức” [2, tr.57].
Bước 4: Xác định hệ số quy đổi Ki cho các bước công việc trong nhóm với
Trang 16quy ước là hệ số của bước công việc điển hình bằng 1 (tức là K1 = 1)
Nếu điều kiện tổ chức - kỹ thuật và các nhân tố ảnh hưởng của bước công việc đó giống hoàn toàn bước công việc điển hình thì Ki = 1 (với i = 2, 3 …n; với n
là số bước công việc của nhóm)
Nếu điều kiện tổ chức - kỹ thuật và các nhân tố ảnh hưởng của bước công việc đó thuận lợi hơn bước công việc điển hình thì Ki < 1 (i = 2,3…n) Còn ngược lại nếu điều kiện tổ chức - kỹ thuật và các nhân tố ảnh hưởng của bước công việc đókhó khăn hơn bước công việc điển hình thì Ki > 1 (i = 2,3…n)
Bước 5: Căn cứ vào mức lao động của bước công việc điển hình và các hệ sốđổi K1 ta tính mức lao động có căn cứ kỹ thuật cho mỗi bước công việc trong nhómbằng các công thức:
Mtgi = Mtgi1 x Ki Msli = Msl1 / Ki
Như vậy, nếu đã có mức của bước công việc điển hình và hệ số đổi Ki thì định mức cho các bước công việc còn lại trong nhóm bằng phương pháp so sánh điển hình rất nhanh chóng
Ưu nhược điểm của phương pháp:
+ Ưu điểm: ít tốn công sức, xây dựng mức hàng loạt
+ Nhược điểm: có độ chính xác không cao so với mức xây dựng bằng
phương pháp phân tích tính toán và phân tích khảo sát, việc xác định tính chính xác
hệ số quy đổi Ki gặp nhiều khó khăn
1.4.2 Phương pháp định mức lao động tổng hợp
1.4.2.1 Phương pháp định mức lao động cho một đơn vị sản phẩm
Khái niệm: “Định mức lao động tổng hợp cho một đơn vị sản phẩm là việc xác định lượng lao động cần và đủ để sản xuất đơn vị sản phẩm đó hoặc hoàn thành một khối lượng công việc theo đúng tiêu chuẩn chất lượng trong những điều kiện tổ chức, kỹ thuật nhất định” [2, tr,60].
Trình tự xác định định mức lao động gồm 3 bước:
Trang 17Bước 1: Phân loại lao động: Lao động công nghệ (TCN); lao động phụ trợ, phục vụ (TPT ); lao động quản lý (T QL);
Bước 2: Công tác chuẩn bị (xác định đơn vị sản phẩm để xây dựng mức lao động tổng hợp; thu thập thông tin, tài liệu);
Bước 3: Tính mức hao phí lao động bộ phận và mức hao phí lao động tổng hợp cho đơn vị sản phẩm theo công thức:
TTH = TCN + TPT + TQL
1.4.2.2 Phương pháp định mức lao động tổng hợp theo định biên
Trình tự xác định định mức lao động gồm những bước sau: phân loại lao động; xác định khối lượng nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh; định biên lao động từng
bộ phận
*Tổng hợp mức lao động định biên chung của doanh nghiệp
Sau khi định biên lao động phù hợp cho từng bộ phận, tính tổng hợp mức laođộng định biên chung của doanh nghiệp theo công thức sau:
L ĐB = Lcn + Lpt + Lbs + Lql
Trong đó:
L ĐB: Là lao động định biên của doanh nghiệp
Lcn: Là định biên lao động trực tiếp sản xuất kinh doanh
Lbs: Là định biên lao động bổ sung để thực hiện chế độ ngày, giờ nghỉ theo
quy định pháp luật lao động đối với lao động trực tiếp, phụ trợ và phục vụ
Lql: Là định biên lao động quản lý.
Tiểu kết chương 1
Chương 1 đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận về định mức lao động như đưa
ra được các khái niệm, ý nghĩa, tác dụng, tiêu chuẩn của định mức lao động và tiêu chí xây dựng định mức lao động cũng như các phương pháp định mức lao động Cơ
sở lý luận ở chương 1 là tiền đề để đối chiếu, so sánh với các vấn đề ở chương 2
Trang 18Chương 2 THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN GIẤY LỬA VIỆT
2.1 Tổng quan về Công ty Cổ phần giấy Lửa Việt
2.1.1 Giới thiệu chung về Công ty
Công ty CP giấy Lửa Việt là một trong những công ty hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, cung cấp bột giấy và giấy tráng phấn cao cấp Công ty CP giấy Lửa Việt được thành lập ngày 25 – 07 – 2005 theo giấy phép kinh doanh số 2600333452
do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Phú Thọ cấp
Tên đầy đủ : Công ty Cổ phần giấy Lửa Việt
Tên tiếng anh : Lua Viet paper joint stock company
Tên viết tắt : LUVIPA-JSC
Mã số thuế : 2600333452
Địa chỉ : Khu 9, Thị Trấn Hạ Hoà, Huyện Hạ Hoà, Tỉnh Phú Thọ
Đại diện pháp luật : Hồ Trọng Thành
chuẩn bị sản xuất, Phòng Kỹ thuật công nghệ và Phòng Quản lý thi công (Phụ lục 02).
Trang 192.2 Đặc điểm của Công ty có ảnh hưởng đến công tác định mức lao động
2.2.1 Đặc điểm sản phẩm
Công ty chuyên sản xuất bột giấy chất lượng cao với nhiều độ trắng khác nhau từ 60 đến 89%, cụ thể gồm: Bột giấy có độ trắng 60 – 69%, bột giấy có độ trắng 70 – 79%, bột giấy có độ trắng 80 – 89%
Hiện nay, sản phẩm của công ty đã đạt được những thông số tiêu chuẩn sau
về chất lượng:
Bảng 2.1: Tiêu chuẩn kỹ thuật sản xuất giấy
Thông số
Đơn vị
ISO 1:2009
60 1:1981ISO Chiều dài xơ
5351-sợi
,65
L&W fibertester
(Nguồn: Phòng Quản lý chất lượng)
Với sự đa dạng về các loại độ trắng của bột giấy cùng với sản phẩm chất lượng cao, sản phẩm của Công ty được tiêu thụ rộng rãi trên thị trường trong nướccũng như nước ngoài, nhưng cũng đồng thời làm cho quá trình xây dựng định mức
Trang 20lao động của công ty gặp nhiều khó khăn Vì mỗi loại độ trắng đều có mức lao động khác nhau, Công ty chưa thể đưa ra được mức cho tất cả các loại độ trắng của bột giấy Và nếu có những đơn đặt hàng lớn yêu cầu phải làm gấp thì mức lao động của công nhân sẽ thay đổi theo.
2.2.2 Đặc điểm của trang thiết bị, máy móc nguyên vật liệu
Về trang thiết bị, máy móc: Công ty sử dụng hệ thống thiết bị hiện đại, mới 100%, trong đó các thiết bị chính do hãng Metso sản xuất tại Thụy Điển và Phần Lan vào dây chuyên sản xuất bột giấy Bên cạnh đó, dây hệ thống thiết bị của dây truyền sản xuất bột giấy cũng được công ty chú trọng, đầu tư do các hãng lớn từ các nước G7 cung cấp như Allimand của Pháp, Andritz của Đức và Thụy Sỹ, ABBcủa Pháp, Bielomatik của Italia, Metso của Thụy Điển
Về nguyên vật liệu: Công ty sử dụng gỗ và các loại chất làm nguyên vật liệu, cụ thể là: Gỗ keo; xenluloza; nhóm các chất sử dụng trong quá trình sản xuất bột giấy(NaOH 99%, Na2S, H2O2, Javen, Lưu huỳnh ); nhóm các chất xử lý môitrường nước sản xuất và nước thải (Polymer, Phèn đơn, PAC, Na2SO4, BaCl2, H2SO4, ) Ngoài ra, Công ty sử dụng nguyên nhiên vật liệu phụ như: khí ga, dầu hoả, xăng xe, dầu phanh, dầu giảm tốc, dầu rôtela,…mỡ bôi khuôn, mỡ chịu nhiệt
Về các chất phụ liệu trong sản xuất giấy ở Công ty bao gồm: các nhóm keo,nhóm chất độn, nhóm phụ gia, phẩm màu khác
Trước khi nhập vào kho của Công ty, các nguyên vật liệu đều phải qua sự kiểm tra của Phòng kỹ thuật công nghệ theo các thông số kỹ thuật đã được thông qua giữa nhà cung cấp và Công ty Nhờ đó mà sản phẩm của Công ty luôn đạt tiêu chuẩn quốc tế
Với các đặc điểm về trang thiết bị máy móc, nguyên nhiên vật liệu nói trên tác động đến công tác định mức theo hai mặt: Mặt tích cực, trang thiết bị hiện đại
sẽ giúp cho việc tiết kiệm lao động, giảm bớt các thao tác, động tác thừa trong khi làm việc, rút ngắn các công đoạn do vậy mà công tác định mức được tiến hành dễ dàng hơn Tuy nhiên, máy móc càng hiện đại thì càng cần người lao động có trình
độ tay nghề cao am hiểu về kỹ thuật mới có thể đảm nhiệm được công việc Mặt
Trang 21khác với số lượng nguyên vật liệu đa dạng gây khó khăn cho công tác định mức bởi để định mức chính xác không thể không biết về tính chất, số lượng, chất lượng.
2.2.3 Đặc điểm lao động sản xuất
Bảng 2.3: Cơ cấu lao động theo giới tính của Công ty
Đơn vị: Người, Tỷ lệ (%)
Chỉ
tiêu
Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ %
Số lượng Tỉ lệ
Số lượng Tỉ lệ
Đại học và trên đại học 145 23,16 160 24,28 167 23,89
2.2.4 Đặc điểm về quy trình công nghệ sản xuất
Quy trình sản xuất bột giấy của Công ty gồm 4 công đoạn chính sau: Tìm nguồn nguyên liệu, chuẩn bị nguyên liệu; công đoạn nấu bột; công đoạn làm sạch; công đoạn hoàn thành sản phẩm
Công đoạn chuẩn bị nguyên liệu: Các nguyên liệu chính cho sản xuất giấy
như: tre, nứa, gỗ…được dùng để sản xuất bột giấy Cây gỗ mua về được đưa vào máy chặt thành những mảnh dăm nhỏ đều nhau sau đó được rửa sạch đưa đi nghiền rồi cho vào nồi nấu
Trang 22Công đoạn nấu bột: Các mảnh gỗ này được nấu với NaOH ở nhiệt đột cao
để tách lignin (chất keo tự nhiên gắn kết các sợi gỗ với nhau) từ xenlulô trong bột giấy Chất thải lỏng hay dịch đen được thu hồi để tận thu các hóa chất đã sử dụng
và đốt để tạo hơi, cấp điện
Công đoạn làm sạch: Bột giấy chưa qua tẩy được lọc qua máy rửa và các
màng lọc Bột giấy được tẩy qua các công đoạn xử lý kéo dài 15 giờ Quy trình tẩyECF sử dụng O2, CLO2 và H2O2 để làm trắng bột giấy
Công đoạn hoàn thành sản phẩm: Bột giấy đưa qua ống lăn, máy cán và
trục ép để cán mỏng tạo độ dày như nhau, sau đó sấy khô và cho ra cuộn Từ cuộn bột qua hệ thống máy cắt để cắt thành những miếng bột đều nhau 1m x 1m Hệ thống cắt xén thành từng lô bột giấy sau đó bao gói hoàn thành sản phẩm thành
từng kiện bột và nhập kho Mỗi kiện bột giấy có trọng lượng khoảng 1 tấn (Phụ lục 01).
Quy trình sản xuất giấy của công ty cũng được chia làm 4 công đoạn được chính là: Công đoạn chặt nguyên liệu; công đoạn nấu; công đoạn tẩy; công đoạn xeo giấy Trong quy trình này, để sản xuất giấy cần bột giấy do công ty sản xuất vànhập khẩu một ít bột giấy ở nước ngoài để đảm bảo chất lượng giấy, sau đó cho bột giấy qua máy xeo giấy và qua máy cắt để thành những khổ giấy kích thước
mong muốn Cuối cùng là đóng gói và nhập kho (Phụ lục 01).
2.3 Thực trạng áp dụng phương pháp định mức lao động tại Công ty
2.3.1 Các loại mức đang áp dụng tại Công ty
Công tác định mức lao động trong Công ty trước hết chịu trách nhiệm chính
là Phòng Hành chính Nhân sự cùng với sự kết hợp của Phòng Giám đốc sản xuất
và Quản đốc các phân xưởng (Phụ lục 03).
Để thuận tiện cho việc tổ chức lao động khoa học cho công nhân theo dây chuyền sản xuất giấy Công ty áp dụng 2 loại mức: mức thời gian và mức biên chế
Dựa trên cơ sở xác định mức sản lượng (tấn sản phẩm/ ngày công), Công tytiến hành xác định đơn giá tiền lương cho sản phẩm, để trả lương theo sản phẩm cho sản phẩm bộ phận công nhân sản xuất