Quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam và sự vận dụng của Đảng vào thực hiện khát vọng Việt Nam năm 2045

Hiện nay, trước tình hình diễn biến phức tạp, khó lường, đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta tuyệt đối trung thành với mục tiêu, lý tưởng của Đảng, kiên định con đường đi lên CNXH,

ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GIAO THÔNG VẬN TẢI

KHOA CHÍNH TRỊ - QPAN – GDTC

BỘ MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

- -TIỂU LUẬN HỌC PHẦN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Tên tiểu luận: “Quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam và sự vận dụng của Đảng vào thực hiện khát vọng Việt Nam

năm 2045”

Sinh viên thực hiện:

Mã sinh viên:

Lớp:

Khóa:

Giáo viên hướng dẫn:

Hà Nội – 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU (Lí do chọn đề tài)……… … … 3

NỘI DUNG 1 Tư tưởng Hồ Chí Mình về xây dựng chủ nghĩa xã hội……… …… 4

1.1 Đặc trưng cơ bản của CNXH theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin 4

1.2 Quan điểm Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội……… …4

1.2.1 Tiến lên chủ nghĩa xã hội là một yếu tố khách quan……… …5

1.2.2 Một số đặc trưng cơ bản của xã hội chủ nghĩa……… …… 6

1.3 Quan điểm Hồ Chí Mình về xây dựng chủ nghĩa xã hội……… 7

1.3.1 Mục tiêu chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam……… …….……

7 1.3.2 Động lực của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam……… ……

7 1.3.3 Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam………

8 1.3.4 Một số nguyên tắc xây dựng CNXH trong thời kỳ quá độ……… … 9

1.3.5 Nội dung xây dựng CNXH ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ… ….….9

2 Sự vận dụng của Đảng vào thực hiện khát vọng Việt Nam năm 2045… 10

2.1 Kiên định với mục tiêu và con đường Cách mạng mà Hồ Chí Minh đã xác định……… ……….10

2.2 Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, khơi dậy mạnh mẽ tất cả các nguồn lực, trước hệ là nguồn lực nội sinh để thực hiện công nghiệp hóa (CNH), hiện đại hóa (HĐH) đất nước ……….11

2.3 Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại……….….… 12

2.4 Xây dựng Đảng vững mạnh, làm trong sạch bộ máy nhà nước, đẩy mạnh đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, thực hiện cần kiệm để xây dựng CNXH ……… ……….…13

2.5 Trách nhiệm của sinh viên trong xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 13 KẾT LUẬN……… 15 TÀI LIỆU THAM KHẢO……….16

MỞ ĐẦU

“Xây dựng chủ nghĩa xã hội là một sự nghiệp cực kỳ vẻ vang, nhưng phải lâu dài và gian khổ Nhân dân ta cần phải có tinh thần phấn đấu bền bỉ, quyết tâm vượt mọi khó khăn, để giành lấy những thắng lợi mới rực rỡ hơn nữa” Câu nói trên của Chủ tịch Hồ Chí Minh được trích trong: “Lời phát biểu tại lễ bế mạc kỳ họp thứ nhất, Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Khóa III” ngày

3-7-1964 đăng trên Báo Nhân dân, số 3748, ngày 4-7-3-7-1964 Chủ tịch Hồ Chí Minh mong muốn toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta nhận rõ việc xây dựng Chủ nghĩa

xã hội là sự nghiệp cực kỳ vẻ vang nhưng cũng nhiều khó khăn, gian khổ và lâu dài Do đó, cần sự đồng thuận, phấn đấu kiên trì, bền bỉ với một quyết tâm cao độ mới có thể đưa sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa xã hội (CNXH) ở nước ta đến thắng lợi hoàn toàn đồng thời phải kiên quyết khắc phục tư tưởng chủ quan, nóng vội, duy ý chí Hiện nay, trước tình hình diễn biến phức tạp, khó lường, đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta tuyệt đối trung thành với mục tiêu, lý tưởng của Đảng, kiên định con đường đi lên CNXH, vững tin vào thắng lợi của sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân ngày càng vững chắc để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa

và lợi ích của quốc gia dân tộc, thực hiện thành công mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”

Thực hiện lời dạy của Bác, lớp lớp sinh viên Việt Nam đã đoàn kết chặt chẽ,

ra sức học tập, rèn luyện; chăm chỉ lao động, vượt mọi khó khăn, kiên quyết đấu

của nước nhà, phấn đấu hết mình cho sự nghiệp cách mạng Thấm nhuần lời dạy của Bác là một người con Việt Nam nói chung và một sinh viên nói riêng em

chọn đề tài: “Quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam và sự vận dụng của Đảng vào thực hiện khát vọng Việt Nam năm 2045”

NỘI DUNG

1 Tư tưởng Hồ Chí Mình về xây dựng chủ nghĩa xã hội

1.1 Đặc trưng cơ bản của CNXH theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin

- Có nền sản xuất công nghiệp hiện đại mới đưa năng suất lao động lên cao, tạo ra ngày càng nhiều của cải vật chất cho xã hội, đảm bảo đáp ứng những nhu cầu về vật chất và văn hóa của nhân dân, không ngừng nâng cao phúc lợi xã hội cho toàn dân

- Xóa bỏ từng bước chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa, thiết lập chế độ cơ sở tư hữu công cộng để giải phóng cho sức sản xuất xã hội phát triển

- Thực hiện sản xuất có kế hoạch, tiến tới xóa bỏ sản xuất hàng hóa trao đổi tiền tệ

- Thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động, thể hiện sự công bằng và bình đẳng về lao động và hưởng thụ

- Khắc phục dần sự khác biệt giữa các giai cấp, giữa nông thôn và thành thị, giữa lao động trí óc và lao động chân tay, tiến tới một xã hội đồng nhất về giai cấp

- Giải phóng con người khỏi áp bức, bóc lột, nâng cao trình độ tư tưởng và văn hóa cho nhân dân, tạo điều kiện cho con người tận dụng mọi năng lực và khả năng sẵn có của mình để phát triển

1.2 Quan điểm Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội

Trong tác phẩm của mình, Hồ Chí Minh không để lại một định nghĩa cố định

về CNXH Với cách diễn đạt dung dị, dễ hiểu,, dễ nhớ, khái niệm “CNXH” được Người tiếp cận ở nhiều góc độ khác nhau bằng cách chỉ ra đặc trưng ở một lĩnh

vực nào đó (như: kinh tế, chính trị, văn hóa, khoa học – kỹ thuật, động lực, nguồn lực,…) của CNXH; song tất cả đều hướng đến mục tiêu cơ bản của nó

Theo Hồ Chí Minh, trên cơ sở của lý luận Mác - Lênin, nghĩa là trên những mặt về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, về cụ thể chúng ta thấy Hồ Chí Minh nhấn mạnh chủ yếu trên những điểm sau:

+ Chủ nghĩa xã hội là một chế độ chính trị do nhân dân làm chủ, có chế độ chính trị dân chủ, nhân dân lao động là chủ và nhân dân lao động làm chủ Nhà nước là của dân, do dân và vì dân, dựa trên khối đại đoàn kết toàn dân mà nòng cốt là liên minh công - nông - trí thức, do Đảng cộng sản lãnh đạo

+ Chủ nghĩa xã hội là một chế độ xã hội có nền kinh tế phát triển cao, gắn liền với sự phát triển của khoa học - kỹ thuật Đó là xã hội có nền kinh tế phát triển dựa trên cơ sở năng suất lao động xã hội cao, sức sản xuất luôn luôn phát triển với nền tảng phát triển khoa học – kỹ thuật, ứng dụng có hiệu quả những thành tựu khoa học kỹ thuật của nhân loại nhằm không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, trước hết là nhân dân lao động

+ Chủ nghĩa xã hội là một xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo đức, trong đó người với người là bạn bè, là đồng chí, là anh em; con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, có cuộc sống vật chất và tinh thần phong phú, được tạo điều kiện để phát triển hết mọi khả năng sẵn có của mình

+ Chủ nghĩa xã hội là một xã hội công bằng và hợp lý: làm nhiều hưởng nhiều, làm ít hưởng ít, không làm thì không hưởng; các dân tộc đều bình đẳng, miền núi được giúp đỡ để tiến kịp miền xuôi

+ Chủ nghĩa xã hội là công trình tập thể của nhân dân, do nhân dân xây dựng dưới sự lãnh đạo của Đảng

Như vậy, theo Hồ Chí Minh, CNXH là xã hội ở giai đoạn đầu của chủ nghĩa cộng sản Mặc dù còn tồn đọng tàn dư của xã hội cũ nhưng CNXH không còn áp bức, bóc lột, xã hội do nhân dân lao động làm chủ, trong đó con người sống ấm

no, tự do, hạnh phúc, quyền lợi của cá nhân và tập thể vừa thống nhất, vừa gắn bó chặt chẽ với nhau

1.2.1 Tiến lên chủ nghĩa xã hội là một yếu tố khách quan

Tiến lên CNXH là một quá trình tất yếu, tuân theo những quy luật khách quan, trước hết là những quy luật trong sản xuất vật chất; tùy theo bối cảnh cụ thể mà thời gian, phương thức tiến lên CNXH ở mỗi quốc gia sẽ diễn ra một cách khác nhau Trong đó những nước đã qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa sẽ “đi thẳng” lên CNXH Những nước chưa qua giai đoạn phát triển này có thể đi lên CNXH sau khi đã “đánh đổ đế quốc và phong kiến” dưới sự lãnh đạo của Đảng

vô sản và được tư tưởng Mac-Lenin dẫn đường

Với nhận định trên Hồ Chí Minh đã cho thấy tính chất chung của các quy luật phát triển xã hội và tính đặc thù trong sự thể hiện các quy luật đó ở những quốc gia cụ thể, trong những điều kiện cụ thể Đây chính là sự lựa chọn đúng đắn của

Hồ Chí Minh và thực tế chứng minh con đường phát triển đó của dân tộc Việt Nam là tất yếu, duy nhất đúng, hợp với điều kiện của Việt Nam và phù hợp với

xu thế tất yếu của thời đại Ngay từ đầu những năm 20 của thế kỷ XX, khi đã tin theo kết luận về chủ nghĩa cộng sản khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã khẳng định rằng: "chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình dân, bác

ái đoàn kết, ấm no trên quả đất, việc làm cho mọi người và vì người, niềm vui, hòa bình, hạnh phúc, nói tóm lại là nền cộng hòa thế giới chân chính, xóa bỏ những biên giới tư bản chủ nghĩa cho đến nay chỉ là những vách tường dài ngăn cản những người lao động trên thế giới hiểu nhau và yêu thương nhau"

1.2.2 Một số đặc trưng cơ bản của xã hội chủ nghĩa

- Thứ nhất, về chính trị: Xã hội xã hội chủ nghĩa là xã hội có chế độ dân chủ.

- Thứ hai, về kinh tế: Xã hội xã hội chủ nghĩa là xã hội có nền kinh tế phát triển

cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu

- Thứ ba, về văn hóa, đạo đức và các quan hệ xã hội: Xã hội xã hội chủ nghĩa có

trình độ phát triển cao về văn hóa và đạo đức, bảo đảm sự công bằng, hợp lí trong các quan hệ xã hội

- Thứ tư, về chủ thể xây dựng CNXH: CNXH là công trình tập thể của nhân dân

dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản

1.3 Quan điểm Hồ Chí Mình về xây dựng chủ nghĩa xã hội

1.3.1 Mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

- Về chế độ chính trị: Phải xây dựng được chế độ dân chủ, quyền hành và lực

lượng đều ở nơi dân

- Về kinh tế: Phải xây dựng được nền kinh tế phát triển cao gắn bó mật thiết với

mục tiêu về chính trị

- Về văn hóa: Phải xây dựng được nền văn hóa mang tính dân tộc, khoa học, đại

chúng và tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại

- Về quan hệ xã hội: Phải bảo đảm dân chủ, công bằng, văn minh.

1.3.2 Động lực xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

Trong tư tưởng HCM hệ thống động lực thúc đẩy tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa rất phong phú, bao hàm những động lực cả trong quá khứ, hiện tại, tương lai; về vật chất, tinh thần, nội lực và ngoại lực,…ở tất cả các lĩnh vực kinh

tế, chính trị, văn hóa, khoa học, giáo dục…Tất cả đều quan trọng giữ vai trò quyết định là nội lực dân tộc, là nhân dân nên để thúc đẩy tiến trình phải đảm bảo lợi ích của nhân dân, dân chủ của dân, sức mạnh đoàn kết toàn dân

- Về lợi ích của dân: HCM quan tâm đến lợi ích của cả cộng đồng người và lợi

ích của những con người cụ thể vì Người cho rằng đây là điểm khác nhau cơ bản giữa CNXH với những chế độ xã hội trước

- Về dân chủ: theo HCM, dân chủ trong CNXH là dân chủ của nhân dân, là quý

báu nhất của nhân dân Với tư cách là những động lực thúc đẩy tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa, lợi ích của nhân dân và dân chủ không thể tách rời nhau

- Về sức mạnh đoàn kết toàn dân: trong tư tưởng HCM lợi ích của nhân dân, dân

chủ của dân, đoàn kết toàn dân gắn bó hữu cơ với nhau, là cơ sở, là tiền đề của nhau, tạo nên những động lực mạnh mẽ nhất trong hệ thống những động lực của CNXH

- Về hoạt động của những tổ chức: Các tổ chức chính trị xã hội với tư cách là các

tổ chức quần chúng tuy có những nội dung và phương thức hoạt động khác nhau nhưng đều nhất quán về chính trị và tư tưởng dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, hoạt động vì lợi ích của các thành viên của mình trong sự thống nhất với lợi ích của dân tộc

- Về con người Việt Nam: Đấy là những người của CNXH, có tư tưởng và tác

phong xã hội chủ nghĩa

1.3.3 Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

a Tính chất của thời kỳ quá độ: Đây là thời kỳ cải biến sâu sắc nhất nhưng phức

tạp, lâu dài, khó khan, gian khổ

b Đặc điểm của thời kì quá độ: Đặc điểm lớn nhất của thời kỳ quá độ ở Việt Nam

là từ một nước nông nghiệp lậc hậu tiến thẳng lên CNXH, không trải qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa

c Nhiệm vụ của thời kỳ quá độ: Đấu tranh cải tạo, xóa bỏ tàn tích của chế độ xã

hội cũ, xây dựng các yếu tố mới phù hợp với quy luật tiến lên CNXH trên tất cả các lĩnh vực của đời sống, trong đó:

- Về chính trị: phải xây dựng được chế độ dân chủ vì đây là bản chất của CNXH.

- Về kinh tế: phải cải tạo nền kinh tế cũ, xây dựng nền kinh tế mới có công

nghiệp, nông nghiệp hiện đại Giữa cải tạo và xây dựng thì xây dựng là chủ chốt

và lâu dài phải luôn gắn với việc thực hiện đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân

- Về văn hóa: phải triệt để tẩy trừ đi mọi di tích thuộc địa, ảnh hưởng nô dịch của

văn hóa đế quốc; phát triển truyền thống tốt đẹp của văn hóa dân tộc và hấp thụ những cái mới của văn hóa tiến bộ trên thế giới

d Mâu thuẫn của thời kỳ quá độ lên CNXH: là mâu thuẫn giữa yêu cầu phải tiến

lên xây dựng chế độ xã hội mới có kinh tế phát triển, đảm bảo công bằng xã hội với tình trạng lạc hậu, kém phát triển; những cản trở, phá hoại từ các thế lực phản động trong và ngoài nước Phải thay đổi triệt để những nếp sống, thói quen, ý nghĩ và thành kiến có gốc rẽ sâu xa hàng ngàn năm; thay đổi quan hệ sản xuất cũ, xóa bỏ giai cấp bóc lột xây dựng quan hệ sản xuất mới

e Nhân tố đảm bảo thực hiện thắng lợi CNXH ở Việt Nam

Hồ Chí Minh chỉ rõ phải:

- Giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng

- Nâng cao vai trò quản lý của Nhà nước

- Phát huy tính tích cực, chủ động của các tổ chức chính trị xã hội

- Xây dựng đội ngũ cán bộ đủ đức đủ tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp các mạng xã hội chủ nghĩa

1.3.4 Một số nguyên tắc xây dựng CNXH trong thời kỳ quá độ

- Thứ nhất, mọi tư tưởng, hành động phải được thực hiện trên nền tảng chủ nghĩa

Mac-Lenin

- Thứ hai, phải giữ vững độc lập dân tộc.

- Thứ ba, phải đoàn kết, học tập kinh nghiệm của các nước anh em.

- Thứ tư, phòng phải đi đôi với chống.

1.3.5 Nội dung xây dựng CNXH ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ

a

Về chế độ chính trị : Giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng Cần

chỉnh đốn nâng cao sức chiến đấu và xây dựng cơ cấu tổ chức Đảng, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới của Cách mạng Củng cố và mở rộng mặt trân dân tộc, lấy dân

là nòng cốt; đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao vai trò quản lý Nhà nước, tăng cường sức mạnh của toàn bộ hệ thống chính trị

b Về phát triển kinh tế:

- Phát triển kinh tế là nhiệm vụ quan trọng nhất trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

- Phải xây dựng cơ cấu kinh tế công nghiệp và nông nghiệp hợp lý

- Tất yếu khách quan phải tiến hành công nghiệp hóa

- Các hình thức sở hữu, thành phần kinh tế, định hướng lên chủ nghĩa xã hội trong

thời kỳ quá độ ở Việt Nam, Hồ Chí Minh đưa ra chính sách kinh tế mấu chốt: + Một là, công tư đều lợi Kinh tế quốc doanh là công Nó là nền tảng và sức lãnh

đạo của kinh tế dân chủ mới

+ Hai là, chủ thợ đều lợi Chủ và thợ đều tự giác tự động, tăng gia sản xuất lợi cả

đôi bên

+ Ba là, công nông giúp nhau Công nhân ra sức sản xuất nông cụ và các thứ cần

dùng khác, để cung cấp cho nông dân

+ Bốn là, lưu thông trong ngoài Ta ra sức khai thác lâm thổ sản để bán cho các

nước bạn và để mua những thứ ta cần dùng

- Phát triển kinh tế phải đi đôi với thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, quan lieu

c Về bảo vệ Tổ quốc:

- Xây dựng lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang nhân dân

- Xây dựng bản chất cách mạng và ý thức chính trị cho quân đội

- Xây dựng thế trận lòng dân, nền quốc phòng toàn dân

2 Sự vận dụng của Đảng vào thực hiện khát vọng Việt Nam năm 2045