Tài liệu Chọn giống tôm càng xanh chất lượng cao docx

Trường hợp trong đàn tôm giống chọn nuôi có một ít tôm lớn hơn hoặc nhỏ hơn so với chiều dài bình quân của số lượng đàn tôm dự tính chọn nuôi thì số lượng tôm có kích thước lớn hơn hoặc

Chọn giống tôm càng xanh chất lượng cao

1 Chọn tôm đều cỡ

Tôm khỏe thân thường có màu xanh trong, phần vỏ và phần chân tôm không có những đốm nâu đen hoặc vàng xám, >

Tôm giống phải có chiều dài tương đối đều nhau, tiêu chuẩn tôm giống phải có chiều dài 3-5cm (trong trường hợp chọn từ tôm post thì tôm post phải được nuôi dưỡng trong môi trường nước ngọt hoàn toàn, không có tôm bơi ngửa và chiều dài từ 1-2 cm)

Trường hợp trong đàn tôm giống chọn nuôi có một ít tôm lớn hơn hoặc nhỏ hơn so với chiều dài bình quân của số lượng đàn tôm dự tính chọn nuôi thì số lượng tôm có kích thước lớn hơn hoặc nhỏ hơn không quá 10%

2 Chọn tôm khỏe

Bắt một ít tôm giống (khoảng 80-100 con) cho vào một cái chậu mủ có nước cao 7-10 cm, dùng tay quay tròn nước trong chậu Tôm khỏe sẽ bơi ngược dòng nước, đuôi xòe ra hoặc bám vào thành

và đáy thau Tôm yếu sẽ bị trôi theo chiều nước hoặc tập trung ở lại giữa chậu Đàn tôm dự tính được nuôi được coi là tôm khỏe khi số lượng tôm bị trôi theo chiều nước hoặc tập trung ở giữa chậu chiếm ít hơn 5% trên số lượng tôm kiểm tra

Hoặc bà con có thể bắt một ít tôm như trên thả vào dung dịch có pha formol với nồng độ 100 ppm (pha 1 ml formol trong 10 lít nước sạch) sau 2 giờ số lượng tôm chết ít hơn 5% trên tổng số tôm kiểm tra thì chứng tỏ đàn tôm nuôi là khỏe mạnh

Mặt khác cần chú ý một số yếu tố để chọn tôm khỏe như:

Tôm khỏe phải không bị dị hình, còn đủ chân, càng, râu

Tôm khỏe lúc nào đôi râu cũng xếp song song nhau, tôm yếu đôi râu mở hình chữ V

Tôm khỏe thì dạ dày (nằm phía trên đầu) có chứa thức ăn và đường ruột vẫn còn thức ăn (được biểu hiện là đường chỉ có màu nâu, liền nhau không bị đứt đoạn chạy dọc theo thân)

Tôm khỏe thì bơi lội nhanh nhẹn và khi tắt sục khí tôm sẽ búng mình lên khỏi mặt nước

3 Chọn tôm không bị bệnh

Tôm khỏe thân thường có màu xanh trong, phần vỏ và phần chân tôm không có những đốm nâu đen hoặc vàng xám, trên thân vỏ và phần đuôi không có chỗ bị ăn mòn hoặc khuyết sâu

Tôm bệnh thường có màu trắng đục, mang có đốm đen, phần vỏ và chân có nhiều chấm nhỏ màu nâu đen hoặc xám vàng và bị đóng rong Tôm bệnh thường bơi lội và phản ứng chậm

THỨC ĂN VÀ PHƯƠNG PHÁP KIỂM SOÁT THỨC ĂN

Thức ăn cho tôm bảo đảm đủ dinh dưỡng và khoáng để tôm phát triển tốt, lột xác dể dàng Có thể dùng thức ăn viên, cá vụn, con ruốc hay tép v.v

Thức ăn phải bảo đảm các thành phần dinh dưỡng như sau:

Protein : 30-35 %

Lipid : 3-5%

Canxi : 2-3%

Phospho : 1-1,5%

Cellulose : 3-5%

Khẩu phần ăn tính theo % trọng lượng thân, hay từng khoảng thời gian một thay đổi hệ số 1 lần Trong ruộng lúa chỉ cần cho ăn bằng 1/2 lượng thức ăn trong ao, vì tôm có thể ăn thức ăn tự nhiên trong ruộng lúa Có thể dựa vào bảng 4 để tính vào lượng thức ăn hàng ngày

Nếu dùng thức ăn tươi sống tăng lên 4-5 lần

Cho ăn ngày 2 lần vào 6h và 18h Thức ăn được rải đều khắp ao để tôm dễ bắt mồi Trong các ao

để các sàng chứa thức ăn, kiểm tra lượng thức ăn thừa hay thiếu, nếu thiếu phải bổ sung thêm, nếu thừa thì giảm xuống

TÔM GIỐNG VÀ THẢ TÔM GIỐNG

++ Con giống:

Tôm giống từ 1-4 tuần tuổi, khoẻ mạnh, không bệnh tật Có thể sử dụng tôm giống đánh bắt trong

tự nhiên

++Mật độ thả:

- Đối với ao nuôi mật độ 4 - 6 con/m2

- Đối với ruộng lúa mật độ 6 con/m2 diện tích mương

- Nuôi đánh tỉa thả bù: 16-22 con/m2 từ tháng thứ 7 trở đi, cứ hàng tháng đanh tỉa bớt tôm đạt tiêu chuẩn thương phẩm (45g) và đến tháng thứ 10 thả bù, số lượng thả bù là 50% số tôm giống ban đầu, sau đó cứ 6 tháng thả bù 1 lần

++ Cách vận chuyển giống

Hiện nay, bà con nông dân quen nuôi tôm có kích thước từ 3-4 cm trở lên, chưa quen nuôi giống nhỏ, cho nên việc vận chuyển giống lớn phải đảm bảo kỹ thuật mới cho tỷ lệ sống cao

Khi vận chuyển giống ở ao ương đi xa vùng nuôi, phải thu hoạch trước 1-2 ngày, cho tôm vào hai

bể, để tôm khỏe rồi mới vận chuyển

Dùng bao ny lon (60 x 90 cm) có bao ngoài bảo vệ, 1/3 nước và 2/3 bơm oxy, đóng 1.000 - 1.200 con/ bao, loại 3-4cm (0,5-1 g/con), nhiệt độ nước trong bao: 24oC Thời gian vận chuyển: 8-10h

BỆNH ĐỐM NÂU (BỆNH HOẠI TỬ)

Bệnh đốm nâu là bệnh của tôm càng xanh, xuất hiện quanh năm và tấn công vào tôm ấu trùng đến tôm trưởng thành Nhưng khi bị bệnh thì tỷ lệ hao hụt của tôm ấu trùng cao hơm tôm lớn

Người ta còn gọi bệnh này là bệnh hoại tử, do vi khuẩn gây ra và cũng do môi trường sống của tôm không hợp vệ sinh

Trên mình tôm xuất hiện nhiều đốm nâu to nhỏ khác nhau, những đốm này trước màu nâu sau trở sang đen và xuất hiện dưới lớp vỏ kitin và lớp biểu mô của tôm

Tôm bị bệnh này trở nên kém ăn, mất sức, gầy tọp Tôm con dễ chết hơn tôm lớn

Cách phòng bệnh là nên chú ý đến nguồn nước trong ao, cần phải thay nước cho ao thường xuyên

và trong ao nên thả tôm với mật độ vừa phải Ngoài ra, ta nên cho tôm ăn bổ dưỡng hơn, để tôm

có sức đề kháng chống chọi lại bệnh Hiện nay, chưa có thuốc đặc trị về bệnh này

Kinh nghiệm ươm tôm càng xanh

Chuẩn bị ao: Ao nuôi được vét bùn sạch, chiều sâu khoảng 2,5m, chiều rộng và dài tùy theo kích

thước ao Bón khoảng 20kg vôi bột cho 100m2 ao, có thể bón thêm vôi khi độ pH chưa đạt mức 7 – 7,5 Bón thêm 40kg phân chuồng hoai và 0,5kg NPK cho 100m2 ao Sau đó cho nước sông vào đạt

độ sâu 1m (nước sông phải qua lưới lọc để tránh cá dữ) Khi mùi nước trong ao ương có mùi đặc trưng của nước sông là đạt yêu cầu Phơi nắng ao một tuần cho nước có màu xanh của tảo thì tiến hành làm vèo trong ao

Làm vèo trong ao: Chăng 4 cọc tre trong ao bằng kích thước của vèo, sau đó căng theo 8 góc

Trong trường hợp có kích thước lớn thì có thể đóng thêm cọc tre theo đường viền của vèo Luồn dây sắt theo đường viền của vèo rồi căng ra theo các cọc tre Căng vèo xong tiến hành tháo thêm nước sông vào cho độ sâu nước trong vèo đạt 1,5m Xung quanh vèo đặt thêm những bó chà cho tôm có chỗ trú ẩn khi nắng nóng và cũng là nơi lột xác của tôm Có thể thả trong ao ít bèo lục bình cho mát nước và đồng thời làm thêm sàn ăn bằng tre trong vèo

Thả tôm trong vèo: Khi làm vèo xong thì thả tôm post, mật độ 300 – 500 con/m2 (nếu không có

sục khí, nếu có sục khí thì thả cao gấp đôi) Cần chú ý tùy theo số lượng tôm thả mà treo các bó chà cho phù hợp

Chăm sóc tôm: Cho tôm ăn một ngày 4 lần bằng thức ăn công nghiệp dạng viên Lượng thức ăn

của tôm bằng 1/10 trọng lượng tôm thả và mỗi ngày tăng lên 5 – 7% so với trọng lượng ban đầu

Cứ 2 ngày thì lấy bàn chải chà quanh vèo một lần, làm tăng độ thoáng khí cho vèo và khoảng 4 – 5 ngày phải vệ sinh sàn ăn và bó chà Kiểm tra xem trong ao có các loại cá tạp, cá dữ, ếch nhái vào không, nếu có cần phải có biện pháp diệt ngay Sau 1 tháng thì tiến hành vớt những con to, có chiều dài khoảng 4 – 5cm, trọng lượng 1,5 – 2g/con để thả ra ruộng Những con nhỏ hơn ương thêm 1 tháng nữa mới thả hết sang ruộng rộng

Các hình thức nuôi tôm càng xanh

Nghề nuôi tôm càng mới được hình thành, nhân dân Nam Bộ có nhiều kinh nghiệm trong kỹ thuật thả chà, trồng ấu để nhử dụ tôm vào ao Những năm gần đây, nhiều nơi ở Đồng bằng sông Cửu Long, nhân dân đã cải tạo ao mương, ruộng lúa hoặc đào ao mới để nuôi tôm.

a Nuôi trong ao, mương vườn.

Chuẩn bị ao: Cải tạo ao là công tác rất quan trọng, ao phải tát cạn, vét bớt lớp bùn đáy, lấp các hang hốc, làm sạch cỏ, rải vôi bột với liều lượng 10-15 kg/100m2, trong trường hợp ao không thể tát cạn được thì hạ mức nước xuống còn 10-30cm và dùng dây thuốc cá với lượng 0,5 kg/100m2 Bón lót phân heo hay phân gà với lượng

10-15 kg/100m2 Phơi đáy ao 1 tuần và lấy nước vào 2 ngày trước khi thả tôm.

Thả giống: Mật độ thả thay đổi theo kích cỡ giống Trọng lượng tôm 3-6g thì thả 4-6 con/m2, còn đối với tôm bột 0,5 g/con thả 10-15 con/m2 Giống chuyển tới ao trong túi nylon cần ngâm 1-15 phút trong nước để cân bằng nhiệt độ trong và ngoài bao, sau đó nhẹ nhàng thả giống ra Nên thả giống vào sáng sớm hay chiều tối vì nhiệt độ lúc này thấp tôm sẽ khỏe hơn Phải hết sức cẩn thận ở khâu thả giống và vận chuyển giống vì tỉ lệ hao hụt chủ yếu là sau khi thả giống.

Thức ăn và khẩu phần: Thức ăn của tôm có thể thịt cá tạp băm nhuyễn hay thức ăn phối hợp dạng viên hay dạng bánh Nói chung thức ăn cần có lượng đạm 25-30% L-ượng thức ăn thay đổi tùy theo kích cỡ tôm Tôm nhỏ (5g) cho ăn 10% trọng lL-ượng thân cho 1 ngày trong tháng đầu và giảm xuống 5% ở tháng sau Riêng đối với tôm bột nên cho ăn nh sau:

Do tôm có tập tính là thích hoạt động về đêm, nên cho tôm ăn vào buổi sáng sớm hay chiều tối Khi cho ăn có thể rải ven bờ ao, cũng có thể rải thành nhiều điểm trong

ao nhưng nên rải cùng một chỗ để tôm quen nơi ăn.

Kích thích tôm lột xác:

Chu kỳ lột xác tôm phụ thuộc vào kích thước của chúng Để cho tôm lột xác đồng đều cần thả tôm có kích cỡ như nhau, thức ăn đầy đủ, trước thời điểm nước rong cần ngưng trao đổi nước 2-3 ngày, sau đó cho tôm ăn tích cực và ngay con nước lớn cần thay đổi thật nhiều nước nhằm kích thích tôm lột xác đồng loạt Thức ăn cần chứa nhiều canxi và phospho để tôm có đủ vật chất cho quá trình tạo vỏ mới sau khi lột.

Thu hoạch: Có 2 cách thu hoạch là thu toàn bộ và thu tỉa Thu toàn bộ là tháo cạn nước thu tôm và chuẩn bị ao cho vụ kế tiếp Thu tỉa là dùng lới kéo bắt tôm lớn và thả bù vào tôm nhỏ Tuy nhiên cũng nên thu toàn bộ sau 1 năm để sên vét cho vụ khác Năng suất tôm thịt nuôi trong ao từ con giống tự nhiên cỡ trung bình 5 g/con đạt năng suất 600-750 kg/ha trong 5 tháng nuôi Nếu thả ghép với cá mè trắng với mật độ 1-2 con/m2 không ảnh hưởng đến sản lượng tôm Năng suất cả cá và tôm là 2.100-3.000 kg/ha/năm.

b Nuôi tôm trên ruộng lúa.

Công trình nuôi: Ruộng lúa được thiết kế có mương bao để tôm trú ẩn khi nhiệt độ cao hay lúc phun thuốc trừ sâu Mương bao có kích thớc 2-3m, sâu 1-1,2m hơi dốc nhẹ về phía cống Tổng diện tích mương so với diện tích ruộng là 10-20% Ruộng nuôi cần có bờ chắc chắn, giữ được nước, ngăn chặn xâm nhập của địch hại.

Cải tạo ruộng nuôi: Việc chuẩn bị ruộng để cấy lúa vẫn tiến hành bình thường nhưng mương bao cần phải sên vét, bón vôi Để cho tôm ăn được thức ăn trên ruộng lúa nên cấy thưa hay làm nhiều rãnh có kích thước 0,2m.

Mật độ thả: ở ruộng nuôi diện tích mương giới hạn nên mật độ thả thấp 0,5-2 con/m2 (tôm cỡ 3-5 g/con) Cách thả tôm giống như cách thực hiện như ở ao.

Thức ăn: Thức ăn, phương pháp cho ăn giống như nuôi tôm trong ao Khẩu phần cho ăn chỉ cần 3% trọng lượng thân.

Thu hoạch: Khi thu hoạch phải hạ bớt nước ở ruộng ta dùng lới để thu hoạch.

Cách phân biệt đực cái giống tôm càng xanh

Tôm đực có sự phân hóa về kích thước rất rõ: một số ít có kích thước to kỷ lục, số khác lại còi cọc, tỷ lệ sống không cao trong khi nuôi toàn tôm cái thì có kích thước đều hơn, tỷ lệ sống cao hơn nhưng nhìn chung nuôi toàn tôm đực thì năng suất vẫn thường cao hơn nuôi tôm cái.

Vì vậy, việc phân biệt giới tính đực cái là điều rất quan trọng trong nuôi thâm canh tôm càng xanh Tổng kết kinh nghiệm các nơi, Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản cho biết:

Với các con trưởng thành: Tôm càng xanh có trọng lượng khá lớn, con đực có thể nặng tới

450g/con, thân trương đối tròn, màu xanh dương đậm, chùy phát triển nhọn; nửa chùy ngoài cong lên, trên mắt chùy có 11-15 răng, 3-4 răng sau hốc mắt, mắt dưới thường 12-15 răng Chiều dài của chùy tôm cái thường bằng hoặc ngắn hơn vỏ đầu ngực trong khi đó chùy tôm đực dài hơn chiều dài vỏ đầu ngực Khi chiều dài bình quân đạt 8-14cm, trọng lượng cơ thể từ 10-12g, tôm càng xanh có sự phát triển tương đương giữa con đực và con cái Nhưng khi chiều dài vượt quá 14cm thì con đực thường phát triển nhanh hơn con cái Khi tôm trưởng thành, sự khác biệt giữa con đực và con cái rõ ràng hơn: tôm đực lớn nhanh hơn tôm cái, nên trong những con cùng tuổi cùng điều kiện chăm sóc thì bao giờ tôm đực cũng to hơn tôm cái, với tôm bột, sau 7 tháng con đực có thể đạt tới 110g/con trong khi con cái chỉ đạt 50g

Với tôm chưa thành thục hoàn toàn: Ta có thể phân biệt đực, cái nhờ vào các biểu hiện bên ngoài của cơ quan sinh dục của chúng Với con đực thì lỗ sinh dục nằm ở gốc đôi chân bò thứ 5 trong khi

lỗ sinh dục của con cái lại nằm ở gốc đôi chân bò thứ 3, ngay sau đôi càng Bằng mắt thường ta có thể thấy trên đôi chân thứ 2 của tôm đực có 2 nhánh, còn ở tôm cái vị trí này chỉ có 1 nhánh

Biện pháp trú đông cho tôm càng xanh và cá rô phi vằn

Tôm càng xanh và cá rô phi vằn sinh trưởng và phát dục thuận lợi ở nhiệt độ 22-32oC, nhưng chúng đều kém chịu lạnh Khi nhiệt độ nước hạ thấp dới 14oC (đối

với tôm càng xanh) và 12oC (đối với rô phi vằn) thì tôm càng xanh và cá rô phi vằn chết hàng loạt ở các tỉnh phía Bắc nước ta về mùa đông nhiệt độ nước có thể xuống tới 14-15oC Nhiệt độ nước ao vào tháng rét nhất có thể xuống tới 12-13oC và kéo dài trong nhiều ngày ở nhiệt độ này, tôm càng xanh và cá rô phi vằn có thể chết rất nhiều, thậm chí chết hết Vì vậy, cần có những biện pháp giữa tôm càng xanh và cá

rô phi vằn qua đông.

Một số biện pháp giữ tôm càng xanh và cá rô phi vằn qua đông như sau:

1 Tận dụng các nguồn nước ấm: Có thể là nước khoáng ấm như Kim Bôi (Hòa Bình), Tiên Lãng (Hải Phòng) hoặc nước nhà máy công nghiệp thải ra để giữ tôm,

cá qua đông; nhưng với điều kiện là nước thải phải không có chất độc hại Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản I nhiều năm đã giữ tôm càng xanh và cá rô phi vằn qua đông ở vùng nước khoáng Kim Bôi, Tiên Lãng và Hng Hà thành công Không những tôm, cá qua đông đạt tỷ lệ sống 90-95% mà còn bảo đảm tốc độ sinh trưởng

nh nuôi trong ao chính vụ, đặc biệt là tỷ lệ thành thục của tôm và cá cái đạt 60-70%.

2 Đào ao sâu để trú đông cho tôm càng xanh và cá rô phi vằn: ao phải đào ở nơi khuất gió bắc, tận dụng được ánh sáng chiếu vào Diện tích ao tùy thuộc vào lượng tôm, cá trú đông, ở gia đình chỉ cần diện tích từ 80-200m2, độ sâu mức nước

từ 2-2,5m Ao trú đông chỉ nên dùng cho tôm, cá bố mẹ, vì thế số lượng tôm và cá trú đông không cần nhiều Căn cứ vào nhu cầu giống cho năm sau mà tính ra số lượng tôm, cá bố mẹ cần đa đi trú đông Tỷ lệ đực/cái của tôm và cá đa đi trú đông là 1/2 Mật độ tôm từ 5-6 con/m2, cá từ 3-5 con/m2 Nếu nuôi chung trong cùng một ao thì mật độ: 3 tôm + 3 cám/m2.

3 Chuẩn bị ao và tôm, cá trước khi đa đi trú đông: Ao phải được tát cạn, vét bùn, tẩy vôi, phơi nắng để diệt trừ mầm bệnh, lọc và kiểm tra chất lượng nước khi đa vào ao Chọn tôm, cá khỏe mạnh, bơi lội hoạt bát, không mang bệnh ký sinh Trước khi thả tôm, cá xuống ao trú đông nên tắm cho tôm, cá qua nước muối ăn với nồng

độ 3% (300g muối ăn pha trong 10 lít nước) trong 15-20 phút.

4 Chăm sóc, quản lý tôm, cá trong thời gian trú đông: Thường xuyên theo dõi chất lượng nước, tránh gây ô nhiễm nước ao nuôi tôm, cá trú đông Luôn bổ sung nước mới để giữ mức nước ổn định nhất Hàng ngày phải theo dõi nhiệt độ nước trong ao trú đông Cho tôm, cá ăn thức ăn giàu đạm bao gồm cám gạo, bột ngô, bột đậu tương, bột cá nhạt Lượng thức ăn cho tôm, cá tùy theo nhiệt độ nước trong từng loại ao: Ao có nước khoáng ấm, nhiệt độ nước ổn định từ 26-30oC lượng thức

ăn cho tôm, cá bằng 2-3% khối lượng tôm, cá trong ao/ngày Ao sâu khuất gió (không

có nước khoáng ấm) nhiệt độ nước ao phụ thuộc vào thời tiết (không ổn định) nên chỉ cho tôm, cá ăn khi nhiệt độ nước trong ao từ 18oC trở lên với lượng thức ăn bằng 0,5-1% khối lượng tôm, cá có trong ao/ngày).

Một số nơi ở miền Bắc nước ta đã thử nghiệm một phương pháp trú đông mới

có kết quả, đó là việc đa cá rô phi vằn vào các giai cắm trong ao nước sâu (đáy giai cách đáy ao 0,50m) Việc trú đông cho cá rô phi bố mẹ, thậm chí cho cả cá hơng trong những tháng mùa đông ở các giai cắm trong ao sâu, không những chỉ tỷ lệ sống cao mà còn có hiệu quả kinh tế tốt.

Nuôi tôm càng xanh trong đăng quần

Chọn nơi để nuôi: Cần dựa vào đặc điểm sống của tôm càng xanh là sống sạch nên chọn vùng nước thích hợp để nuôi tôm Nước không gần công xưởng nhà máy có chất thải, nước rơm rạ,

cỏ, thuốc sâu trừ SXNN Nước chảy liên tục đủ cung suốt thời gian nuôi tôm, đủ dưỡng khí cho tôm ở mật độ cao khỏi phải sục khí, tự thay nước Nuôi tôm càng xanh bằng đăng quần ở trong vùng nước triều lên xuống hàng ngày cần lưu ý có thời gian nước lớn, ròng 30-60 phút, tôm thiếu dưỡng khí dễ bị chết Nếu nuôi ở mật độ cao, khi nước ròng nước kém tôm bị nước xấu cũng dễ bị chết Thuận lợi nhất cho nuôi tôm đăng quần ở vùng lũ, hồ chứa nước chảy một hướng, ở vùng triều thì mật độ nuôi thấp hơn.

Cấu tạo đăng quần: Đăng quần có diện tích 200-300-600m2, chạy dài theo mé sông, rạch, cồn Dài 20-40-60m, rộng tùy nơi 10-15-20m, độ sâu mực nước trong đăng 1,5-3m nước ổn định trên 1,5m Một phía dựa vào bờ gần nhà dễ quản lý, phía còn lại được cắm các cọc tre, tràm, bạch đàn và cặp nẹp chắc Dùng đăng tre bện dầy ghép từng miếng vào cặp nẹp Để an toàn, dùng lới cước mành không chạy mặt 2a=1mm, loại lới màu đen cặp vào khung đăng Trước khi đăng, nền đáy nơi đăng được cào bùn đến còn đáy trơ Nước lũ đến đâu dâng đăng cao hơn đến đó Trong đăng được để chà gần sát đáy, bó chặt kiểu chà tôm, chà tre khô càng tốt, diện tích chà chiếm 1/3 đăng quần Có thể thay lới và tre bằng lới đục cào Thái dùng lâu dài, song phải thả tôm giống lớn.

- Thời vụ nuôi tôm càng xanh lệ thuộc vào nguồn nước lũ về sớm, muộn, nguồn giống tôm cỡ lớn có đủ cung (giống nhân tạo hoặc tự nhiên) Thường nuôi từ tháng 6-7 dơng lịch đến tháng 1-2 dơng lịch, thời gian 5 tháng.

- Cỡ giống thả 200-250 con/kg Mật độ thả 10-15-20 con/m2, nếu nuôi ở vùng triều 3-5-7 con/m2, nuôi có sục khí lúc nước đứng thì mật độ nuôi cao hơn Chọn giống tôm khỏe mạnh, cùng cỡ, thả vào vèo treo ở đăng quần, một đầu vào hạ thấp cho tôm khỏe ra ngoài, tôm yếu đ-ược chăm sóc khi khỏe thả ra, biết số lượng giống tôm thả ra Thời gian thả không nên kéo dài, tôm phân đàn lớn, ăn thịt nhau, hao hụt nhiều.

Thức ăn cho tôm: Chủ yếu tận dụng thế mạnh nguồn cá tạp, cá phần, cua, ốc, gạo có ở địa phương để cho tôm ăn Băm vừa miếng mồi cho tôm ăn hoặc nước cốt dừa cả xác ngăm gạo cho tôm ăn Thức ăn có thể sử dụng bằng thức ăn chế biến ở tại chỗ, thức ăn công nghiệp cho tôm ăn Ngày cho tôm ăn 2 lần: Chiều tối 18-19 giờ = 70% lợng thức ăn và sáng sớm 5-6 giờ: 30%, thức ăn được rải đều trong đăng quần Tỷ lệ cho ăn thức ăn tinh khởi đầu 20% lượng thức ăn so với trọng lượng tôm, giảm dần đến còn 3% trong thời gian nuôi Riêng thức ăn tươi bằng 2-3 lần thức ăn tinh Cần dùng sàn cho thức ăn vào treo ở đăng, xem tôm có thức ăn từ đầu đến đuôi không và lặn mò kiểm tra nếu đáy dư thức ăn hay thiếu mà tăng giảm lượng thức

ăn Tôm cần ăn đủ số và chất lượng thức ăn nhất là độ đạm phải trên 20%, có mùi hấp dẫn (tanh, dầu ) Người nuôi tôm đã thử 1 ngày vì bận nên không cho tôm ăn, khi mò kiểm tra tôm bị gãy càng ngoe nhiều, do tôm không lột và tôm lớn hơn tấn công.

Quản lý chăm sóc tôm nuôi:

- Cần đảm bảo cho tôm ăn đủ số và chất lượng hàng ngày, không để thức ăn dư làm thối nước

và là nơi chuột phá lới nhiều nhất.

- Cần kiểm tra tình trạng sinh sống của tôm để xử lý kịp thời, nhất là nguồn nư ớc phèn, nước

cỏ, nước có thuốc trừ sâu, tôm sống không bình thường và tôm chết.

- Năm nào lũ về yếu, nước thấp, chảy yếu, thức ăn kém tôm chậm lớn, dễ bị hao, cần xử lý kịp thời theo từng yếu tố.

- Kiểm tra không để cá dữ vào ăn tôm, nếu có phải tìm cách bắt và loại bớt cá tép tranh mồi ăn của tôm.

- Hàng ngày kiểm tra trên và dới nước lưới đăng xem có bị thủng do giao thông, do chuột, cua phá hư, sửa kịp thời.

- Tùy thời gian nuôi nâng chà kê lên khỏi đất bùn, và trên mặt nước được thả 30% là lục bình theo từng cụm để tôm lột và trú.

- Kiểm tra giữ gìn không để trộm cắp tôm, thuốc tôm cá trên sông.

- Tôm nuôi sau 4-5 tháng: Nớc tốt năm nước lớn thì 1kg tôm giống thu 10kg tôm thịt hoặc thấp 5-7kg Nuôi tôm từ tháng thứ 3 trở đi thu tỉa tôm lớn trên 50g mà tôm càng xanh và tôm mang trứng bán, sau đó thu toàn bộ Năng suất nuôi 3000-5000 kg/ha, cá biệt 10.000kg/ha, cỡ tôm trung bình 30-50 g/con.

Bệnh đục cơ trên tôm càng xanh

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Long An mà đặc biệt là khu vực Đồng Tháp Mười đang đẩy mạnh phong trào nuôi tôm càng xanh (TCX) trong mương vườn, ruộng lúa, ao hồ,… và mô hình nuôi tôm trong mùa lũ Đây là một điều đáng mừng, song cũng đáng lo ngại cho bà con nông dân trong việc phòng trị bệnh Bởi lẽ, người dân càng ồ ạt nuôi thì nguy cơ lây lan dịch bệnh càng cao Một trong những bệnh phổ biến và gây thiệt hại nghiêm trọng về mặt kinh tế cho các trại giống và các cơ sở ương nuôi TCX ở Long An nói riêng và cả nước nói chung là bệnh đục cơ hay còn được gọi là bệnh trắng đuôi

Bệnh đục cơ gây tỉ lệ chết cao ở TCX giai đoạn hậu ấu trùng, dao động trong khoảng 30-100% TCX bị nhiễm bệnh sau khi chuyển sang giai đoạn hậu ấu trùng được 2-3 ngày tuổi sẽ có dấu hiệu

bị đục cơ Lúc này bắt đầu xuất hiện tôm chết rải rác và tỷ lệ chết có thể lên tới 100% trong vòng 5 ngày kể từ khi phát hiện có tôm mang dấu hiệu đục cơ Tôm bị bệnh sẽ lờ đờ, giảm ăn, và phần cơ bụng có màu trắng đục Lúc đầu vùng đuôi bị đục trước sau đó nhanh chóng lan rộng lên khắp thân

và đầu của tôm

Vừa qua, Bộ môn Sinh học và Bệnh Thủy sản (Khoa Thủy sản, Đại học Cần Thơ) đã tổ chức Hội thảo báo cáo kết quả thực hiện đề tài “Nghiên cứu xác định tác nhân gây bệnh đục cơ trên TCX”

Có gần 50 đại biểu đến tham dự là đại diện của Chi cục Thủy sản, Trung tâm Thủy sản, Trạm khuyến ngư và các cơ quan có liên quan của các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) như Cần Thơ, Đồng Tháp, Long An, Sóc Trăng, Bạc Liêu,… Kết quả đề tài đã xác định tác nhân gây bệnh đục thân (cơ) là do vi-rus ARN (Macrobrachium rosenbergii Nodavirus – MrNV và Extra small

virus – XSV) Ngoài ra, qua đề tài cũng đã phát triển được bộ kít chẩn đoán bệnh đơn giản và thời gian chẩn đoán nhanh chóng Với kết quả này sẽ giúp công tác quản lý bệnh đục thân trên TCX nuôi ở ĐBSCL hiệu quả hơn

Đến thời điểm hiện tại, bệnh này vẫn chưa có thuốc đặc trị, cách tốt nhất và hiệu quả nhất là phòng bệnh ngay từ giai đoạn đầu như khống chế các yếu tố môi trường luôn thích hợp cho tôm, diệt khuẩn đáy ao, cấy men vi sinh,… Trong tình hình hiện nay, với việc du nhập và sử dụng tràn lan những con giống TCX có nguồn gốc từ Trung Quốc thì việc quản lý, kiểm soát dịch bệnh là vô cùng khó khăn

Do vậy, để giảm thiểu rủi ro và đạt hiệu quả cao khi nuôi TCX, bà con nông dân cần mua tôm giống

ở các cơ sở uy tín đã qua kiểm dịch, đừng ham thích những con giống rẻ tiền, không rõ nguồn gốc

mà bị tổn thất nặng nề về sau Mùa lũ năm 2009 đang bắt đầu đổ về ở các khu vực Đồng Tháp Mười cũng là thời điểm thuận lợi cho dịch bệnh lan rộng Hơn lúc nào hết, bà con phải đặc biệt chú

ý, đẩy mạnh công tác phòng bệnh và phối hợp với các cơ quan chức năng như Trung tâm Thủy sản Long An, Trạm Khuyến ngư Đồng Tháp Mười,… để có biện pháp ngăn chặn dịch bệnh kịp thời, góp phần tăng năng suất cho vụ nuôi

Nuôi tôm càng xanh sử dụng chế phẩm sinh học

Enzyme-Plus

Năm 2008 diện tích nuôi tôm càng xanh của toàn tỉnh là 1.067 ha, trong đó huyện Cao Lãnh là 154,41 ha Trong những năm qua, các hộ nuôi thu được lợi nhuận rất cao từ mô hình nuôi tôm càng xanh trên chân ruộng lúa Một số hộ đã chủ động thả nuôi với mật độ khá cao từ 15 – 20 con/m2 để tăng năng suất dẫn đến hiện tượng tôm thường xuyên nổi đầu do nền đáy ao bẩn dẫn đến thiếu oxy…

Để khắc phục tình trạng trên, Trạm thuỷ sản huyện Cao Lãnh đã triển khai thực hiện mô hình nuôi tôm càng xanh bằng chế phẩm sinh học Enzyme-plus nhằm hạn chế ô nhiễm môi trường, giảm rủi

ro trong quá trình nuôi

Trạm thuỷ sản kết hợp với UBND xã Nhị Mỹ chọn hộ ông Trần Văn Tâm ở ấp Hoà Dân để thực hiện mô hình Ông Tâm là người có nhiều năm nuôi tôm và cũng gặp tình trạng tôm thường xuyên nổi đầu

Phương pháp sử dụng chế phẩm được cán bộ kỹ thuật trạm hướng dẫn theo đúng trình tự của sản phẩm

Sau khi tiến hành cải tạo ao đúng qui trình kỹ thuật và kiểm tra các chỉ tiêu môi trường nước nhất là

pH phải từ 6,5 – 7 mới tiến hành thả con giống

Do con giống mới thả có kích cỡ nhỏ, lượng thức ăn sử dụng ít, lượng phân thải ra ít nên môi trường không bị ảnh hưởng Khi tôm nuôi được 1,5 tháng thì tiến hành xử lý Enzyme-plus và

Zeolite như sau:

- Liều lượng sử dụng Enzyme-plus: 5 lít/10.000m3 nước/ 3 ngày 1 lần

- Liều lượng sử dụng Zeolite: 14 kg/10.000 m3 nước/ 1 tuần 1 lần

Sử dụng Zeolite để hấp thụ khí độc do Enzyme-plus phân huỷ các chất hữu cơ và mùn bã đáy ao gây ra

Trong giai đoạn tôm tăng trưởng và phát triển, thường xuyên kiểm tra, quan sát các diễn biến của môi trường nước ao nuôi vào buổi sáng và buổi chiều để điều chỉnh lượng Enzyme-plus cho phù hợp

Kết quả kiểm tra các chỉ tiêu môi trường trước và sau khi xử lý Enzyme-plus đều dao động trong mức cho phép: pH: 6.0 – 7.0, NH3/NH4: 0.0 mg/l, NO2: 0.0 mg/l, O2: 3 – 6 mg/l

Theo ông Tâm thì nuôi tôm với mật độ cao không sử dụng chế phẩm sinh học, tôm nuôi thường bị nổi đầu vào các tháng cuối vụ, số lượng tôm bị đen mang, mòn râu, tôm chậm phát triển do lượng mùn bã hữu cơ tích tụ ở đáy ao nhiều

Còn kết quả khi ông sử dụng chế phẩm sinh học cho ao nuôi ở gia đình thì trong suốt quá trình nuôi không có hiện tượng nổi đầu, tôm ít bị đen mang cũng như đóng rong, tôm phát triển nhanh, kích

cỡ tôm lớn nhiều

Ông Tâm còn cho biết, năm 2007 chi phí sử dụng thuốc, hoá chất xử lý ao trong quá trình nuôi là 3 triệu đồng, còn năm nay khi sử dụng chế phẩm sinh học chi phí là 1,45 triệu đồng (Enzyme-plus: 5 lít/10.000 m3 x 10 lần/tháng x 4,5 tháng = 225 lít; Zeolite: 14 kg/10.000 m3 x 4 lần/tháng x 4,5 tháng

= 252 kg), giảm 50% Lượng nhiên liệu dùng cho bơm nước nếu không sử dụng chế phẩm sinh học là 300 lít, nhưng khi sử dụng chế phẩm thì nhiên liệu giảm đi chỉ sử dụng 150 lít, giảm 50%

Kết quả đạt được của của việc sử dụng chế phẩm sinh học trong nuôi tôm là giúp người có thể nuôi được với mật độ cao mà vẫn đảm bảo môi trường, tăng năng suất, lợi nhuận, hạn chế ô nhiễm môi trường, hạn chế lây lan dịch bệnh do thường xuyên thay nước

Nâng cao ý thức nông dân trong việc sử dụng và khai thác hợp lý nguồn tài nguyên thiên nhiên

Đưa công nghệ sinh học vào sản xuất để tạo ra sản phẩm có giá trị cao, giá thành hạ đủ sức cạnh tranh và tiến tới sản xuất phát triển theo hướng bền vững

bệnh mềm vỏ kéo dài là do nguyên nhân nào? Cách khắc

phục

Bệnh mềm vỏ kinh niên (kéo dài) thường xảy ra trong các ao nuôi tôm thương phẩm Bệnh thường

có biểu hiện là sau khi tôm lột xác, vỏ tôm không cứng lại được, nhăn nheo, dễ rách nát nên dễ bị cảm nhiễm của các tác nhân gây bệnh Bệnh xảy ra có thể do một số nguyên nhân sau:

- Do thiếu hay mất cân bằng trong dinh dưỡng: thiếu chất khoáng (Ca và P) và một số vitamin, nhất

là vitamin D (có tác dụng thúc đẩy quá trình hấp thụ các chất khoáng); cho ăn thiếu hoặc sử dụng thức ăn kém chất lượng, ôi thối

- Do pH thấp Đặc biệt trong mùa mưa, nhất là ở vùng nuôi tôm trong nội đồng, khả năng tôm bị bệnh mềm vỏ kinh niên là rất lớn, do độ mặn giảm thấp, lượng vôi trong nước thấp

- Trong ao chứa nhiều chất độc như các khí độc (H2S, NH3, ) sinh ra do sự phân huỷ của các chất hữu cơ; chất độc sinh ra do tảo độc, do nguồn nước thải sinh hoạt, đặc biệt là thuốc trừ sâu trong nông nghiệp

Để khắc phục bệnh mềm vỏ tôm, bà con nên chú ý:

- Nâng cao chất lượng nước bằng cách: dùng men vi sinh EM1090, AS1 và AS3 liều lượng

450g/1.000m3 có tác dụng phân hủy các chất dơ bẩn ở đáy ao; định kỳ thay 20-30% nước trong